Giri\u015f: \u0130stanbul\u2019un Liberal Uyan\u0131\u015f\u0131<\/b><\/p>\n
Isl\u0131\u011f\u0131n penceremin d\u0131\u015f\u0131ndan geldi\u011fini fark etmem biraz zaman alm\u0131\u015ft\u0131. Perdenin aras\u0131ndan d\u0131\u015far\u0131da sadece bir \u015feyler oldu\u011funu anlayabiliyor ama tam olarak ne oldu\u011funu kestiremiyordum. Kavurucu yaz s\u0131ca\u011f\u0131ndan ka\u00e7mak i\u00e7in kendimi i\u00e7eri kapatm\u0131\u015f, g\u00fcne\u015flenmek yerine yaz\u0131 yazmaya zorluyordum kendimi. Neler olup bitti\u011fini anlamak i\u00e7in terasa ko\u015ftu\u011fumda, di\u011fer ev arkada\u015flar\u0131m\u0131n da terasta olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Hepsi parmakl\u0131klardan sarkm\u0131\u015f, caddeye bak\u0131yorlard\u0131. A\u015fa\u011f\u0131da ise etraf\u0131 \u00e7evik kuvvetle \u00e7evrili yakla\u015f\u0131k yirmi kadar polis Taksim\u2019e giden yoku\u015fu t\u0131rman\u0131yordu. Ba\u015flar\u0131 \u00f6ne e\u011fik bir \u015fekilde, caddedeki her balkon, teras ve pencereden gelen durmak bilmeyen ba\u011f\u0131r\u0131\u015flara ve yuhalamalara tahamm\u00fcl ediyorlard\u0131. Aralar\u0131ndan en genci \u015f\u00fcphesiz kendini korumas\u0131z ve savunmas\u0131z hissederek tedbirli bir \u015fekilde yukar\u0131 \u00e7at\u0131ya do\u011fru bakt\u0131. Hi\u00e7 kimse k\u00fcf\u00fcrlerin yerini ne zaman ta\u015flar\u0131n alabilece\u011fini bilmiyordu. Taksim Meydan\u0131\u2019na do\u011fru k\u00f6\u015feyi d\u00f6nerken \u00fcniformalar\u0131 i\u00e7inde rahats\u0131z g\u00f6z\u00fcken bu polislerin b\u0131kmadan protestoculara sald\u0131rm\u0131\u015f, doktorlar\u0131 d\u00f6vm\u00fc\u015f, hastanelere bask\u0131n yapm\u0131\u015f, \u00e7ocuklara, hayvanlara ve sadece seyirci kalanlara bile gaz s\u0131km\u0131\u015f polislerle ayn\u0131 ki\u015filer olduklar\u0131n\u0131 hayal etmek zor geliyordu.<\/p>\n
D\u0131\u015f mihraklar m\u0131 yoksa \u00fclke i\u00e7i sorunlar m\u0131?<\/b><\/p>\n
T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti \u0131srarl\u0131 ve inan\u0131lmaz bir \u015fekilde polis \u015fiddetinin \u00fclkeyi istikrars\u0131zl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fcklemek isteyen d\u0131\u015f mihraklara kar\u015f\u0131 me\u015fru bir cevap oldu\u011funu belirtti. Hem Avrupa yanl\u0131s\u0131 hem de Alman Ye\u015filler Partisi gibi T\u00fcrkiye yanl\u0131s\u0131 partiler, polis \u015fiddetini insan haklar\u0131n\u0131n ihlali olarak k\u0131namakta gecikmediler ve bu durum, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7ok \u00f6nemli baz\u0131 reformlar\u0131 tamamlamadan \u00f6nce neden AB\u2019nin kutsal saflar\u0131na kat\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131n bir ba\u015fka kan\u0131t\u0131 olarak \u00f6rnek g\u00f6sterildi. Fakat protestolar T\u00fcrk sivil toplumunun ve toplumsal hareketin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131na h\u0131zla Avrupa-merkezli normatif bir tart\u0131\u015fmaya konu oldu.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa Birli\u011fi (AB) ile karma\u015f\u0131k bir ge\u00e7mi\u015fi var ve insan haklar\u0131 konusunda yap\u0131lan bask\u0131lar uzun s\u00fcredir devam eden bir m\u00fccadelenin sadece g\u00fcncel bir yans\u0131mas\u0131. T\u00fcrkiye 1963\u2019te Ankara Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131 imzalayarak Avrupa Ekonomik Toplulu\u011fu taraf\u0131ndan \u00a0tam \u00fcyeli\u011fin resmen ger\u00e7ekle\u015fmesine dek ortak \u00fcye olarak tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 antla\u015fmay\u0131 T\u00fcrkiye\u2019den bir y\u0131l \u00f6nce imzalam\u0131\u015f olan Yunanistan ise 1981 y\u0131l\u0131nda AB \u00fcyeli\u011fine kabul edilmi\u015ftir. Oysa T\u00fcrkiye, 1999 gibi ge\u00e7 bir tarihte ancak \u00fcye aday\u0131 olabildi. Bu, T\u00fcrkiye\u2019de k\u00f6k\u00fc Yunan-Bizans toprak geni\u015flemesine kadar uzanan k\u00fclt\u00fcrel bir paranoyay\u0131 k\u00f6r\u00fckledi. (G\u00f6\u00e7ek, 2008). Bu tip par\u00e7alanma korkular\u0131 T\u00fcrk milliyet\u00e7i s\u00f6yleminde o kadar \u00f6nemli bir yer kapl\u0131yor ki, bu paranoya art\u0131k kendi ba\u015f\u0131na k\u00fclt\u00fcrel bir fenomen haline gelerek her geli\u015fmenin \u201cT\u00fcrk demokrasisinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d (Watts, 1999) tehdit eder \u015fekilde yorumlanabilmesine yol a\u00e7\u0131yor. Elbette bu durum T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetinin g\u00fcvenilirli\u011fini sarsmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu noktada I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nu b\u00f6l\u00fcp da\u011f\u0131tan Sevr Antla\u015fmas\u0131 sonucu ortaya \u00e7\u0131kan \u201cSevr Sendromu\u201d dedi\u011fimiz olguyu k\u0131saca incelemeliyiz. Sevr Sendromu ve benzeri tarihi g\u00fcvensizlikler g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de T\u00fcrkiye\u2019nin jeopoliti\u011fini etkileyerek \u00fclkenin i\u00e7e d\u00f6n\u00fck ve korumac\u0131 tutumunu k\u00f6r\u00fckl\u00fcyor. \u0130nsan haklar\u0131 kavram\u0131 her ne kadar AB\u2019nin kendini ahlaki bir organizasyon olarak me\u015frula\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir normatif ekseni haline gelmi\u015f olsa da, insan haklar\u0131n\u0131 koruyor olma ilkesi bir \u00fclkenin AB \u00fcyesi olmas\u0131 yolunda \u201ck\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 ve hatta s\u00fcreci tamamen ortadan kald\u0131r\u0131c\u0131\u201d bir fakt\u00f6r olarak da ortaya \u00e7\u0131kabiliyor (Waltz, 1979). Ba\u015fka bir deyi\u015fle, bu ilkeyi T\u00fcrkiye\u2019nin Bat\u0131\u2019n\u0131n normlar\u0131n\u0131 h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yakalamas\u0131 beklentisi olarak yorumlayabiliriz. Ger\u00e7ekten de, T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti Avrupal\u0131 temsilcilere, en az\u0131ndan 2008\u2019deki krize dek, kraliyet ailesinin \u00fcyeleriymi\u015flercesine davran\u0131yordu. Erdo\u011fan bu g\u00fc\u00e7 ili\u015fkisinin yava\u015f\u00e7a y\u00f6n de\u011fi\u015ftirmesinde rol oynad\u0131\u011f\u0131 halde, otoritesine meydan okuyan her tehdit i\u00e7in \u201cBat\u0131l\u0131 komplocular\u0131\u201d su\u00e7lamaktan geri durmuyor ve Bat\u0131y\u0131 (\u00e7ok da haks\u0131z olmayan bir \u015fekilde) T\u00fcrkiye\u2019deki huzursuzluklar\u0131 saplant\u0131 haline getirmekle itham ediyor.<\/p>\n
Tabi ki, bu durumun tersi de Avrupa i\u00e7in ge\u00e7erli. Avrupal\u0131lar \u015fimdi T\u00fcrkiye\u2019ye (\u201cAvrupa\u2019n\u0131n ter\u00f6r\u00fc\u201d tan\u0131mlamas\u0131n\u0131n modern versiyonu) \u201cAvrupa\u2019n\u0131n Hasta Adam\u0131\u201d ad\u0131n\u0131 verirken, \u0130slam\u2019a kar\u015f\u0131 besledikleri k\u00f6kl\u00fc \u015f\u00fcpheciliklerini koruyorlar. \u00c7ok-k\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn getirdi\u011fi yeni korkular ile 1683\u2019te Osmanl\u0131lar\u0131n Viyana\u2019y\u0131 ku\u015fatmas\u0131 gibi tarihi \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n uzak an\u0131lar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde etkilerini yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ve d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 tav\u0131rlarda g\u00f6steriyor. (Elver, 2005). Bu s\u00f6ylemler Gezi Park\u0131 protestolar\u0131n\u0131 sivil toplumun bir hareketinden ziyade laik ve modern d\u00fczen i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir m\u00fccadele olarak betimlemeye devam ediyor.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 Medyada Gezi<\/b><\/p>\n
Protestolar\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc haftas\u0131na gelindi\u011finde Gezi Park\u0131 sempatizanlar\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 medyan\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 dili daha fazla ele\u015ftirdi\u011fini fark ettim. Protestocular\u0131n uluslararas\u0131 medyada yer bulabilmelerinin tek yolunun, m\u00fccadelelerini, laiklik ile devletin bask\u0131c\u0131 \u0130slami politikalar\u0131 aras\u0131nda bir sava\u015f olarak dramatize etmek oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Bu durum maalesef, uluslararas\u0131 medyada Gezi protestolar\u0131n\u0131n bir i\u015fgal-et hareketinden ziyade Arap Bahar\u0131\u2019n\u0131n ge\u00e7 bir uzant\u0131s\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmesine neden oldu. Gezi Park\u0131 protestolar\u0131 i\u00e7in \u0130\u015fgal-et\u2019in de Arap Bahar\u0131 kadar yanl\u0131\u015f bir adland\u0131rma oldu\u011fu iddia edilebilir ancak a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ki \u0130\u015fgal-et kavram\u0131 Bat\u0131l\u0131, g\u00fcncel ve daha pop\u00fcler bir \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131ma sahip olmas\u0131 nedeniyle, protestocular\u0131n daha fazla tercih edece\u011fi bir etiket.<\/p>\n
Ayn\u0131 zamanda, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7o\u011funluk\u00e7u bir liderin yanl\u0131\u015f politikalar\u0131ndan dolay\u0131 \u015fiddetli s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fayan, fakat i\u015fleyen bir demokrasiye sahip bir \u00fclkeden ziyade,geri kalm\u0131\u015f ve totaliter bir rejim olarak yans\u0131t\u0131lmas\u0131ndan korkan bir\u00e7ok T\u00fcrk\u2019le konu\u015ftum. Gen\u00e7 ve meslek sahibi, liberal ve iyi e\u011fitimli T\u00fcrklerin, mesajlar\u0131n\u0131 iletmenin tek yolunun kendilerini neo-con entelekt\u00fcellerin \u0130slamo-fa\u015fiszm olarak adland\u0131rd\u0131klar\u0131 ideolojinin kurban\u0131 olarak g\u00f6stermek oldu\u011funu fark ettik\u00e7e protestolar\u0131n\u0131 daha b\u00fcy\u00fck kitlelere aktarma istekleri k\u0131r\u0131l\u0131yordu. \u0130roniktir ki,Bat\u0131 taraf\u0131ndan yanl\u0131\u015f tan\u0131t\u0131lma korkusu Erdo\u011fan\u2019\u0131n Gezi Park\u0131\u2019na kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 paranoyak ve reddedici tavr\u0131n alt\u0131nda yatan nedeni olu\u015fturuyor.[1]<\/p>\n
Sonu\u00e7: Gelecek S\u00f6ylemleri Sorgulamak<\/b><\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131dan, insan haklar\u0131 s\u00f6ylemi mutadis mutandis devletin vatanda\u015flar\u0131n\u0131 korumas\u0131 ve Rousseau\u2019nun \u201cToplumsal S\u00f6zle\u015fme\u201dsinin sorumlu bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konmas\u0131 gereklili\u011finden saparak Bat\u0131n\u0131n normatif insanc\u0131l prensiplerine uymayan herhangi bir devletin me\u015frulu\u011funun reddedilmesi i\u00e7in yeni bir ara\u00e7 haline geliyor (Rousseau, 1762). Bu da T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetinin kimli\u011fini Osmanl\u0131 veya Kemalist de\u011ferler \u00fczerinden de\u011fil de AB taleplerine kar\u015f\u0131 ba\u015f kald\u0131ran gururlu bir devlet \u00fczerinden tan\u0131mlamas\u0131 anlam\u0131na geliyor. Bu a\u00e7\u0131dan, Gezi Park\u0131 protestolar\u0131, sorunlu AB-T\u00fcrkiye ili\u015fkileri kapsam\u0131ndaki tarihi ve siyasi kli\u015fe s\u00f6ylemlerin i\u00e7inde bo\u011fulmu\u015f durumda.<\/p>\n
Yani, T\u00fcrkiye\u2019nin \u201colgun\u201d bir devlet olarak tan\u0131nmas\u0131 ve AB\u2019nin takdiri ile \u201c\u00f6d\u00fcllendirilmesi\u201d ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa Toplumu\u2019nun g\u00f6z\u00fcnde \u201cayd\u0131nlanmam\u0131\u015f\u201d oldu\u011funu kabul etmesiyle paralel gidiyor. \u0130\u015fte bu da Gezi Park\u0131 protestolar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeyi zorla\u015ft\u0131ran en \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden biri. E\u011fer ele\u015ftirilerini ifade edebilme yolunda sahip olduklar\u0131 tek y\u00f6ntem \u00fclkelerini geri kalm\u0131\u015f ve k\u00f6t\u00fc bir yer olarak g\u00f6stermekse, gen\u00e7ler laik bir toplum i\u00e7indeki hakl\u0131 yerlerini nas\u0131l talep edebilirler ki? Nihayetinde, Gezi Park\u0131 hareketi bu kendini-yeren s\u00f6ylemi a\u015famad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, T\u00fcrkiye ile Avrupa aras\u0131ndaki \u00e7eki\u015fme k\u00fclt\u00fcrel olarak i\u00e7selle\u015ftirilmi\u015f olan olumsuz imajlardan ve \u00e7ok-k\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fck paranoyas\u0131ndan ayr\u0131 tutulamaz.<\/p>\n
Julian de Medeiros, Doktora \u00d6\u011frencisi, Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi, \u0130stanbul<\/strong><\/p>\n Makaleyi \u015fu \u015fekilde referans vererek kullanabilirsiniz:<\/p>\n de Medeiros, Julian\u00a0 (Aral\u0131k, 2013),\u00a0\u201cB\u00fcy\u00fck S\u00f6ylemlerden S\u0131yr\u0131lma \u00c7abas\u0131: Gezi Park\u0131\u201d, Cilt II, Say\u0131 10, s.21-24,\u00a0T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (AnalizT\u00fcrkiye), Londra: Analiz T\u00fcrkiye\u00a0<\/em>(http:\/\/researchturkey.org\/?p=4605&lang=tr)<\/p>\n Kaynak\u00e7a<\/b><\/p>\n \u2013 Elver, Hilal. (2005) \u2018Reluctant Partners: Turkey and the European Union\u2019 in: Middle East Report, Vol. 235, pp. 24-29.<\/p>\n \u2013\u00a0G\u00f6\u00e7ek, Fatma M\u00fcge. (2008) \u2018Through a Glass Darkly: Consequences of a Politicized Past in Contemporary Turkey\u2019 in: Annals of the American Academy of Political and Social Science, Vol. 617, pp. 88-106.<\/p>\n \u2013 Patton, Marcie J. (2006) \u2018Turkey\u2019s Tug of War\u2019 in: Middle East Report, Vol. 239, pp. 42-47.<\/p>\n \u2013 Rousseau, Jean Jacques. (1762) The Social Contract: or Principles of Political Right.<\/p>\n \u2013\u00a0Waltz, Kenneth. 1979. Theory of International Politics. Reading, MA: Addison-Wesley.<\/p>\n \u2013 Watts, Nicole F. (1999) \u2018Allies and Enemies: Pro-Kurdish Parties in Turkish Politics, 1990-94\u2019 in: International Journal of Middle East Studies, Vol. 31, pp. 631-656.<\/p>\n [1] 2005 y\u0131l\u0131nda Orgeneral \u00d6zk\u00f6k \u0130stanbul Sava\u015f Akademisi\u2019nde bu korkular\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steren bir deme\u00e7 verdi. Konu\u015fmas\u0131nda k\u00fclt\u00fcrel \u00e7e\u015fitlili\u011fin geli\u015fmesini sa\u011flaman\u0131n sadece ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131lar\u0131n artmas\u0131na neden olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti. \u00d6zellikle de AB\u2019nin \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin birlik ve b\u00fct\u00fcnl\u00fck yap\u0131s\u0131n\u0131 hedef alarak\u201d (Patton, 2006) \u201cdemokratikle\u015fme ve insan haklar\u0131 bahanesiyle asl\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de ter\u00f6r aktivitelerini destekliyor\u201d olmas\u0131n\u0131 ele\u015ftirmi\u015fti.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" B\u00fcy\u00fck S\u00f6ylemlerden S\u0131yr\u0131lma \u00c7abas\u0131: Gezi Park\u0131 Giri\u015f: \u0130stanbul\u2019un Liberal Uyan\u0131\u015f\u0131 Isl\u0131\u011f\u0131n penceremin d\u0131\u015f\u0131ndan geldi\u011fini fark etmem biraz zaman alm\u0131\u015ft\u0131. Perdenin aras\u0131ndan d\u0131\u015far\u0131da sadece bir \u015feyler oldu\u011funu anlayabiliyor ama tam olarak ne oldu\u011funu kestiremiyordum. Kavurucu yaz s\u0131ca\u011f\u0131ndan ka\u00e7mak i\u00e7in kendimi i\u00e7eri kapatm\u0131\u015f, g\u00fcne\u015flenmek yerine yaz\u0131 yazmaya zorluyordum kendimi. Neler olup bitti\u011fini anlamak i\u00e7in terasa ko\u015ftu\u011fumda, di\u011fer […]<\/p>\n","protected":false},"author":256,"featured_media":9561,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[274],"tags":[205,206,207,208,209],"class_list":["post-7357","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-domestic-policy-tr","tag-article-2-tr","tag-dual-language-2-tr","tag-latests-tr","tag-main-page-tr","tag-slider-entry-tr"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7357","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/256"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7357"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7357\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9565,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7357\/revisions\/9565"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9561"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n