<\/p>\n
On y\u0131l \u00f6nce AKP\u2019nin (Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi<\/i>) iktidara geli\u015fi bir\u00e7ok kesimde \u201cyeni\u201d T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fu\u015fu konusundaki \u00fcmitleri y\u00fckselmi\u015fti.[1] AKP islami temellere dayanan bir partiyken ve laik kesim taraf\u0131ndan g\u00fcvenilmezken, parti liderleri, AKP evrensel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck de\u011ferlerini i\u00e7eren \u201cmuhafazakar demokrasi\u201dyi temsil etti\u011fi gerek\u00e7esiyle \u00f6v\u00fcn\u00fcyorlard\u0131.[2] 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda AKP di\u011fer siyasi partilere k\u0131yasla tart\u0131\u015fmas\u0131z Avrupa Birli\u011fi\u2019ni en \u00e7ok destekleyen partiydi. Ba\u015fbakan Recep Tayyip Erdo\u011fan, T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa Birli\u011fi kriterlerine ula\u015fana kadar reformlara devam edece\u011fini ve Avrupa Birli\u011fi\u2019nin de\u011ferlerinin \u201cAnkara\u2019n\u0131n de\u011ferleri\u201d olaca\u011f\u0131n\u0131 savunuyordu. [3]<\/p>\n
Son on y\u0131lda bir \u00e7ok \u015fey oldu; fakat 2013 y\u0131l\u0131yla ilgili yaz\u0131 yazmak, T\u00fcrkiye demokrasisi ve \u00fclkenin Avrupa Birli\u011fi \u00fcyeli\u011fi hakk\u0131nda iyimser olmaktan daha zor. Bu \u00fclkenin \u00f6nemli ad\u0131mlar atmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. \u0130lerlemeler kaydedildi ve \u00fclke baz\u0131 noktalarda AKP\u2019nin ve Avrupa Birli\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin y\u00fckseli\u015finden \u00f6nce; 1900\u2019lerde hayal edilenin de \u00f6tesine ge\u00e7ti. Buna ra\u011fmen, liberal demokrasiyi sa\u011flamla\u015ft\u0131rma \u00e7abalar\u0131 ve her zamanki gibi zor olan Avrupa Birli\u011fine kat\u0131lmak gibi yeni zorluklar ve problemler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu k\u0131sa yaz\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin demokrasi ve Avrupa Birli\u011fi \u201chedefleri\u201d konular\u0131nda ilerleme kaydetmi\u015f olsa da, demokratik \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ve Avrupala\u015fma destek\u00e7ilerinin hedeflerine k\u0131yasla ilerlemenin m\u00fctevazi kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bir ba\u015fka deyi\u015fle; T\u00fcrkiye\u2019nin AB \u00fcyeli\u011fi, \u015fimdi ve ge\u00e7mi\u015fte (2002) oldu\u011fu gibi uzun soluklu ve belirsiz bir s\u00fcre\u00e7. \u00d6zellkle son bir ka\u00e7 y\u0131lda, T\u00fcrkiye demokrasi konusunda geri ad\u0131mlar att\u0131.<\/p>\n
AKP\u2019nin Sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 Olumlu Geli\u015fmeler<\/b><\/p>\n
AKP y\u00f6netmindeki geli\u015fmelerin t\u00fcm\u00fcne olumsuz bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yakla\u015fmak haks\u0131zl\u0131k olur. \u0130hsan Da\u011f\u0131\u2019ya g\u00f6re AKP, demokrasi ve insan haklar\u0131 \u00fcslubunu bir \u201cs\u00f6ylem kalkan\u0131\u201d olarak benimsedi. Toplumdaki farkl\u0131 kesimlerle i\u015f birli\u011fi yaparak kendisinin demokratik me\u015fruiyetini ve halk deste\u011fini sa\u011flad\u0131.[4] Bu sadece s\u00f6zde kalmad\u0131. \u00d6zellikle ilk d\u00f6neminde (2002-2007) AKP, \u00f6nceki h\u00fck\u00fcmet d\u00f6neminde ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f olan anayasa ile ilgili yenilemeleri; ifade ve toplanma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, az\u0131nl\u0131k (\u00f6rne\u011fin, K\u00fcrt) haklar\u0131 ve ordu imtiyaz\u0131n\u0131 i\u00e7eren AB uyumluluk paketleri gibi d\u00fczenlemelerin s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131rd\u0131. T\u00fcrk sivil toplumu daha hareketli hale geldi. AKP h\u00fck\u00fcmeti ciddi bir muhalefetle y\u00fczle\u015fti; fakat Anayasa Mahkemesi \u0130slami bir k\u00f6kene sahip olmas\u0131 gerek\u00e7esiyle partiyi kapatmay\u0131 reddedince,\u00a0 parti \u2013ve T\u00fcrkiye\u2019nin kendisi- 2008\u2019deki \u00f6nemli krizden ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015f oldu. Anayasal d\u00fczenlemelerin yan\u0131 s\u0131ra Ergenekon ve Balyoz davalar\u0131 \u201cderin devlet\u201din g\u00fcc\u00fcn\u00fc zay\u0131flatt\u0131 ve herhangi bir darbe olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131. 2007 ve 2011\u2019de AKP, her d\u00f6nem oylar\u0131n\u0131 daha da artt\u0131rarak ve demokratik kimli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirerek tekrar se\u00e7ildi. 2011\u2019de tekrar se\u00e7ildikten sonra parti hedefleri aras\u0131nda; \u201cileri demokrasi\u201dyi ger\u00e7ekle\u015ftirmeye s\u00f6z veren, t\u00fcm\u00fcyle yeni bir anayasay\u0131 benimsemek yer al\u0131yordu.<\/p>\n
2000\u2019lerin ba\u015flang\u0131c\u0131 T\u00fcrkiye-AB ili\u015fkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u201calt\u0131n \u00e7a\u011f\u201d oldu. AB ko\u015fullu bir \u00e7al\u0131\u015fmayla nihai \u00fcyelik ihtimalini \u00f6ne s\u00fcrerek, \u00fclke i\u00e7i siyasi d\u00fczenlemeleri te\u015fvik etmeyi ama\u00e7l\u0131yordu. Kendi cephesinde AKP, \u00fcyelik m\u00fczakerelerini ba\u015flatmak i\u00e7in d\u00fczenlemeler ger\u00e7ekle\u015ftiriyordu. Ziya \u00d6ni\u015f\u2019e g\u00f6re, daha \u00f6nce \u201ctam \u00fcyeli\u011fin \u00f6n\u00fcnde engel te\u015fkil eden ertelenen reformlar ve yava\u015f ilerlemeden olu\u015fan bir k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcye\u201d \u015fahit olunmu\u015ftu; fakat AB bask\u0131s\u0131, geni\u015f kapsaml\u0131 d\u00fczenlemelerle \u00fclkeyi \u201cerdemli bir s\u00fcre\u00e7\u201de te\u015fvik etti. Yine \u00d6ni\u015f\u2019e g\u00f6re, bunlar \u201cAB te\u015fvik ve bask\u0131s\u0131 olmadan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyecek\u201d d\u00fczenlemelerdi.[5] AB geni\u015flemeden sorumlu bakan\u0131 Guenter Verheugen, AKP h\u00fck\u00fcmetini \u201cT\u00fcrkiye meclisinden ge\u00e7irilen d\u00fczenlemeleri \u00fclkenin AB \u00fcyeli\u011fi i\u00e7in haz\u0131rlanma konusundaki kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu\u011fu\u201d s\u00f6yleyerek \u00f6vm\u00fc\u015ft\u00fcr.[6] 2005 y\u0131l\u0131na kadar T\u00fcrkiye, \u00fcyelik m\u00fczakerelerini ba\u015flatma konusunda \u00f6nemli ad\u0131mlar atm\u0131\u015ft\u0131. Ihsan Da\u011f\u0131 AKP\u2019nin, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de demokrasinin sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u00fclkenin AB\u2019ye kat\u0131l\u0131m\u0131 konular\u0131nda tarihi bir rol oynad\u0131\u011f\u0131\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc savunmu\u015ftu.[7]<\/p>\n
D\u00fczenlemelerdeki \u0130vme Kayb\u0131<\/b><\/p>\n
2005 y\u0131l\u0131, T\u00fcrkiye-AB ili\u015fkileri ve \u00fclke i\u00e7i siyasi d\u00fczenlemeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan zirve olarak tan\u0131mlanabilir. Bu zamandan itibaren her iki cephede de s\u00fcre\u00e7 yetersiz kald\u0131.[8] K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n b\u00f6l\u00fcnmesiyle ilgili yetersiz \u00e7\u00f6z\u00fcmler ve bununla birlikte Almanya ve Fransa\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin AB \u00fcyeli\u011fine kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131, en hareketli noktas\u0131nda ili\u015fkilerin ask\u0131ya al\u0131nmas\u0131yla sonu\u00e7land\u0131. Bir \u00e7ok Avrupa \u00fclkesindeki kamuoyu, T\u00fcrkiye\u2019nin AB \u00fcyeli\u011fine kar\u015f\u0131yd\u0131 ve AB\u2019nin i\u00e7 sorunlar\u0131 geni\u015flemeye kar\u015f\u0131 olan heyecan\u0131 azalt\u0131yordu. T\u00fcrkiye\u2019de, Avrupa\u2019n\u0131n \u00fclkeye kar\u015f\u0131 olan tavr\u0131n\u0131n haks\u0131zl\u0131k oldu\u011fu ve AB\u2019nin sadece \u201cHristiyan kl\u00fcb\u00fc\u201d olarak kalmak istedi\u011fi alg\u0131s\u0131 olu\u015ftu ve bu T\u00fcrkiye\u2019nin AB \u00fcyeli\u011fi konusunda halk deste\u011fini kaybetmesine neden oldu. Ayn\u0131 zamanda \u00fclkenin geli\u015fen ekonomisi ve Orta Do\u011fu\u2019daki ama\u00e7lar\u0131 AB\u2019yi, T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131nda merkezden uzak bir yere ta\u015f\u0131d\u0131. 2011 se\u00e7imlerinde, AB konusu daha az bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yordu. 2012\u2019de, AB ve T\u00fcrkiye aras\u0131nda \u201columlu g\u00fcndem\u201d yaratma \u00e7abalar\u0131, T\u00fcrkler taraf\u0131ndan onur k\u0131r\u0131c\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclen AB vize uygulamas\u0131 nedeniyle sekteye u\u011fruyordu. Kimsenin T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcyeli\u011finin \u201cfi\u015fini \u00e7ekmek\u201c istemedi\u011fi ger\u00e7e\u011finin yan\u0131 s\u0131ra bu durum, iyimser bir olu\u015fum i\u00e7in yeterli olarak yorumlanamazd\u0131.[9] Her iki taraf da kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak birbirlerinden bir ad\u0131m beklediler. \u0130li\u015fkilere \u015feklini verecek olan olumlu enerji, on y\u0131l \u00f6nce kayboldu. 2013 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcnde bu durum, Avrupa Birli\u011fi\u2019ndeki muhalefet nedeniyle T\u00fcrkiye\u2019nin hi\u00e7bir zaman AB \u00fcyesi olmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirten Avrupa Birli\u011finden Sorumlu Devlet Bakan\u0131 Egemen Ba\u011f\u0131\u015f\u2019\u0131n s\u00f6zleriyle de peki\u015ftirildi. [10]<\/p>\n
Ayn\u0131 zamanda buna paralel olarak T\u00fcrkiye i\u00e7erisinde reform zorlamalar\u0131n\u0131n ivmesi azald\u0131 ve baz\u0131 noktalarda \u00fclkenin geriye do\u011fru gitti\u011fi g\u00f6zlemlendi. Muhalif kesimi susturmak i\u00e7in \u00fczerinde s\u0131kl\u0131kla durulan ter\u00f6r kar\u015f\u0131t\u0131 yasa d\u00fczenlemeleri, ana sorunlardan bir tanesi haline gelmi\u015fti. Bu durum, iyi bilindi\u011fi gibi gazetecilerin, akademisyenlerin ve \u00f6zellikle de K\u00fcrt aktivistlerin tutuklanmas\u0131yla sonu\u00e7land\u0131. S\u0131n\u0131r Tan\u0131mayan Gazeteciler Bas\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 2013 G\u00f6stergelerine g\u00f6re, ara\u015ft\u0131rmadaki 179 \u00fclke aras\u0131nda T\u00fcrkiye 154. s\u0131rada, \u00a0Rusya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Irak ve Zimbabve\u2019den sonra yer al\u0131yor. Bu 2005\u2019te T\u00fcrkiye\u2019nin 167 \u00fclke aras\u0131ndan 98. s\u0131rada yer almas\u0131ndan bu yana, ciddi bir de\u011fi\u015fimin g\u00f6stergesi.[11] Askeri darbecilere kar\u015f\u0131 oldu\u011fu iddias\u0131yla Ergenekon duru\u015fmalar\u0131, delillerin ku\u015fkulu kullan\u0131m\u0131 ve davalar\u0131n her bi\u00e7imdeki mevcut muhalefeti sindirmek i\u00e7in yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 izlenimi nedeniyle baz\u0131 kesimler taraf\u0131ndan \u201cg\u00f6steri duru\u015fmalar\u0131\u201c olarak tan\u0131mland\u0131 ve davalarla birlikte \u00fclke y\u00f6netim \u015fekli ele\u015ftirildi. K\u0131saca, b\u00fct\u00fcn bu olu\u015fumlar \u201cAKP\u2019nin demokrasiyi geni\u015fletme amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 inanc\u0131na g\u00f6lge\u201d d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.[12] Freedom House\u2019un 2013 raporuna g\u00f6re, \u00f6ncelikli olarak ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgili konulardaki ilgisizlik nedeniyle T\u00fcrkiye\u2018nin, sivil \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler konusundaki puan\u0131 geriledi ve sonu\u00e7 olarak 2003\u2019deki ile ayn\u0131 seviyeye d\u00fc\u015ft\u00fc.[13] Toplumsal ve siyasal \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler konusunda \u00f6nemli bir yere sahip olan kad\u0131n haklar\u0131 konusundaki sorunlar ayn\u0131 kald\u0131. \u00d6rne\u011fin, D\u00fcnya Ekonomik Forumu taraf\u0131ndan olu\u015fturulan 2012 K\u00fcresel Cinsiyet E\u015fitsizli\u011fi Endeksi\u2019nde T\u00fcrkiye 135 \u00fclke aras\u0131ndan, Cezayir, \u00dcrd\u00fcn ve Kamerun\u2019un ard\u0131ndan \u00a0124. s\u0131rada yer ald\u0131 ve \u00fclkenin ham puan\u0131 2005\u2019ten bu yana \u00e7ok az bir ilerleme g\u00f6sterdi.[14] Son olarak, siyasi partilerin y\u00f6netimi, az\u0131nl\u0131k dillerinin desteklenmesi, sendika haklar\u0131, i\u015fkence iddialar\u0131, yolsuzluk, e\u015fcinsellere kar\u015f\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, internet sitelerinin yasaklanmas\u0131 ve say\u0131s\u0131z bir \u00e7ok di\u011fer problem nedeniyle, AB\u2019nin kendi ilerleme raporu, T\u00fcrkiye ile ilgili giderek daha da ele\u015ftirel bir tutum benimsedi. F\u0131rat Cengiz ve Lars Hoffmann AB \u0130lerleme Raporlar\u0131 do\u011frultusunda 2000\u2019li y\u0131llar\u0131 kodlad\u0131 ve 2001-2004 aras\u0131nda AB\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019nin \u201cbaz\u0131\u201d hatta \u201ciyi\u201d geli\u015fmeler g\u00f6sterdi\u011fini kabul etmesine ra\u011fmen, 2005 y\u0131l\u0131ndan bu yana, AB\u2019nin raporlarda demokratik reformlar\u0131 \u201cs\u0131n\u0131rl\u0131 geli\u015fme\u201dler olarak adland\u0131rmas\u0131n\u0131n norm haline geldi\u011fini g\u00f6sterdiler. AB\u2019nin 2011 geni\u015fleme strateji raporu, son on y\u0131ldaki \u201ctatmin edici\u201d t\u00fcm ilerlemelerine kar\u015f\u0131n, AB ve T\u00fcrkiye\u2019nin \u201ctaze ve olumlu bir g\u00fcndem ile\u201d erdemli yeni bir d\u00f6ng\u00fcy\u00fc ba\u015flamaya ihtiyac\u0131 oldu\u011funu g\u00f6zlemledi.[15]<\/p>\n
T\u00fcrkiye h\u00fck\u00fcmeti kendi cephesinde, d\u0131\u015fardan gelen ele\u015ftirilere kar\u015f\u0131 giderek daha kapal\u0131 hale geliyordu. \u00d6rne\u011fin, \u201cAvrupa de\u011ferleri\u201dne ula\u015fmay\u0131 daha \u00f6nce tamamen taah\u00fct etmi\u015f olan\u00a0 Ba\u015fbakan Erdo\u011fan, tutuklu bir gazeteciyi konu alan Avrupa Birli\u011fi raporunu; \u201cOnlar\u0131n i\u015fi raporu haz\u0131rlamakt\u0131r ve bizimki de kendi yolumuzda gitmektir.\u201d diyerek yan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r.[16] B\u00fct\u00fcn bu raporlar ve kayg\u0131lar, elbette ki Gezi Park\u0131 protestolar\u0131ndan \u00f6nceki zaman\u0131 ilgilendiriyor. Bu protestolar bir yandan kendinden daha emin bir T\u00fcrk sivil toplumunun ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na i\u015faret ediyordu, bir yandan da Vladimir Putin\u2019in uslubuna yak\u0131n bir \u015fekilde, olaylar\u0131 yabanc\u0131 bas\u0131n\u0131n ve Yahudi diasporas\u0131n\u0131n su\u00e7u olarak niteleyen devlet yetkilileri taraf\u0131ndan sert m\u00fcdahalelerle bast\u0131r\u0131ld\u0131lar. Yeni anayasa projesi, T\u00fcrkiye siyasi partilerine olan derin g\u00fcvensizlik nedeniyle \u015fu an i\u00e7in engellenmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
AKP Y\u0131llar\u0131n\u0131n De\u011ferlendirilmesi<\/b>\u00a0<\/b><\/p>\n
Bu tart\u0131\u015fmalarda da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, AKP y\u00f6netimi alt\u0131ndaki T\u00fcrkiye hakk\u0131nda kesin bir yarg\u0131lamada bulunulamaz. G\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir geli\u015fme kaydedildi. Durumun hala \u201cbir ad\u0131m ileri, bir ad\u0131m geri\u201d \u015feklinde olmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc yap\u0131lan reformalar\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fi tehlikeye d\u00fc\u015ft\u00fc. Sonucu \u015fekillendirmedeki problemlerin bir k\u0131sm\u0131 da, yeterli derecede \u201cdemokratik\u201dle\u015fmenin ya da AB \u00fcyeli\u011fi i\u00e7in uygun bir seviyeye eri\u015fmenin kriterlerinin ne oldu\u011funun kesin olmamas\u0131 ve benim fikrime g\u00f6re y\u0131llar i\u00e7ersinde bu kriterlerin de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fram\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin, demokrasi sorusunu ele alal\u0131m. T\u00fcrkiye \u00f6zg\u00fcr ve adaletli bir se\u00e7im sistemine sahip. Se\u00e7menler bir \u00e7ok parti \u00fczerinden oy kullan\u0131yor. H\u00fck\u00fcmet, se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131na dayanarak, halk\u0131n iste\u011fini yans\u0131t\u0131yor. Aktif bir bas\u0131n ve elektronik medya mevcut. Din i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 bir toplumsal alan var. Sivil toplum, AKP iktidara gelmeden \u00f6nceki durumuna g\u00f6re farkl\u0131 sorunlarla daha fazla ilgili. K\u00fcrt kimli\u011fi art\u0131k tan\u0131nd\u0131. Meclis \u00f6nemli bir K\u00fcrt varl\u0131\u011f\u0131na sahip ve 2011 se\u00e7imlerinden bu yana AKP, uzun s\u00fcren kanl\u0131 K\u00fcrt sorununa siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme konusunda, \u00f6nceki h\u00fck\u00fcmetlere nazaran daha kararl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Yarg\u0131, \u015fimdi se\u00e7ilmi\u015flere daha fazla hesap vermek durumunda. T\u00fcrk demokrasisi kar\u015f\u0131s\u0131nda tarihi tehditlerden bir tanesi olan ordu etkisiz hale getirildi. Se\u00e7im demokrasisi art\u0131k g\u00fcvendeydi.<\/p>\n
Bununla birlikte, T\u00fcrkiye\u2019deki bir\u00e7ok ki\u015fiye ve \u00fclke d\u0131\u015f\u0131ndaki g\u00f6zlemcilere g\u00f6re, se\u00e7im demokrasisi yeterli de\u011fildi. Avrupa normlar\u0131 ve 2000\u2019lerde yarat\u0131lan beklentilere g\u00f6re T\u00fcrkiye, bireysel haklara \u00f6ncelik veren ve devletin g\u00fcc\u00fcn\u00fc azaltan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir demokrasi do\u011frultusunda ilerlemeliydi. T\u00fcrkiye demokrasisi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc olarak tan\u0131mlanamaz. Gazeteciler ya da aktivistler \u015fayet tutuklanmazlarsa bile h\u00fck\u00fcmeti ele\u015ftirdikleri zaman i\u015flerini riske atm\u0131\u015f oluyorlar. H\u00fck\u00fcmeti ele\u015ftiren gazeteler, vergi polislerinin \u00f6zel hedefi haline gelebiliyor. Otosans\u00fcr g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha yayg\u0131n hale geliyor. Eylemler bask\u0131 g\u00fcc\u00fcyle durduruluyor. Polis, yarg\u0131lama s\u00fcrecinde \u00f6nemli rol oynamaya ba\u015flad\u0131. Siyasi atmosfer ileri derecede kutupla\u015ft\u0131 ve h\u00fck\u00fcmet, meclisteki \u00e7o\u011funlu\u011fuyla daha etkili bir hale b\u00fcr\u00fcnd\u00fc. Parlementoda \u00e7o\u011funlu\u011fu elinde tutan h\u00fck\u00fcmet, siyasi rakipleri ya da sivil toplumdaki g\u00fcndem yaratan muhaliflerle etkile\u015fime girme konusunda, daha ilgisiz bir hale geldi.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de AKP\u2019nin siyasi \u0130slam niyetini ta\u015f\u0131mas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc bir \u00e7ok ki\u015finin korku i\u00e7inde olmas\u0131na ra\u011fmen, ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi problemin AKP\u2019nin siyasi \u0130slam\u0131 benimsemi\u015f olmas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Sorun daha ziyade, Meksika\u2019daki PRI ya da Rusya\u2019daki \u201cBirlik\u201d gibi hegemonik siyasi bir g\u00fcc\u00fcn muhalefeti yasal olmayan bir konuma getirmesinden kaynaklan\u0131yor. Buna ra\u011fmen, AKP pop\u00fclaritesini korumaktad\u0131r ve kendisiyle ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fler, demokrasinin ve T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin tek ve ger\u00e7ek kayna\u011f\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndedir.[17] Bu partinin ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 politikalar\u0131n\u0131 tan\u0131mlamak i\u00e7in yeterlidir. Bu g\u00fcne kadar, -kendi itibar\u0131 i\u00e7in- AKP, K\u00fcrt sorunu konusunda daha esnek g\u00f6r\u00fcnd\u00fc;[18] \u00a0fakat, Ziya \u00d6ni\u015f\u2019in de belirtti\u011fi gibi, AKP\u2019nin \u201cYeni T\u00fcrkiye\u201dsi laik kesime ya da Aleviler gibi dini az\u0131nl\u0131klara, kendi kimliklerini d\u0131\u015fa vurmalar\u0131 ve g\u00fcndemlerini geli\u015ftirmeleri konusunda \u00e7ok daha az esnek olan bir tutum sergiledi. \u00d6ni\u015f\u2019e g\u00f6re, ne \u201ceski, Kemalist\u201d T\u00fcrkiye ne de AKP y\u00f6netimi alt\u0131ndaki T\u00fcrkiye, \u201c\u00e7e\u015fitlili\u011fe sayg\u0131y\u0131 i\u00e7eren samimi bir siyasi \u00e7o\u011fulculu\u011fun ve T\u00fcrkiye toplumunun birbiriyle benze\u015fmeyen yap\u0131 ta\u015flar\u0131n\u0131 ayn\u0131 \u00e7at\u0131 alt\u0131nda birle\u015ftirebilen hakiki bir olu\u015fumun \u00f6rne\u011fini\u201d olu\u015fturmaktad\u0131r.[19]<\/p>\n
Bu durum -ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve birli\u011fi ile ilgili kayg\u0131lar- Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn, h\u00fck\u00fcmetin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplanma hakk\u0131n\u0131 ac\u0131mas\u0131z bir \u015fekilde g\u00f6rmezden geldi\u011fini belirtti\u011fi Gezi protestolar\u0131nda da bir \u00e7ok kez ortaya konuldu.[20] H\u00fck\u00fcmet, be\u015f ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne ve binlercesinin de yaralanmas\u0131na neden olan polis vah\u015feti nedeniyle \u015fiddetli bir \u015fekilde su\u00e7lan\u0131yordu. Binlerce ki\u015fi g\u00f6z alt\u0131na al\u0131nd\u0131. Polis, g\u00f6stericilerin yaralanmalar\u0131n\u0131n\u0131n tedavi edilebilmesi i\u00e7in ge\u00e7ici kurulan revirlere sald\u0131rd\u0131. H\u00fck\u00fcmet, g\u00f6sterilerle ilgili kendisini ele\u015ftiren yay\u0131n yapan televizyon kanallar\u0131na vergi cezalar\u0131 uygulad\u0131 ve olaylar\u0131 konu alan gazeteciler ya kovuldu ya da istifa etmeye zorland\u0131. Olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda bir\u00e7ok h\u00fck\u00fcmet yetkilisinin tavr\u0131 g\u00f6stericileri \u201choligan\u201d olarak nitelemek ve sosyal medyada g\u00f6zda\u011f\u0131 vermek \u015feklinde oldu. Bu olaylar, Erdo\u011fan\u2019\u0131n benimsemeyi ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc de\u011ferlere \u00f6rnek olu\u015fturmayan bir hareketti.<\/p>\n
Yine de bu, h\u00fck\u00fcmetin durumuna uygun d\u00fc\u015febilir. Bunun kesin net etkisi, bir \u00e7ok y\u00f6nden AKP\u2019nin, kendisinden \u00f6nceki kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n da yapt\u0131\u011f\u0131 gibi ayn\u0131 devlet\u00e7ilik ve milliyet\u00e7ili\u011fi benimsemesidir. Art\u0131k d\u0131\u015far\u0131daki parti olmay\u0131 b\u0131rakm\u0131\u015f, \u00a0\u201ct\u00fcm sosyal ve siyasal alan\u0131 i\u015fgal eden\u201d ve \u201ckendi siyasi g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve me\u015frulu\u011funu ebedile\u015ftiren\u201d bir konuma gelmi\u015fti.[21] AKP devlet mekanizmas\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131ndan bu yana, muhalefeti y\u0131ld\u0131rmak i\u00e7in isteklilik ve beceri sergiledi. Bunun yan\u0131nda, geli\u015fen bir ekonomiye (ve sonu\u00e7 olarak patronaj i\u00e7in daha fazla kaynak sa\u011flanabildi) liderlik etti. Partinin devam eden sistemi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, sand\u0131kta onunla yar\u0131\u015fabilecek ba\u015fka bir g\u00fcc\u00fc hayal etmek zor gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n
Ba\u015fka bir noktadan bakacak olursak, Erdo\u011fan\u2019\u0131n Gezi\u2019de sert m\u00fcdehalelerde bulunurken \u00e7o\u011funluk ad\u0131na konu\u015fmu\u015f oldu\u011fu iddias\u0131n\u0131n do\u011fru oldu\u011funu var sayal\u0131m; fakat bu yine de \u00e7o\u011funluk\u00e7u bir tutumdur ve benim fikrime g\u00f6re \u00e7ok dar ve tehlikeli bir demokrasi anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. H\u00fck\u00fcmet, her istedi\u011fini yapabilecek ve kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerin me\u015frulu\u011funu ortadan kald\u0131racak bir nitelikte olmamal\u0131d\u0131r. Bu, ancak \u00e7o\u011fu zaman partinin varolu\u015f bi\u00e7imidir (modus vivendi<\/i>). Erdo\u011fan\u2019\u0131n kazanaca\u011f\u0131na kesin g\u00f6z\u00fcyle bakt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fkanl\u0131k makam\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek ad\u0131na anayasay\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in bariz bir \u015fekilde verdi\u011fi u\u011fra\u015f ve bunun yan\u0131nda Anayasa Komisyonunun yetkilerini halk\u0131n sesi olma ve tetkik konular\u0131na s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 kayg\u0131 endi\u015fe verici konulardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Bir de\u011ferlendirmeye g\u00f6re, bu durumun direk sonucu olarak, hakiki bir anayasal s\u00fcrece sahip olma konusunda T\u00fcrkiye sorunlar ya\u015famaktad\u0131r ve \u201colas\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fine eri\u015fme ve \u00fclkenin uzun vadeli sorunlar\u0131 \u00fczerinde anlaml\u0131 bir m\u00fczakereye varmak olduk\u00e7a ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.\u201d[22] Yeni anayasa tasla\u011f\u0131yla ilgili b\u00fcy\u00fck pazarl\u0131k s\u00fcreci durdurulmu\u015f olsa dahi,\u00a0 AKP\u2019nin son iki \u00fc\u00e7 y\u0131lda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi hareketlere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ortaya \u00e7\u0131kacak bu belge \u00f6zellikle de idari makam\u0131 merkeze ta\u015f\u0131yacaksa, siyasi \u00f6zg\u00fcrle\u015fmeye olan ihtiya\u00e7 daha da artacakt\u0131r.<\/p>\n
AB\u2019de, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcyeli\u011fi konusundaki istek do\u011frultusunda her zaman kayg\u0131lar vard\u0131[23] ve daimi \u00fcyelik i\u00e7in g\u00f6sterilen hedefler kesin de\u011fildi ya da de\u011fi\u015fkendi. \u00d6rne\u011fin, T\u00fcrkiye AB\u2019ye kat\u0131lmak i\u00e7in ne yapmal\u0131yd\u0131, kat\u0131lan di\u011fer yeni \u00fclkelere uygulanan kriterler mi uygulanmal\u0131yd\u0131, \u201ckal\u0131c\u0131 teminat h\u00fck\u00fcmleri\u201d T\u00fcrkleri ikinici s\u0131n\u0131f stat\u00fcs\u00fcnde mi b\u0131rakacakt\u0131, ya da T\u00fcrkiye\u2019ye tam \u00fcyelik yerine \u201c\u00f6zel birliktelik\u201d mi \u00f6nerilecekti? Beken Saat\u00e7io\u011flu\u2019nun da de\u011findi\u011fi gibi, AB \u00fcyelik m\u00fczakerelerini ba\u015flatsa bile, baz\u0131 birlik \u00fcyelerinin T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcyeli\u011finin maliyeti ve Avrupa kimli\u011fiyle ilgili \u015f\u00fcpheleri oldu\u011fu a\u015fikard\u0131.[24] Bu ba\u011flamda, \u00fcyelik m\u00fczakerelerinin de sinyalini verdi\u011fi gibi, T\u00fcrkiye, s\u00fcreci ba\u015flatmak i\u00e7in yeterli ko\u015fullara sahipti; fakat, merkez ve do\u011fu Avrupa\u2019da oldu\u011funun aksine, T\u00fcrkiye\u2019ye, b\u00fct\u00fcn kriterleri yerine getirse dahi kesin \u00fcyeli\u011finin \u00f6ng\u00f6r\u00fclmedi\u011fi, AB\u2019nin kendisinin de vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi, ucu a\u00e7\u0131k bir s\u00fcre\u00e7 sunuluyordu. Avrupa Birli\u011fi Geni\u015fleme Raporu her sene T\u00fcrkiye\u2019nin \u201cyap\u0131lacaklar\u201d listesine daha fazla ekleme yap\u0131yor. Benim fikrime g\u00f6re, AB kamu hizmetleri d\u00fczenlemeri, d\u00fc\u015f\u00fck gelirliler i\u00e7in devlet yard\u0131m\u0131, \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131 ve mali denetleme gibi \u201cikinci dereceden siyasi\u201d konulara dikkat \u00e7ekerek T\u00fcrkiye siyasetini ve toplumunu denetlemeye \u00e7al\u0131\u015fma iste\u011fini ortaya koyuyor. En az\u0131ndan iki nokta kesin; ilki, AB\u2019ye kat\u0131lman\u0131n kolay olmayaca\u011f\u0131, ikincisi, 2000 y\u0131l\u0131ndan beri ger\u00e7ekle\u015ftirilen say\u0131s\u0131z reformlara kar\u015f\u0131n, zamansal olarak ve yasama ile anayasa haraketleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019nin ne kadar yol kat etmesi gerekti\u011finin kesin olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. AB\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019yi ger\u00e7ekle\u015ftirmekle sorumlu tuttu\u011fu g\u00f6revler listesine (AB\u2019nin kendi i\u00e7 sorunlar\u0131na da) de\u011findikten sonra, 2013\u2019te T\u00fcrkiye\u2019nin AB \u00fcyeli\u011fine 2005\u2019ten daha yak\u0131n oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n
Kesin olansa, T\u00fcrkiye AB\u2019nin \u00fczerine \u00e7ok fazla d\u00fc\u015fmedik\u00e7e AB\u2019nin de T\u00fcrkiye \u00fczerindeki etkisinin giderek\u00a0 azald\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin; T\u00fcrkiye, 2012\u2019nin ikinci yar\u0131s\u0131nda K\u0131br\u0131s\u0131n AB d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada AB ile olan ili\u015fkilerini dondurmu\u015ftu ve 2013 y\u0131l\u0131nda Erdo\u011fan, T\u00fcrkiye\u2019nin Rusya, \u00c7in ve Orta Asya\u2019daki demokratik olmayan \u00fclkelerle birlikte \u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne kat\u0131lma fikrini ortaya atm\u0131\u015ft\u0131. Avrupa\u2019n\u0131n standartlar\u0131n\u0131n ve de\u011fi\u015fik bir \u00e7ok alandaki politikalar\u0131n uygulamas\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kan \u201cAvrupala\u015fma\u201d, \u201cNeyi ne zaman istersek o zaman yapar\u0131z\u201d \u015feklinde alg\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r.[25] Gezi eylemlerinde h\u00fck\u00fcmetin ald\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131 \u00f6nlemler, T\u00fcrkiye\u2019yi \u015fiddet uygulayan ve dengesiz bir \u00fclke olarak g\u00f6stermi\u015f ayn\u0131 zamanda h\u00fck\u00fcmetin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc demokrasiyi uygulamadaki taah\u00fct\u00fc konusunda \u015f\u00fcpheler uyand\u0131rarak Avrupa nezdinde bir olumsuz etkiye neden olmu\u015ftur. T\u00fcrkiye h\u00fck\u00fcmeti bir \u015fekilde bu hasar\u0131 telafi edip konuyu i\u00e7 siyasi reformlar\u0131na getirse dahi, bu konu \u00fcyelik m\u00fczakerelerinde kar\u015f\u0131s\u0131na \u00f6nemli bir sorun olarak \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n
2013\u2019\u00fcn dipnotu: Demokratikle\u015fme Paketi Yeni Umudun Neden Oldu\u011fu Bir Durum mu?<\/b>\u00a0<\/b><\/p>\n
2013 y\u0131l\u0131n\u0131n sonunda AKP, uzun zamand\u0131r beklenen demokratikle\u015fme paketinin 2000\u2019lerin sonundan beri beklenen siyasi reformlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan belki de en \u00f6nemli geli\u015fme olabilece\u011fini duyurdu. Belge, se\u00e7im sistemi, \u00f6zel okullarda orta \u00f6\u011fretimde K\u00fcrt\u00e7e \u00f6\u011frenme hakk\u0131, k\u00f6ylere ve b\u00f6lgelere K\u00fcrt\u00e7e isimlerin geri verilmesi, kamusal \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131nda ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc kullan\u0131m\u0131na \u00f6nemli kolayl\u0131klar tan\u0131nmas\u0131, \u015fahsi bilgilerin korunmas\u0131, okullarda T\u00fcrkl\u00fck And\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00a0kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve toplanma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn artt\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi bir \u00e7ok konuda yasa teklifinde bulunuyordu. Buna ra\u011fmen, ad\u0131mlar Alevi sorunlar\u0131na, K\u00fcrt\u00e7e e\u011fitim sisteminin devlet okullar\u0131nda kurulmas\u0131na ya da ter\u00f6r kar\u015f\u0131t\u0131 yasalara bir g\u00f6ndermede bulunmuyordu, ayn\u0131 zamanda ter\u00f6r kar\u015f\u0131t\u0131 yasa y\u00fcz\u00fcnden g\u00f6zalt\u0131nda tutulanlar\u0131 serbest b\u0131rakmak ad\u0131na bir vaatte bulunmuyordu. Bunun sonucu olarak, bir\u00e7oklar\u0131 paket nedeniyle hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fram\u0131\u015f ve \u00f6zellikle de siyasi muhalifler h\u00fck\u00fcmetin samimiyetine kar\u015f\u0131 olan \u015f\u00fcphelerini dile getirmi\u015flerdir.[26]<\/p>\n
Hi\u00e7bir \u015fey yap\u0131lmamas\u0131ndansa tamamlanmam\u0131\u015f olsa dahi bu ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r. Buna ek olarak, h\u00fck\u00fcmet, Alevi sorununu kapsayan bir paket teklifinin gelmekte oldu\u011fu vaadinde bulundu. AKP\u2019nin meclisteki \u00e7o\u011funlu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, paket h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ge\u00e7irilecek gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Bununla birlikte, K\u00fcrt\u00e7e e\u011fitim ile ilgili de \u00f6nemli bir d\u00f6neme\u00e7 al\u0131nd\u0131. Di\u011fer bir deyi\u015fle, s\u00f6z konusu meselelerle ilgili, on y\u0131l \u00f6nce bu noktada olmas\u0131n\u0131n dahi beklenmedi\u011fi T\u00fcrkiye\u2019nin, mevcut konumundan\u00a0 geri ad\u0131m atacak olmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Bu nedenle, Gezi\u2019yle ilgili hat\u0131ralar\u0131n hala taze olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, 2013 y\u0131l\u0131 hakk\u0131nda yazarken belki T\u00fcrkiye\u2019deki reformlarla ilgili ihtiyatl\u0131 bir \u015fekilde iyimser olunabilir.<\/p>\n
Bu, T\u00fcrkiye-AB ili\u015fkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan tekrar bir hareketlenme olabilir mi? Demokratikle\u015fme paketi Br\u00fcksel\u2019den olumlu tepkiler alm\u0131\u015f ve AB\u2019nin T\u00fcrkiye ile b\u00f6lgesel politikayla ilgili m\u00fczakereleri ba\u015flatmas\u0131n\u0131n olumlu sinyalleri belirmi\u015ftir. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Gezi ile ilgili Erdo\u011fan\u2019dan beklenen ilk ad\u0131m\u0131n heyecan\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, konuyla ilgili T\u00fcrkiye\u2019de ve Avrupa\u2019da bir sessizlik mevcut ve daha da \u00f6nemlisi, ge\u00e7mi\u015ften bu yana T\u00fcrkiye\u2019deki siyasi reformlar ve \u00fclkenin AB \u00fcyeli\u011fi aras\u0131ndaki ili\u015fki daima bozuk bir yap\u0131ya sahip olmu\u015ftur. \u00dcyelik m\u00fczakereleri \u00fczerindeki buzlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek ama\u00e7l\u0131 bu s\u00fcre\u00e7, \u00f6rne\u011fin, K\u0131br\u0131s meselesine T\u00fcrkiye\u2019nin siyasi liberalle\u015fmesinden daha fazla \u00f6nem veriyor. T\u00fcrkler i\u00e7in vizenin kald\u0131r\u0131lmas\u0131, T\u00fcrk g\u00f6\u00e7men ve s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 politikas\u0131na dayal\u0131 daha ziyade teknik bir mesele. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, AB T\u00fcrkiye\u2019ye cesaret verici s\u00f6zler s\u00f6yleyebilir fakat bunun somut bir sonu\u00e7 meydana getirmesi \u015f\u00fcpheli g\u00f6z\u00fckmektedir.<\/p>\n
Dr. Paul J. Kubicek, Oakland Universitesi Uluslararas\u0131 \u00c7al\u0131\u015fmalar B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131, T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (AnalizT\u00fcrkiye) Dan\u0131\u015fma Kurulu \u00dcyesi.\u00a0<\/strong><\/p>\n Makaleyi \u015fu \u015fekilde referans vererek kullanabilirsiniz:<\/p>\n Kubicek, Paul J. \u00a0(November, 2013),\u00a0\u201c\u0130ki Hedef Aras\u0131nda: T\u00fcrkiye\u2019nin Demokratikle\u015fmesi ve AB \u00dcyeli\u011fi\u201d, Cilt II, Say\u0131 9, s.1-8,\u00a0T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (AnalizT\u00fcrkiye), Londra: Analiz T\u00fcrkiye\u00a0<\/em>(http:\/\/researchturkey.org\/?p=4375&lang=tr)<\/p>\n Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n [1] \u00d6rne\u011fin, M. Hakan Yavuz, ed. The Emergence of a New Turkey: Democracy and the AK Parti<\/i> (Salt Lake City: University of Utah Press, 2006).<\/p>\n<\/div>\n [2] \u00d6rne\u011fin, Recep Tayyip Erdo\u011fan, \u201cConservative Democracy and the Globalization of Freedom,\u201d \u00a0Yavuz, 2006: 333-340.<\/p>\n<\/div>\n [3] R. T. Erdo\u011fan, \u2018Why the EU Needs Turkey\u2019, Speech at Oxford University, 28 May 2004, available at\u00a0 http:\/\/www.sant.ox.ac.uk\/esc\/docs\/Erdogan1.pdf<\/a>, accessed 8 January 2013.<\/p>\n [4] Ihsan Da\u011f\u0131, \u201cThe Justice and Development Party: Identity, Politics, and Human Rights Discourse in the Search for Security and Legitimacy,\u201d Yavuz, 2006: 89.<\/p>\n<\/div>\n [5] Ziya \u00d6ni\u015f, \u201cTurkey-EU Relations: Beyond the Current Stalemate,\u201d\u00a0 Insight Turkey<\/i>10(4), 2008: 39.<\/p>\n<\/div>\n [6] The Turkey Update<\/i>. \u2018Reforming for Europe\u2019. 4 August 2003, http:\/\/csis.org\/files\/media\/csis\/pubs\/tu030804.pdf<\/a><\/p>\n<\/div>\n [7] \u00a0\u00a0Da\u011f\u0131, in: M. Hakan Yavuz, ed.\u00a0The Emergence of a New Turkey: Democracy and the AK Parti<\/i>\u00a0(Salt Lake City: University of Utah Press), 2006: 104.<\/p>\n<\/div>\n [8]\u00a0 Bu d\u00f6nemin bir analizi i\u00e7in: Paul Kubicek, \u201cPolitical Conditionality and the EU\u2019s Cultivation of Democracy in Turkey,\u201d Democratization<\/i>, 18:4, August 2011: 910-931.<\/p>\n<\/div>\n [9]\u00a0Daha iyimser bir yakla\u015f\u0131m i\u00e7in:\u00a0Joost Lagendijk, \u201cTurkey and the European Union: 2014 and Beyond,\u201d Insight Turkey<\/i> 15(2), Spring 2013: 48-49.<\/p>\n<\/div>\n [10] http:\/\/www.euractiv.com\/enlargement\/turkey-probably-join-eu-ankara-n-news-530631<\/a><\/p>\n<\/div>\n [11] Reporters Without Borders,\u00a0 \u201cPress Freedom Index 2013,\u201d available at http:\/\/en.rsf.org\/press-freedom-index-2013,1054.html<\/a>, accessed 7 September 2013.<\/p>\n<\/div>\n [12] A. \u00c7\u0131nar, \u2018The Justice and Development Party: Turkey\u2019s Experience with Islam, Democracy, Liberalism, and Secularism\u2019, International Review of Middle East Studies<\/i>43(3), 2011: 540.<\/p>\n<\/div>\n [13] Freedom in the World 2013 Country Report, at www.freedomhouse.org\/report\/freedom-world\/2013\/Turkey<\/p>\n<\/div>\n [14] Global Gender Gap Index 2012, available at http:\/\/www.weforum.org\/reports\/global-gender-gap-report-2012<\/a><\/p>\n<\/div>\n [15] European Commission, \u201cEnlargement Strategy and Main Challenges, 2011-2012,\u201d COM (2011) 666 final, 12 October 2011: 18-19.<\/p>\n<\/div>\n [16] Sabah<\/i>, \u201cErdo\u011fan Criticizes EP Report on Press Freedom\u201d, 11 March 2011, available at http:\/\/tinyurl.com\/afvll3e<\/a>, <\/b>accessed 8 January 2013.<\/p>\n<\/div>\n [17] Menderes \u00c7\u0131nar,\u00a0 \u201cThe Electoral Success of the AKP: Cause for Hope and Despair,\u201d\u00a0 Insight Turkey<\/i> 13(4) 2011:\u00a0 107-127.<\/p>\n<\/div>\n [18]\u00a0\u00a0AKP\u2019nin \u00f6ncelikli olarak K\u00fcrt milletvekillerinin \u00a0anayasa projesine deste\u011fini kazanmak i\u00e7in b\u00f6yle davrand\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ger\u00e7ekten de, 2011 se\u00e7imlerinden \u00f6nce AKP\u2019nin g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir \u201cK\u00fcrt\u201d g\u00fcndemi yoktu.<\/p>\n<\/div>\n [19] Ziya \u0150ni\u015f, \u201cSharing Power: Turkey\u2019s Democratization Challenge in the Age of AKP Hegemony,\u201d Insight Turkey<\/i> 15(2), 2013: 108.<\/p>\n<\/div>\n [20] http:\/\/www.amnesty.org\/en\/library\/info\/EUR44\/022\/2013\/en<\/a><\/p>\n<\/div>\n [21] Ihsan Da\u011f\u0131, \u201cEmergence of the \u2018new AK Party\u2019,\u201d Today\u2019s Zaman<\/i>, 22 July 2012.<\/p>\n<\/div>\n [22]\u00a0Firat Cengiz, \u201cEpilogue: The future of democratic reform in Turkey: Constitutional \u2018moment\u2019 or constitutional process?\u201d, in Cengiz and Lars Hoffmann, eds. Turkey and the European Union: Facing New Challenges and Opportunities<\/i> (London: Routledge, 2014), p. 218.<\/p>\n<\/div>\n [23]\u00a0Bu konu, 2001 y\u0131l\u0131nda The Economist\u2019in Br\u00fcksel\u2019in olas\u0131 bir T\u00fcrkiye \u00fcyeli\u011fiyle ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerine dair \u015fu karikat\u00fcr\u00fcnde \u00f6zetlenmi\u015ftir: \u00a0\u201cGood grief, do we have to?\u201d The Economist<\/i>, \u2018The Door Creaks Open,\u2019 17 November 2001: 47.<\/p>\n<\/div>\n [24] Beken Saatcio\u011flu, \u201cThe EU\u2019s \u2018Rhetorical Entrapment\u2019 in Enlargement Reconsidered: Why Hasn\u2019t It Worked For Turkey?\u201d Insight Turkey<\/i> 14(3) 2012: 159-176.<\/p>\n<\/div>\n [25] Amanda Paul, \u201cTurkey\u2019s EU Journey: What Next?\u201d Insight Turkey<\/i> 14(3) 2012: 30.<\/p>\n<\/div>\n [26] \u00d6rne\u011fin, http:\/\/www.todayszaman.com\/news-327784-kurds-bdp-unsatisfied-with-democratization-package.html<\/a>\u00a0ve\u00a0http:\/\/www.todayszaman.com\/news-327890-opposition-leaders-harshly-criticize-democratization-package.html<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n \n <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130ki Hedef Aras\u0131nda: T\u00fcrkiye\u2019nin Demokratikle\u015fmesi ve AB \u00dcyeli\u011fi On y\u0131l \u00f6nce AKP\u2019nin (Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi) iktidara geli\u015fi bir\u00e7ok kesimde \u201cyeni\u201d T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fu\u015fu konusundaki \u00fcmitleri y\u00fckselmi\u015fti.[1] AKP islami temellere dayanan bir partiyken ve laik kesim taraf\u0131ndan g\u00fcvenilmezken, parti liderleri, AKP evrensel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck de\u011ferlerini i\u00e7eren \u201cmuhafazakar demokrasi\u201dyi temsil etti\u011fi gerek\u00e7esiyle \u00f6v\u00fcn\u00fcyorlard\u0131.[2] 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda AKP di\u011fer […]<\/p>\n","protected":false},"author":253,"featured_media":7725,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[214,274],"tags":[205,206,207,208,209],"class_list":["post-7371","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-editors-box-tr","category-domestic-policy-tr","tag-article-2-tr","tag-dual-language-2-tr","tag-latests-tr","tag-main-page-tr","tag-slider-entry-tr"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7371","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/253"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7371"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7371\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8681,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7371\/revisions\/8681"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7725"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}