<\/p>\n
18 Aral\u0131k Orta Do\u011fu Teknik \u00dcniversitesi (ODT\u00dc) Olaylar\u0131 \u00dczerinden Ger\u00e7e\u011fin Yeniden \u00dcretimi<\/b><\/p>\n
Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u00fczy\u0131l\u0131n en \u00f6nemli felsefi fig\u00fcrlerinden olan Michel Foucault yetmi\u015flerin ortas\u0131ndan itibaren sosyalbilimsel metodolojisinde bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme giderek g\u00fcc\u00fcn s\u00f6ylem \u00fczerindeki etkisine odaklanan, Nietzsche\u2019nin jeneoloji\/soybilim ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi metodolojik arac\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kullanmaya ba\u015flad\u0131. Foucault\u2019nun dilbilimsel-tarihsel bir metot olan ve \u00e7o\u011funlukla s\u00f6ylem sistemlerini analiz ederek d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemlerinin tarihsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde nas\u0131l olu\u015ftu\u011funu ortaya \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fan arkeolojiden; s\u00f6ylem sistemlerinden \u00e7ok onlar\u0131n nas\u0131l olu\u015fturuldu\u011funa odaklanan jeneolojiye[1] d\u00f6nmesinin temel sebeplerinden biri \u201cbilgi g\u00fc\u00e7t\u00fcr\u201d \u00f6zdeyi\u015finin tersine \u00e7evrilip asl\u0131nda g\u00fcc\u00fcn de bilgi olabildi\u011fini ve bu iki kavram\u0131n birbirinden ayr\u0131lamayaca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini fark etmesiydi[2]. Soybilimsel metodunu ilk kez kulland\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrk\u00e7eye \u201cHapishanenin Do\u011fu\u015fu\u201d[3] ad\u0131yla \u00e7evrilen kitab\u0131nda ve sonras\u0131nda Foucault\u2019nun \u0131srarla alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi bir ger\u00e7ek vard\u0131: G\u00fcce sahip olanlar isterse bilgiyi de yaratabilir ve ger\u00e7e\u011fi de de\u011fi\u015ftirebilirdi. Bu ba\u011flamda 1972 tarihli \u201cBilginin Arkeolojisi\u201d kitab\u0131nda \u201c\u2026her toplumda s\u00f6ylemin \u00fcretimi s\u00f6ylemden kaynakl\u0131 g\u00fc\u00e7 ve tehditleri defetmeye y\u00f6nelik belirli prosed\u00fcrlere g\u00f6re kontrol edilmekte, elenmekte, d\u00fczenlenmekte ve yeniden b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmektedir\u201d demi\u015fti[4]. Asl\u0131nda bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc Foucault\u2019dan \u00f6nce \u201c1984\u201d roman\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 distopyada Georg Orwell betimlemi\u015fti[5]. Romanda, Okyanusya \u00fclkesinin Do\u011fruluk Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nda \u00e7al\u0131\u015fan Winston Smith\u2019in g\u00f6z\u00fcnden \u00f6nce m\u00fcttefik Do\u011fu Asya ile birlikte Avrasya\u2019ya kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir azimle sava\u015f\u0131l\u0131rken, bir g\u00fcn i\u00e7inde Avrasya\u2019n\u0131n ezeli dost olup Do\u011fu Asya\u2019n\u0131n mutlak d\u00fc\u015fman ilan edilmesini ve tarihin bile sil ba\u015ftan de\u011fi\u015ftirilip yeni bilginin derhal do\u011fruya d\u00f6n\u00fc\u015fmesini izleriz. Bu makalenin amac\u0131 jeneolojik bir analiz yapmak de\u011fil; ancak, hem Foucault\u2019nun arkeolojiden jeneolojiye ge\u00e7erken alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi hem de Orwell\u2019in distopyas\u0131nda \u00f6rnekledi\u011fi bilginin iktidar yoluyla yeniden \u00fcretiminin yak\u0131n bir T\u00fcrkiye \u00f6rne\u011fini k\u0131sa bir medya taramas\u0131 ile ortaya koymak.<\/p>\n