R\u00f6portaj\u0131n K\u0131sa \u00d6zeti:<\/span><\/strong><\/p>\n \u201cArap Bahar\u0131 ger\u00e7ekten bir bahar, ama uluslararas\u0131 ana ak\u0131m medyada anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi de\u011fil. Sahip oldu\u011fu insan dokusu anlam\u0131nda bir devrim. Araplar konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131 ve Arap sokaklar\u0131 ilk kez sadece Arap politikas\u0131nda de\u011fil, d\u00fcnya politikas\u0131nda da s\u00f6z sahibi olmaya ba\u015flad\u0131.\u201d<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n \u00a0\u201cT\u00fcrkiye son d\u00f6nemde \u00f6zellikle Suriye konusunda daha m\u00fcdahaleci bir tutum izliyor de\u011fil, AKP ba\u015ftan beri m\u00fcdahaleci olmaya merakl\u0131yd\u0131. Irak Sava\u015f\u0131\u2019na da asker g\u00f6ndermeyi \u00e7ok istemi\u015fti, ama onu sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 koalisyon olarak, bir namuslu AKP\u2019li milletvekilinin de deste\u011fiyle, engelleyebilmi\u015ftik.\u201d <\/strong><\/span><\/em><\/p>\n \u201cT\u00fcrkiye\u2019de \u015fu anda yeni bir model dayat\u0131l\u0131yor ve ben bu modelin Rusya kadar otoriter, ekonomisi \u00c7in\u2019e, ruh hali Dubai\u2019ye benzeyen bir \u00fclke yarataca\u011f\u0131ndan korkuyorum. Ge\u00e7en se\u00e7imlerde kullan\u0131lan \u2018tek bayrak, tek millet, tek devlet\u2019 slogan\u0131yla a\u00e7\u0131k\u00e7a otoriterle\u015fme s\u00fcreci tamamland\u0131.\u201d<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n \u201cT\u00fcrkiye\u2019ye dayat\u0131lan proje \u0130slamla\u015ft\u0131rma de\u011fil, itaatkarla\u015ft\u0131rma projesi, itaatkar ve muhafazakar bir millet yarat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.\u201d<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n \u201cHer \u015feyi tepeden inme ve topluma \u015fekil vererek yapmak isteyen bir h\u00fck\u00fcmet anlay\u0131\u015f\u0131 var AKP\u2019nin. Tepeden inmecili\u011fi Kemalistler de yapt\u0131 ama AKP\u2019nin as\u0131l ironisi \u015fu: Ergenekon davas\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken ve Kemalist devlete bir sava\u015f a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fken, tam da Kemalist zihniyetin s\u00f6zc\u00fckleriyle konu\u015fmak ve daha a\u015f\u0131r\u0131 m\u00fcdahale etmekten ka\u00e7\u0131nmamak.\u201d<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n \u201cErgenekon ve KCK davalar\u0131n\u0131 ciddiye almayan ben de\u011filim, bu davay\u0131 savunanlar. \u0130ddianameler T\u00fcrk\u00e7e bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok zay\u0131f, ciddi bir hukuk problemi var. T\u00fcrkiye\u2019de yeni bir hukuk anlay\u0131\u015f\u0131 yarat\u0131ld\u0131. \u0130ddianamede su\u00e7 yarat\u0131l\u0131p d\u00fczenleniyor. As\u0131l problem burada.\u201d<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n \u00a0\u201cAKP K\u00fcrt a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 yanl\u0131\u015f y\u00f6netti. Bize K\u00fcrt a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 de\u011fil, T\u00fcrk a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 laz\u0131m, yani T\u00fcrklere anlatmam\u0131z gerekiyor.\u00a0 T\u00fcrkleri haz\u0131rlamalar\u0131 gerekiyordu bu i\u015fe mesela ama haz\u0131rlamad\u0131lar. \u00d6nce T\u00fcrkleri sinirlendirdiler, sonra KCK vs. ile K\u00fcrtleri. Maalesef insanlar\u0131n birbirini bo\u011fazlayaca\u011f\u0131 bir ortam\u0131 elleri ile yaratt\u0131lar.\u201d<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n \u201cAKP\u2019yi \u00e7ok sert ele\u015ftirmiyorum asl\u0131nda, sadece ortada ele\u015ftirilemeyen bir g\u00fc\u00e7 olmas\u0131na kar\u015f\u0131y\u0131m. \u015eimdi ortada ayn\u0131 durum var: Eskiden ele\u015ftirilemeyen g\u00fc\u00e7 askerlerdi \u015fimdi AKP\u201d<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n \u201cAKP\u2019nin Orta Do\u011fu\u2019ya a\u00e7\u0131l\u0131m meselesini \u00e7ok \u00f6nemsiyorum. T\u00fcrkiye\u2019nin ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczelttiler bu konuda, Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki ortalama insana verdi\u011fi \u00f6zg\u00fcven paha bi\u00e7ilmez derecede \u00f6nemli.\u201d<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n \u201cAKP\u2019nin ekonomik ba\u015far\u0131s\u0131 muazzam. Ben AKP kadar iyi politika bilen bir parti g\u00f6rmedim, kitle politikas\u0131n\u0131 iyi biliyorlar. Recep Tayyip Erdo\u011fan ekonomik krizler ve m\u00fcdahalelerle biriken \u00f6fkeyi \u00e7ok iyi \u00f6rg\u00fctledi.\u201d<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n \u201cOrtado\u011fu\u2019da \u2018G\u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcm\u2019 diyorsan\u0131z, bir s\u00fcre sonra o g\u00fc\u00e7 denenir ba\u015fka bir g\u00fc\u00e7 taraf\u0131ndan. Benim korkum \u015fimdi bu g\u00fcc\u00fcn \u0130ran taraf\u0131ndan denenmesi.\u201d<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n \u201cAKP\u2019nin bir plan\u0131 var. Muhalefetin yok. T\u00fcrkiye\u2019de siyaseti AKP belirliyor. Muhalefet sadece seyrediyor ya da onun a\u011fz\u0131na bak\u0131yor. B\u00f6yle bir ortamda muhalefet konu\u015fmak \u00e7ok anlaml\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.\u201d<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n \u201cT\u00fcrkiye\u2019de hi\u00e7bir kamp di\u011fer kamp\u0131 yok etmek istemez. Sadece ortada duran\u0131 vururlar, marjinalle\u015fmeyen istenmez. Hrant bunun en \u00f6nemli \u00f6rne\u011fi. Ortada duran\u0131 \u00e7apraz ate\u015fe tutarlar.\u201d<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n \u201cBen sadece edebiyat yapmak istiyorum art\u0131k. T\u00fcm bu ya\u015fananlar beni \u00e7ok \u00fczd\u00fc ve y\u0131pratt\u0131.\u201d<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n R\u00f6portaj\u0131n Tam Metni:<\/span><\/strong><\/p>\n \u2018\u0130ngiltere\u2019den insan ve siyaset manzaralar\u0131\u2019<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n Say<\/strong>\u0131n Temelkuran, <\/strong>Analiz T\u00fcrkiye olarak bize r\u00f6portaj vermeyi kabul etti\u011finiz i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederiz.<\/strong> Bir s\u00fcredir \u0130ngiltere\u2019desiniz. Burada \u00e7e\u015fitli konu\u015fmalar yapt\u0131n\u0131z. Edebiyat\u00e7\u0131 kimli\u011finizle Hay festivaline kat\u0131ld\u0131n\u0131z. Ayn\u0131 zamanda B\u00fcy\u00fck Britanya krali\u00e7esinin 60. y\u0131l t\u00f6renlerine tan\u0131kl\u0131k ettiniz. Ne gibi izlenimler edindiniz?<\/strong><\/p>\n Krali\u00e7enin j\u00fcbile kutlamalar\u0131 bir kez daha \u0130ngiliz halk\u0131n\u0131n hava durumuyla inatla\u015fmas\u0131na dair \u00e7ok g\u00fczel bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcyd\u00fc. Ama onun d\u0131\u015f\u0131nda beni en \u00e7ok e\u011flendiren ayr\u0131nt\u0131 \u015fu oldu: Ak\u015fam Buckingham Saray\u0131 \u00f6n\u00fcnde bir konser d\u00fczenlendi. Onun \u00f6ncesi, program\u0131n g\u00fcnd\u00fcz olan b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, san\u0131yorum Kara Afrika\u2019s\u0131ndan, eski imparatorluk topraklar\u0131ndan \u00e7ocuklar gelip \u015fark\u0131lar s\u00f6ylediler. BBC bunu anons ederken Karde\u015f \u00fclkelerden gelen, Commonwealth (\u0130ngiliz Uluslar Toplulu\u011fu) topraklar\u0131ndan gelen \u00e7ocuklar dedi. Kendi kendime, \u2018bu nas\u0131l bir karde\u015flik, vaktiyle s\u00f6m\u00fcrd\u00fcn\u00fcz ve \u015fimdi getirip \u00e7ocuklara j\u00fcbile kutlat\u0131yorsunuz<\/em>\u2019 dedi\u011fimi hat\u0131rl\u0131yorum. \u00a0Aristokrasi \u0130ngiltere\u2019de d\u0131\u015far\u0131dan \u00e7ok temiz ve al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc g\u00f6r\u00fcnen bir \u015fey ama bu karde\u015flik meselesi enteresand\u0131.<\/p>\n Buradaki konu\u015fmalar\u0131n\u0131z s\u0131ras\u0131nda, \u00f6zellikle T\u00fcrkiye\u2019den, K\u0131br\u0131s\u2019tan gelen ve art\u0131k \u0130ngiltereli olmu\u015f g\u00f6\u00e7menlerin veya e\u011fitim veya \u00e7al\u0131\u015fma amac\u0131yla buraya gelen ki\u015filerin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 etkinliklerdeki konu\u015fmalar\u0131n\u0131z s\u0131ras\u0131nda neler g\u00f6zlemlediniz? T\u00fcrkiye\u2019deki siyasi hava burada da mevcut mu, kutupla\u015fma vs. g\u00f6zlemlediniz mi, yoksa kendinizi farkl\u0131 bir politik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn i\u00e7inde mi hissettiniz? <\/strong><\/p>\n Evet, kutupla\u015fma burada da g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Oxford ve SOAS\u2019taki konu\u015fmalar\u0131m s\u0131ras\u0131nda gelip tehditk\u00e2r bir \u0131srarla \u00e7o\u011funlu\u011fun hassasiyetlerine dikkat etmem gerekti\u011fi s\u00f6ylendi; Ele\u015ftirilerimizi buna g\u00f6re ayarlamam\u0131z gerekti\u011fini s\u00f6yleyen garip bir anlay\u0131\u015f vard\u0131. Bunlar\u0131 deneyimlemek \u00fcz\u00fcc\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n \u2018Arap Bahar\u0131 sahip oldu\u011fu insan dokusu anlam\u0131nda bir devrim\u2019<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n Siz Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131 da \u00e7ok yak\u0131ndan takip ediyorsunuz. \u2018Arap Bahar\u0131\u2019n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Bu s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrkiye\u2019nin tutumunu nas\u0131l buluyorsunuz? Biraz da roman\u0131n\u0131zdan yola \u00e7\u0131karak Arap bahar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcme sanc\u0131lar\u0131n\u0131 Muz sesleri \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirebilir misiniz? Arap bahar\u0131 \u2018bahar\u2019 m\u0131 ger\u00e7ekten?<\/strong><\/p>\n Bahar ama ger\u00e7ekten bahar. Yaz\u0131 g\u00f6rmeden k\u0131\u015f gelip ge\u00e7ebilir. Bahar ama uluslararas\u0131 ana ak\u0131m medyada anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi bir bahar de\u011fil. O anlamda bir devrim de de\u011fil. Bir devrim ama sahip oldu\u011fu insan dokusu anlam\u0131nda bir devrim. Araplar konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131 ve Arap sokaklar\u0131 ilk kez sadece Arap politikas\u0131nda de\u011fil ama d\u00fcnya politikas\u0131nda da s\u00f6z sahibi olmaya ba\u015flad\u0131. Araplar kendilerini temsil ettiler do\u011frudan ve do\u011frudan Bat\u0131\u2019ya, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya konu\u015ftular ilk kez. \u0130kinci bir anlamda daha devrim oldu: Bat\u0131\u2019da Arap imaj\u0131 de\u011fi\u015fti. Bundan iki ya da be\u015f y\u0131l \u00f6nce Bat\u0131l\u0131lar Araplar\u0131 potansiyel ter\u00f6rist olarak g\u00f6r\u00fcrken, \u015fimdi potansiyel devrimci olarak g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131lar ve Araplar gittik\u00e7e daha \u2018cool\u2019 oluyorlar bu anlamda. Muz sesleri; ben Muz Sesleri\u2019ni yazarken Beyrut\u2019tayd\u0131m ve ben Beyrut\u2019un her zaman Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bilin\u00e7alt\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Sadece b\u00fct\u00fcn Araplar i\u00e7ki i\u00e7mek ve daha rahat olmak i\u00e7in Beyrut\u2019a geldi\u011fi i\u00e7in de\u011fil; Beyrut, ayn\u0131 zamanda politik aktivitenin de ileriye d\u00f6n\u00fck bir fikir verdi\u011fi bir \u00fclke. Muz Sesleri\u2019ni yazarken \u015f\u00f6yle demi\u015ftim zaten: \u201cYara g\u00f6vdenin en canl\u0131 yeridir ve o y\u00fczden yaraya do\u011fru gitmek laz\u0131m<\/em>\u201d diye. Arap d\u00fcnyas\u0131nda b\u00f6yle bir \u015fey olaca\u011f\u0131n\u0131 o b\u00f6lgede ya\u015fayan \u00fc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f yukar\u0131 herkes biliyordu ama ne zaman olaca\u011f\u0131 bilinmiyordu. Bu y\u0131l oldu, ge\u00e7en y\u0131l oldu. Dolay\u0131s\u0131yla, evet biraz kendimi ileriyi g\u00f6rm\u00fc\u015f gibi hissediyorum.<\/p>\n Yani sadece d\u0131\u015f etki ile do\u011fmu\u015f ve b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f bir \u015fey gibi g\u00f6rm\u00fcyorsunuz bunu. \u201cD\u0131\u015far\u0131dan tezg\u00e2hland\u0131, beslendi ve piyasaya s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u201d gibi g\u00f6r\u00fc\u015flere kat\u0131lm\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n Hay\u0131r, asla. Yani, olanlar, Bat\u0131\u2019daki g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00fclkelerin \u00e7\u0131karlar\u0131yla \u00f6rt\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olabilir. Daha do\u011frusu bu geli\u015fmeleri sonradan onlar y\u00f6nlendirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar, hala da y\u00f6nlendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Hillary Clinton\u2019\u0131n durup dururken hi\u00e7 petrol\u00fc olmayan Tunus\u2019a gidip durmas\u0131 mesela beni endi\u015felendirmiyor de\u011fil. Endi\u015felendirmedi\u011fini s\u00f6yleyemem yani ama hay\u0131r, ben orada soka\u011fa \u00e7\u0131kan insanlar\u0131n, M\u0131s\u0131r\u2019da da Tunus\u2019ta da, Washington\u2019dan ald\u0131klar\u0131 telefonlarla soka\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. \u00d6te yandan devrim art\u0131k ne kadar onlara ait, evet onu ben de endi\u015feyle izliyorum. Hem M\u0131s\u0131r\u2019da hem Tunus\u2019ta. Libya\u2019y\u0131 ben zaten devrim olarak saym\u0131yorum, a\u00e7m\u0131yorum bile o konuyu.<\/p>\n Libya\u2019dakini neden \u00f6yle saym\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n Libya\u2019daki durum \u00e7ok daha kar\u0131\u015f\u0131k \u00e7\u00fcnk\u00fc. Yani \u00e7ok yak\u0131ndan ya\u015fayanlarla da konu\u015ftum. Libya s\u0131n\u0131r\u0131na da gittim geldim Tunus\u2019tayken, yani Libya taraf\u0131na ge\u00e7tim. Libya i\u015fi fazla kar\u0131\u015f\u0131k. Orada yabanc\u0131 m\u00fcdahalesi \u00e7ok fazlayd\u0131 ger\u00e7ekten, tam olarak ne oldu\u011funu bile bilemiyoruz simdi. Elbette, b\u00fct\u00fcn yabanc\u0131lar geldiler ve her \u015feyi onlar yapt\u0131lar gibi bir \u015fey asla yok ama hakk\u0131nda s\u00f6z s\u00f6ylemek i\u00e7in olduk\u00e7a kar\u0131\u015f\u0131k. Tunus ve M\u0131s\u0131r\u2019la bir tutamam asla.<\/p>\n Kaddafi\u2019nin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Bir vah\u015fet olarak m\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsunuz yoksa eden bulur gibi mi g\u00f6r\u00fcyorsunuz? Yoksa co\u011frafyadan kaynaklanan bir \u015fey mi?<\/strong><\/p>\n Co\u011frafyadan de\u011fil ama insanlar\u0131n al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 bir \u015fiddet standard\u0131 oluyor. O standartta kar\u015f\u0131l\u0131k veriyorlar \u015fiddete, san\u0131yorum orada da \u00f6yle oldu. T\u00fcrkiye\u2019deki ya da \u0130ngiltere\u2019deki \u015fiddetin daha az \u00e7irkin oldu\u011funu zannedenler \u00e7ok yan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n \u2018Arap d\u00fcnyas\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin tutumu nas\u0131ld\u0131 sizce Arap Bahar\u0131 s\u00fcrecinde? Ba\u015flang\u0131\u00e7ta biraz tutuktu sanki T\u00fcrkiye?<\/strong><\/p>\n Evet, ama herkes tutuktu, Hillary Clinton \u2018me\u00e7hul topraklarday\u0131z<\/em>\u2019 demi\u015fti, ger\u00e7ekten de \u00f6yleydi. Bat\u0131l\u0131 liderler her zaman Arap d\u00fcnyas\u0131ndaki liderlerle g\u00f6r\u00fc\u015fmeye \u00e7ok al\u0131\u015fk\u0131nd\u0131. Arap sokaklar\u0131 bir \u00f6zne de\u011fildi. Hatta bundan iki y\u0131l \u00f6nce ben bir yaz\u0131 yazd\u0131m, Ba\u015fbakan, Davos\u2019ta \u201cone minute<\/em>\u201d \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131nda, \u2018Arap d\u00fcnyas\u0131, Arap sokaklar\u0131 Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131 \u00e7ok seviyor gibi \u015fimdi ama gelin g\u00f6r\u00fcn ki Arap sokaklar\u0131 bir \u00f6zne de\u011fildir\u2019 diye. Fakat orada bir yanl\u0131\u015fl\u0131k yapm\u0131\u015f\u0131m. O sokaklar iki y\u0131l \u00f6nce \u00f6zne de\u011fildi ger\u00e7ekten, ama iki y\u0131l sonra ayn\u0131 sokaklar bir direni\u015fe ve isyana \u00f6nc\u00fcl\u00fck ettiler.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin Suriye politikas\u0131n\u0131 nas\u0131l buluyorsunuz? T\u00fcrkiye d\u0131\u015f politikada daha m\u00fcdahaleci bir tutum izliyor gibi son d\u00f6nemde?<\/strong><\/p>\n Hay\u0131r, asl\u0131nda AKP ba\u015ftan beri m\u00fcdahaleci olmaya merakl\u0131yd\u0131. Irak Sava\u015f\u0131\u2019na da asker g\u00f6ndermeyi \u00e7ok istemi\u015fti, ama onu sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 koalisyon olarak, bir namuslu AKP\u2019li milletvekilinin de deste\u011fiyle, engelleyebilmi\u015ftik. Ama \u015fimdi \u00f6yle bir medya yarat\u0131ld\u0131 ki, hem \u2018sava\u015fa hay\u0131r\u2019 diyecek pek insan kalmad\u0131, hem de \u2018sava\u015fa hay\u0131r!\u2019 muhalefeti yapacak ve AKP\u2019ye g\u00fc\u00e7l\u00fc bir siyasi alternatif olu\u015fturacak bir siyasi pozisyon yok \u015fu anda. Oysa AKP Irak i\u015fgali konusunda da, Irak\u2019a asker g\u00f6nderme konusunda da en az \u015fu an oldu\u011fu kadar istekliydi. Hat\u0131rlarsan\u0131z AKP\u2019nin y\u00f6netim kadrosu \u00e7ok sinirlenmi\u015fti tezkere ge\u00e7medi\u011fi zaman. \u015eimdi yine ayn\u0131 \u015fey oluyor. B\u00f6lgede lider olma ve g\u00fc\u00e7 sarho\u015flu\u011fuyla davran\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00d6te yandan da T\u00fcrkiye\u2019nin bir Suriye politikas\u0131 var m\u0131, emin de\u011filim. H\u00fck\u00fcmet d\u00e2hil herkesin kafas\u0131n\u0131n kar\u0131\u015f\u0131k oldu\u011funu ve neye g\u00f6re davranaca\u011f\u0131n\u0131 tam belirlemedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Duruma ve pozisyona g\u00f6re konum de\u011fi\u015ftiriyorlar. \u0130n\u015fallah ba\u015f\u0131m\u0131za \u00e7ok i\u015f a\u00e7\u0131lmaz \u00e7\u00fcnk\u00fc bu Suriye meselesi Irak\u2019a benzemez.<\/p>\n Siz BBC\u2019de yay\u0131nlanan Doha Debates tart\u0131\u015fma panellerinin T\u00fcrkiye aya\u011f\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131n\u0131z, biz de yak\u0131ndan takip etmi\u015ftik. Orada T\u00fcrkiye\u2019nin Arap d\u00fcnyas\u0131na model olamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftiniz. Bununla ilgili Arap d\u00fcnyas\u0131ndaki ya da Bat\u0131\u2019daki meslekta\u015flar\u0131n\u0131zdan ne gibi tepkiler ald\u0131n\u0131z? <\/strong><\/p>\n A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 destekleyen, hak veren tepkiler geldi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Arap d\u00fcnyas\u0131nda sokaktaki insan T\u00fcrk dizileri ve Ba\u015fbakan Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u201cone minute<\/em>\u201d \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan etkilenmi\u015f olabilir ama tabii ki entelekt\u00fcel insanlar T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015far\u0131dan g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda. \u00a0Dolay\u0131s\u0131yla, \u2018Araplar daha yeni konu\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015fken model olarak kendi sokaklar\u0131ndan gelen \u00f6nerileri dikkate almal\u0131lar, T\u00fcrkiye\u2019yi de\u011fil<\/em>\u2019 dedim. Tabii ki benim etraf\u0131mdaki, Arap d\u00fcnyas\u0131ndaki entelekt\u00fcel insanlar bundan ho\u015fland\u0131lar, ho\u015flanmalar\u0131 do\u011fal, do\u011frusu da bu zaten. 100 tane gazetecisi hapishanede olan bir \u00fclke \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in yola \u00e7\u0131km\u0131\u015f Arap \u00fclkelerine \u00f6rnek olmamal\u0131 bence.<\/p>\n Ba\u015fbakan Erdo\u011fan\u2019\u0131n M\u0131s\u0131r\u2019daki laiklik \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 sizi \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131 m\u0131? Orada T\u00fcrkiye modelinin a\u00e7\u0131k bir sunumu yok muydu?<\/strong><\/p>\n Erdo\u011fan\u2019\u0131n s\u00f6zleri de\u011fil ama sonras\u0131nda \u0130hvan\u2019\u0131n, yani M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn neredeyse i\u015fimize kar\u0131\u015fma deyi\u015fi, bunu da laf\u0131 dola\u015ft\u0131rmadan a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemesi beni biraz \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131. T\u00fcrkiye\u2019nin model olmas\u0131 M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n sinirini bozar. \u00c7\u00fcnk\u00fc, M\u0131s\u0131r kendisini d\u00fcnyan\u0131n anas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcr ve Araplara biri model olacaksa o M\u0131s\u0131r\u2019d\u0131r muhakkak M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n kafas\u0131nda. O y\u00fczden bu modellik i\u015fi onlar\u0131 biraz germi\u015f olmal\u0131.<\/p>\n Oradan bak\u0131nca T\u00fcrkiye nas\u0131l g\u00f6z\u00fck\u00fcyor? Biz T\u00fcrkiye\u2019deki medyadan bak\u0131nca Ba\u015fbakan Erdo\u011fan\u2019\u0131n orada \u00e7ok pop\u00fcler oldu\u011funu ve T\u00fcrkiye\u2019nin bir kahraman gibi g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc okuyoruz.<\/strong><\/p>\n O biraz abart\u0131l\u0131yor, a\u00e7\u0131k s\u00f6yleyeyim. Ba\u015fbakan\u0131n Arap d\u00fcnyas\u0131nda ne kadar pop\u00fcler oldu\u011funun haberini ilk yapan benim. Tahrir\u2019de, Hizbullah b\u00f6lgesinde, Beyrut\u2019ta billboardlar\u0131n foto\u011fraflar\u0131n\u0131 \u00e7ekmi\u015ftim. Ama anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar de\u011fil birincisi. \u0130kincisi, T\u00fcrkiye oradan, benim de d\u00e2hil oldu\u011fum bir s\u00fcr\u00fc insana cennet gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ben ilk kez bu kadar \u00e7ok \u00f6zl\u00fcyorum T\u00fcrkiye\u2019yi. Hem Arap d\u00fcnyas\u0131nda ya\u015famak kolay de\u011fil, hem de bizim gibi muhalif yaz\u0131 yazanlar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de ba\u015f\u0131 hemen derde girse de, yine de insanlar\u0131n Arap d\u00fcnyas\u0131na g\u00f6re daha \u00f6zg\u00fcr hissetti\u011fi bir ortam var. Arap d\u00fcnyas\u0131 iyi bir yola \u00e7\u0131kt\u0131, k\u0131sa s\u00fcrede yol alabilirlerse daha iyi bir ortam kurulacakt\u0131r.<\/p>\n \u2018T\u00fcrkiye\u2019nin Rusya kadar otoriter, ekonomisi \u00c7in\u2019e, ruh hali Dubai\u2019ye benzeyen bir \u00fclke olmas\u0131ndan korkuyorum\u2019<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n Sizin daha \u00f6nce Latin Amerika \u00fclkeleri \u00fczerine de \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131z vard\u0131, \u201cBiz Burada Devrim Yap\u0131yoruz Sinyorita\u201d kitab\u0131n\u0131zda oradaki devrimcilerin g\u00f6z\u00fcnden g\u00f6zlemlerinizi de aktarm\u0131\u015ft\u0131n\u0131z. Onlar CIA\u2019in IMF\u2019nin, kontrgerillan\u0131n m\u00fcdahalelerinden ve bu m\u00fcdahalelere kar\u015f\u0131 nas\u0131l direndiklerinden bahsediyorlard\u0131. Siz de bunlar\u0131 kaleme alm\u0131\u015ft\u0131n\u0131z. T\u00fcrkiye\u2019deki bu otoriterle\u015fme iddialar\u0131 ve ba\u015fkanl\u0131k sistemi tart\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, T\u00fcrkiye\u2019yle Latin Amerika \u00fclkelerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n Latin Amerika i\u00e7in \u015f\u00f6yle bir s\u00f6z vard\u0131r: \u2018Amerika\u2019ya \u00e7ok yak\u0131n, Tanr\u0131\u2019ya \u00e7ok uzak\u2019<\/em>. T\u00fcrkiye de umar\u0131m bu duruma d\u00fc\u015fmez; Amerika\u2019ya \u00e7ok yak\u0131n, Allah\u2019a \u00e7ok uzak durumuna. Oradaki direni\u015f k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00e7ok dinsel, k\u00fclt\u00fcrel bir tak\u0131m k\u00f6kleri var. Oradaki halklar\u0131n karakteristik \u00f6zellikleri \u00e7ok farkl\u0131, m\u00fccadeleci ve isyank\u00e2r bir ruhlar\u0131 var hak arama konusunda.<\/p>\n Oradaki halk\u0131n \u00f6zelliklerinden bahsetmi\u015fken, T\u00fcrkiye\u2019deki halkla ilintilendirerek, son d\u00f6nemde s\u0131k\u00e7a vurgulad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir konuyu da sormak istiyorum. T\u00fcrkiye\u2019de \u015fu anda yeni bir millet yaratma projesi, yeni bir millet tan\u0131mlamas\u0131 var diyorsunuz. T\u00fcrkiye\u2019de art\u0131k daha itaatk\u00e2r ve daha muhafazak\u00e2r bir millet oldu\u011funu, \u2018bu milletle her \u015fey yap\u0131labilece\u011fini\u2019 iddia ediyorsunuz. Bu arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131zla tam olarak ne kastediyorsunuz?<\/strong><\/p>\n Evet, benim tezim bu. Yani T\u00fcrkiye\u2019de \u015fu anda yeni bir model dayat\u0131l\u0131yor ve ben bu modelin Rusya kadar otoriter, ekonomisi \u00c7in\u2019e, ruh hali Dubai\u2019ye benzeyen bir \u00fclke yarataca\u011f\u0131ndan korkuyorum. Dayat\u0131lan modeli herkes \u0130slamla\u015ft\u0131rma projesi olarak g\u00f6r\u00fcyor ama ben itaatkarla\u015ft\u0131rma projesi olarak g\u00f6r\u00fcyorum, bunu T\u00fcrkiye i\u00e7in daha tehlikeli buluyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc konu\u015fan herkes konu\u015fmaktan korkmaya ba\u015flad\u0131. Bu kadar sessizlik bana sadece \u2018itaat\u2019 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor, \u2018konsens\u00fcs\u2019 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de\u011fil. Dolay\u0131s\u0131yla Latin Amerika\u2019yla tam z\u0131t bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc var. \u00d6te yandan insanlar d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini s\u00f6ylemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar, direnmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar ama epey bir orant\u0131s\u0131z g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131yla her seferinde bast\u0131r\u0131l\u0131yorlar.<\/p>\n Ba\u015fkanl\u0131k sistemi i\u00e7in \u00f6rnek olarak bak\u0131labilecek Latin Amerika \u00fclkelerinde bu sistemin i\u015flemedi\u011fi ve s\u00fcrekli ki\u015fisel diktat\u00f6rl\u00fcklere neden oldu\u011fu gibi tart\u0131\u015fmalarda s\u0131k dile getirilen bir iddia var. Amerika d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00fclkelerde i\u015flemesinin zor oldu\u011fu da s\u0131k\u00e7a vurgulan\u0131yor. \u015eimdi T\u00fcrkiye\u2019de ba\u015fkanl\u0131k sistemi tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rken b\u00f6yle bir k\u0131yaslama yapt\u0131n\u0131z m\u0131? Bizde de uygulanamaz, ya da uygulanabilir gibi.<\/strong><\/p>\n Bu i\u015fi bilen insanlar\u0131n s\u00f6yledi\u011fi \u015fey \u015fudur: Ba\u015fkanl\u0131k sistemi Amerika\u2019dan ba\u015fka hi\u00e7bir yerde otoriterle\u015fmeden deneyimlenmi\u015f, uygulanabilmi\u015f bir sistem de\u011fil. Hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kabul edilmedi\u011fi, demokratik kurumlar\u0131n oturmad\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclkede ba\u015fkanl\u0131k sisteminin g\u00f6t\u00fcrece\u011fi yer belli. Ba\u015fbakan da \u00e7ok karizmatik ve \u00e7ok etkili bir adam, T\u00fcrkiye\u2019de belki Atat\u00fcrk\u2019ten sonraki en g\u00fc\u00e7l\u00fc politikac\u0131. B\u00f6yle g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Dolay\u0131s\u0131yla onun ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda bir ba\u015fkanl\u0131k sistemi, ge\u00e7en se\u00e7imlerde kullan\u0131lan slogana referansla \u201ctek bayrak, tek millet, tek lider<\/em>\u201d sistemine d\u00f6n\u00fc\u015fecekmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n Siz bu s\u00f6ylemi \u00e7ok ele\u015ftirmi\u015ftiniz Ba\u015fbakan\u0131n balkon konu\u015fmalar\u0131 \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z analizlerde. \u2018Medya bunu g\u00f6remedi, burada \u00e7ok ba\u015fka bir mana var\u2019 demi\u015ftiniz. Hatta T\u00fcrkiye\u2019de yeni rejimin bu sloganla tamamland\u0131\u011f\u0131 gibi bir iddian\u0131z var; bunu biraz a\u00e7abilir misiniz?<\/strong><\/p>\n Ben bu slogan ile a\u00e7\u0131k\u00e7a otoriterle\u015fme s\u00fcrecinin tamamland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Hatta en son \u2018tek din\u2019 \u015feklinde bir s\u00f6ylemi ekledi Ba\u015fbakan, ama sonra geri ad\u0131m att\u0131 ve dil s\u00fcr\u00e7mesi dedi. Oysa o s\u00f6z\u00fc iki \u00fc\u00e7 defa kullanm\u0131\u015ft\u0131. San\u0131r\u0131m bu detay, her \u015feyin g\u00f6stergesi.<\/p>\n \u2018AKP, her \u015feyi tepeden inme ve topluma \u015fekil vererek yapmak istiyor\u2019<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa Birli\u011fi ile ili\u015fkilerini nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin AB ile ili\u015fkilerini Avrupa Birli\u011fi ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc g\u00f6r\u00fcyor muhtemelen. Ama biz T\u00fcrkiye\u2019den ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc izliyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc Bakan Egemen Ba\u011f\u0131\u015f, s\u00f6yleyece\u011fi \u015feylerin \u00f6nemlice bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc T\u00fcrk\u00e7e s\u00f6yl\u00fcyor. Avrupa Birli\u011fi\u2019nin arkas\u0131ndan konu\u015fuyor bazen. Bu ekonomik krizden dolay\u0131 Avrupa g\u00fc\u00e7s\u00fcz d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in de \u015f\u00f6yle bir s\u00f6ylem geli\u015fti y\u00f6netim kat\u0131nda: \u2018Avrupal\u0131lar gelsin bizden \u00f6\u011frensinler ekonomiyi<\/em>\u2019 gibi. Ben \u015fu anda T\u00fcrkiye\u2019de olmayan bir paran\u0131n harcand\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum; umar\u0131m bu laf\u0131n sahibi utan\u00e7la s\u0131nanmaz. Avrupa fikrinin terk edildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n Fransa\u2019n\u0131n Ermeni soyk\u0131r\u0131m tasar\u0131s\u0131n\u0131 haz\u0131rlay\u0131p yasala\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre\u00e7te de T\u00fcrkiye\u2019den benzer iddialar (T\u00fcrkiye\u2019nin ekonomik ba\u015far\u0131s\u0131 k\u0131skan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu tasar\u0131 haz\u0131rland\u0131 gibi) gelmi\u015fti. <\/strong><\/p>\n AKP toplum m\u00fchendisli\u011fi yap\u0131yor ve her m\u00fchendis gibi kendi eserini \u00e7ok be\u011feniyor olmal\u0131. Toplumu bu \u015fekilde avutmam \u00e7ok me\u015fru diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. AKP h\u00fck\u00fcmeti uluslararas\u0131 konjonkt\u00fcr ba\u011flam\u0131nda \u00e7ok \u015fansl\u0131 bir h\u00fck\u00fcmet. Irak\u2019tan dili yanm\u0131\u015f, ba\u015f\u0131 belaya girmi\u015f olan Amerika bir proje ar\u0131yordu. Nas\u0131l yapsak da bu Ortado\u011fu daha neoliberal ama bir yandan da itaatk\u00e2r olsa diyordu ve bu aray\u0131\u015fa AKP h\u0131z\u0131r gibi yeti\u015fti. Ben bu ele\u015ftirileri s\u0131k s\u0131k yap\u0131yorum ama bunu Bat\u0131\u2019da bir tak\u0131m devletler var ve tamamen d\u00fc\u015fmanca hislerle Ortado\u011fu\u2019daki insanlar itaatk\u00e2r yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar anlam\u0131nda s\u00f6ylemiyorum. Herkes bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir d\u00fczen i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olabilir, kendince nas\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 se\u00e7ebilir. Ama as\u0131l mesele burada bedeli kime \u00f6detti\u011finiz. Yani bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir sistem olsun diye T\u00fcrkiye\u2019de bu kadar insan hapisteyse, bu modelin bedeli buysa, bu bana k\u00fc\u00e7\u00fck bir bedel gibi gelmiyor. Bu insanlara k\u00fc\u00e7\u00fck bir bedel gibi geldi\u011fi i\u00e7in b\u00f6yle olumsuz s\u00f6zc\u00fckler kullan\u0131yorum itaat istiyorlar gibi. Onlar, \u2018daha iyi bir d\u00fcnya i\u00e7in bu bedele de\u011fer\u2019<\/em> diyebilirler, ben diyemem. Bu a\u011f\u0131r ve kanl\u0131 bir bedel. Her \u015feyi tepeden inme ve topluma \u015fekil vererek yapmak isteyen bir h\u00fck\u00fcmet anlay\u0131\u015f\u0131 var AKP\u2019nin.<\/p>\n Bu tepeden inmeci y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de s\u00fcrekli ele\u015ftiriliyor. Ama bu anlay\u0131\u015f AKP d\u0131\u015f\u0131ndaki partilerde de yok muydu, ge\u00e7mi\u015fte de partiler s\u00fcrekli benzer politikalara ba\u015fvurmad\u0131lar m\u0131? Herkes kendi do\u011fru bildi\u011fini halka dayatmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor mu biraz? <\/strong><\/p>\n Elbette vard\u0131, AKP\u2019nin buradaki en b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah\u0131 b\u00f6yle bir anlay\u0131\u015f\u0131 seven ve ona itaat eden bir milleti yaratmak istemesi ve her uygulamas\u0131 ile bunu dayatmas\u0131. Yoksa sol \u00f6rg\u00fctlenmelerin, hatta AKP \u00f6rg\u00fctlenmesinin de bir sokak k\u00f6keni vard\u0131r, AKP\u2019nin yerel \u00f6rg\u00fctleri de b\u00f6yle olabilir, halkevleri de b\u00f6yledir, asl\u0131nda sokaktan gelen talepleri al\u0131rlar ve ona g\u00f6re davran\u0131rlar. Ama \u015fimdi gittik\u00e7e artan \u015fekilde o talepleri y\u00f6nlendiriyorlar da ayn\u0131 zamanda. Oxford\u2019a S\u0131rr\u0131 S\u00fcreyya \u00d6nder\u2019in filminin (Beynelmilel) g\u00f6steriminden sonra konu\u015fma yapmak \u00fczere gittim ve \u2018filmde \u0130ngilizler, filmin darbeyi ele\u015ftirdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcler, hay\u0131r, film, darbeyi ele\u015ftirmiyor, bu darbeyi me\u015frula\u015ft\u0131ran ve ona boyun e\u011fen halk\u0131 ele\u015ftiriyor<\/em>\u2019 dedim. Dolay\u0131s\u0131yla bazen kraldan \u00e7ok kralc\u0131 olmak diye bir \u015fey var. Sadece halk\u0131n iste\u011fine ra\u011fmen bir \u015fey yap\u0131yor de\u011filler. Halk\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de tarihin kimi zamanlar\u0131nda \u201cGelin bizi \u015fekillendirin\u201d diye ba\u011f\u0131r\u0131yor olabilir. Tepeden inmecili\u011fi Kemalistler de yapt\u0131 ama AKP\u2019nin as\u0131l ironisi \u015fu: Ergenekon davas\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken ve Kemalist devlete bir sava\u015f a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fken, tam da Kemalist zihniyetin s\u00f6zc\u00fckleriyle konu\u015fmak ve daha a\u015f\u0131r\u0131 m\u00fcdahale etmekten ka\u00e7\u0131nmamak.<\/p>\n \u2018Ergenekon ve KCK davalar\u0131n\u0131 ciddiye almayan ben de\u011filim, bu davay\u0131 savunanlar\u2019<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019deki derin devletle hesapla\u015fma tart\u0131\u015fmalar\u0131, son d\u00f6nemdeki Ergenekon operasyonlar\u0131, KCK tutuklamalar\u0131 hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Siz asl\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019deki Kemalist zihniyeti s\u0131kl\u0131kla ele\u015ftiren bir yazard\u0131n\u0131z. Bu davalarda tutuklananlar kimler? Kemalistler mi, darbeciler mi? H\u00fck\u00fcmeti yasad\u0131\u015f\u0131 yollarla devirmeye \u00e7al\u0131\u015fan insanlar m\u0131, \u00e7eteler mi, ter\u00f6ristler mi? Kim bunlar? Davalar neden bu kadar uzun s\u00fcr\u00fcyor?<\/strong><\/p>\n Ben ilk \u201cNe mutlu Anadolu\u2019yum diyene<\/em>\u201d diye bir yaz\u0131 yazd\u0131m. O zaman ben sald\u0131r\u0131ya u\u011frarken kimse de gelip beni savunmam\u0131\u015ft\u0131. Evet, ben Kemalist zihniyeti sadece o zaman de\u011fil, Genelkurmay\u2019la daval\u0131k oldu\u011fum zaman da \u00e7ok ele\u015ftirmi\u015ftim. Genelkurmay benim hakk\u0131mda su\u00e7 duyurusunda bulundu\u011funda ve dava a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yani. Bunlar unutuluyor tabii. Ama \u015fimdi de \u00f6rne\u011fin Ergenekon davas\u0131ndaki dengesizlikleri ve kimi hukuksuzluklar\u0131 dile getirdi\u011fimde Ergenekon davas\u0131n\u0131 ciddiye almamak, suland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmak ve derin devletin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nemsememek gibi bir \u015feyle su\u00e7lan\u0131yorum. Buradaki bir toplant\u0131da dinleyicilerden biri gelip b\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6yledi. \u2018Ben suland\u0131rm\u0131yorum, zaten suland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f durumda<\/em>\u2019 dedim. Bir kere T\u00fcrk\u00e7e bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok zay\u0131f iddianameler. \u0130kincisi, ciddi bir hukuk problemi var orada, o dava dosyalar\u0131nda. Dolay\u0131s\u0131yla ben bu davay\u0131 g\u00f6renlerin ve bu davay\u0131 savunanlar\u0131n bu davay\u0131 yeterince ciddiye almad\u0131\u011f\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla derin devlet meselesini \u00f6nemsiz sayd\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ve bu tav\u0131rdan da \u00e7ok \u00fcrk\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc derin devlet meselesi \u00e7ok ciddi ve derinlere uzanan bir mesele. Bu meselenin nerelere kadar uzand\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmak i\u00e7in yeterli cesaretleri, dirayetleri ve hukuki birikimleri yoksa hi\u00e7 ba\u015flamasalard\u0131 ke\u015fke. T\u00fcrkiye\u2019de yeni bir hukuk anlay\u0131\u015f\u0131 yarat\u0131ld\u0131. \u0130ddianamede su\u00e7 yarat\u0131l\u0131p d\u00fczenleniyor. As\u0131l problem burada. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu b\u00f6yle olursa bunun sonu sadece derin devleti de\u011fil, herkesi yakar.<\/p>\n Toplum nas\u0131l bu hale geldi? Su anda siz AKP\u2019yi ele\u015ftiriyorsunuz, bir grup sizi sahiplenmek istiyor. Sonra bak\u0131yorlar siz Kemalizm\u2019i de ele\u015ftiriyorsunuz, onlar ayr\u0131l\u0131yor. Sonra ba\u015fka bir grubun \u00f6nemsedi\u011fi bir \u015feyi ele\u015ftiriyorsunuz onlar size d\u00fc\u015fman oluyor. Gri tonlar\u0131m\u0131z yok mu oldu bizim?<\/strong><\/p>\n Sormay\u0131n, ba\u015f\u0131m \u00e7ok belada. Bunu aynen b\u00f6yle yazar m\u0131s\u0131n\u0131z? Aynen bunu ya\u015f\u0131yorum \u00e7\u00fcnk\u00fc. \u015eizofrenik bir dil var ve bu beni \u00e7ok korkutuyor. Bu insanlar\u0131n ezberledikleri be\u015f tane c\u00fcmle var ve ayn\u0131 \u015feyleri s\u00f6yl\u00fcyor olsan\u0131z bile s\u00f6yleseniz bile o be\u015f c\u00fcmleyi kurmuyorsan\u0131z size ya\u015fam \u015fans\u0131 tan\u0131m\u0131yorlar. Dolay\u0131s\u0131yla ger\u00e7ekten delirmi\u015f durumda insanlar. Ciddi s\u00f6yl\u00fcyorum ve ben korkuyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu delirmenin yapamayaca\u011f\u0131 hi\u00e7bir \u015fey yok, bir s\u0131n\u0131r\u0131 yok. Her yerdeki insanlar b\u00f6yle. D\u00fc\u015fmanl\u0131k, nefret, \u00f6fke. \u00dc\u00e7 ay \u0130stanbul\u2019dan ayr\u0131 kal\u0131yorum ve geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcmde korkuyorum. \u0130nsanlar bir acayip olmu\u015f oluyor, konu\u015ftu\u011fum insanlar. Sadece politik olarak de\u011fil, normal g\u00fcndelik hayatta da bir acayipler. Bir \u00f6fke var. Bu \u00f6fke ne? Ben bir \u015feye tepki verdiklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Her \u015fey \u00e7ok h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fiyor ya, \u00a0sersemledi belki insanlar. Birden e\u011fitim sistemi de\u011fi\u015fiyor, birden sa\u011fl\u0131k sistemi de\u011fi\u015fiyor, birden ba\u015fkanl\u0131k sistemi, insanlar aptala d\u00f6nd\u00fcler. S\u00fcrekli tutuklamalar, telefonlar dinleniyor bilmem ne. Bence insanlar bir yandan bir \u015fey yapamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in geriliyorlar, bir yandan da i\u00e7in i\u00e7in \u00f6fkeleniyorlar. Aptala d\u00f6nd\u00fcler. Bir de sen kimin adam\u0131s\u0131n anlay\u0131\u015f\u0131 t\u00fcretildi yeni, \u0130ran\u2019a m\u00fcdahale \u00fcst\u00fcne ele\u015ftirel bir yaz\u0131 yazd\u0131m \u00f6rne\u011fin, Taraf gazetesinden birisi hemen \u2018Ece Temelkuran \u0130ran\u2019a m\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor\u2019 gibi bir yaz\u0131 yaz\u0131p g\u00fcya beni ele\u015ftirdi\u011fini sanabiliyor. \u0130nan\u0131l\u0131r gibi de\u011fil ortam.<\/p>\n Sizin T\u00fcrkiye\u2019deki K\u00fcrt haklar\u0131 ve insan haklar\u0131 \u00fczerine de \u00e7ok yaz\u0131n\u0131z var. Hatta bu konuda 2008\u2019de Ay\u015fe Nur Zarakolu D\u00fc\u015f\u00fcnceye \u00d6zg\u00fcrl\u00fck \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fc alm\u0131\u015ft\u0131n\u0131z. Son KCK operasyonlar\u0131 hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n Rag\u0131p Zarakolu\u2019nun da bu kapsama al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 tabii ki \u00e7ok ironik bir \u015fey. \u0130nsanlar\u0131 bu kadar korkutarak sonunda ne olacak, onu \u00e7ok merak ediyorum. KCK davas\u0131nda isim benzerli\u011finden yanl\u0131\u015fl\u0131kla al\u0131nan adam bile var. Bu davalar\u0131 tek tek konu\u015fmak yerine \u015f\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6yleyeyim. Belli ki bu davalarla T\u00fcrkiye\u2019ye yeni bir d\u00fczen veriliyor. Ama olmayacak, mutlu olmayacak insanlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc herkese diz \u00e7\u00f6kt\u00fcrtmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bir \u015fey kabul ettirmeye bile \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor, diz \u00e7\u00f6kt\u00fcrtmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor bu s\u00fcre\u00e7. \u00d6yle olmaz. Bunun her zaman bir sonucu olur, k\u00f6t\u00fc bir sonucu olur. Bir kar\u015f\u0131l\u0131k gelir ona. Bir nefret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 gelir. Bu da hi\u00e7bir ise yaramaz. \u00dcz\u00fcl\u00fcyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc K\u00fcrt a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 diye insanlar\u0131 \u00e7ok \u00fcmitlendirdiler. Ben bile destekledim k\u0131smen ve dedim ki bize K\u00fcrt a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 de\u011fil, T\u00fcrk a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 laz\u0131m, yani T\u00fcrklere anlatmam\u0131z gerekiyor. K\u00fcrtlerin dinleyecek bir \u015feyi yok \u00e7ok fazla. T\u00fcrkleri haz\u0131rlamalar\u0131 gerekiyordu bu i\u015fe mesela ama haz\u0131rlamad\u0131lar. \u00d6nce T\u00fcrkleri sinirlendirdiler, sonra KCK vs. ile K\u00fcrtleri. Maalesef insanlar\u0131n birbirini bo\u011fazlayaca\u011f\u0131 bir ortam\u0131 elleri ile yaratt\u0131lar.<\/p>\n \u2018AKP, K\u00fcrt ve Orta Do\u011fu a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131nda aceleci davrand\u0131, kararl\u0131l\u0131k g\u00f6steremedi\u2019<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n Ama T\u00fcrkiye\u2019de iyi \u015feyler de olmuyor mu? \u00d6rne\u011fin Derin Da\u011f kitab\u0131n\u0131z vard\u0131 Ermeni olaylar\u0131yla ilgili, o kitapta da belirtti\u011finiz gibi bir zamanlar Ermeni sorununu bile konu\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi bu \u00fclkede. AKP d\u00f6neminde Ermeni sorunu, K\u00fcrt sorunu pek \u00e7ok giri\u015fimler ortaya kondu, ele\u015ftirenler de olsa da pek \u00e7ok ekonomist ekonomik ba\u015far\u0131lardan bahsediyorlar. AKP d\u00f6neminde \u00e7ok g\u00fczel \u015feylerin de oldu\u011fu, askeri vesayetin k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, AB\u2019yle uyum konusunda ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vs. Bunlar olumlu geli\u015fmeler de\u011fil mi? Neden AKP\u2019yi \u00e7ok sert ele\u015ftiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n \u00c7ok sert ele\u015ftirmiyorum asl\u0131nda, sadece \u015funa kar\u015f\u0131y\u0131m: Ortada ele\u015ftirilemeyen bir g\u00fc\u00e7 olmas\u0131n. Ama \u015fimdi ortada yine ele\u015ftirilemeyen bir g\u00fc\u00e7 var. Eskiden bunlar askerlerdi \u015fimdi AKP. Hayat eskiden de benim i\u00e7in tehlikeliydi \u00e7\u00fcnk\u00fc Ermeni ve K\u00fcrt meselesini yaz\u0131yordum. \u015eimdi de hayat\u0131m tehlikede \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u015fte yine bir \u015feyleri ele\u015ftiriyorum ve benim hayat\u0131m hala gergin. Hala b\u00f6yle hissediyorsam, tedirginlik hissediyorsam demek ki mesela benim a\u00e7\u0131mdan \u00e7ok bir \u015fey de\u011fi\u015fmemi\u015f T\u00fcrkiye\u2019de. Ama ben AKP\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyi baz\u0131 \u015feyleri \u00e7ok \u00e7ok \u00f6nemsiyorum ve bunu da her zaman s\u00f6yledim. Orta Do\u011fu\u2019ya a\u00e7\u0131l\u0131m meselesi \u00f6rne\u011fin. \u00a0T\u00fcrkiye\u2019nim ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczelttiler bu konuda, Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n\u0131n \u015fahsen T\u00fcrkiye\u2019deki ortalama insana ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131 \u00f6zg\u00fcven paha bi\u00e7ilmez derecede \u00f6nemli. Ama i\u015fleri bir bir karars\u0131zl\u0131\u011fa geldi. \u015eimdi kom\u015fularla s\u0131f\u0131r sorun meselesi. Ne oldu? Ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n belada olmad\u0131\u011f\u0131 kom\u015fu yok su ara. K\u00fcrt a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 diyelim ki. Ne oldu? Ortada durum. Dolay\u0131s\u0131yla kararl\u0131l\u0131k g\u00f6stermediler o konularda.<\/p>\n Nerede hata yapt\u0131 sizce AKP o a\u00e7\u0131l\u0131mlarda? \u0130\u00e7ini mi iyi dolduramad\u0131 yoksa bir metot hatas\u0131 m\u0131 vard\u0131?<\/strong><\/p>\n Sab\u0131rs\u0131z davrand\u0131lar ve her \u015feyin hemen olmas\u0131n\u0131 istediler. Her \u015fey de hemen olmuyor. Bunlar ciddi meseleler. Ve karars\u0131zl\u0131k g\u00f6sterdiler. \u00d6rne\u011fin Habur s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131. Habur\u2019dan gelen PKK\u2019l\u0131lar meselesi. Onun \u00f6yle olaca\u011f\u0131n\u0131 hepimiz biliyorduk, sonucun bu kadar korkun\u00e7 bir \u00f6fke yarataca\u011f\u0131n\u0131. Yapt\u0131lar ve arkas\u0131nda durmad\u0131lar. O olmaz i\u015fte, o olmaz.<\/p>\n \u2018AKP kitle politikas\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi biliyor. Tayyip Erdo\u011fan ekonomik krizler ve m\u00fcdahalelerle biriken \u00f6fkeyi iyi \u00f6rg\u00fctledi\u2019<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n Siz aslen \u0130zmirlisiniz. \u0130zmir\u2019le ilgili bir soru sormak istiyorum. \u0130zmir halk\u0131 1930\u2019da Mustafa Kemal\u2019e kar\u015f\u0131 daha b\u00fcy\u00fck bir kalabal\u0131kla Serbest F\u0131rka lideri Fethi Okyar\u2019\u0131 destekliyor. Sonras\u0131nda Demokrat Parti ve Adalet Partisi\u2019ni destekliyor. 12 Eyl\u00fcl\u2019den sonra Turgut \u00d6zal\u2019\u0131 destekliyor. AKP de bu partiler gibi liberal sa\u011f bir s\u00f6ylemle \u00e7\u0131kmas\u0131na ra\u011fmen neden \u0130zmir\u2019i alam\u0131yor? Neden AKP \u0130zmir\u2019de desteklenmiyor? Sadece Milli G\u00f6r\u00fc\u015f gelene\u011finden do\u011fdu\u011fu i\u00e7in mi? <\/strong><\/p>\n Bir par\u00e7a ondan tabii. Bir de \u00f6nerdikleri hayat bi\u00e7imi pek \u0130zmir\u2019e uygun bir hayat bi\u00e7imi de\u011fil. Bu da insanlar\u0131 tedirgin etti. Bundan dolay\u0131 san\u0131yorum.<\/p>\n Ya\u015famlar\u0131na m\u00fcdahale korkusu mu var?<\/strong><\/p>\n Evet. \u00d6yle bir \u015feyden korktular ve ciddi anlamda da bu kayg\u0131 b\u00fcy\u00fcyor.<\/p>\n AKP\u2019yi \u00e7ok ele\u015ftiriyorsunuz. AKP\u2019nin ard\u0131 ard\u0131na se\u00e7im zaferleri kazanmas\u0131n\u0131 nas\u0131l yorumluyorsunuz? AKP\u2019yi s\u0131k\u00e7a ele\u015ftirenler bu soruyu ve bunun analizini biraz g\u00f6z ard\u0131 ediyorlar sanki. Buradaki toplant\u0131lar\u0131n\u0131zda sizi dinleyen AKP kar\u015f\u0131tlar\u0131 ele\u015ftirel yorumlar\u0131n\u0131 tekrarlad\u0131lar, ama size hi\u00e7 bu soruyu sormad\u0131lar, bu se\u00e7im ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmad\u0131lar. <\/strong><\/p>\n Hakl\u0131s\u0131n\u0131z. Ekonomik ba\u015far\u0131s\u0131 muazzam. Ben AKP kadar iyi politika bilen bir parti g\u00f6rmedim. Ger\u00e7ekten politika nas\u0131l yap\u0131l\u0131r \u00e7ok iyi biliyorlar. Bunu k\u00f6t\u00fc bir \u015fey olarak s\u00f6ylemiyorum, kitle politikas\u0131n\u0131 iyi biliyorlar. Tayyip Erdo\u011fan a\u015fa\u011f\u0131da biriken \u00f6fkeyi, hem s\u0131n\u0131fsal \u00f6fkeyi hem de dindar kesimin \u00f6fkesini, \u00e7ok iyi \u00f6rg\u00fctledi. Biz tabii bunu sol bir partiden bekleriz ama \u00f6yle olmad\u0131. T\u00fcrkiye\u2019deki tarihsel s\u00fcre\u00e7 nedeniyle \u00f6yle olamad\u0131. Ve o \u00f6fkeyi ola\u011fan\u00fcst\u00fc iyi \u00f6rg\u00fctledi. Solcular acaba biz ne yapsak diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken insanlara \u00fcmit verdi. \u00dcmit vermek ve proje sunmak \u00e7ok \u00f6nemli bir \u015feydir. Do\u011fru, yanl\u0131\u015f \u00f6nemli de\u011fil. Ecevit 1977\u2019de o kadar oyu sadece \u2018toprak i\u015fleyenin, su kullanan\u0131n\u2019 diyerek ald\u0131. Tayyip Erdo\u011fan ne dedi: \u2018Biz\u2019 dedi, \u2018T\u00fcrkiye\u2019de iktidar olaca\u011f\u0131z ve siz istedi\u011finiz gibi ya\u015fayacaks\u0131n\u0131z\u2019. \u00d6nemli bir kesime bu \u015fekilde \u00fcmit verdi, ekonomik krizler ve m\u00fcdahalelerle biriken \u00f6fkeyi iyi \u00f6rg\u00fctledi. Hala da yeni sloganlarla \u00fcmit vermeye devam ediyor. 1998\u2019de bir dergi i\u00e7in Anadolu\u2019yu dola\u015ft\u0131m ve Anadolu\u2019daki KOB\u0130\u2019lerin ba\u015f\u0131ndaki i\u015fadamlar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm. AKP\u2019nin geli\u015fi o g\u00fcnlerden belliydi. \u0130stanbul\u2019da Avrupai bir hayata sahip burjuva s\u0131n\u0131f\u0131 gibi ya\u015famak istiyorlard\u0131. AKP bu kesimi de \u00f6rg\u00fctledi. Yeni geli\u015fen toplumsal yap\u0131lar\u0131 iyi \u00e7\u00f6zd\u00fc. Ve ciddi uluslararas\u0131 destek de ald\u0131lar tabi. Onu da \u00e7ok iyi idare ettiler. Tayyip Bey ge\u00e7enlerde \u2018Kan kustuk, k\u0131z\u0131lc\u0131k \u015ferbeti i\u00e7tik\u2019 dedi yabanc\u0131larla ilgili. O konuda da \u00e7ok sab\u0131r g\u00f6sterdiler ve \u015fimdi kendi oyunlar\u0131n\u0131 oynamak istiyorlar. \u00d6zellikle Ortado\u011fu\u2019da \u2018G\u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcm\u2019 diyorsan\u0131z, bir s\u00fcre sonra o g\u00fc\u00e7 denenir ba\u015fka bir g\u00fc\u00e7 taraf\u0131ndan. Benim korkum \u015fimdi bu g\u00fcc\u00fcn \u0130ran taraf\u0131ndan denenmesi.<\/p>\n \u2018T\u00fcrkiye\u2019de siyaseti AKP belirliyor. Muhalefet sadece seyrediyor\u2019<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019deki muhalefet partilerinin performans\u0131n\u0131 nas\u0131l buluyorsunuz? AKP\u2019nin tek ba\u015f\u0131na \u00fc\u00e7 d\u00f6nem iktidar olmas\u0131 AKP\u2019nin ba\u015far\u0131s\u0131 elbette, ama muhalefet partilerinin de ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 m\u0131 ayn\u0131 zamanda? <\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de siyaseti AKP belirliyor. Muhalefet sadece seyrediyor ya da onun a\u011fz\u0131na bak\u0131yor. B\u00f6yle bir ortamda muhalefet konu\u015fmak \u00e7ok anlaml\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.<\/p>\n Burada \u015fu hat\u0131rlatmay\u0131 da yapmak istiyorum. Son se\u00e7imler \u00f6ncesinde CHP lideri K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu\u2019ndan umutlu oldu\u011funuza dair yaz\u0131lar\u0131n\u0131z vard\u0131. <\/strong><\/p>\n Evet, ama umutludan ziyade T\u00fcrkiye\u2019nin bir sosyal demokrat partiye olan gereksinimi anlam\u0131nda s\u00f6ylemi\u015ftim. Bu kadar dengesiz bir g\u00fc\u00e7le siyaset olmaz. O y\u00fczden sosyal demokrat bir partiyi desteklemenin \u00e7ok partili bir sistem i\u00e7in gerekli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ama AKP siyaseti ve g\u00fcndemi belirledi\u011fi s\u00fcrece herhangi bir siyasi partinin i\u015fi \u00e7ok zor. Be\u011fenin ya da be\u011fenmeyin, AKP\u2019nin bir plan\u0131 var. Onlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na plans\u0131z \u00e7\u0131karsan\u0131z, sadece yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ele\u015ftirir duruma d\u00fc\u015ferseniz. \u0130nsanlar giderek sizi sevimsiz bulur. Bence CHP bundan muzdarip \u015fu anda.<\/p>\n Di\u011fer muhalefet partilerinin bir s\u0131\u00e7rama yapmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc sizce?<\/strong><\/p>\n Sanm\u0131yorum. Yani \u015fu anda siyaset AKP taraf\u0131ndan o kadar domine edilmi\u015f bir alan ki, \u00f6yle bir ihtimal g\u00f6rm\u00fcyorum.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de de Tahrir\u2019dekine benzer b\u00fcy\u00fck g\u00f6steriler ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fler oluyor. Yani toplumda bir muhalefet \u0131\u015f\u0131klar\u0131 yan\u0131yor. Neden bunu toplumsal bir muhalefete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremiyor bu partiler? <\/strong><\/p>\n Herkesin g\u00fcnahlar\u0131 var \u00e7\u00fcnk\u00fc bu memlekette. CHP\u2019nin de \u00e7ok g\u00fcnahlarla dolu bir ge\u00e7mi\u015fi var \u00f6rne\u011fin ve bu g\u00fcnahlardan da dondu\u011funu \u00e7ok net bir \u015fekilde s\u00f6ylemiyor. K\u00fcrt meselesiyle ilgili mesela. \u00c7ok do\u011fru yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyler de var, \u00e7ok yanl\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyler de var. San\u0131yorum insanlar\u0131n inanc\u0131 yok art\u0131k. B\u00fcy\u00fck bir kitlenin inanc\u0131n\u0131n, yok oldu\u011funu demeyeyim ama sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n Cumhuriyet mitinglerini de toplumsal bir muhalefet olarak m\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsunuz yoksa onlar\u0131n ba\u011flam\u0131 farkl\u0131 m\u0131yd\u0131?<\/strong><\/p>\n K\u0131smen \u00f6yle g\u00f6r\u00fcyorum. \u0130nsanlar pani\u011fe kap\u0131ld\u0131lar. Hakikaten T\u00fcrkiye\u2019yi ba\u015fka bir \u00fclke haline getirecekler diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri i\u00e7in soka\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131lar. Militarist bir yani vard\u0131. Ama o konuda yazd\u0131klar\u0131m biraz yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr. T\u00fcrkan Saylan gibi bir kad\u0131n\u0131 destekleyen insanlar \u00e7o\u011funluktayd\u0131 orada. \u2018Ne \u015feriat, ne darbe<\/em>\u2019 diyen yani. Fakat o insanlar yerine, o platformu \u00f6rne\u011fin Kemal Kerin\u00e7siz gibi insanlar\u0131 destekleyen insanlar temsil etmeye ba\u015flad\u0131 ki o zaman zaten i\u015fler k\u00f6t\u00fcye gitti.<\/p>\n \u2018T\u00fcrkiye\u2019de muhalif olmak\u2026\u2019<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de ele\u015ftirel gazetecilere kar\u015f\u0131 kara bir propaganda y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yl\u00fcyorsunuz. Onlar\u0131n hemen marjinal ve pasifize edilmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131, topluca bir sistematik sald\u0131r\u0131ya maruz kald\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorsunuz. Kimdir bu kara propaganday\u0131 y\u00fcr\u00fctenler? Sizce ama\u00e7lar\u0131 nelerdir? <\/strong><\/p>\n Evet, ku\u015fat\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7ler diyelim onlara. Bilin\u00e7li olarak gazetelere ve g\u00f6rsel bas\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015fler Ayr\u0131ca sosyal medyada \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n dijital bir ordu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. B\u00fcy\u00fck bir lin\u00e7 kampanyas\u0131 ba\u015flat\u0131l\u0131yor. En k\u00fc\u00e7\u00fck muhalefete hemen sava\u015f a\u00e7\u0131l\u0131yor. Muhalefetin marjinalle\u015ftirilmesi i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc arac\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir m\u00fccadele ortam\u0131 var. Buna kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek \u00e7ok zor. Vicdanlar tamamen kararm\u0131\u015f. Bir tane yaz\u0131 yazd\u0131m, edit\u00f6r\u00fcn hatas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden her \u015fey kar\u0131\u015ft\u0131 ve demediklerini b\u0131rakmad\u0131lar. Bu insan\u0131 y\u0131prat\u0131yor ve ben y\u0131prand\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in biliyorum ki bu bir y\u0131pratma operasyonu. Yani insan\u0131n ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozacak denli yo\u011fun bir sald\u0131r\u0131yd\u0131 bu son bir y\u0131ld\u0131r. At\u0131lmamdan \u00f6nce ba\u015flad\u0131 sald\u0131r\u0131lar asl\u0131nda, baz\u0131 gazetecilere g\u00f6rev verildi bu konuda, baz\u0131lar\u0131 da pop\u00fclarite kazanmak i\u00e7in arac\u0131 oldu, ve at\u0131ld\u0131ktan sonra da devam etti. Nuray Mert yazd\u0131 \u2018\u00f6\u011frendik ki b\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin anas\u0131 Ece\u2019ymi\u015f<\/em>\u2019 diye. Hakikaten \u00f6yle bir \u015fey oldu. Ben T\u00fcrkiye\u2019de en \u00e7ok okunan kad\u0131n yazarlardan birisiydim ve \u00e7ok etkiliydim. Bu kadar ortada duran birinin bu kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131na katlanamazlar. Ben 19 ya\u015f\u0131mdan beri gazetecilik yap\u0131yorum, \u00e7ok olaylar g\u00f6rd\u00fcm, toplumsal \u00e7at\u0131\u015fmalar. En \u00e7ok g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm ve benim en \u00e7ok can\u0131m\u0131 yakan \u015fey \u015fudur: hi\u00e7bir zaman bir kamp, di\u011fer kamp\u0131 yok etmek istemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir kamp\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 di\u011fer kamp\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sigortas\u0131d\u0131r. Sadece ortada duran\u0131 vururlar, marjinalle\u015fmeyen istenmez. Hrant bunun en \u00f6nemli \u00f6rne\u011fi. Ortada duran\u0131 \u00e7apraz ate\u015fe tutarlar. En \u00fcz\u00fcc\u00fc olan bu.<\/p>\n Habert\u00fcrk\u2019teki yaz\u0131lar\u0131n\u0131za son verildi. Son d\u00f6nemde gazetecilik ve k\u00f6\u015fe yazarl\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u00e7a tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor, ele\u015ftiri konusu oluyor. Gazetecili\u011fin yerini nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyorsunuz?\u00a0 <\/strong><\/p>\n Gelecek \u00e7ok parlak g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor, umar\u0131m bu d\u00f6nemler biter. Biz elimizden geleni yapal\u0131m da gerisini bilmiyorum ger\u00e7ekten. Bunlar\u0131 \u00f6ng\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Yeni bir \u015fey laz\u0131m. Yani yepyeni bir ileti\u015fim arac\u0131. Bakal\u0131m onu deneyece\u011fiz gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor \u015fimdilik.<\/p>\n Yeni bir gazete \u00e7\u0131karma haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 m\u0131 var? <\/strong><\/p>\n Evet, bakal\u0131m. \u0130n\u015fallah isler yolunda giderse ama bu bir gazete olmayacak galiba. \u0130nternet gazetesi gibi bir \u015fey olacak. Daha fazla bir \u015fey s\u00f6ylemeyeyim art\u0131k, hen\u00fcz haz\u0131rl\u0131k a\u015famas\u0131nda ve arkada\u015flara da ay\u0131p olmas\u0131n.<\/p>\n Biraz da edebiyat konu\u015fal\u0131m isterseniz. \u00d6zellikle Muz Sesleri kitab\u0131n\u0131zla ilgili. Bunu b\u00f6yle bir d\u00f6nemde yazmak size nas\u0131l hissettirdi, ne gibi tepkiler geldi? \u015eimdi Arap\u00e7a\u2019ya da \u00e7evrildi. Arap D\u00fcnyas\u0131\u2019ndan ne gibi tepkiler ald\u0131n\u0131z kitapla ilgili? <\/strong><\/p>\n \u0130ki tane g\u00fczel inceleme \u00e7\u0131kt\u0131 Arap\u00e7a\u2019da. Okuyanlar seviyor. Kitab\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 vize uygulamas\u0131n\u0131n kalkmas\u0131yla da \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc. Dolay\u0131s\u0131yla Beyrut \u015fu anda Beyaz T\u00fcrklerin \u00e7ok gitti\u011fi bir yer haline geldi. O nedenle ben Beyrut\u2019a art\u0131k gitmiyorum. \u00c7ok T\u00fcrk var Beyrut\u2019ta, Beyrut, \u0130stanbul gibi oldu. O d\u00f6nemde \u00e7ok okundu, \u00e7ok sevenler oldu.<\/p>\n Yeni bir kitap \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6\u011frendik, \u015fu an \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z kitap neyle ilgili?<\/strong><\/p>\n Yine Arap D\u00fcnyas\u0131\u2019nda ge\u00e7en bir roman.<\/p>\n Biraz gazetecilik ve edebiyat\u00e7\u0131 kimli\u011finizi birle\u015ftiren ve son d\u00f6nemde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z olaylardan yola \u00e7\u0131kan son bir soru sormak istiyorum. Genelde toplumsal duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan yaz\u0131lar kaleme al\u0131yorsunuz. E\u011fer d\u00fc\u015fledi\u011finiz gibi bir \u00fclkede ve d\u00fczende ya\u015fasayd\u0131n\u0131z ne gibi yaz\u0131lar yazmak isterdiniz? Yine ele\u015ftirel mi olurdu yaz\u0131lar\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n Bu soru beni kalbimden vurdu ger\u00e7ekten. Ben \u015fimdi bile art\u0131k yazmak istemiyorum. Bunu da ilk size s\u00f6ylemi\u015f olay\u0131m, ilk kamusal a\u00e7\u0131klamam budur. Bunu twitter\u2019dan duyuracakt\u0131m, size s\u00f6yleyeyim. Ben asl\u0131nda sadece edebiyat yapmak istiyorum art\u0131k \u00e7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm bu ya\u015fananlar ve yarat\u0131lan s\u00fcre\u00e7ler beni \u00e7ok \u00fczd\u00fc ve y\u0131pratt\u0131.<\/p>\n Bu r\u00f6portaj i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz. <\/strong><\/p>\n Ben te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n \u00a9 2012 Analiz T\u00fcrkiye. T\u00fcm haklar\u0131 sakl\u0131d\u0131r.\u00a0Bu r\u00f6portaj referans verilmeden bas\u0131lamaz, \u00e7o\u011falt\u0131lamaz veya kopya edilemez. (http:\/\/researchturkey.org\/dev\/?p=1840)\u00a0Fazla s\u00f6ze gerek yok, T\u00fcrkiye\u2019de son zamanlar\u0131n en fazla konu\u015fulan gazetecilerinden biri Ece Temelkuran. 19 ya\u015f\u0131ndan beri yaz\u0131 yaz\u0131yor, \u2018Muz Sesleri\u2019, \u2018O\u011flum K\u0131z\u0131m Devletim-Evlerden Sokaklara Tutuklu Anneleri\u2019, \u2018Biz Burada Devrim Yap\u0131yoruz Sinyorita\u2019 gibi bir\u00e7ok kitab\u0131n yazar\u0131. Son kitab\u0131 \u2018Kayda Ge\u00e7sin\u2019de \u2018umut pek g\u00fcven duydu\u011fum bir s\u00f6zc\u00fck de\u011fil, ben inad\u0131 tercih ederim. Umudum yok olsa bile […]<\/p>\n","protected":false},"author":184,"featured_media":8208,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[197],"tags":[205,206,278,207,208,209],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7506"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/184"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7506"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7506\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8211,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7506\/revisions\/8211"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8208"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7506"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7506"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7506"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"http:\/\/www.researchturkey.org\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/DSCN4503-scaled.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.researchturkey.org\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/DSCN4496-1024x576-1.jpg\")
<\/p>\n
\nR\u00f6portaj\u0131 \u015fu \u015fekilde referans vererek kullanabilirsiniz:
\nAnaliz T\u00fcrkiye (Eyl\u00fcl, 2012), “Gazeteci ve Yazar Ece Temelkuran ile R\u00f6portaj: \u201cT\u00fcrkiye \u00dczerine Konu\u015fmak: Umut, \u0130nat ve Gelecek\u201d”, Cilt I, Say\u0131 7, s.6-19,\u00a0T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (AnalizT\u00fcrkiye), Londra: Analiz T\u00fcrkiye\u00a0<\/em>(http:\/\/researchturkey.org\/dev\/?p=1840&lang=tr)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"