{"id":8576,"date":"2017-07-31T21:01:32","date_gmt":"2017-07-31T18:01:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.researchturkey.org\/interview-with-zelal-ayman-women-movement-and-local-administration\/"},"modified":"2022-05-04T21:03:12","modified_gmt":"2022-05-04T18:03:12","slug":"interview-with-zelal-ayman-women-movement-and-local-administration","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/interview-with-zelal-ayman-women-movement-and-local-administration\/","title":{"rendered":"Zelal Ayman ile R\u00f6portaj: Kad\u0131n Hareketi ve Yerel Y\u00f6netimler"},"content":{"rendered":"

Zelal Ayman ile R\u00f6portaj: Kad\u0131n Hareketi ve Yerel Y\u00f6netimler<\/b><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (Research Turkey)\u00a0olarak, 90\u2019lardan beri kad\u0131n hareketinin i\u00e7erisinde bulunan, Kad\u0131n\u0131n \u0130nsan Haklar\u0131 Yeni \u00c7\u00f6z\u00fcmler Derne\u011fi\u2019nde Kad\u0131n \u0130nsan Haklar\u0131 E\u011fitim Program\u0131 koordinat\u00f6r\u00fc Zelal Ayman ile bir r\u00f6portaj yapt\u0131k. Ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz bu r\u00f6portajda kad\u0131n hareketi ve yerel y\u00f6netimler aras\u0131ndaki ili\u015fkiden bahsettik ve T\u00fcrkiye\u2019deki mevcut sistem i\u00e7erisinde yerel y\u00f6netimler i\u00e7erisine m\u00fcdahil olan ve yap\u0131lar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren kad\u0131n hareketinin etkile\u015fimine odakland\u0131k. Kad\u0131n hareketi i\u00e7in yerel y\u00f6netimlerin neler ifade etti\u011fine, kad\u0131nlar\u0131n yerel siyaset i\u00e7erisinde yer almalar\u0131n\u0131n anlam\u0131na ve Kad\u0131n \u0130nsan Haklar\u0131 E\u011fitim Program\u0131\u2019na \u00e7ok\u00e7a de\u011findi\u011fimiz bu r\u00f6portaj T\u00fcrkiye\u2019deki yerel siyaset platformundaki geli\u015fmelere dair k\u0131sa bir \u00f6zet sunmaktad\u0131r.<\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131n \u00d6zeti<\/b><\/u><\/strong><\/p>\n

\u00a0\u201c90\u2019larda kad\u0131nlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck dertlerinden biri g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olamamakt\u0131. \u0130kinci olarak, kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet ile ilgili fark\u0131ndal\u0131k yaratmak, kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de var oldu\u011funu ve \u00e7ok\u00e7a oldu\u011funu if\u015fa etmekti. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, yine bu haklar ve kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddete kar\u015f\u0131, yasal d\u00fczenlemeleri iyile\u015ftirme \u00e7abas\u0131 \u00e7ok\u00e7a vard\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, b\u00fct\u00fcn bunlar hem merkezi y\u00f6netimi etkilemek hem yerel y\u00f6netimleri etkilemek hem de buralardaki kad\u0131nlar\u0131n temsilini ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc art\u0131rmaya d\u00f6n\u00fck \u00e7abalara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor\u201d<\/i><\/b><\/em><\/strong><\/p>\n

\u00a0\u201cKad\u0131n hareketi geni\u015ftir. B\u00f6yle 3-5 ya da 100 grubun oldu\u011fu bir \u015fey de\u011fildir. Cinsiyet\u00e7ili\u011fe, ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 olsun, kad\u0131nlara y\u00f6nelik hak ihlallerine y\u00f6nelik olsun hay\u0131r diyen, kad\u0131nlar\u0131n taraf\u0131nda olan, kad\u0131nlar\u0131n lehine \u00e7al\u0131\u015fan tek bir birey bile kad\u0131n hareketinin bile\u015fenidir\u201d<\/i><\/b><\/em><\/strong><\/p>\n

\u201cKad\u0131nlar belediyelere girdik\u00e7e, belediyeler d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor; belediyeler d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e kad\u0131nlar\u0131 i\u00e7eriyor. Bu i\u00e7 i\u00e7e bir ili\u015fki, ama bence bunu temelde ba\u015flatan yine kad\u0131nlar\u201d<\/i><\/b><\/em><\/strong><\/p>\n

\u00a0\u201cBundan sonras\u0131nda da kad\u0131nlar durmayacak. Her yerden isteyecekler. Bu kadar ikincille\u015ftirilmi\u015f, bu kadar a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015f, bu kadar mahrum b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f bir kitle durdurulamaz. S\u0131n\u0131fsal farkl\u0131l\u0131klar vard\u0131r, kimlik farkl\u0131l\u0131klar\u0131. Ama toplamda kad\u0131nlar hep talep ediyor. De\u011fi\u015fim istiyor. D\u00fczelme istiyor. Bir \u015fey yap diyor. Benim ihtiyac\u0131m var diyor. Bunlar l\u00fcks ihtiya\u00e7lar da olabiliyor, \u00e7ok elzem ihtiya\u00e7lar da olabiliyor. Kendisi i\u00e7in de\u011fil, \u00e7ocu\u011fu i\u00e7in istiyor. Belediyenin kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131yorlar\u201d<\/i><\/b><\/em><\/strong><\/p>\n

\u00a0\u201cBu s\u00fcre\u00e7, kad\u0131nlara \u015funu veriyor: Ben var\u0131m, ben bir bireyim. Haklar\u0131m var, kullanabilirim. \u00d6zg\u00fcvenle davranabilirim. \u0130stersem bir i\u015f bulabilirim, istersem bir aile kurabilirim, do\u011furganl\u0131k haklar\u0131m\u0131 istedi\u011fim gibi kullanabilirim, bu bedenim de\u011ferli, ben siyaset de yapabilirim, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir kad\u0131n \u00f6rg\u00fct\u00fc de kurabilirim, gidip var olana kat\u0131labilirim, belediyelerdeki meclislere girebilirim, muhtar da olabilirim. \u00c7o\u011funun \u00f6n\u00fcnde bir\u00e7ok se\u00e7enek a\u00e7\u0131l\u0131yor\u201d<\/i><\/b><\/em><\/strong><\/p>\n

R\u00f6portaj Metni<\/b><\/u><\/strong><\/p>\n

\u00d6ncelikle sizi tan\u0131yabilir miyiz?<\/b><\/strong><\/p>\n

Y\u0131llard\u0131r kad\u0131n hareketindeyim. 90\u2019lardan beri. T\u00fcrkiye\u2019de kad\u0131nlar\u0131n siyaset ve m\u00fccadele yoluyla hayatlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirebileceklerine her zaman inand\u0131m. Feminizmin de\u011fi\u015ftiren ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren taraf\u0131 benim i\u00e7in \u00e7ok anlaml\u0131 oldu. Feminizm zaten \u00f6yle bir \u015fey ama, farkl\u0131 yorumlar\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in buna vurgu yap\u0131yorum. \u00dcniversite i\u00e7in geldim \u0130stanbul\u2019a, o zamandan beri buraday\u0131m. 90\u2019lardan beri feminist siyaset ve kad\u0131n hareketi i\u00e7erisindeyim. Pek \u00e7ok ortak kampanyada olsun, ortak i\u015fte olsun ve ayn\u0131 zamanda kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinde yer ald\u0131m. Hayat\u0131m\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc bununla ge\u00e7ti diyebilirim.<\/p>\n

Pekiyi, \u015fu anda ne yap\u0131yorsunuz?<\/b><\/strong><\/p>\n

Dedi\u011fim gibi \u00e7e\u015fitli kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinde yer ald\u0131m. G\u00f6n\u00fcll\u00fc ya da profesyonel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. 90\u2019lar boyunca g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Sonras\u0131nda 2000\u2019ler itibariyle T\u00fcrkiye\u2019ye proje fonlar\u0131 girmeye ba\u015flad\u0131ktan sonra kad\u0131n hareketleri olarak, daha profesyonelce, belirgin, somut ve uzun vadeli i\u015fler yapma konusunda hem bilgimiz deneyimimiz artt\u0131; hem de fon bulabildik. \u00c7\u00fcnk\u00fc yap\u0131lmak istenen \u015feye \u00e7ok ba\u011fl\u0131 fon al\u0131p almamak. O bak\u0131mdan 90\u2019larda kad\u0131n hareketi i\u00e7inde bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ya\u015fand\u0131. Di\u011fer kad\u0131nlara da de\u011fen ve di\u011fer kad\u0131nlar\u0131 da etkileyecek, de\u011fi\u015ftirecek i\u015fler ve aktiviteler yapmak istiyorsak bir \u015fekilde mali kaynak gerekiyordu. Ve o mali boyutu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce, T\u00fcrkiye i\u00e7inde zaten maddi kaynak yok sivil kurulu\u015flara, hele kad\u0131n kurulu\u015flar\u0131na hi\u00e7 yok, yanda\u015f de\u011filseniz tabi. Dolay\u0131s\u0131yla bu noktada belli gruplardan kad\u0131nlar olarak biz, daha sistematik daha uzun vadeli, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir i\u015fler yapmay\u0131 istedik. Ben onlardan biriyim. \u0130lk kez, Kad\u0131nlarla Dayan\u0131\u015fma Vakf\u0131 (KADAV)\u2019nda bu tip i\u015fler yapt\u0131k. Fonlar al\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmaktan bahsediyorum. Onun d\u0131\u015f\u0131nda Mor \u00c7at\u0131\u2019da yer ald\u0131m belli bir d\u00f6nem. Dedi\u011fim gibi pek \u00e7ok kampanyada ve \u00e7al\u0131\u015fmada. \u015eimdi de son 7 y\u0131ld\u0131r, Kad\u0131n\u0131n \u0130nsan Haklar\u0131-Yeni \u00c7\u00f6z\u00fcmler Derne\u011fi\u2019ndeyim. Kad\u0131n \u0130nsan Haklar\u0131 E\u011fitim Program\u0131n\u0131n (K\u0130HEP) Koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yap\u0131yorum. Bizim dernek \u00e7ok eski bir dernek. \u0130lk olu\u015fan kurumlardan biri. Tarihi 1993\u2019e dek uzan\u0131yor. Yani feminist hareketin y\u00fckseldi\u011fi 90\u2019lar\u0131n bir meyvesi diyebilirim. Her zaman \u00e7ok ili\u015fkim vard\u0131 dernekle ve dernek \u00fcyeleriyle. Ama 2010 y\u0131l\u0131ndan beri profesyonel, tam zamanl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan\u0131y\u0131m derne\u011fin.<\/p>\n

\u00a0\u201c \u2018Kad\u0131n \u00f6rg\u00fctleri, kad\u0131n gruplar\u0131 olarak karar al\u0131c\u0131 erkekleri nas\u0131l etkileriz?\u2019 sorusuna kafa yormaya ve bunun yol ve y\u00f6netimlerini uygulamaya ba\u015flad\u0131k. \u00c7ok da etkili oldu. Bu do\u011fru bir stratejiydi, \u00e7\u00fcnk\u00fc yasalar yerlerde s\u00fcr\u00fcn\u00fcyordu\u201d<\/i><\/b><\/em><\/strong><\/p>\n

Pekiyi, T\u00fcrkiye\u2019de tarihsel olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kad\u0131n hareketinin hem siyasetle ili\u015fkisi hem de siyaseti iki ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, merkezi y\u00f6netimle ve yerel y\u00f6netimle olan ili\u015fkisi nas\u0131l geli\u015fti, neler oldu? <\/b><\/strong><\/p>\n

Tez konusu soruyorsunuz yani.<\/p>\n

Stratejik olarak \u00f6rne\u011fin LGBT\u0130 hareketinin yerel y\u00f6netimlerde yer almaya do\u011fru y\u00f6neldi\u011fi s\u00f6ylenebilir. Kad\u0131n hareketi i\u00e7in de ayn\u0131s\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Yani, merkezi y\u00f6netim ve yerel y\u00f6netim aras\u0131ndaki ba\u011f nas\u0131ld\u0131? Kad\u0131n hareketi bir \u015fekilde merkezi y\u00f6netime girmesinin \u00e7ok zor oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce, yerel y\u00f6netimlere mi y\u00f6neldi? Yoksa bu iki alandaki varolu\u015f e\u015f zamanl\u0131 olarak m\u0131 ilerledi? Hem merkezi y\u00f6netimde kad\u0131nlar yer als\u0131n, sadece orda temsil edilmesinler, ayn\u0131 zamanda kat\u0131ls\u0131nlar m\u0131 dendi? Bununla birlikte yerel y\u00f6netimlerde de biz yer alal\u0131m m\u0131 dendi?<\/b><\/strong>\u00a0<\/b><\/strong><\/p>\n

Ben bunun b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir \u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bunu birbirinden kopup ay\u0131ramay\u0131z. Feminist siyaset perspektifinden bakt\u0131\u011f\u0131m zaman, ay\u0131ramayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ama tabii ki bir kap\u0131 di\u011ferini a\u00e7ar.<\/p>\n

90\u2019lardaki dertlerimizin ba\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmak geliyordu. \u0130kinci olarak, kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet ile ilgili fark\u0131ndal\u0131k yaratmak, kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de var oldu\u011funu ve \u00e7ok\u00e7a oldu\u011funu if\u015fa etmekti. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, yine bu haklar ve kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddete kar\u015f\u0131, yasal d\u00fczenlemeleri iyile\u015ftirme \u00e7abas\u0131 \u00e7ok\u00e7a vard\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, b\u00fct\u00fcn bunlar hem merkezi y\u00f6netimi etkilemek hem yerel y\u00f6netimleri etkilemek hem de buralardaki kad\u0131nlar\u0131n temsilini ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc art\u0131rmaya d\u00f6n\u00fck \u00e7abalara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. 90\u2019larda \u00f6nceli\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz zaman, parlamentoda daha \u00e7ok kad\u0131n olsun, devlet kurumlar\u0131nda daha \u00e7ok kad\u0131n olsun, daha \u00e7ok belediye ba\u015fkan\u0131 kad\u0131n olsun gibi taleplerimiz c\u0131l\u0131zd\u0131. \u00a0\u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6ncelikler \u00e7ok ba\u015fkayd\u0131. Yasalar \u00f6rne\u011fin \u00e7ok k\u00f6t\u00fcyd\u00fc, son derece geriydi ve uygulanm\u0131yordu. \u0130kincil olarak, kad\u0131nlar haklar\u0131n\u0131 bilmiyordu. Bu iki \u015fey bizi \u00e7ok u\u011fra\u015ft\u0131rd\u0131. Tabandan ve yerelden kendimize ve kad\u0131nlara d\u00f6n\u00fck (kendimizin de bir tedrisata, fark\u0131ndal\u0131\u011fa ihtiyac\u0131 vard\u0131)\u2026 Dolay\u0131s\u0131yla kad\u0131n hareketi, hem kendi i\u00e7inde ayd\u0131nlanma ve \u00f6nceliklerini belirleyerek harekete ge\u00e7me s\u00fcreci ya\u015fad\u0131; hem de di\u011fer kad\u0131nlara ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. 90\u2019lardan 2000\u2019lere hatta 2005\u2019e dek b\u00f6yle gitti diyebilirim. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6ncelikler bu olunca, merkezi h\u00fck\u00fcmet i\u00e7erisinde temsil olma hali \u00e7ok da \u00f6nemli olmad\u0131. \u00d6rne\u011fin, Kad\u0131n Adaylar\u0131 Destekleme Derne\u011fi (KADER) ne zaman kurulmu\u015f? 1999\u2019lar, 2000\u2019ler. Ama Mor \u00c7at\u0131 gibi, ba\u015fka kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet odakl\u0131 olu\u015fan kurulu\u015flar 1992\u2019lerde, 1993\u2019lerde kurulmu\u015f. Bu bile bize bir \u015fey anlat\u0131yor.<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla 2000\u2019lerde ancak kad\u0131nlar biraz bu temsil meselesi olsun, merkezi h\u00fck\u00fcmeti etkileme meselesi olsun, bunlara biraz el att\u0131lar. Nitekim kampanyalar biraz o y\u00fczden \u00e7\u0131kt\u0131. 90\u2019lardan itibaren o bilgi ve deneyimi biriktirme ve onu yorumlama s\u00fcreci 1998, 2000, 2005 gibi s\u00fcre\u00e7lerde kad\u0131nlar\u0131 ortak bir sorun i\u00e7in ortak bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc devlete ve h\u00fck\u00fcmete bask\u0131 yoluyla kabul ettirme yoluna soktu. \u00a0\u00d6rne\u011fin 1998\u2019de Ailenin Korunmas\u0131 Yasas\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7abalar, kampanya\u2026 Arkas\u0131ndan Medeni Kanun Reformu Platform kuruldu. Onunla i\u00e7 i\u00e7e T\u00fcrk Ceza Kanunu\u20262005\u2019lere kadar, kad\u0131nlar bu kampanyalar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131. B\u00f6ylece g\u00fc\u00e7 toplad\u0131, merkezi h\u00fck\u00fcmeti etkileyebilsin, parlamentoyu, bakanlar\u0131, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi (TBMM)\u2019deki kilit komisyonlar\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 etkileyebilecek bir kampanya ve \u00f6rg\u00fctlenme i\u00e7erisinde girdik.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u201cKad\u0131n hareketi geni\u015ftir benim a\u00e7\u0131mdan. B\u00f6yle 3-5 ya da 100 grubun oldu\u011fu bir \u015fey de\u011fildir. Cinsiyet\u00e7ili\u011fe, ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 olsun, kad\u0131nlara y\u00f6nelik hak ihlallerine y\u00f6nelik olsun hay\u0131r diyen, kad\u0131nlar\u0131n taraf\u0131nda olan, kad\u0131nlar\u0131n lehine \u00e7al\u0131\u015fan tek bir bireyin bile ben kad\u0131n hareketinin bile\u015feni oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u201d<\/i><\/b><\/em><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Bu, senin sordu\u011fun soru bak\u0131m\u0131ndan 90\u2019lar\u0131n sonuna kadar do\u011fru. \u201cKad\u0131n \u00f6rg\u00fctleri, kad\u0131n gruplar\u0131 olarak karar al\u0131c\u0131 erkekleri nas\u0131l etkileriz?\u201d sorusuna kafa yormaya ve bunun yol ve y\u00f6netimlerini uygulamaya ba\u015flad\u0131k. \u00c7ok da etkili oldu. Bu do\u011fru bir stratejiydi, \u00e7\u00fcnk\u00fc yasalar yerlerde s\u00fcr\u00fcn\u00fcyordu. Bu \u00f6ncelik s\u0131ralamas\u0131 bence do\u011fruydu, eksikleri vard\u0131r elbette ki, ama bizim g\u00fcc\u00fcm\u00fcz her \u015feye yetmez. Bunu ben \u00f6\u011frendim. Kad\u0131n hareketi yapabildi\u011fini yapabilir, yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da yapamaz. Sonu\u00e7ta sivil kurulu\u015flar\u0131z, \u00e7e\u015fitli kaynaklara dayan\u0131yoruz. \u00c7ok korkun\u00e7 bir devletle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Cinsiyet\u00e7i, ayr\u0131mc\u0131, \u00f6tekile\u015ftirici\u2026 Ama toplamda bu kad\u0131n hareketinin 90\u2019lar boyunca g\u00fcc\u00fcn\u00fc toplay\u0131p rotas\u0131n\u0131 belirlemesi, yasalar\u0131 de\u011fi\u015ftirmek ad\u0131na merkezi h\u00fck\u00fcmete bask\u0131 yapmas\u0131 gibi s\u00fcre\u00e7ler ve ortak kampanyalar bizi \u00e7ok g\u00fc\u00e7lendirdi. Bunun sonucunda kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinin say\u0131s\u0131 \u00e7ok artt\u0131. \u0130kincil olarak, bu konudaki fark\u0131ndal\u0131k ve \u00f6rg\u00fctlenme motivasyonu \u00e7ok artt\u0131. \u201cYapabiliriz\u201d, \u201cetkileyebiliriz\u201d, \u201cbu yasalar\u0131 de\u011fi\u015ftirebiliriz\u201d, \u201ckad\u0131nlar\u0131n hayat\u0131na \u00e7ok de\u011fen bir yerden i\u015f yapabiliriz\u201d inanc\u0131 \u00e7ok artt\u0131. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, merkezi h\u00fck\u00fcmetin bizi tan\u0131mas\u0131 ve anlamas\u0131n\u0131 da sa\u011flad\u0131. Buradan zaten yerel y\u00f6netimlere gitmek o kadar zor olmad\u0131.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131n hareketinin bile\u015fenleri olan kad\u0131n \u00f6rg\u00fctleri olsun, tek tek kad\u0131nlar olsun hepsi birlikte hareket edebiliriz diye hissetti. Kad\u0131n hareketi geni\u015ftir benim a\u00e7\u0131mdan. B\u00f6yle 3-5 ya da 100 grubun oldu\u011fu bir \u015fey de\u011fildir. Cinsiyet\u00e7ili\u011fe, ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 olsun, kad\u0131nlara y\u00f6nelik hak ihlallerine y\u00f6nelik olsun hay\u0131r diyen, kad\u0131nlar\u0131n taraf\u0131nda olan, kad\u0131nlar\u0131n lehine \u00e7al\u0131\u015fan tek bir bireyin bile ben kad\u0131n hareketinin bile\u015feni oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00d6rg\u00fct\u00fcn de, partinin de, sendikan\u0131n da, partilerde kad\u0131n gruplar\u0131 gibi daire ba\u015fkanl\u0131klar\u0131, belediyelerdeki kad\u0131nlar\u2026hepsini katt\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in oradaki kad\u0131nlar zaten bu konuda biz \u00f6rg\u00fctlendik\u00e7e, belli kad\u0131nlar belediyelerde \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 anlaml\u0131 ve iyi buldu. Ve oralara y\u00f6neldiler. Bir \u00e7e\u015fit feminist tedrisattan ge\u00e7ip, kendisine feminist desin ya da demesin, kad\u0131n hareketinin ve kad\u0131nlar\u0131n yan\u0131nda olan, kendini orada hisseden kad\u0131nlar, belediyelerde de var olmaya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n

O kadar ki feminist belediye ba\u015fkanlar\u0131m\u0131z oldu art\u0131k 2010\u2019lardan sonra, G\u00fcltan K\u0131\u015fanak gibi. Ya da Halklar\u0131n Demokratik Partisinin (HDP) pek \u00e7ok e\u015f ba\u015fkan\u0131 gibi, tamamen kad\u0131ndan yana, feminist perspektife \u00e7ok yak\u0131n bir duru\u015fla. Bu b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131d\u0131r. Bu asl\u0131nda 90\u2019lar\u0131n miras\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 diyebilirim. Ayn\u0131 zamanda tabii K\u00fcrt siyasi hareketinin bu konudaki \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc unutmamak laz\u0131m. K\u00fcrt siyasi hareketi de kad\u0131nlara \u00e7ok destek verdi. \u00d6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131. K\u00fcrt siyasi hareketindeki kad\u0131nlar \u00e7ok \u00f6nc\u00fcl\u00fck yapt\u0131 ve erkekler de yol verdi bir \u015fekilde. Bu kolay olmuyor, b\u00fcy\u00fck \u00e7at\u0131\u015fmalarla oluyor ama sonucunda kad\u0131nlar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an, hadi diyen bir siyasi hareketten s\u00f6z ediyoruz. Bu d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde \u00f6zel bir \u00f6rnek. O olmasayd\u0131, bence sonu\u00e7lar bu kadar parlak olmayabilirdi. \u015eimdi bu kazan\u0131mlar geri al\u0131n\u0131yor, par\u00e7alan\u0131yor filan oras\u0131 ayr\u0131 bir \u015fey. Tarihsel olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda her zaman olabilir b\u00f6yle geri gidi\u015fler. \u00d6nemli olan bu tart\u0131\u015fmadaki geldi\u011fimiz nokta.<\/p>\n

\u201cBence yerel y\u00f6netimler, kad\u0131n hareketi sayesinde \u00f6zel kazan\u0131mlar elde ediyor temelde. Nedeni ise, dedi\u011fim gibi kad\u0131n hareketi i\u00e7erisinde yer alan, sempati duyan pek \u00e7ok kad\u0131n\u0131n bulunduklar\u0131 belediyeleri i\u00e7erden d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye ba\u015flam\u0131\u015f olmalar\u0131\u201d<\/i><\/b><\/em><\/strong><\/p>\n

Kad\u0131n hareketi i\u00e7in yerel y\u00f6netimlerin \u00f6zel bir anlam\u0131 var m\u0131? Yerel y\u00f6netimlerin sayesinden kad\u0131n hareketinin elde etti\u011fi \u00f6zel bir kazan\u0131m var m\u0131 bug\u00fcne kadar?<\/b><\/strong><\/p>\n

Bence yerel y\u00f6netimler, kad\u0131n hareketi sayesinde \u00f6zel kazan\u0131mlar elde ediyor temelde. Nedeni ise, dedi\u011fim gibi kad\u0131n hareketi i\u00e7erisinde yer alan, sempati duyan pek \u00e7ok kad\u0131n\u0131n bulunduklar\u0131 belediyeleri i\u00e7erden d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye ba\u015flam\u0131\u015f olmalar\u0131. E\u015fitlik, kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet, dan\u0131\u015fmanl\u0131k konusunda vb. Bu bak\u0131mdan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir ili\u015fki var. Yani kad\u0131nlar belediyelere girdik\u00e7e, belediyeler d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor; belediyeler d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e kad\u0131nlar\u0131 i\u00e7eriyor. Bu i\u00e7 i\u00e7e bir ili\u015fki, ama bence bunu temelde ba\u015flatan yine kad\u0131nlar. O y\u00fczden soruna \u00f6yle cevap verdim. Kad\u0131nlar gidip orda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmad\u0131k\u00e7a, \u00e7e\u015fitli ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmad\u0131k\u00e7a, zorlamad\u0131k\u00e7a asla vermezlerdi. Dolay\u0131s\u0131yla burada bir \u201calma\u201d durumu var. Her kurum i\u00e7in bu ge\u00e7erli. Sendikalardaki kad\u0131nlar i\u00e7in de bu ge\u00e7erli. Siyasi partilerdeki kad\u0131nlar i\u00e7in de bu ge\u00e7erli. Belediyelerin fark\u0131 \u015fu olabilir, kamuya ba\u011fl\u0131lar, b\u00fct\u00e7elerini kamudan al\u0131yorlar, \u00e7ok b\u00fcrokratikler ve \u00e7ok somut i\u015fler \u00fczerinden \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar, hizmet g\u00f6t\u00fcrme gibi. Dolay\u0131s\u0131yla orda tabii ki de farklar var, ama kad\u0131nlar durmad\u0131, oralara da girdiler. Hem de karar al\u0131c\u0131 pozisyonlara geldiler, s\u0131rf belediye ba\u015fkan\u0131 demek istemiyorum. O b\u00f6yle parlak bir sonu\u00e7 olarak orda duruyor az da olsa. Ama toplamda m\u00fcd\u00fcrl\u00fckler gibi daire ba\u015fkanl\u0131klar\u0131 gibi s\u0131radan memur, personel olarak say\u0131lar\u0131 \u00e7ok artt\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de istihdam meselesi konu\u015fulurken muhafazakar kesimler diyor ya hani \u201cKad\u0131nlar istihdam olmas\u0131n, erkeklerin i\u015fini elinden al\u0131yor\u201d diye, bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda belediyelerde kad\u0131nlar\u0131n say\u0131s\u0131 \u00e7ok artt\u0131. Yani erkeklerin i\u015fini \u00e7ok ald\u0131lar ellerinden. Yani zab\u0131ta kad\u0131nlardan, temizlik\u00e7i kad\u0131nlara kadar, \u00e7ok olmasa da bu \u00f6rnekler var. Dolay\u0131s\u0131yla kazan\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, bunun da ben kad\u0131n hareketinin kazan\u0131m\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ve yerel y\u00f6netimlerde ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc karar verici erkeklerin ba\u015far\u0131s\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Sadece kad\u0131nlar\u0131n de\u011fil yani, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle erkekler olmadan da ilerlemek \u00e7ok zor oluyor. Kad\u0131nlar\u0131n istemesi tek ba\u015f\u0131na yetmiyor bazen. Bazen yetiyor, sonu\u00e7 al\u0131n\u0131yor ama bazen yetmiyor. \u0130leri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc bir belediye ba\u015fkan\u0131, ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131, ya da bir m\u00fcd\u00fcr ya da daire ba\u015fkan\u0131 \u00e7ok yol a\u00e7abilir. Ve o noktada o ki\u015filer, olumlu ya da olumsuz anlamda \u00e7ok kilit olabiliyorlar.<\/p>\n

Pekiyi, mesela siz de diyorsunuz, yerel y\u00f6netimlerin \u00e7al\u0131\u015fma prensibi hem b\u00fcrokratik hem de somut projeler \u00fczerinden hizmet talebi sonras\u0131 hizmet g\u00f6t\u00fcrme veya tek ba\u015f\u0131na hizmet g\u00f6t\u00fcrme yaratarak halka a\u00e7ma gibi i\u015fliyor. <\/b><\/strong><\/p>\n

Devlet kurumu sonu\u00e7ta\u2026<\/p>\n

Yerel y\u00f6netimlerin bu kapsam\u0131nda, kad\u0131n hareketine talepleri sonras\u0131nda ve kendi inisiyatifleri ile birlikte sundu\u011fu faaliyetler neler oldu? <\/b><\/strong><\/p>\n

Kad\u0131n hareketine mi?<\/p>\n

\u201cKad\u0131nlar\u0131n bizim Kad\u0131n\u0131n \u0130nsan Haklar\u0131 E\u011fitim Program\u0131 (K\u0130HEP) program\u0131yla \u00e7ok ilgilenmesinin bir sebebi de bu. Kad\u0131nlar\u0131n \u00e7o\u011fu e\u011fitim alamam\u0131\u015flar. Bizim verdi\u011fimiz kat\u0131l\u0131mc\u0131 sertifikalar\u0131n\u0131 diploma gibi g\u00f6r\u00fcyorlar\u201d <\/i><\/b><\/em><\/strong><\/p>\n

Genel olarak kad\u0131n vatanda\u015flara. Yani, bu kad\u0131n hareketinin \u00f6n\u00fcn\u00fc ald\u0131\u011f\u0131 bir talep sonras\u0131nda olabilir ya da direkt olarak belediyenin i\u00e7inde, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcyle birlikte kendi ba\u015f\u0131na sundu\u011fu bir \u015fey olabilir. <\/b><\/strong><\/p>\n

Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi (AKP)\u2019nin belediyecilik konusunda b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fim getirdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc AKP h\u00fck\u00fcmet olarak, hem \u00e7ok belediye kazand\u0131, hem bu belediyeleri \u00e7ok etkin kulland\u0131. \u00c7ok ak\u0131ll\u0131ca kulland\u0131. Ne yapt\u0131? Hem insanlara hizmet g\u00f6t\u00fcrd\u00fc, biz be\u011fenelim, be\u011fenmeyelim; hem de oy toplad\u0131. \u015eimdi bu \u00e7ok ak\u0131ll\u0131ca bir \u015feydi. T\u00fcrkiye tarihinde bence b\u00f6yle bir \u015fey yoktu. O kadar ki, b\u00fcy\u00fck belediyeleri h\u00fck\u00fcmetin neredeyse direk bir alt kurulu\u015fu olarak halkla, \u00f6zellikle de kad\u0131nlarla \u00e7ok yak\u0131n temas ve ili\u015fki kurdular. Meslek e\u011fitimi kurslar\u0131 a\u00e7t\u0131lar. Onlarca hobi kursu gibi. Yani kad\u0131nlar\u0131 evlerinden \u00e7\u0131kar\u0131p, belediyenin hizmetlerine \u00e7ektiler. \u015eimdi bu \u00e7ok \u00f6nemli bir \u015fey. \u00d6rne\u011fin, \u00dcmraniye Belediyesi, Ankara\u2019da Alt\u0131nda\u011f Belediyesi, Ke\u00e7i\u00f6ren, Mamak gibi belediyeler, \u0130stanbul\u2019da Ba\u011fc\u0131lar gibi kritik belediyelerin (700-800 bin, 1 milyon n\u00fcfuslu il\u00e7eler bunlar), binlerce kursiyerleri var. S\u0131rf Alt\u0131nda\u011f Belediyesinin 55 bin kursiyeri var. Hepsi kad\u0131n. \u00dcmraniye\u2019de ve Ba\u011fc\u0131lar\u2019da da \u00f6yle. B\u00fcy\u00fck kurs merkezleri, 5-6 katl\u0131 b\u00fcy\u00fck binalar a\u00e7m\u0131\u015flar. Okul gibi, kad\u0131nlara okul a\u00e7\u0131yorlar asl\u0131nda ve T\u00fcrkiye gibi kad\u0131nlar\u0131n inan\u0131lmaz ikincille\u015ftirildi\u011fi, ciddiye al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131, e\u011fitimden yoksun b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclkede kad\u0131nlar bu kurslara tabii ki \u00e7ok gidiyor, ilgileniyor. Kad\u0131nlar\u0131n bizim Kad\u0131n\u0131n \u0130nsan Haklar\u0131 E\u011fitim Program\u0131 (K\u0130HEP) program\u0131yla \u00e7ok ilgilenmesinin bir sebebi de bu. Kad\u0131nlar\u0131n \u00e7o\u011fu e\u011fitim alamam\u0131\u015flar. Bizim verdi\u011fimiz kat\u0131l\u0131mc\u0131 sertifikalar\u0131n\u0131 diploma gibi g\u00f6r\u00fcyorlar. Biz en ba\u015flarda vermiyorduk, onlar istedi. Bize diploma verin dediler. Materyalleri kitab\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcyor, merkezi okul gibi g\u00f6r\u00fcyor. Israrla e\u011fiticimize hoca diyorlar, biz hep d\u00fczeltmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z halde \u201c\u00f6\u011fretmenim\u201d, \u201chocam\u201d diyorlar. Bu, kad\u0131nlar\u0131n ne kadar bu konulara hasret kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, mahrum kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor ve AKP h\u00fck\u00fcmeti bunu iyi kulland\u0131. Yerel y\u00f6netimleri kendi politikalar\u0131n\u0131 \u00e7ok yayg\u0131nla\u015ft\u0131rabilece\u011fi bir alan olarak kulland\u0131. Bu konuda hi\u00e7bir h\u00fck\u00fcmet ya da parti bence AKP ile boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015femez. Bunun \u00fczerinden bakt\u0131\u011f\u0131m zaman, \u00e7ok\u00e7a hizmet g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlar tabii. Yani sorun buydu de\u011fil mi?<\/p>\n

\u201cSon 10-15 y\u0131ldaki kad\u0131nlar\u0131n bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve talep olu\u015fturmas\u0131n\u0131 bence b\u00fct\u00fcn partiler g\u00f6rd\u00fc. Ve buna y\u00f6nelik, kad\u0131nlar\u0131n gelip orda bu taleplerini kar\u015f\u0131lamay\u0131 da kabul etmek zorunda kald\u0131lar\u201d<\/i><\/b><\/em><\/strong><\/p>\n

Evet.<\/b><\/strong><\/p>\n

Her konuda hizmet g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlar. Bize g\u00f6r\u00fcnen ve ele\u015ftirilen g\u0131da da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 yap\u0131yorlar, yakacak da\u011f\u0131t\u0131yorlar. Do\u011frudur, bunlar da var. Ama dedi\u011fim gibi, meslek e\u011fitim kursu veriyorlar. Hobi ve sanat kurslar\u0131 veriyorlar. Sonra kad\u0131nlar\u0131n gelir elde etmesi i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131yorlar. Kad\u0131nlar biraz para kazan\u0131yor, \u00e7ocuklar\u0131na bak\u0131yorlar. Geziler d\u00fczenliyorlar mesela kad\u0131nlara, bunlar \u00e7ok \u00f6nemli kad\u0131nlar i\u00e7in. Vapur gezisi, bir yere otob\u00fcslerle gitme gezisi, piknik yapma gibi. K\u00fc\u00e7\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ama kad\u0131nlar\u0131n hayat\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli \u015feyler bunlar. Buradan tabii kad\u0131nlarla iyi bir ba\u011f kurmu\u015f durumdalar. Dolay\u0131s\u0131yla oy da al\u0131yorlar. Yani bir al\u0131\u015fveri\u015f var burada ve \u00e7ok\u00e7a hizmet g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlar. Di\u011fer belediyeler de Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Halklar\u0131n Demokratik Partisi (HDP) gibi; Milliyet\u00e7i Hareket Partisi (MHP)\u2019nin bu konudaki \u00e7abalar\u0131 \u00e7ok az; sadece HDP farkl\u0131 bir belediyecilik sergiledi<\/p>\n

Ben CHP\u2019nin belediyecili\u011fini \u00e7ok d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. U\u011fra\u015f\u0131yor ama d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremiyor bence. HDP d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, ama \u00e7ok radikal bir bi\u00e7imde yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. K\u00fcrt meselesi, K\u00fcrdistan meselesi y\u00fcz\u00fcnden bu olamad\u0131 \u015fimdilik. Bir model olarak duruyor, bir kazan\u0131m olarak duruyor. Ama olamad\u0131. Orda da bu hizmet meselesinde, bu \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 s\u00fcre\u00e7ler, b\u00f6lgedeki gerilim, K\u00fcrtlere y\u00f6nelik ciddi tarihsel ayr\u0131mc\u0131l\u0131k HDP\u2019li belediyelerin \u00f6n\u00fcnde bir engel oldu. Bir \u015fekilde rahat \u00e7al\u0131\u015famad\u0131lar. Yeterince kaynaklar\u0131 yoktu ve \u00e7ok radikal modeller denemek istediler. B\u00fct\u00fcn bu sebeplerden dolay\u0131 ben, baz\u0131 \u00e7ok iyi \u00e7al\u0131\u015fan belediyeleri ay\u0131rarak, \u00a0hizmet anlam\u0131nda \u00e7ok da ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum HDP\u2019li belediyelerin ve CHP\u2019li belediyelerin. AKP o konuda bamba\u015fka bir yerde duruyor. Hizmetten ne anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na tabii ki ba\u011fl\u0131 bu, ama \u00e7ok yoksulluk varsa bir \u00fclkede o yoksullara y\u00f6nelik hizmeti iyi tart\u0131\u015fmak laz\u0131m. K\u00fcrtler mesela \u00e7ok yoksul ve HDP\u2019li belediyelerin yapabildi\u011fi ne var bilmiyorum.<\/p>\n

\u00d6te yandan, HDP\u2019li belediyelerin e\u015f ba\u015fkanl\u0131k, b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde kad\u0131n politikalar\u0131 daire ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturmalar\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck yerlerde kad\u0131n m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri olu\u015fturmalar\u0131 \u00f6nemliydi. \u00c7ok k\u0131ymetliydi. \u00c7ok iyi uygulanamad\u0131, vakit yetmedi. Bask\u0131lar \u00e7oktu, \u00e7at\u0131\u015fma vard\u0131. \u00d6ncelikli kabul edilmedi K\u00fcrt hareketinde bu tip \u015feyler. Bir s\u00fcr\u00fc sebebi var, ama sonu\u00e7ta bir model olarak \u00e7ok \u00f6nemli. Kad\u0131n dan\u0131\u015fma ve dayan\u0131\u015fma merkezleri zaten kad\u0131n hareketinin bir modelidir, yani \u015fiddet g\u00f6ren, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k g\u00f6ren kad\u0131nlara dan\u0131\u015fmanl\u0131k deste\u011fi verilmesi. Bu belediye i\u00e7in hizmet, kad\u0131n \u00a0gruplar\u0131 i\u00e7in destek anlam\u0131na gelir. Bu 90\u2019lardan beri kad\u0131nlar\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 bir modeldi zaten. Kad\u0131nlar\u0131n gelip orda dan\u0131\u015fmanl\u0131k almas\u0131 ya da telefonda almas\u0131. G\u00f6n\u00fcll\u00fc avukatlar, hukuk\u00e7ular, sa\u011fl\u0131k\u00e7\u0131lar varsa onlar\u0131n y\u00f6nlendirme ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k deste\u011fi. O model, b\u00fcy\u00fck oranda hemen hemen ayn\u0131 olarak HDP\u2019li belediyelerde ve CHP\u2019li belediyelerde \u00e7ok iyi uyguland\u0131. Mesela bu \u00f6nemli bir yans\u0131mad\u0131r bence. Yine kad\u0131n hareketi i\u00e7erisinde olan kad\u0131nlar\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir \u015feydir. Tam da az \u00f6nce bunu kast ediyordum. Yani buradaki modeli, yerel y\u00f6netimde uygulad\u0131. Zorlad\u0131, kad\u0131n dayan\u0131\u015fma merkezi a\u00e7t\u0131rd\u0131. O i\u015fi \u00f6rg\u00fctledi, avukat buldu, psikolog buldu, sa\u011fl\u0131k\u00e7\u0131 buldu ki hizmet verdikleri kad\u0131nlara bu konuda destek olmaya devam etsinler. Eskiden tek bir belediyede yoktu mesela. \u201cKad\u0131n dayan\u0131\u015fma merkezi?\u201d, \u201cO ne demek?\u201d \u00a0denirdi 90\u2019larda ve hatta 2000\u2019lerde. Peyderpey yap\u0131ld\u0131, kad\u0131nlar yapt\u0131 bunu.<\/p>\n

Bu kad\u0131n hareketinin modeline, kazan\u0131mlar\u0131na bence CHP\u2019li ve HDP\u2019li belediyeler ta\u015f\u0131nabildi, AKP\u2019liler almad\u0131 bunu. Ald\u0131klar\u0131 \u015feyler var ama, kendi modelini olu\u015fturuyor. Yani kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011fine inanm\u0131yorlar onlar zaten. \u00c7ok temel bir fark var. Kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011fine inanmayan bir yap\u0131 farkl\u0131 bir hizmet modeli uygular. CHP ve HDP de, kad\u0131n hareketinin modelini alabildi. Hatta HDP, kad\u0131n hareketinin \u00f6n\u00fcnde modeller uygulad\u0131. Ama kendileri d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri i\u00e7in yapmad\u0131lar bunu, kad\u0131nlar istedi. Dolay\u0131s\u0131yla bu hizmet meselesinde, son 10 y\u0131lda diyebilirim ki, yerel y\u00f6netimde kad\u0131nlar devrim yaratt\u0131lar. Gittiler, ald\u0131lar. AKP\u2019li kad\u0131nlar da istediler bunu. AKP\u2019li kad\u0131nlar istemeseydi, bu da olmazd\u0131. Art\u0131k T\u00fcrkiye\u2019de insanlar, kad\u0131nlar talep ediyor. Bu \u00e7ok \u00f6nemli bir \u015fey, devletten de merkezi y\u00f6netimden de ediyor, kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinden ve belediyeden de bir \u015fey istiyor, herkesten bir \u015fey istiyor. Yani kad\u0131nlar \u201cbana destek ol\u201d diyor. \u201cBen zor durumday\u0131m, k\u00f6t\u00fc durumday\u0131m, geli\u015fmek istiyorum\u201d diyor. Zor durumda olmas\u0131na da gerek yok, \u201cben iyi vakit ge\u00e7irmek istiyorum, bana hobi kursu a\u00e7\u201d diyor mesela. Ya da \u201cGezmek istiyorum, pikni\u011fe g\u00f6t\u00fcr beni, otob\u00fcs\u00fcn var kullanal\u0131m\u201d gibi. Anlatabildim mi? Son 10-15 y\u0131ldaki kad\u0131nlar\u0131n bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve talep olu\u015fturmas\u0131n\u0131 bence b\u00fct\u00fcn partiler g\u00f6rd\u00fc. Ve buna y\u00f6nelik, kad\u0131nlar\u0131n gelip orda bu taleplerini kar\u015f\u0131lamay\u0131 da kabul etmek zorunda kald\u0131lar. Kolay kabul olmad\u0131 bunlar, hep kad\u0131nlar\u0131n m\u00fccadelesiyle oldu ve oradaki baz\u0131 erkeklerin pozitif katk\u0131s\u0131yla oldu. Baz\u0131 diyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok az var.<\/p>\n

Bundan sonras\u0131 b\u00f6yle devam edecek diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Yani kad\u0131nlar durmayacak. Her yerden isteyecekler. Bu kadar ikincille\u015ftirilmi\u015f, bu kadar a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015f, bu kadar mahrum b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f bir kitle durdurulamaz. S\u0131n\u0131fsal farkl\u0131l\u0131klar vard\u0131r, kimlik farkl\u0131l\u0131klar\u0131. Ama toplamda kad\u0131nlar hep talep ediyor. De\u011fi\u015fim istiyor. D\u00fczelme istiyor. Bir \u015fey yap diyor. Benim ihtiyac\u0131m var diyor. Bunlar l\u00fcks ihtiya\u00e7lar da olabiliyor, \u00e7ok elzem ihtiya\u00e7lar da olabiliyor. Kendisi i\u00e7in de\u011fil, \u00e7ocu\u011fu i\u00e7in istiyor. Belediyenin kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131yorlar. Bu iyi bir \u015fey, haklar\u0131 da. Hizmet almak haklar\u0131. O y\u00fczden ben hi\u00e7bir ayr\u0131m g\u00f6zetmeksizin t\u00fcm partilerin kad\u0131nlara hizmet g\u00f6t\u00fcrmesini ve en iyi \u015fekilde g\u00f6t\u00fcrmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum..<\/p>\n

\u00a0\u201cBelediyeler sonu\u00e7ta devletin kentle ilgili yap\u0131p edeceklerinin bir arac\u0131. Kamu kaynaklar\u0131n\u0131 kullan\u0131yorlar. Bizim vergilerimizden olu\u015fan kaynaklar\u0131 kullan\u0131yorlar, kad\u0131nlar\u0131n g\u00f6r\u00fclmeyen \u00e7ok eme\u011fi var, trilyonlarca lirad\u0131r\u201d<\/i><\/b><\/em><\/strong><\/p>\n

Yerel y\u00f6netimlerin verdikleri hizmetler kad\u0131nlar\u0131n ve kad\u0131n hareketinin taleplerine, ikisini birlikte harmanlay\u0131p, kentin kendi i\u00e7indeki fiziksel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, kad\u0131n dostu kent haline gelmesi konusu hakk\u0131nda neler s\u00f6ylersiniz? Sizce kad\u0131n dostu kent ne demek? Bu kavram nas\u0131l olu\u015fuyor?<\/b><\/strong>\u00a0Yararl\u0131 bir kavram m\u0131 bu sizce?<\/b><\/strong><\/p>\n

Elbette ki yararl\u0131 ama \u00e7ok bana yabanc\u0131 gelen kavramlar, bu kavramlarla da benim sorunlar\u0131m var.. Kad\u0131n dostu kent hi\u00e7bir zaman oturmad\u0131 benim kafamda. Yani ba\u015fka terimler ve ba\u015fka kavramlar bulmam\u0131z laz\u0131m. Kad\u0131nlar\u0131n anlayabilece\u011fi. \u00c7ok \u0130ngilizce\u2019den yap\u0131lm\u0131\u015f bir \u00e7eviri ve yine uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi kavramlar bunlar. Olmas\u0131n demiyorum, tabi ki olsun. Benim anlatmak istedi\u011fim \u015fu: Ortada bir toplumsal cinsiyet e\u015fitsizli\u011fi var, kad\u0131nlar ve erkekler aras\u0131nda \u00e7ok ciddi bir u\u00e7urum var, kad\u0131nlar\u0131n aleyhine ve erkeklerin lehine. Bu, b\u00fct\u00fcn bir hayatta var. B\u00fct\u00fcn hayat\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan kentte de var. Dolay\u0131s\u0131yla o kentin organizasyonu, o kentin yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131, kentin kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131, binan\u0131n yap\u0131s\u0131ndan tutun al\u0131\u015fveri\u015f merkezlerinin konumuna kadar kad\u0131nlar\u0131n lehine de\u011fil \u00e7o\u011fu. Beni ilgilendiren budur. Buna kad\u0131n dostu kent deniyorsa densin. Ama bana yabanc\u0131 kavramlar ve dedi\u011fim gibi uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi ithal kavramlar. Burada nas\u0131l ki biz \u015fiddetle ilgili konu\u015furken kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet bir su\u00e7tur ve cezaland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r ve \u00f6nleyici tedbirler al\u0131narak bu ihlalin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmelidir diyorsak, kentte ya\u015fl\u0131 veya gen\u00e7, her ya\u015ftan kad\u0131nlar\u0131n ve k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n kendilerini daha e\u015fit hissedebilecekleri ortamlara ihtiya\u00e7lar\u0131 var. Beni ilgilendiren o. Bir \u00f6rnek verece\u011fim. Genellikle \u0130stanbul\u2019da mutfaklar \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck. \u015euursuz bir \u015fey. \u015euursuz da demeyeyim kasten yap\u0131l\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131nlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fcyor. Salonlar \u00e7ok b\u00fcy\u00fck genel olarak, mutfaklar genellikle \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck. O kad\u0131nlar o aileyi o k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck mutfakta besliyor. Bunlar \u00e7ok temel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 ve ataerkil sistemin y\u00fczy\u0131llarca biriktirerek bizleri getirdi\u011fi noktalar. Burada baya\u011f\u0131 bir radikal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm olmal\u0131. B\u00fcy\u00fck bir konu bu ve kad\u0131n dostu kentler konusunda bir proje y\u00fcr\u00fcd\u00fc BM nezdinde ve y\u0131llarca s\u00fcrd\u00fc, baz\u0131 kentlerde uyguland\u0131. Bu projenin \u00e7e\u015fitli platformlarda yararl\u0131 oldu\u011funu duydum. Bu konuda kad\u0131nlara bir perspektif sundu\u011funu, bir fark\u0131ndal\u0131k geli\u015ftirdi\u011fini g\u00f6rd\u00fcm. Bunlar iyi ad\u0131mlar bir \u015fekilde. Devam etmeli, kad\u0131nlar\u0131n kentle ili\u015fkisinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca erkekler kadar, onlar\u0131n lehinde geli\u015fmesi ve \u00e7ok daha e\u015fitlik\u00e7i bir kent organizasyonu i\u00e7in kesinlikle belediyelere orada \u00e7ok i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n

Belediyeler sonu\u00e7ta devletin kentle ilgili yap\u0131p edeceklerinin bir arac\u0131. Kamu kaynaklar\u0131n\u0131 kullan\u0131yorlar. Bizim vergilerimizden olu\u015fan kaynaklar\u0131 kullan\u0131yorlar, kad\u0131nlar\u0131n g\u00f6r\u00fclmeyen \u00e7ok eme\u011fi var, trilyonlarca lirad\u0131r. Hem \u00fccretli \u00e7al\u0131\u015fan hem evde \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131nlar\u0131n \u00e7ok daha kendilerini e\u015fit ve \u00f6zg\u00fcr hissedebilecekleri kent organizasyonunda sorumluluk ba\u015fta devletin ve belediyelerin. O konuda \u00e7ok da iyi \u015feyler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Kad\u0131nlara \u015fiddetle ilgili, e\u015fitlikle ilgili \u00e7e\u015fitli e\u011fitimler olsun, dan\u0131\u015fmanl\u0131klar olsun, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim meslek e\u011fitimleri AKP\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bunlar \u00e7ok\u00e7a var, son on y\u0131lda \u00e7ok artt\u0131. Ama \u00e7ok temel \u015feylerde bir oynama oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fcyorum. Mesela HDP\u2019li belediyeler. K\u00fcrdistan\u2019da ciddi su problemi var. Yani muslu\u011fa suyu getirme sorunu \u00e7ok b\u00fcy\u00fck. Oysa ki o co\u011frafyan\u0131n her yerinde su var ama o su muslu\u011fa getirilemiyor. On y\u0131ld\u0131r HDP\u2019de olan bir belediye o suyu getiremiyor mesela. K\u00fc\u00e7\u00fck bir yerle\u015fim yerinde \u00f6rne\u011fin. Olacak \u015fey de\u011fil. \u0130ki bin-\u00fc\u00e7 bin ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir il\u00e7eye su getiremiyor. G\u00fcnde \u00fc\u00e7 saat su verilebiliyor benim il\u00e7eme, Kars\u2019\u0131n Digor il\u00e7esi. Utan\u00e7 verici bir \u015fey bu. Su, kad\u0131nlar i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir \u015fey. Sen sadece sabah1,5 saat ak\u015fam 1,5 saat su verirsen o kad\u0131n\u0131n hayat\u0131 cehenneme d\u00f6n\u00fcyor. Erkekler ilgilenmiyor ki temizlik, ev i\u015fleri, \u00e7ocuklar\u0131n bak\u0131m\u0131, yemek yapma, bula\u015f\u0131k-\u00e7ama\u015f\u0131r i\u015fleriyle. Sabah gidiyor ak\u015fam geliyor ya da evdeyse de yapm\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla da kad\u0131nlar \u00e7ekiyor bunu, gen\u00e7 k\u0131zlar \u00e7ekiyor. Ben \u00e7ok ele\u015ftirdim bunu, her platformda s\u00f6yledim. Ne yap\u0131yor bu HDP\u2019li belediyeler, tamam politika da yapal\u0131m, radikal modeller de geli\u015ftirelim falan ama bir su getir yahu! Bari be\u015f saat ver. T\u00fcm g\u00fcn verme tamam, israf etmeyelim ama anla\u015f\u0131lmaz bir \u015fey bu. Demeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015fu, \u00e7ok temel bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131k var ve kentler b\u00f6yle kurulmu\u015f, ataerkil bir kafayla kurulmu\u015f, erkekler kurmu\u015f ve bunu d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek \u00e7ok zor. Bu noktada belediyelerin \u00e7ok radikal olmas\u0131 laz\u0131m, mesela demesi laz\u0131m ki bu il\u00e7ede su problemi var, kad\u0131nlar\u0131 etkiliyor ben buna \u00f6ncelik verece\u011fim. Kad\u0131nlara mesaj verip onlar\u0131 desteklemesi laz\u0131m. Kad\u0131n dostu belediyecilik yapmas\u0131 laz\u0131m.<\/p>\n

Bu anlam\u0131yla asl\u0131nda kad\u0131nlar\u0131n yerel y\u00f6netimde g\u00f6rev almalar\u0131 sadece temsil edilmeleri de\u011fil birebir kat\u0131lmalar\u0131 i\u00e7eriden belediyeleri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeleri \u00e7ok kritik. Belediyenin hizmetlerinin de d\u00f6n\u00fc\u015febilmesi, hizmet verme y\u00f6ntemlerinin de de\u011fi\u015fmesi i\u00e7in sizin bahsetti\u011finiz modele ad\u0131m ad\u0131m yakla\u015fabilmek ad\u0131na \u015fart. Peki bu kapsamda kad\u0131n hareketinin mevcut politikas\u0131 nedir? Dernekten ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak feminist hareket belediyeleri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilmek i\u00e7in e\u011fitimler mi veriyor kad\u0131nlara, yerel y\u00f6netimlere kat\u0131l\u0131mlar\u0131 i\u00e7in destekliyor mu? Nas\u0131l bir yol izliyor kad\u0131nlar\u0131n daha kat\u0131l\u0131mc\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in? Siyasete kat\u0131l\u0131m nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir? Biz neden siyasete kat\u0131lmal\u0131y\u0131z, yerel y\u00f6netimler ve merkezi y\u00f6netim bizim i\u00e7in neden \u00f6nemli, biz bunlar\u0131 nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebiliriz diye e\u011fitim programlar\u0131 yap\u0131l\u0131yor. Sonras\u0131nda buraya kat\u0131lan ki\u015filer, yerel y\u00f6netimler hakk\u0131nda d\u00fcnya bir \u201cnebulayd\u0131\u201ddan yerel y\u00f6netimlerden ne isteyebiliriz, biz buraya nas\u0131l kat\u0131labiliriz hakk\u0131nda bir fikir sahibi oluyorlar. Sonras\u0131nda istiyorlarsa yerel y\u00f6netimlerde adayl\u0131k koyuyorlar. S\u0131rf g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck a\u00e7\u0131s\u0131ndan bile adayl\u0131k konulmas\u0131 \u00f6nemli. Kad\u0131n hareketinin \u015fuanda mevcutta daha fazla kat\u0131l\u0131m\u0131n, y\u00f6netici pozisyonlarda veya dedi\u011finiz gibi daire ba\u015fkal\u0131klar\u0131, m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerde yer alabilmesi i\u00e7in bu tip bir e\u011fitim modeli uyguluyor mu, uyguluyorsa nas\u0131l?<\/b><\/strong><\/p>\n

Kad\u0131n hareketi diyelim, \u00e7\u00fcnk\u00fc feminist hareket kad\u0131n hareketinin i\u00e7inde ve feminist hareket kad\u0131n hareketinin \u00fcst\u00fcnde, benim a\u00e7\u0131mdan. \u00c7\u00fcnk\u00fc, feministler ve feminist hareket kad\u0131n hareketinin ideolojisini kurabiliyor, s\u00f6z\u00fcn\u00fc kurabiliyor. Ama kad\u0131n hareketi i\u00e7inde hareket ediyor. O noktada ben feministlerin ve feminist hareketin yerel y\u00f6netimleri \u00e7ok \u00f6nemsedi\u011fini biliyorum ama \u00e7ok somut anlamda bir faaliyet yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Daha ziyade kad\u0131n hareketi i\u00e7inde sayabilece\u011fimiz partili kad\u0131nlar daha aktif yer al\u0131yorlar.<\/p>\n

Siyaset yapmak isteyen kad\u0131nlar, mesela CHP\u2019deki kad\u0131nlar \u00e7ok aktif belediyelerde yer almak istiyorlar. HDP\u2019li kad\u0131nlar. Az \u00f6nce s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz s\u00fcrecin bir par\u00e7as\u0131 ve sonucu olarak dolay\u0131s\u0131yla orda kad\u0131n hareketini feministler diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz zaman belediyelere y\u00f6nelik dolayl\u0131 ve do\u011frudan diyebilece\u011fimiz iki \u015fey yap\u0131labiliyor. Dolayl\u0131 olan tarif etti\u011fim \u015feyi yani kad\u0131n hareketinin itmesiyle buradan g\u00fc\u00e7 alan kad\u0131nlar\u0131n belediyelerde yer almas\u0131yla, \u00e7e\u015fitli kademelerde. Bu \u00e7ok dolayl\u0131 bir ili\u015fki ve iyi bir ili\u015fki. O y\u00fczden ben kad\u0131n hareketini geni\u015f buluyorum. Belediyelerdeki kad\u0131nlar\u0131 da kat\u0131yorum. Hepimiz bunun i\u00e7indeyiz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00d6te yandan daha spesifik, somut i\u015fler var. T\u00fcrkiye\u2019de kad\u0131n \u00f6rg\u00fctleri \u00e7ok az e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131yor bence. Hani b\u00f6yle formel demeyeyim de, yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, belli bir s\u00fcresi olan, belli bir etkisi olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm bizim derne\u011fin yapt\u0131\u011f\u0131 K\u0130HEP var, KADER\u2019in yapt\u0131\u011f\u0131 siyaset okullar\u0131 var. Baz\u0131 kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmelerinin AB projeleri ya da ba\u015fka fon kaynaklar\u0131 \u00fczerinden geli\u015ftirdikleri projeler kapsam\u0131nda \u00e7e\u015fitli e\u011fitimler olabiliyor. Ama onlar\u0131n \u00e7ok etkisi oldu\u011funu ben d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve etkili de\u011filler. K\u0131ymetliler ama sonu\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan etkili de\u011filler. \u00c7ok\u00e7a yap\u0131ld\u0131, ne oldu? O paralar ne oldu? Yani \u0130\u00e7 Anadolu b\u00f6lgesine verilen fonun haddi hesab\u0131 yok. Ne \u00e7\u0131kt\u0131 \u0130\u00e7 Anadolu b\u00f6lgesinden? Hemen hi\u00e7bir \u015fey \u00e7\u0131kmad\u0131. \u0130ki-\u00fc\u00e7 tane kad\u0131n \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00e7\u0131kt\u0131, zar zor devam ediyorlar kapan\u0131yorlar neredeyse. Kad\u0131nlar g\u00fc\u00e7lenmedi. Erken ve zorla evliliklerin en fazla oldu\u011fu yer \u0130\u00e7 Anadolu. Nas\u0131l oldu bu? O kadar kad\u0131nlara proje yap\u0131ld\u0131, yanl\u0131\u015f i\u015flerdi bunlar. \u00a0Dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc bakmak laz\u0131m ve kad\u0131nlar\u0131n ger\u00e7ekten d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc e\u011fitimlere ihtiya\u00e7lar\u0131 var. K\u0130HEP o y\u00fczden k\u0131ymetli ve o y\u00fczden kad\u0131nlar K\u0130HEP\u2019e sahip \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc K\u0130HEP de\u011fiyor onlara.<\/p>\n

\u201cK\u0130HEP, Yerelde olu\u015fturulan kad\u0131n guruplar\u0131na y\u00f6nelik 16 hafta s\u00fcren bir e\u011fitim paketi gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, feminist bir program. Tamamen feminist bir i\u00e7eri\u011fe sahip ve metodolojiyle olu\u015fturulmu\u015f, i\u00e7erik ve metodolojisi \u00e7ok eskiye dayanan bir e\u011fitim program\u0131\u201d<\/i><\/b><\/em><\/strong><\/p>\n

K\u0130HEP nedir, a\u00e7\u0131klayabilir misiniz?<\/b><\/strong><\/p>\n

K\u0130HEP, Kad\u0131n\u0131n \u0130nsan Haklar\u0131 Yeni \u00c7\u00f6z\u00fcmler Derne\u011fi\u2019nin 1995\u2019ten beri uygulad\u0131\u011f\u0131 bir program. Yerelde olu\u015fturulan kad\u0131n guruplar\u0131na y\u00f6nelik 16 hafta s\u00fcren bir e\u011fitim paketi gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, feminist bir program. Tamamen feminist bir i\u00e7eri\u011fe sahip ve metodolojiyle olu\u015fturulmu\u015f, i\u00e7erik ve metodolojisi \u00e7ok eskiye dayanan bir e\u011fitim program\u0131. Biz e\u011fitim program\u0131 \u00e7ok demek istemiyoruz ama hem isim bulam\u0131yoruz hem kad\u0131nlar e\u011fitim demek istiyor. G\u00fc\u00e7lendirici program da diyebiliriz. Ne demek g\u00fc\u00e7lendirici? Bir kere az \u00f6nce 90\u2019larda s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz tespite ili\u015fkin kad\u0131nlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 bilmiyor olmas\u0131 \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015feydi ve bizim derne\u011fin o zamanlar yapt\u0131\u011f\u0131 bir saha ara\u015ft\u0131rmas\u0131, art\u0131 bundan sonra yap\u0131lan pilot uygulamalar g\u00f6sterdi ki T\u00fcrkiye\u2019de yasalar \u00e7ok k\u00f6t\u00fc durumda. Kad\u0131nlar var olan\u0131 bile bilmiyor. \u00a0Kad\u0131nlar asl\u0131nda ifade ve \u00f6rg\u00fctlenme haklar\u0131n\u0131 bile kullanam\u0131yorlar. Bu iki-\u00fc\u00e7 dinamik bu program\u0131 olu\u015fturdu. Zaman i\u00e7erisinde bir ka\u00e7 y\u0131l s\u00fcren pilot uygulamalar ve saha \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan sonra K\u0130HEP El Kitab\u0131 mod\u00fcl olarak yaz\u0131ld\u0131, geli\u015ftirildi. Temelde, \u00e7ok genel bakarsak iki aya\u011f\u0131 var bu program\u0131n: K\u0130HEP\u2019in ilk sekiz oturumu kad\u0131nlar\u0131n ulusal ve uluslararas\u0131 insan haklar\u0131, anayasal haklar\u0131, medeni haklar\u0131, T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019ndaki haklar\u0131, \u015fiddete kar\u015f\u0131 haklar\u0131 ve ekonomik haklar\u0131n\u0131 kaps\u0131yor. Sekiz hafta boyunca baya\u011f\u0131 yasa anlat\u0131yoruz. Senin \u015fu haklar\u0131n var, kullanabilirsin, olmamas\u0131n\u0131 da ele\u015ftir, k\u00f6t\u00fc olan\u0131 da iyile\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f gibi ele\u015ftirel bir yerden, sadece kuru bir bilgi aktar\u0131m\u0131 de\u011fil ele\u015ftirel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 vermek, bunu da interaktif y\u00f6ntemlerle, feminist y\u00f6ntemlerle, grup \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, oyunlar, al\u0131\u015ft\u0131rmalarla kad\u0131nlarla yap\u0131lan grup \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u015feklinde yap\u0131yoruz. O ilk sekiz haftadan sonra kalan sekiz b\u00f6l\u00fcm daha \u00e7ok kad\u0131nlar\u0131n bedensel ve \u00f6zg\u00fcvenlerini olu\u015fturmak i\u00e7in geli\u015ftirilen mod\u00fcller. \u0130ki mod\u00fcl ileti\u015fim ile ilgili. T\u00fcrkiye\u2019de ileti\u015fim berbat bir konumda, insanlar\u0131n \u015fiddet i\u00e7ermeyen yollarla ileti\u015fim kurmalar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Kad\u0131nlar\u0131n kendilerini \u015fiddetten koruyacak bi\u00e7imde ileti\u015fim kurmalar\u0131, \u00e7ocuklar\u0131yla, e\u015fleriyle, sevgilileriyle. O y\u00fczden iki mod\u00fcl ileti\u015fime ay\u0131r\u0131yoruz. \u0130ki mod\u00fcl cinselli\u011fe ay\u0131r\u0131yoruz. Cinsellik tabu bir konu, g\u00fcnah kabul ediliyor. Pis kabul ediliyor. Kad\u0131nlar\u0131n bedenlerini sevmeleri ve haz ve zevk alma haklar\u0131n\u0131n oldu\u011funu vurguluyoruz. Bu iki mod\u00fcl \u00e7ok etkili oluyor. Do\u011furganl\u0131k haklar\u0131yla ilgili mutlaka grup \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131yoruz. Son \u00fc\u00e7 mod\u00fclde siyaset, kat\u0131l\u0131m ve \u00f6rg\u00fctlenmeyle ilgili. Siyasete kat\u0131l\u0131m, siyaset ne demekten ba\u015flay\u0131p asl\u0131nda ne kadar geni\u015f bir anlam\u0131 oldu\u011funu, siyasetin sadece parlamentoda yap\u0131lan bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, sadece erkeklerin tekelinde olmayabilece\u011fini, \u201cpis\u201d bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7o\u011fu kad\u0131n siyasetin pis bir \u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Bu oturumda \u00f6zellikle bu konu\u015fuluyor. Sonra feminizm nedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc o da \u015feytanla\u015ft\u0131r\u0131lan bir konu, kimdir bu feministler? 16. haftada d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ay\u0131n sonunda e\u011fiticilerimiz grup \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 bitiriyorlar.<\/p>\n

Bu s\u00fcre\u00e7, kad\u0131nlara \u015funu veriyor: Ben var\u0131m, ben bir bireyim. Haklar\u0131m var, kullanabilirim. \u00d6zg\u00fcvenle davranabilirim. \u0130stersem bir i\u015f bulabilirim, istersem bir aile kurabilirim, do\u011furganl\u0131k haklar\u0131m\u0131 istedi\u011fim gibi kullanabilirim, bu bedenim de\u011ferli, ben siyaset de yapabilirim, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir kad\u0131n \u00f6rg\u00fct\u00fc de kurabilirim, gidip var olana kat\u0131labilirim, belediyelerdeki meclislere girebilirim, muhtar da olabilirim. \u00c7o\u011funun \u00f6n\u00fcnde bir\u00e7ok se\u00e7enek a\u00e7\u0131l\u0131yor. Y\u00fczde y\u00fcz hepsinin de\u011fil tabi ki, ama \u00e7o\u011funun \u00f6n\u00fcnde. Biz d\u00f6nem d\u00f6nem etki de\u011ferlendirme toplant\u0131lar\u0131 yap\u0131yoruz. En son 2005-2011aras\u0131 d\u00f6nemi uluslararas\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z uzman de\u011ferlendirdi. Oradaki en \u00e7arp\u0131c\u0131 sonu\u00e7 K\u0130HEP\u2019i tamamlam\u0131\u015f kad\u0131nlar\u0131n y\u00fczde 90\u2019dan fazlas\u0131 \u00f6zg\u00fcvenim artt\u0131 diyor. Bu \u00e7ok \u00f6nemli. \u00d6zg\u00fcveni artan birey, erkek kad\u0131n fark etmez, asl\u0131nda bir\u00e7ok \u015feyi yapabilir. Bu bilgilere de ula\u015fabilir, hayata ba\u015fka bakabilir. Bu a\u00e7\u0131dan d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc, kad\u0131nlar\u0131n kendilerini ve \u00e7evrelerini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmelerine katk\u0131da bulunacak bir yakla\u015f\u0131m \u00e7ok \u00f6nemli. O y\u00fczden ben projeler kapsam\u0131ndaki hap gibi e\u011fitimleri, iki saatlik sa\u00e7ma sapan e\u015fitlik seminerlerini \u00e7ok ele\u015ftiriyorum. Ahlaki de bulmuyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 biraz da fon i\u00e7in yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Buradan belediyelere ge\u00e7ersek biz y\u0131llarca 1998 ile 2012 aras\u0131nda Sosyal Hizmetler \u00c7ocuk Esirgeme kurumu ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Protokol\u00fcm\u00fcz vard\u0131. H\u00fck\u00fcmet 2011 y\u0131l\u0131nda Kad\u0131n Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131 kapatt\u0131, Sosyal Hizmet \u00c7ocuk Esirgeme Kurumu (SH\u00c7EK)\u2019i kapatt\u0131 ve bizim oradaki e\u011fiticilerimizin K\u0130HEP grup a\u00e7malar\u0131n\u0131n \u00a0\u00f6n\u00fcnde b\u00fcy\u00fck engeller olu\u015fturdu 2012\u2019den itibaren. 14 y\u0131l boyunca SH\u00c7EK\u2019in toplum merkezleri ve aile dan\u0131\u015fma merkezlerinde kad\u0131nlara ula\u015ft\u0131k. Bizzat SH\u00c7EK\u2019in sosyal hizmet uzman\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olan e\u011fiticileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla. E\u011fitici e\u011fitimi yap\u0131yorduk, SH\u00c7EK\u2019in personeline; sonra onlar bulunduklar\u0131 yerlerde e\u011fitim veriyordu. \u00c7ok s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir modeldi, \u00e7ok etkindi. Ortalama y\u0131lda 700-800 kad\u0131na ula\u015f\u0131yorduk ve zaten \u015fu ana kadar 20 k\u00fcsur y\u0131lda \u00a0K\u0130HEP 14 binden fazla kad\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f, neredeyse 15 bin olacak. Bu noktada bizim devletle, h\u00fck\u00fcmetle k\u00f6t\u00fc biten bir ili\u015fkimiz oldu. 14 y\u0131l boyunca i\u015fbirli\u011fi yapm\u0131\u015f idik ve maalesef onlar fes etmi\u015f oldular protokol\u00fc. Biz devletin mek\u00e2nlar\u0131na gelip giden, devletten hizmet alan kad\u0131nlara ula\u015famaz olduk. Oralardaki 130\u2019dan fazla e\u011fiticimiz K\u0130HEP gurup a\u00e7am\u0131yorlar. Bu, b\u00fcy\u00fck bir kay\u0131p. T\u00fcrkiye\u2019nin kayb\u0131. Bu kad\u0131nlar toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi, kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet, haklar konusunda uzmanlar. Onlarca grup a\u00e7m\u0131\u015flar, kad\u0131nlara ula\u015fm\u0131\u015flar, b\u00f6yle bir insan kayna\u011f\u0131n\u0131 biz kaybettik<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla bunlar \u00f6nemli. Yaln\u0131z \u015f\u00f6yle oldu. AKP h\u00fck\u00fcmeti kendi kad\u0131n haklar\u0131yla ilgili bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, kad\u0131n meselesine bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011fine bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 y\u00fcz\u00fcnden b\u00fct\u00fcn bu kurumlar\u0131 kapat\u0131nca K\u0130HEP\u2019in kad\u0131nlara ula\u015fma konusu \u00e7ok zorla\u015ft\u0131. Biz zaten belediyelerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorduk. 2012\u2019den sonra belediyelerle \u00e7al\u0131\u015fmaya daha b\u00fcy\u00fck bir a\u011f\u0131rl\u0131k verdik ve \u015fu anda 30\u2019a yak\u0131n belediye K\u0130HEP a\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde. \u00c7o\u011fu CHP\u2019li ve \u0130zmir\u2019den olan belediyeler bunlar. Bir k\u0131sm\u0131 HDP\u2019li belediyeler. Maalesef AKP\u2019li yok \u015fu anda. \u00d6te yandan Uluslararas\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma \u00d6rg\u00fct\u00fc (International Labour Organziation-ILO) ile bir ortakl\u0131\u011f\u0131m\u0131z oldu son iki y\u0131ld\u0131r. O ortal\u0131k kapsam\u0131nda s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz Alt\u0131nda\u011f Belediyesi, AKP\u2019li \u00f6rne\u011fin, gibi \u00e7e\u015fitli AKP\u2019li belediyelerle de \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k, ILO ile birlikte y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz proje kapsam\u0131nda. Yani belediyeler bizim i\u00e7in \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131nlara ula\u015fmak istiyoruz. Devlet \u00f6n\u00fcm\u00fcz\u00fc kesti\u011fi zaman, biz de belediyelere y\u00f6neldik. Zaten belediyelerden de kad\u0131nlar \u00e7ok talep ediyordu. S\u00fcrekli derne\u011fi aray\u0131p e\u011fitici e\u011fitimi istiyoruz, biz K\u0130HEP e\u011fiticisi olmak istiyoruz, belediyemizde kad\u0131nlara y\u00f6nelik K\u0130HEP yapmak istiyoruz diye zaten \u00e7ok talep vard\u0131. devreden \u00e7\u0131k\u0131nca belediyelerle, mesela 2013\u2019te HDP\u2019li belediyelerin bir k\u0131sm\u0131yla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k, 2016\u2019daki e\u011fitici e\u011fitiminde 10 tane \u0130zmir\u2019den CHP\u2019li belediyeyi ald\u0131k. \u00a0\u015eu anda onlardan dokuz tanesi ile i\u015fbirli\u011fi protokol\u00fc imzalam\u0131\u015f durumday\u0131z. Bu kapsamda orada personel olarak \u00e7al\u0131\u015fan, e\u011fiticilerimiz y\u0131lda en az iki grup a\u00e7acak ve belediye de bunu kolayla\u015ft\u0131racak. Mekan, kad\u0131nlara ula\u015f\u0131m gibi konularda destek olacak.<\/p>\n

Bu ba\u011flamda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek ben bu e\u011fitimlerin daha \u00e7ok artmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131nlar istiyor zaten. Biz kesinlikle yeti\u015femiyoruz. \u00c7ok da \u00fcz\u00fcl\u00fcyoruz. Ama kapasitemiz bu. Ba\u015fka kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinin ve devletin kendisinin bu e\u011fitimleri yapmas\u0131 laz\u0131m. Kad\u0131nlar istiyor. Dolay\u0131s\u0131yla bu e\u011fitimler \u00e7ok eksik. \u00c7\u00fcnk\u00fc belediyeler \u00e7ok iyi bir kanal. Kad\u0131nlar \u00e7ok geliyor belediyelere. Mekanlar\u0131 var belediyelerin, otob\u00fcsleri var. Senin benim var m\u0131, yok. Onlar\u0131n kaynaklar\u0131n\u0131 kullanmam\u0131z laz\u0131m, o y\u00fczden biz protokole \u00f6nem verdik. Ka\u011f\u0131t par\u00e7as\u0131 olarak bak\u0131labilir sembolik bak\u0131mdan. Ama e\u011fiticiyi g\u00fc\u00e7lendiren bir \u015fey. E\u011fitici diyor ki mesela ben grup a\u00e7mak istiyorum, s\u0131k\u0131nt\u0131 varsa bak protokol var diyor. Orada \u00e7ok i\u015fe yar\u0131yor.<\/p>\n

\u201cDi\u011feri ko\u015ful da, bizim mevcut kapasitemiz. \u00c7ok fazla kad\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in, \u00e7ok fazla belediye i\u00e7in \u00e7ok fazla e\u011fitici e\u011fitimleri yapmam\u0131z laz\u0131m\u2026. O y\u00fczden diyorum bizim gibi \u00f6rg\u00fctlenmelerin artmas\u0131 laz\u0131m. Devletin bu i\u015fe el atmas\u0131 laz\u0131m. Biz yetemeyiz buna, yanl\u0131\u015f bir \u015fey zaten\u201d<\/i><\/b><\/em><\/strong><\/p>\n

Gelecek planlar\u0131 kapsam\u0131nda derne\u011fin belediyelerle ili\u015fkilenmesini daha fazlala\u015ft\u0131raca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde mi \u00f6ng\u00f6r\u00fcn\u00fcz? \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131nlara ula\u015fmak i\u00e7in protokol\u00fcn bitmesiyle birlikte merkez y\u00f6ntemlerle \u2026..kolay de\u011fil ama yerel y\u00f6netimler hala bir kap\u0131. Hala kad\u0131nlar\u0131n sizin de de\u011finiz gibi s\u0131kl\u0131kla belediyelere geldi\u011fini biliyoruz. S\u0131kl\u0131kla da belediyelerdeki hizmetlerden faydalanabilmek i\u00e7in kad\u0131nlar\u0131n ileti\u015fimi daha fazla. Dernek <\/b><\/strong>olarak<\/b><\/strong>\u00a0daha fazla bu tarafa y\u00f6nelmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? <\/b><\/strong><\/p>\n

Mecburuz. Ba\u015fka \u00e7are yok. Ben AKP\u2019li belediyelerle de \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nemsiyorum, zira bizim derdimiz kad\u0131nlara ula\u015fmak \u00e7\u00fcnk\u00fc. AKP ile anla\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fey kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011fine inanm\u0131yor olmalar\u0131. \u00c7ok kar\u015f\u0131t bir yerden ili\u015fki kurabiliyoruz. O zaman da kad\u0131nlara ula\u015fam\u0131yoruz. \u0130zin vermiyorlar bize. Biz denedik bunlar\u0131. Mesela ILO ile y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz proje kapsam\u0131nda ka\u00e7 tane AKP\u2019li belediye ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck. Kabul etmediler. Kendilerine g\u00f6re hakl\u0131 olabilirler, ama bize g\u00f6re yanl\u0131\u015f bir \u015fey bu. E\u015fit mesafede durmuyorlar. Yanda\u015f, kendine \u00e7ok yak\u0131n STK\u2019lar istiyorlar, mesela KADEM gibi. Oysa ki bizim burada parti ayr\u0131m\u0131m\u0131z yok. Tabi ki baz\u0131 partileri ideolojik olarak daha yak\u0131n hissediyoruz ama biz burada pragmatik de bakmak istiyoruz. Kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011fine inanma konusunda, yakla\u015f\u0131m konusunda asgari bir ortakl\u0131kta bulu\u015fuyorsak AKP\u2019li belediyelerle, onlarla da protokol imzalar\u0131z, onlardan hizmet alan kad\u0131nlara da K\u0130HEP uygular\u0131z. Bir b\u00f6yle bir \u015fart var.<\/p>\n

Di\u011feri ko\u015ful da, bizim mevcut kapasitemiz. \u00c7ok fazla kad\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in, \u00e7ok fazla belediye i\u00e7in \u00e7ok fazla e\u011fitici e\u011fitimleri yapmam\u0131z laz\u0131m. O da bizi a\u015fabiliyor. Zira grup \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctenler K\u0130HEP e\u011fiticilerimiz ve \u00e7ok anahtar bir pozisyonlar\u0131 var. Bu i\u015fin mali, idari, kurumsal, politik taraflar\u0131 var. \u0130nsan kaynaklar\u0131 taraf\u0131 var. Dolay\u0131s\u0131yla da istiyoruz, ama yapabildi\u011fimiz kadar\u0131n\u0131 yap\u0131yoruz. O y\u00fczden diyorum bizim gibi \u00f6rg\u00fctlenmelerin artmas\u0131 laz\u0131m. Devletin bu i\u015fe el atmas\u0131 laz\u0131m. Biz yetemeyiz buna, yanl\u0131\u015f bir \u015fey zaten. Mesela G\u00fcney Asya\u2019da modeller var, binlerce kad\u0131na ula\u015f\u0131l\u0131yor ama devletle ortak yap\u0131l\u0131yor. Devlet kaynaklar\u0131yla birlikte i\u015fin i\u00e7inde olmad\u0131 m\u0131 bir kad\u0131n \u00f6rg\u00fct\u00fc veya \u00f6rg\u00fctleri bunu ba\u015faramaz. Biz o y\u00fczden SH\u00c7EK ile i\u015fbirli\u011fine \u00e7ok \u00f6nem veriyorduk. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir modeldi. Devletin kaynaklar\u0131yla yap\u0131yorsun. Mek\u00e2na, e\u011fiticiye, malzemeye para vermiyorsun, kayna\u011f\u0131n\u0131 ay\u0131rm\u0131yorsun. Ne istiyorsun daha, kad\u0131nlar da orada. Burada devletin i\u015fbirli\u011fine a\u00e7\u0131k olmas\u0131 laz\u0131m. Devlet i\u015fbirli\u011fine a\u00e7\u0131k olmaz ise kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinin yapabilecekleri s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6yle bir durumda kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinden daha ba\u015fka \u015fey beklememek laz\u0131m. Bekleyenleri de \u00e7ok ele\u015ftiriyorum. Siz yap\u0131n o zaman diyorum. Kolay m\u0131 san\u0131l\u0131yor? Biz burada insana de\u011fen bir \u015fey yap\u0131yoruz, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir sorumluluk bu. Sen kad\u0131nlara zarar verecek bir e\u011fiticiyi sahaya veremezsin. Bu y\u00fczden de o e\u011fiticiyi bir y\u0131l boyunca yeti\u015ftireceksin, takip edeceksin, ehil midir de\u011fil midir emin olacaks\u0131n, sonra sahaya vereceksin. \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131nlar orada K\u0130HEP gruplar\u0131nda 16 hafta boyunca kendilerini \u00e7ok a\u00e7\u0131yorlar. \u0130ki saatlik bir \u015fey de\u011fil ki oturup dinlesin. \u00c7ok interaktif bir \u015fey. 16 hafta s\u00fcr\u00fcyor, haftada bir bulu\u015fuyorlar. Hem grupla bir etkile\u015fimleri var, hem e\u011fiticiyle. O s\u00fcre\u00e7te verilecek bir zarar bir kad\u0131n\u0131 onlarca y\u0131l geriye g\u00f6t\u00fcrebilir. Buna hakk\u0131m\u0131z yok. O y\u00fczden de \u00e7ok ciddiye al\u0131yoruz yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015fi ve titizleniyoruz bu kadar.<\/p>\n

Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u015fi, bu hayat de\u011fi\u015ftirme i\u015fi, kad\u0131nlar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirme i\u015fi basit bir \u015fey de\u011fil. T\u00fcrkiye\u2019de bu i\u015fe basit bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in AB fonlar\u0131 ile milyonlarca Euro harcand\u0131, ne oldu? Neredeyse hi\u00e7bir \u015fey olmad\u0131. Deniyor ki \u00f6rne\u011fin 12 bin jandarmaya, bilmem ne kadar polise ve h\u00e2kime AB fonlar\u0131yla 1 g\u00fcnl\u00fck e\u011fitim verildi. Ne oldu? Ben bunlar\u0131 \u00e7ok ele\u015ftiriyorum ve \u00e7ok gayri ahlaki buluyorum. Sen iki saatlik e\u011fitim veriyorsun, bunu istatisti\u011fine ge\u00e7iriyorsun, orada burada sat\u0131yorsun. Bu jandarma, bu polis, bu hakim, bu karar verici, bu mahkeme 6284 say\u0131l\u0131 \u015fiddet yasas\u0131n\u0131 uygulam\u0131yor. Tedbir karar\u0131n\u0131 vermiyor. Tedbir karar\u0131n\u0131 verip bunu takip etmiyor. \u00a0S\u0131rf bundan dolay\u0131 ka\u00e7 kad\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyor, zarar g\u00f6r\u00fcyor. 2000\u2019lerden beri 15 y\u0131lda milyonlarca Euro harcanm\u0131\u015f bu e\u011fitimlere. Kad\u0131n, erkek, meslek eleman\u0131, ne oldu? Ne anlad\u0131m ben bu e\u011fitimden? Kaynak israf\u0131ndan, para israf\u0131ndan, gayri ahlaki bir israftan ba\u015fka? Kad\u0131na \u015fiddet hala azg\u0131n bir bi\u00e7imde devam ediyor, LGBTI\u2019lere y\u00f6nelik nefret inan\u0131lmaz, \u00e7ocuklara y\u00f6nelik cinsel istismar korkun\u00e7 boyutlarda. Ortada devlet yok. Ne \u00f6nleyici tedbir var, ne koruyucu tedbir var. O y\u00fczden bu e\u011fitim meselesi kritik mesele ve biz bu kadar titiz davran\u0131yoruz. Etik olmayan \u015feylere girmek istemiyoruz, o y\u00fczden de herkesin de bu kadar ciddiye almas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n

\u00c7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz.<\/b><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zelal Ayman ile R\u00f6portaj: Kad\u0131n Hareketi ve Yerel Y\u00f6netimler   T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (Research Turkey)\u00a0olarak, 90\u2019lardan beri kad\u0131n hareketinin i\u00e7erisinde bulunan, Kad\u0131n\u0131n \u0130nsan Haklar\u0131 Yeni \u00c7\u00f6z\u00fcmler Derne\u011fi\u2019nde Kad\u0131n \u0130nsan Haklar\u0131 E\u011fitim Program\u0131 koordinat\u00f6r\u00fc Zelal Ayman ile bir r\u00f6portaj yapt\u0131k. Ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz bu r\u00f6portajda kad\u0131n hareketi ve yerel y\u00f6netimler aras\u0131ndaki ili\u015fkiden bahsettik ve T\u00fcrkiye\u2019deki mevcut […]<\/p>\n","protected":false},"author":184,"featured_media":8575,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[288,213,197,217],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8576"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/184"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8576"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8576\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8577,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8576\/revisions\/8577"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8575"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8576"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8576"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8576"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}