{"id":8582,"date":"2017-02-02T21:07:39","date_gmt":"2017-02-02T18:07:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.researchturkey.org\/interview-with-professor-ahmet-sozen-cyprus-peace-negotiations-and-future-of-the-island\/"},"modified":"2022-05-04T21:11:50","modified_gmt":"2022-05-04T18:11:50","slug":"interview-with-professor-ahmet-sozen-cyprus-peace-negotiations-and-future-of-the-island","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/interview-with-professor-ahmet-sozen-cyprus-peace-negotiations-and-future-of-the-island\/","title":{"rendered":"Profes\u00f6r Ahmet S\u00f6zen\u2019le R\u00f6portaj: K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ve Ada\u2019n\u0131n Gelece\u011fi"},"content":{"rendered":"

Profes\u00f6r Ahmet S\u00f6zen\u2019le R\u00f6portaj: K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ve Ada\u2019n\u0131n Gelece\u011fi<\/strong><\/h3>\n

2015\u2019te K\u0131br\u0131s\u2019ta iki toplumun liderleri Mustafa Ak\u0131nc\u0131 ve Nikos Anastasiadis aras\u0131nda ba\u015flayan K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri, 9 Ocak\u2019ta Cenevre\u2019ye ta\u015f\u0131nd\u0131. \u0130lk defa \u00fc\u00e7 garant\u00f6r \u00fclke T\u00fcrkiye, Yunanistan ve Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla uluslararas\u0131 bir hal alan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, taraflar\u0131n birbirine harita sunmas\u0131yla ve daha \u00f6nce bir\u00e7ok kez g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin t\u0131kanmas\u0131na sebep olan garant\u00f6rl\u00fck, adadaki T\u00fcrk askeri varl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenlik konular\u0131n\u0131n masaya yat\u0131r\u0131lmas\u0131yla devam ediyor.<\/p>\n

Her iki tarafta \u00e7\u00f6z\u00fcm yanl\u0131lar\u0131 Cenevre g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin K\u0131br\u0131s\u2019ta nihai bir \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in son \u015fans oldu\u011funu belirtirken, daha \u00f6nce bir\u00e7ok kez devrilen m\u00fczakere masas\u0131 nedeniyle temkinli olunmas\u0131n\u0131 savunan g\u00f6r\u00fc\u015fler de mevcut. T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (Research Turkey)<\/strong> devam eden m\u00fczakerelere, adadaki kamuoyu nabz\u0131na ve Birle\u015fmi\u015f Milletler tarihinin en uzun bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fc misyonuna ev sahipli\u011fi yapan K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n gelece\u011fine dair g\u00f6r\u00fc\u015flerini almak i\u00e7in Do\u011fu Akdeniz \u00dcniversitesi Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Profes\u00f6r Ahmet S\u00f6zen\u2019le bir s\u00f6yle\u015fi ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n

Prof. S\u00f6zen K\u0131br\u0131s sorunu, etnik \u00e7at\u0131\u015fmalar, bar\u0131\u015f in\u015fas\u0131 ve bar\u0131\u015f m\u00fczakereleri, AB ve demokratikle\u015fme konular\u0131nda uzman. Akademik uzmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, SeeD (Center for Sustainable Peace and Democratic Development) e\u015f-direkt\u00f6r\u00fc de olan Prof. S\u00f6zen, 2008 Talat-Hristofyas m\u00fczakereleri s\u00fcresince olu\u015fturulan ortak \u00e7al\u0131\u015fma gruplar\u0131ndan Y\u00f6netim ve G\u00fc\u00e7 Payla\u015f\u0131m\u0131 grubunda uzman olarak yer ald\u0131.<\/p>\n

Profes\u00f6r S\u00f6zen\u2019in K\u0131br\u0131s\u2019ta iki toplumlu kamuoyu ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ve ortak g\u00fcvenlik ve tehdit alg\u0131lar\u0131 \u00fczerine Interpeace ve SeeD ortakl\u0131\u011f\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 son \u00e7al\u0131\u015fma olan \u2018Security Dialogue Initiative\u2019e \u015fu linkten ula\u015fabilirsiniz: http:\/\/www.seedsofpeace.eu\/index.php\/research\/security-dialogue-project\/interim-research-findings-and-a-new-security-architecture<\/a>.<\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131n \u00d6zeti<\/u><\/strong><\/p>\n

\u2018M\u00fczakere tarihinde ilk defa \u00fc\u00e7 garant\u00f6r \u00fclke yani T\u00fcrkiye, Yunanistan ve Birle\u015fik Krall\u0131k ve K\u0131br\u0131sl\u0131 iki taraf bir araya gelip bir K\u0131br\u0131s konferans\u0131 ba\u015flatt\u0131lar. Bu uluslararas\u0131 konferans\u0131n esas amac\u0131 alt\u0131nc\u0131 konu olan g\u00fcvenlik-garantiler konusunu \u00e7\u00f6zmek. Daha \u00f6nceki s\u00fcre\u00e7lere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, m\u00fczakerelerde bu a\u015famaya gelmek m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131.<\/em>\u2019<\/p>\n

\u2018G\u00fcvenlik konusu \u00e7ok daha geni\u015f bir konudur ve geni\u015f bir perspektiften ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u0130lk \u00f6nce taraflar\u0131n, daha do\u011frusu sokaktaki insanlar\u0131n, hangi konularda g\u00fcvenlik tehdidi hissetti\u011fini \u00f6\u011frenmeniz laz\u0131m.\u2019<\/em><\/p>\n

\u2018Asl\u0131nda iki topum aras\u0131nda topyek\u00fbn bir tehdit alg\u0131s\u0131 yok. Ba\u015fka bir\u00e7ok g\u00fcndelik ve sosyal konularla ilgili endi\u015feler ve g\u00fcvenlik kayg\u0131lar\u0131 var. Yani \u00f6zellikle i\u00e7 g\u00fcvenlikle alakal\u0131 hem K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler hem de K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ortak tehdit alg\u0131lar\u0131 var. Ara\u015ft\u0131rmam\u0131zda ortaya koydu\u011fumuz gibi bunlar aras\u0131nda yolsuzluk, donan\u0131ml\u0131 insan kaynaklar\u0131ndaki eksiklik, nefret s\u00f6ylemi ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, kad\u0131n ve gen\u00e7lik gibi sosyal konular da a\u011f\u0131rl\u0131kta\u2019.<\/em><\/p>\n

\u2018\u00dc\u00e7 garant\u00f6r \u00fclkeyi ve iki K\u0131br\u0131sl\u0131 toplumu tamamen mutlu etmese de tatmin edecek bir form\u00fcl\u00fcn olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u2019<\/em><\/p>\n

\u2018Birle\u015fik K\u0131br\u0131s Federasyonu \u00e7\u0131kabilecek g\u00fcvenlikle alakal\u0131 t\u00fcm problemleri ileride kendi kapasitesiyle \u00e7\u00f6zebilmeli. \u00d6rne\u011fin 10-20 sene sonra Birle\u015fik K\u0131br\u0131s Federasyonu\u2019nun kurumlar\u0131 \u00e7\u0131kabilecek g\u00fcvenlik problemlerini kendi ba\u015flar\u0131na \u00e7\u00f6zebilecek durumda olmal\u0131. Bug\u00fcnden o g\u00fcne kadar da garant\u00f6r \u00fclkelerin bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi i\u00e7erisinde buna yard\u0131mc\u0131 olmaya haz\u0131r olmalar\u0131 laz\u0131m.\u2019<\/em><\/p>\n

\u2018K\u0131br\u0131s meselesi iki b\u00f6lgeli, iki toplumlu bir federal yap\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fclecekse, bunun i\u00e7in birincisi, iki lider \u00f6zl\u00fc konularda m\u00fczakere etmesi gerekiyor. \u0130kincisi, m\u00fczakerelerin paralel bir s\u00fcre\u00e7te iki toplumu birbirine yak\u0131nla\u015ft\u0131racak, iki toplumun i\u015fbirli\u011fi tecr\u00fcbesini \u00e7o\u011faltacak, sadece k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde kalmayan ger\u00e7ek g\u00fcven yarat\u0131c\u0131 \u00f6nlemlerle laz\u0131m.\u2019<\/em><\/p>\n

\u2018Federasyon g\u00fc\u00e7 payla\u015f\u0131m\u0131na dayal\u0131 bir y\u00f6netimdir. Asl\u0131nda bir mega i\u015fbirli\u011fi yap\u0131s\u0131d\u0131r federasyon. Peki bu mega i\u015fbirli\u011fi yap\u0131s\u0131na siz i\u015fbirli\u011fi konusunda tecr\u00fcbesi az olan, i\u015fbirli\u011fi konusundaki k\u00fclt\u00fcr\u00fc az olan iki toplumla nas\u0131l girersiniz? Bu riskli olacakt\u0131r ve ger\u00e7ekle\u015fmesi \u00e7ok zordur.\u2019<\/em><\/p>\n

\u2018\u00d6zellikle K\u0131br\u0131s T\u00fcrk olu\u015fturucu devletinin, K\u0131br\u0131s Rum olu\u015fturucu devletine ekonomik olarak yakla\u015fabilmesi i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenler var. Ayr\u0131ca, K\u0131br\u0131s T\u00fcrk taraf\u0131n\u0131n kanuni mevzuat\u0131n\u0131n AB ile harmonizasyonu i\u00e7in de AB\u2019nin ciddi kaynak ay\u0131rmas\u0131 laz\u0131m. Kurulacak olan federal kurumlar var ve federal binalar\u0131n maliyetleri var. Bu konularda, AB \u00e7ok c\u00f6mert olmal\u0131 diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u2019<\/em><\/p>\n

\u2018AB ile T\u00fcrkiye, daha do\u011frusu AB ile T\u00fcrkiye Cumhuriyeti h\u00fck\u00fcmeti ve cumhurba\u015fkan\u0131 aras\u0131ndaki s\u00fcrt\u00fc\u015fme yard\u0131mc\u0131 olmuyor. Bug\u00fcn AB ve T\u00fcrkiye aras\u0131nda \u00e7ok sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ili\u015fki ve ileti\u015fim oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum.\u2019<\/em><\/p>\n

\u2018Y\u00fcr\u00fct\u00fclecek olan referandum kampanyas\u0131 her iki tarafta \u00e7ok \u00f6nemli olacakt\u0131r. E\u011fer do\u011fru mesajlar verilebilirse insanlara, her iki taraftan da evet \u00e7\u0131kma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 var\u2019.<\/em><\/p>\n

\u2018En \u00f6nemlisi asl\u0131nda bir federasyon kurulacaksa, o federasyona hem K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar\u0131n, hem K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin, hem de adada ya\u015fayan bir\u00e7ok ba\u015fka etnik k\u00f6kenden gelen Maronitler, Ermeniler, Latinlerin sivil vatanda\u015fl\u0131k sadakati ile ba\u011fl\u0131 olmalar\u0131 olacakt\u0131r.\u2019<\/em><\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131n Tam Metni<\/span><\/u><\/strong><\/h4>\n

\u2018M\u00fczakere tarihinde ilk defa \u00fc\u00e7 garant\u00f6r \u00fclke yani T\u00fcrkiye, Yunanistan ve Birle\u015fik Krall\u0131k ve K\u0131br\u0131sl\u0131 iki taraf bir araya gelip bir K\u0131br\u0131s konferans\u0131 ba\u015flatt\u0131lar. Bu uluslararas\u0131 konferans\u0131n esas amac\u0131 alt\u0131nc\u0131 konu olan g\u00fcvenlik-garantiler konusunu \u00e7\u00f6zmek. Daha \u00f6nceki s\u00fcre\u00e7lere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, m\u00fczakerelerde bu a\u015famaya gelmek m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131.<\/em>\u2019<\/h4>\n

Research Turkey:<\/strong> Do\u011fu Akdeniz \u00dcniversitesi\u2019nden Prof. Dr. Ahmet S\u00f6zen ile Cenevre\u2019de devam eden K\u0131br\u0131s M\u00fczakereleri ve adadaki bar\u0131\u015f s\u00fcreci ile ilgili bir r\u00f6portaj ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fiz. Hocam, \u00f6ncelikle r\u00f6portaj yapmay\u0131 kabul etti\u011finiz ve bize zaman ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcrler. Genel bir soru ile ba\u015flarsak, 2015\u2019te liderler Anastasiadis ve Ak\u0131nc\u0131 aras\u0131nda ba\u015flayan ve Cenevre\u2019ye ta\u015f\u0131nan m\u00fczakere s\u00fcrecinde \u00f6nceki m\u00fczakere d\u00f6nemleriyle k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda masada yeni bir y\u00f6ntem veya konu mevcut mu?<\/p>\n

Ahmet S\u00f6zen<\/strong>: Asl\u0131nda metot konusu genelde ayr\u0131nt\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcnse de \u00fczerinde durmakta fayda var. Bug\u00fcn y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fczakereler asl\u0131nda 2008 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan s\u00fcrecin y\u00f6ntemleriyle y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. 2008 y\u0131l\u0131nda Hristofyas-Talat g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri kapsam\u0131nda K\u0131br\u0131s meselesi y\u00f6netim ve g\u00fc\u00e7 payla\u015f\u0131m\u0131, ekonomi, Avrupa Birli\u011fi, m\u00fclkiyet, toprak, g\u00fcvenlik ve garantiler olmak \u00fczere alt\u0131 ana ba\u015fl\u0131kta g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131 ve her ba\u015fl\u0131k i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fma gruplar\u0131 olu\u015fturulmu\u015ftu. Bu d\u00f6nemde ve daha sonra Hristofyas-Ero\u011flu d\u00f6neminde y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fczakerelerde, taraflar \u00f6zellikle ilk d\u00f6rt ba\u015fl\u0131kta bir \u00f6l\u00e7\u00fcde yak\u0131nla\u015fma sa\u011flad\u0131. 2015\u2019te ba\u015flayan Ak\u0131nc\u0131-Anastasiadis m\u00fczakereleri de yine asl\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 yerden bu ba\u015fl\u0131klarla ba\u015flad\u0131. Ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemlerden fark\u0131, iki tarafta da ger\u00e7ek anlamda federal bir \u00e7\u00f6z\u00fcme evet diyen liderler var. Yani Annan plan\u0131 referandumunda y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri kampanya s\u0131ras\u0131nda iki lider de adadaki birle\u015fme i\u00e7in evet \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. Ayr\u0131ca ki\u015fisel seviyede ili\u015fkileri de iyi d\u00fczeyde. \u0130ki lider de Limasollu, ikisinin de ya\u015flar\u0131 birbirine yak\u0131n oldu\u011fundan ayn\u0131 siyasi ko\u015fullar\u0131n i\u00e7inde yeti\u015fen liderler. Bunun da katk\u0131s\u0131yla m\u00fczakereler pozitif bir \u015fekilde ba\u015flad\u0131. Sadece liderler seviyesindeki ikili m\u00fczakerelerle alakal\u0131 \u00f6zl\u00fc konular, yani alt\u0131 ba\u015fl\u0131kla alakal\u0131 konular de\u011fil, bir \u00f6l\u00e7\u00fcde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcven yarat\u0131c\u0131 ve sembolik jestlerle ba\u015flad\u0131lar. \u0130ki lider de di\u011fer taraf\u0131 ziyaret etti, beraber tiyatro, m\u00fczikal gibi k\u00fclt\u00fcrel aktivitelere kat\u0131ld\u0131lar. Sembolik olsa da ortak gelenek ve al\u0131\u015fkanl\u0131klara g\u00f6nderme yapmak i\u00e7in beraber kahve i\u00e7ip, \u201cZivaniya\u201d dedi\u011fimiz geleneksel i\u00e7kiyi i\u00e7tiler. K\u0131sacas\u0131, iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 oldu. En \u00f6nemlisi de yak\u0131n bir zaman \u00f6nce ilk kez taraflar birbirlerine harita sundular. Asl\u0131nda, be\u015finci konu olan toprak konusu ilk defa taraflarca ele al\u0131n\u0131yor ve her taraf kendi haritas\u0131n\u0131 sunuyor. Daha \u00f6nceki y\u0131llara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, haritay\u0131 her zaman Birle\u015fmi\u015f Milletler haz\u0131rlar ve taraflar\u0131n \u00f6n\u00fcne koyard\u0131. Bir ba\u015fka farkl\u0131 durum ise, haritalar\u0131n sunulmas\u0131 ge\u00e7ti\u011fimiz haftalarda uluslararas\u0131 m\u00fczakereler \u00e7er\u00e7evesinde Cenevre\u2019de ger\u00e7ekle\u015fti. M\u00fczakere tarihinde ilk defa \u00fc\u00e7 garant\u00f6r \u00fclke yani T\u00fcrkiye, Yunanistan ve Birle\u015fik Krall\u0131k ve K\u0131br\u0131sl\u0131 iki taraf bir araya gelip bir K\u0131br\u0131s konferans\u0131 ba\u015flatt\u0131lar. Bu uluslararas\u0131 konferans\u0131n esas amac\u0131 alt\u0131nc\u0131 konu olan g\u00fcvenlik-garantiler konusunu \u00e7\u00f6zmek. Daha \u00f6nceki s\u00fcre\u00e7lere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, m\u00fczakerelerde bu a\u015famaya gelmek m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131. 2004\u2019de Annan Plan\u0131 d\u00f6neminde referandum \u00f6ncesi garant\u00f6rler B\u00fcrgenstock\u2019ta bir araya gelmi\u015fti ama sadece T\u00fcrkiye\u2019yle Yunanistan\u2019\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 s\u00f6z konusu olmu\u015ftu ve \u00e7ok daha farkl\u0131 bir formatta bir araya gelmi\u015flerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc asl\u0131nda Annan Plan\u0131 Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcze uyarlan\u0131p devam etmesini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. Burada ise 1959-60 y\u0131llar\u0131ndan sonra Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131 hayata ge\u00e7tikten sonra ilk kez, \u00fc\u00e7 garant\u00f6r \u00fclke iki K\u0131br\u0131sl\u0131 tarafla beraber masaya oturuyor. O y\u00fczden de ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemdeki m\u00fczakere s\u00fcre\u00e7lerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman farkl\u0131 geli\u015fmeler s\u00f6z konusu. Son olarak iki taraf ilk d\u00f6rt ba\u015fl\u0131kta olduk\u00e7a \u00f6nemli ilerlemeler sa\u011flad\u0131lar ve daha \u00f6nce hi\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmeyen iki konuda, toprak ve g\u00fcvenlik ve garantiler konusunda, ger\u00e7ek anlamda pazarl\u0131\u011f\u0131 ba\u015flatt\u0131lar. Bunlar bence m\u00fczakerelerden umutlu olmak i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli detaylar.<\/p>\n

Research Turkey:<\/strong> Asl\u0131nda m\u00fczakerelerin \u00e7er\u00e7evesi zaten sizin de belirtti\u011finiz gibi iki toplumlu, iki b\u00f6lgeli federal bir sonuca ula\u015fmak. G\u00f6r\u00fc\u015fmelerin t\u0131kand\u0131\u011f\u0131 nokta adan\u0131n askerlerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131, federal devlette g\u00fc\u00e7 payla\u015f\u0131m\u0131, m\u00fclkiyet ve toprak konular\u0131. Son s\u00fcre\u00e7te taraflar daha \u00f6nceki m\u00fczakerelerde mutab\u0131k kal\u0131nan noktalar\u0131 baz alarak m\u0131 ilerliyor?<\/p>\n

Ahmet S\u00f6zen:<\/strong> 2015\u2019de ba\u015flayan Ak\u0131nc\u0131-Anastasiadis g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri s\u0131f\u0131rdan ba\u015flamad\u0131. 2008\u2019de ba\u015flayan Hristofyas-Talat ve daha sonra Hristofyas-Ero\u011flu mutabakatlar\u0131n\u0131 da temel alarak, yani belli uzla\u015fmalar\u0131n kabul edildi\u011fi bir seviyeden ba\u015flad\u0131. Zaten hi\u00e7bir konu asl\u0131nda s\u0131f\u0131rdan ba\u015flamaz. Yani, AB m\u00fcktesebat\u0131 gibi bir \u201cK\u0131br\u0131s m\u00fczakereleri m\u00fcktesebat\u0131\u201d da de var asl\u0131nda. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kadar y\u0131l\u0131n getirdi\u011fi \u00f6zellikle 1977-79 Doruk Anla\u015fmalar\u0131 ve daha sonraki y\u0131llarda Annan Plan\u0131\u2019n\u0131n bir miras\u0131 var.<\/p>\n

\u2018G\u00fcvenlik konusu \u00e7ok daha geni\u015f bir konudur ve geni\u015f bir perspektiften ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u0130lk \u00f6nce taraflar\u0131n, daha do\u011frusu sokaktaki insanlar\u0131n, hangi konularda g\u00fcvenlik tehdidi hissetti\u011fini \u00f6\u011frenmeniz laz\u0131m.\u2019<\/em><\/h4>\n

Research Turkey:<\/strong> \u00dczerinde uzla\u015f\u0131lamayan konulardan bir tanesi g\u00fcvenlik. Taraflar\u0131n tamamen birbirinden z\u0131t g\u00fcvenlik anlay\u0131\u015flar\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Resmi d\u00fczeydeki a\u00e7\u0131klamalara bakarak K\u0131br\u0131s T\u00fcrk taraf\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin garant\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc n\u00fcfus \u00e7o\u011funlu\u011fu K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlardan olu\u015facak federal bir devlette olmazsa olmaz gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar i\u00e7in de T\u00fcrkiye\u2019nin garant\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn devam\u0131 bir g\u00fcvenlik tehdidi olarak alg\u0131lan\u0131yor. Bu durumda g\u00fcvenlik konusunda art\u0131k yol al\u0131nabilmesi i\u00e7in her iki taraf\u0131n hangi tavizleri vermesi laz\u0131m?<\/p>\n

Ahmet S\u00f6zen:<\/strong> Belki de bu soruna farkl\u0131 \u015fekilde yakla\u015f\u0131rsak, farkl\u0131 cevaplar da al\u0131r\u0131z. Bunca y\u0131ld\u0131r maalesef g\u00fcvenlik konusuna her iki taraf da \u00e7ok dar bir \u00e7er\u00e7eveden bakt\u0131. Kabaca \u00f6zetleyecek olursak bu yakla\u015f\u0131m bir taraf i\u00e7in \u2018garantilerle asla\u2019, di\u011fer taraf i\u00e7in \u2018garantisiz asla\u2019. Yani, bir taraf diyor ki, \u201cs\u0131f\u0131r asker, s\u0131f\u0131r m\u00fcdahale hakk\u0131. S\u0131f\u0131r garanti.\u201d Di\u011fer taraf da \u201chay\u0131r, bir miktar asker kalacak. Bir miktar garanti olacak ve m\u00fcdahale hakk\u0131 olacak\u201d diyerek kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. B\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131mla g\u00fcvenlik konusunun \u00e7\u00f6z\u00fclmesi imk\u00e2ns\u0131z. Biz, SeeD b\u00fcnyesinde, bir grup ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak adada bir g\u00fcvenlik diyalogu ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Bizim g\u00fcvenlik konusuna yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z \u015fu: G\u00fcvenlik konusu \u00e7ok daha geni\u015f bir konudur ve geni\u015f bir perspektiften ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u0130lk \u00f6nce taraflar\u0131n, daha do\u011frusu sokaktaki insan\u0131n, hangi konularda g\u00fcvenlik tehdidi hissetti\u011fini \u00f6\u011frenmeniz laz\u0131m. Bunun i\u00e7in bir ihtiya\u00e7 analizi yap\u0131lmas\u0131 laz\u0131m. Bu bir k\u0131sm\u0131 ger\u00e7ek, bir k\u0131sm\u0131 da alg\u0131 olan korku ve tehditlere cevap verebilecek bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn, iki taraf aras\u0131nda g\u00fcvenlik konusundaki m\u00fczakereler i\u00e7in temel al\u0131nmas\u0131 icap ediyor. \u00a0Bununla ilgili yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ara\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda \u2018odak grup\u2019 s\u00f6yle\u015fileri ve g\u00fcvenlik uzmanlar\u0131yla m\u00fclakatlar ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Arkas\u0131ndan da bir tehdit alg\u0131s\u0131 haritas\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131k. Ortaya ilgin\u00e7 sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kt\u0131. \u2018Asl\u0131nda iki topum aras\u0131nda topyek\u00fbn bir tehdit alg\u0131s\u0131 yok. Ba\u015fka bir\u00e7ok g\u00fcndelik ve sosyal konularla ilgili endi\u015feler ve g\u00fcvenlik kayg\u0131lar\u0131 var. Yani \u00f6zellikle i\u00e7 g\u00fcvenlikle alakal\u0131 hem K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler hem de K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ortak tehdit alg\u0131lar\u0131 var. Ara\u015ft\u0131rmam\u0131zda ortaya koydu\u011fumuz gibi bunlar aras\u0131nda yolsuzluk, donan\u0131ml\u0131 insan kaynaklar\u0131ndaki eksiklik, nefret s\u00f6ylemi ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, kad\u0131n ve gen\u00e7lik gibi sosyal konular da a\u011f\u0131rl\u0131kta\u2019. Ara\u015ft\u0131rmam\u0131zda ortaya koydu\u011fumuz gibi bunlar aras\u0131nda yolsuzluk, donan\u0131ml\u0131 insan kaynaklar\u0131ndaki eksiklik, nefret s\u00f6ylemi ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, kad\u0131n ve gen\u00e7lik gibi konular var. \u00d6rne\u011fin, K\u0131br\u0131sl\u0131 bir T\u00fcrk\u2019\u00fcn kayg\u0131s\u0131 \u015fu: \u2018Ben g\u00fcneye ge\u00e7ti\u011fim zaman e\u011fer a\u015f\u0131r\u0131 gruplar taraf\u0131ndan bana bir sald\u0131r\u0131 olursa veya \u00e7ok basit bir \u00f6rnek olarak arabama bir zarar verilirse (ki buna benzer baz\u0131 olaylar son y\u0131llarda ya\u015fand\u0131) K\u0131br\u0131s Rum polisi ve K\u0131br\u0131s Rum mahkemeleri bana adil davranabilecek mi?\u2019 Bug\u00fcn bulundu\u011fumuz noktada davran(a)m\u0131yor, \u00e7\u00fcnk\u00fc su\u00e7lular bulunmuyor ve ceza alm\u0131yor. Peki federal devlet kurulduktan sonra bunun garantisi var m\u0131? B\u00f6yle bir tehdit alg\u0131s\u0131 adada T\u00fcrk veya Yunan askerinin varl\u0131\u011f\u0131yla veya T\u00fcrkiye, Yunanistan veya Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019\u0131n garantisiyle \u00e7\u00f6z\u00fclebilir mi? Hay\u0131r. Bunun i\u00e7in ayr\u0131 bir mekanizmaya ihtiya\u00e7 var. \u00d6rne\u011fin, e\u011fer bir polis veya bir yarg\u0131\u00e7 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131yorsa onu \u015fik\u00e2yet edebilece\u011finiz bir merci olmas\u0131 laz\u0131m. \u0130\u015fte biz \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131zla bunu dile getiriyoruz. Ara\u015ft\u0131rmam\u0131zda insanlara \u015funu da sorduk: \u201cBu kayg\u0131lar\u0131n\u0131z hangi mekanizmalarla \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr?\u201d 1500 Rum, 1500 T\u00fcrk olmak \u00fczere toplamda ada \u00e7ap\u0131nda 3000 ki\u015fiyle ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz kamuoyu ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda iki toplum da federal devlet \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda belli mekanizmalar\u0131n kurulmas\u0131 durumunda kendilerini daha g\u00fcvende hissedeceklerini s\u00f6yl\u00fcyorlar. Kamuoyu taraf\u0131ndan desteklenen mekanizmalar aras\u0131nda her iki toplumun ada i\u00e7erisinde seyahat, hareket ve ikamet \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, Yunanistan ve T\u00fcrkiye\u2019den ba\u011f\u0131ms\u0131z bir d\u0131\u015f politika, T\u00fcrkiye\u2019yle dostluk ve i\u015fbirli\u011fine dayal\u0131 ili\u015fkiler, kad\u0131n ve gen\u00e7lerin politikaya daha aktif kat\u0131l\u0131m\u0131, federal devletin kurumlar\u0131n\u0131n verimli ve planl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, ekonomik kalk\u0131nmay\u0131 da kapsayacak \u015fekilde, adadaki politikac\u0131lar\u0131n ortak i\u00e7 meseleler hakk\u0131nda iyile\u015ftirme ve reform yapmalar\u0131 gibi konular mevcut. Bu konular\u0131n derinlemesine tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve kapsaml\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcme dahil edilmesi laz\u0131m. Benim deyimimle bu \u201cbig boys\u2019 game\u201d yani Amerika, \u0130ngiltere, T\u00fcrkiye ve Yunanistan\u2019\u0131n bu jeopolitik \u00e7\u0131kar oyunlar\u0131 i\u00e7erisinde, garant\u00f6rlerin bu konular\u0131 heba etmemesi gerekiyor. Ancak bu \u015fekilde taraflar g\u00fcvenlik konusunda daha esnek davranmaya ba\u015flayabilir ve bir ilerleme sa\u011flanabilir.<\/p>\n

\u2018Asl\u0131nda iki topum aras\u0131nda topyek\u00fbn bir tehdit alg\u0131s\u0131 yok. Ba\u015fka bir\u00e7ok g\u00fcndelik ve sosyal konularla ilgili endi\u015feler ve g\u00fcvenlik kayg\u0131lar\u0131 var. \u00d6zellikle i\u00e7 g\u00fcvenlikle alakal\u0131 hem K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler hem de K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ortak tehdit alg\u0131lar\u0131 var. Ara\u015ft\u0131rmam\u0131zda ortaya koydu\u011fumuz gibi bunlar aras\u0131nda yolsuzluk, donan\u0131ml\u0131 insan kaynaklar\u0131ndaki eksiklik, nefret s\u00f6ylemi ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, kad\u0131n ve gen\u00e7lik gibi sosyal konular da a\u011f\u0131rl\u0131kta. \u0130ki toplum da federal devlet \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda belli mekanizmalar\u0131n kurulmas\u0131 durumunda kendilerini daha g\u00fcvende hissedeceklerini s\u00f6yl\u00fcyorlar\u2019.<\/em><\/h4>\n

Research Turkey:<\/strong> Yani daha insan odakl\u0131 bir g\u00fcvenlik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 benimseyerek bu konunun \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fini s\u00f6yleyebilir miyiz?<\/p>\n

Ahmet S\u00f6zen:<\/strong> Evet daha geni\u015f ve daha insan odakl\u0131 bir g\u00fcvenlik anlay\u0131\u015f\u0131na ihtiyac\u0131 var K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n. Tabii a\u015f\u0131r\u0131 idealist ya da hayalperest g\u00f6r\u00fcnmek istemem. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015funun da fark\u0131nday\u0131m. Evet, i\u00e7 g\u00fcvenlik \u00e7ok \u00f6nemli ve muhakkak bu konularda ad\u0131m at\u0131lmas\u0131 gerek. Ama bizim d\u0131\u015f\u0131m\u0131zda K\u0131br\u0131s sorununa m\u00fcdahil \u00fc\u00e7 garant\u00f6r \u00fclke var ve bu \u00fc\u00e7 \u00fclkenin de be\u011fenelim ya da be\u011fenmeyelim ulusal ve jeostratejik \u00e7\u0131karlar\u0131 var. K\u0131br\u0131s\u2019ta taraflar\u0131n \u201cevet, K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler ve Rumlar aralar\u0131nda anla\u015ft\u0131lar. Siz kendi jeopolitik haklar\u0131n\u0131zdan vazge\u00e7in\u201d demek gibi bir se\u00e7enekleri yok. Ama \u00fc\u00e7 garant\u00f6r \u00fclkeyi ve iki K\u0131br\u0131sl\u0131 toplumu tamamen mutlu etmese de tatmin edecek bir form\u00fcl\u00fcn olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu da i\u00e7 g\u00fcvenlik konularda muhakkak bizim s\u00f6yledi\u011fimiz mekanizmalar\u0131n kurulmas\u0131ndan ge\u00e7iyor. D\u0131\u015f g\u00fc\u00e7leri ilgilendiren konularda da ortak vizyonun \u015fu olmas\u0131 laz\u0131m: Birle\u015fik K\u0131br\u0131s Federasyonu \u00e7\u0131kabilecek g\u00fcvenlikle alakal\u0131 t\u00fcm problemleri ileride kendi kapasitesiyle \u00e7\u00f6zebilmeli. \u00d6rne\u011fin 10-20 sene sonra Birle\u015fik K\u0131br\u0131s Federasyonu\u2019nun kurumlar\u0131 \u00e7\u0131kabilecek g\u00fcvenlik problemlerini kendi ba\u015flar\u0131na \u00e7\u00f6zebilecek durumda olmal\u0131. Bug\u00fcnden o g\u00fcne kadar da garant\u00f6r \u00fclkelerin bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi i\u00e7erisinde buna yard\u0131mc\u0131 olmaya haz\u0131r olmalar\u0131 laz\u0131m.<\/p>\n

Research Turkey:<\/strong> M\u00fclkiyet konusuna da de\u011finirsek, T\u00fcrkiye ve KKTC\u2019ye 2005 y\u0131l\u0131nda bir Ta\u015f\u0131nmaz Mal Komisyonu (TMK) kurdu ve kuzeyde ta\u015f\u0131nmaz m\u00fclkiyetleri bulunan K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlara tazminat, takas ve iade haklar\u0131 tan\u0131nd\u0131. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM) de bunu kendi \u00f6nerileri do\u011frultusunda etkin bir i\u00e7 hukuk y\u00f6ntemi olarak tan\u0131d\u0131. Ama bu konuda, TMK\u2019nin resmi bir kurum olarak tan\u0131nmamas\u0131 da dahil olmak \u00fczere, Rum Y\u00f6netimi\u2019nin \u00e7ok ciddi itirazlar\u0131 vard\u0131. Ama buna ra\u011fmen TMK K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlardan ra\u011fbet g\u00f6rd\u00fc asl\u0131nda.<\/p>\n

Ahmet S\u00f6zen:<\/strong> Bildi\u011fim kadar\u0131yla \u015fu anda 6.000 tane ba\u015fvuru var.<\/p>\n

Research Turkey: <\/strong>Ama bu hem uzun, hem de maliyetli bir y\u00f6ntem. Bu \u015fekilde m\u00fclkiyet sorununa etkin bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirildi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc sizce?<\/p>\n

Ahmet S\u00f6zen<\/strong>: Yani, TMK tek ba\u015f\u0131na m\u00fclkiyet konusunda bir kesin \u00e7\u00f6z\u00fcm olmam\u0131\u015ft\u0131r. Bir taraftan TMK faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, di\u011fer taraftan da m\u00fczakereleri s\u00fcrd\u00fcrmek zorundas\u0131n\u0131z. M\u00fczakerelerin amac\u0131 nedir? K\u0131br\u0131s\u2019a kapsaml\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak. Kapsaml\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn anlam\u0131 nedir? Di\u011fer t\u00fcm konularla beraber, m\u00fclkiyet konusuna da kapsaml\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmektir. Yani, \u015fu anda federal bir K\u0131br\u0131s kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken Ta\u015f\u0131nmaz Mal Komisyonu kapsaml\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmiyor. Ama ge\u00e7ici bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu \u00f6nermi\u015ftir. Ancak \u015funu da s\u00f6yleyelim: E\u011fer K\u0131br\u0131s meselesi bir \u015fekilde akamete u\u011frarsa, en az\u0131ndan hipotetik olarak b\u00f6yle bir \u015fans var, o zaman da uzun bir s\u00fcre federal \u00e7\u00f6z\u00fcme olan ilgi ve motivasyon t\u00fcm taraflarda azalacakt\u0131r. Ama biliyorsunuz, bir tarafta da m\u00fclkiyet sorunlar\u0131 devam ediyor. \u0130\u015fte o zaman TMK vas\u0131tas\u0131yla \u2013 yan\u0131 tazminat, takas ve iade yoluyla \u2013 m\u00fclkiyet konusunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc tekrardan g\u00fcndeme gelebilir. Ama bunun i\u00e7in iki konunun halledilmesi laz\u0131m. Birincisi, Ta\u015f\u0131nmaz Mal Komisyonu\u2019nun etkinli\u011fi art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yani, diyelim ki, bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve uzun bir s\u00fcre de olmayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar\u2019dan 6.000 de\u011fil 36.000 tanesi TMK\u2019ye ba\u015fvurur. Bu noktada TMK\u2019nin h\u0131zl\u0131 ve etkin bir \u015fekilde karar verecek bir merci haline getirilmesi gerekiyor. \u0130kincisi, e\u011fer TMK m\u00fclkiyet sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ana \u00e7are olacaksa T\u00fcrkiye\u2019nin e\u015f zamanl\u0131 olarak bu kuruma \u2013 \u00f6rnek veriyorum \u2013 20 milyar avro gibi bir kaynak aktarmas\u0131 gerekiyor ki \u00f6zellikle takasla \u00e7\u00f6z\u00fclecek durumlarda kaynak s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n.<\/p>\n

\u2018K\u0131br\u0131s meselesi iki b\u00f6lgeli, iki toplumlu bir federal yap\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fclecekse, bunun i\u00e7in birincisi, iki liderin \u00f6zl\u00fc konularda m\u00fczakere etmesi gerekiyor. \u0130kincisi, m\u00fczakerelerin paralel bir s\u00fcre\u00e7te iki toplumu birbirine yak\u0131nla\u015ft\u0131racak, iki toplumun i\u015fbirli\u011fi tecr\u00fcbesini \u00e7o\u011faltacak, sadece k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde kalmayan ger\u00e7ek g\u00fcven yarat\u0131c\u0131 \u00f6nlemlerle beslenmesi laz\u0131m.\u2019<\/em><\/h4>\n

Research Turkey:<\/strong> K\u0131br\u0131s sorununun toplumsal boyutuna da de\u011finirsek, siz de bir\u00e7ok defa ifade ettiniz, bar\u0131\u015f m\u00fczakerelerinden \u00e7ok, toplumsal bir bar\u0131\u015f s\u00fcrecinden bahsedilmesi gerekiyor. Liderler aras\u0131ndaki ikili g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin yan\u0131 s\u0131ra, toplumsal diyalogun temelini olu\u015fturdu\u011fu daha kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 gerekiyor nihai \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in. Anastasadis ve Ak\u0131nc\u0131 aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fmelere paralel olarak, sivil toplum odakl\u0131 ve kamuoyundan farkl\u0131 gruplar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fen bir bar\u0131\u015f s\u00fcrecinden bahsedebilir miyiz?<\/p>\n

Ahmet S\u00f6zen: <\/strong>Ben 1990\u2019l\u0131 y\u0131llardan beri bunu ifade ediyorum. K\u0131br\u0131s meselesi iki b\u00f6lgeli, iki toplumlu bir federal yap\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fclecekse, bunun i\u00e7in birincisi, iki liderin \u00f6zl\u00fc konularda m\u00fczakere etmesi gerekiyor. \u0130kincisi, m\u00fczakerelerin paralel bir s\u00fcre\u00e7te iki toplumu birbirine yak\u0131nla\u015ft\u0131racak, iki toplumun i\u015fbirli\u011fi tecr\u00fcbesini \u00e7o\u011faltacak, sadece k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde kalmayan ger\u00e7ek g\u00fcven yarat\u0131c\u0131 \u00f6nlemlerle beslenmesi laz\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcn\u00fcn sonunda bir federasyon kuruyorsunuz. Federasyon nedir? G\u00fc\u00e7 payla\u015f\u0131m\u0131na dayal\u0131 bir y\u00f6netimdir. Asl\u0131nda bir mega i\u015fbirli\u011fi yap\u0131s\u0131d\u0131r federasyon. Peki bu mega i\u015fbirli\u011fi yap\u0131s\u0131na siz i\u015fbirli\u011fi konusunda tecr\u00fcbesi az olan, i\u015fbirli\u011fi konusundaki k\u00fclt\u00fcr\u00fc az olan iki toplumla nas\u0131l girersiniz? Bu riskli olacakt\u0131r ve ger\u00e7ekle\u015fmesi \u00e7ok zordur. Bu uyar\u0131lar\u0131 ben ve bir\u00e7ok ba\u015fka insan y\u0131llard\u0131r yap\u0131yor. Ancak maalesef BM g\u00f6zetiminde Track 1 format dedi\u011fimiz liderler seviyesindeki m\u00fczakereler ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zaman b\u00fcy\u00fck oranda b\u00fct\u00fcn liderler \u015fu sonuca var\u0131yor: \u2018G\u00fcven yarat\u0131c\u0131 \u00f6nlemler dikkatimizi da\u011f\u0131t\u0131r. Bunlar\u0131 bir kenara b\u0131rakal\u0131m. Biz kapsaml\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in u\u011fra\u015fal\u0131m. E\u011fer g\u00fcven yarat\u0131c\u0131 \u00f6nlemlerle vaktimizi harcarsak, kapsaml\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcme varamayaca\u011f\u0131z\u2019. Say\u0131n Anastasiadis ve Say\u0131n Ak\u0131nc\u0131 2015\u2019te m\u00fczakerelere \u00e7ok olumu bir \u015fekilde ba\u015flamalar\u0131na ra\u011fmen, maalesef \u015fu an ayn\u0131 tuza\u011fa onlar da d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumdalar.<\/p>\n

\u2018Federasyon g\u00fc\u00e7 payla\u015f\u0131m\u0131na dayal\u0131 bir y\u00f6netimdir. Asl\u0131nda bir mega i\u015fbirli\u011fi yap\u0131s\u0131d\u0131r federasyon. Peki bu mega i\u015fbirli\u011fi yap\u0131s\u0131na siz i\u015fbirli\u011fi konusunda tecr\u00fcbesi az olan, i\u015fbirli\u011fi konusundaki k\u00fclt\u00fcr\u00fc az olan iki toplumla nas\u0131l girersiniz? Bu riskli olacakt\u0131r ve ger\u00e7ekle\u015fmesi \u00e7ok zordur.\u2019<\/em><\/h4>\n

Research Turkey:<\/strong> Peki Hocam, her iki taraftaki kamuoyu ve medya ne kadar haberdar geli\u015fmelerden? Ne kadar takip ediliyor? Malumunuz 2004\u2019ten sonra iki toplumda da belli bir karamsarl\u0131k, kapsaml\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn olabilece\u011fine dair umutsuzluk s\u00f6z konusuydu. Son d\u00f6nemde bu konuda bir iyile\u015fmeden de bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/p>\n

Ahmet S\u00f6zen <\/strong>Son yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z kamuoyu ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 \u00e7ok \u00e7ok yeni. \u0130ki tarafa da bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, umut var m\u0131 \u015feklindeki soruya maalesef iki tarafta da insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n kapsaml\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan umutlu olmad\u0131\u011f\u0131 yan\u0131t\u0131n\u0131 vermek zorunday\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc biliyorsunuz toplumlar aras\u0131 m\u00fczakereler 49 y\u0131ld\u0131r devam ediyor. Niye umutlu olsun insanlar? Ama bir taraftan da K\u0131br\u0131s meselesinin kapsaml\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcmle sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131 istiyor musunuz diye sordu\u011fumuzda adan\u0131n her iki taraf\u0131ndaki kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n %70\u2019ten fazlas\u0131 bunu arzu ediyor. Yani, \u00e7\u00f6z\u00fcm istekleri var ama insanlar\u0131n umutlar\u0131 yok. M\u00fczakerelerle ilgili geli\u015fmeler medyada tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor mu sorunuza gelecek olursak, m\u00fczakerelerde ne olup bitti\u011fi \u00fc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f yukar\u0131 medyaya s\u0131z\u0131yor. \u0130nsanlar bunu medyadan takip edebiliyor. Fakat farkl\u0131 medya kurulu\u015flar\u0131, geli\u015fmeleri keyfi bir bi\u00e7imde \u00e7arp\u0131tabiliyor. Yani hem g\u00fcneyde hem kuzeyde milliyet\u00e7i medya, kaba tabirle \u2018sat\u0131ld\u0131k, sat\u0131l\u0131yoruz\u2019 gibi s\u00f6ylemlerle g\u00fcndeme getirirken, daha \u00e7\u00f6z\u00fcm yanl\u0131s\u0131 medya konular\u0131 daha farkl\u0131 yans\u0131t\u0131yor. Ama ne olup bitti\u011fini \u00f6\u011frenmek isteyen vatanda\u015f medyada sa\u011fl\u0131kl\u0131 bilgi ak\u0131\u015f\u0131na ula\u015fam\u0131yor. Yani, vatanda\u015f\u0131n \u00f6n\u00fcnde objektif habercilikle alakal\u0131, objektif analizle alakal\u0131 \u00e7ok fazla bir kaynak yok.<\/p>\n

\u2018\u00d6zellikle K\u0131br\u0131s T\u00fcrk olu\u015fturucu devletinin, K\u0131br\u0131s Rum olu\u015fturucu devletine ekonomik olarak yakla\u015fabilmesi i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenler var. Ayr\u0131ca, K\u0131br\u0131s T\u00fcrk taraf\u0131n\u0131n kanuni mevzuat\u0131n\u0131n AB ile harmonizasyonu i\u00e7in de AB\u2019nin ciddi kaynak ay\u0131rmas\u0131 laz\u0131m. Kurulacak olan federal kurumlar var ve federal binalar\u0131n maliyetleri var. Bu konularda, AB \u00e7ok c\u00f6mert olmal\u0131 diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u2019<\/em><\/h4>\n

Research Turkey: <\/strong>S\u00f6yledikleriniz kula\u011fa maalesef \u00e7ok tan\u0131d\u0131k geliyor. Avrupa Birli\u011fi temsilcileri Cenevre\u2019deki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde de haz\u0131r bulunuyordu. Peki, bu son s\u00fcre\u00e7te AB\u2019den ne gibi beklentiler olabilir?<\/p>\n

Ahmet S\u00f6zen: <\/strong>Yani, biraz espriyle kar\u0131\u015f\u0131k olarak \u015fu kadar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim: \u2018Para, para para\u2019. AB\u2019den gelebilecek en do\u011fru katk\u0131 finansal yard\u0131md\u0131r K\u0131br\u0131s i\u00e7in. Ama \u2018biz paray\u0131 oraya boca ettik\u2019 \u015feklinde de\u011fil, tam tersine planl\u0131 bir \u015fekilde uzun vadeli katk\u0131dan bahsediyorum. \u00d6zellikle K\u0131br\u0131s T\u00fcrk olu\u015fturucu devletinin, K\u0131br\u0131s Rum olu\u015fturucu devletine ekonomik olarak yakla\u015fabilmesi i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenler var. Ayr\u0131ca, K\u0131br\u0131s T\u00fcrk taraf\u0131n\u0131n kanuni mevzuat\u0131n\u0131n AB ile harmonizasyonu i\u00e7in de AB\u2019nin ciddi kaynak ay\u0131rmas\u0131 laz\u0131m. Kurulacak olan federal kurumlar var ve federal binalar\u0131n maliyetleri var. Bu konularda, AB \u00e7ok c\u00f6mert olmal\u0131 diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

\u2018AB ile T\u00fcrkiye, daha do\u011frusu AB ile T\u00fcrkiye Cumhuriyeti h\u00fck\u00fcmeti ve cumhurba\u015fkan\u0131 aras\u0131ndaki s\u00fcrt\u00fc\u015fme yard\u0131mc\u0131 olmuyor. Bug\u00fcn AB ve T\u00fcrkiye aras\u0131nda \u00e7ok sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ili\u015fki ve ileti\u015fim oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum.\u2019<\/em><\/h4>\n

Research Turkey:<\/strong> G\u00fcvenlik konusuyla alakal\u0131 AB\u2019nin nas\u0131l bir katk\u0131s\u0131 olabilir?<\/p>\n

Ahmet S\u00f6zen: <\/strong>\u00d6zellikle sert g\u00fc\u00e7 (hard power) ile alakal\u0131 g\u00fcvenlik konusunda neler yapabilir bilemiyorum. Avrupa Birli\u011fi\u2019nin ortak g\u00fcvenlik ve d\u0131\u015f politikas\u0131 \u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131. \u00d6rne\u011fin AB\u2019nin bir ortak ordusu yok. Ancak, AB\u2019nin mesela Kosova\u2019da, Bosna\u2019da bar\u0131\u015f in\u015fas\u0131 projelerinde olduk\u00e7a \u00f6nemli deneyimleri var. Belki ortak bir AB-T\u00fcrkiye g\u00fcc\u00fc K\u0131br\u0131s\u2019ta olu\u015fturulacak ortak devlet i\u00e7in g\u00fcvenlik konusunda yararl\u0131 olabilir. Bu konular daha \u00e7ok ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131. Fakat, AB ile T\u00fcrkiye, daha do\u011frusu AB ile T\u00fcrkiye Cumhuriyeti h\u00fck\u00fcmeti ve cumhurba\u015fkan\u0131 aras\u0131ndaki s\u00fcrt\u00fc\u015fme yard\u0131mc\u0131 olmuyor. Bug\u00fcn AB ve T\u00fcrkiye aras\u0131nda \u00e7ok sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ili\u015fki ve ileti\u015fim oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki Nisan referandumundan itibaren bir yumu\u015fama, ayaklar\u0131n daha bir yere basmas\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnyaya d\u00f6n\u00fc\u015f olur mu bilemiyorum. Umar\u0131m ki \u00f6yle olur. T\u00fcrkiye ile AB ras\u0131nda K\u0131br\u0131s konusunda \u00e7ok daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir i\u015fbirli\u011fine b\u00fcy\u00fck ihtiya\u00e7 var. Di\u011fer taraftan, Bat\u0131 denilince akla ABD de geliyor. Amerika\u2019da bug\u00fcnk\u00fc y\u00f6netime bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman fazla bir katk\u0131 beklemek safdillik olur diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. O y\u00fczden T\u00fcrkiye ve AB 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndaki ili\u015fkiye d\u00f6nebilirlerse, yani a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 T\u00fcrkiye ger\u00e7ek anlamda demokratik, M\u00fcsl\u00fcman \u00e7o\u011funlukta bir \u00fclke olma yoluna tekrar girilebilirse, bu iki taraf i\u00e7in de hay\u0131rl\u0131 olur diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ama maalesef bunlar\u0131 s\u00f6ylemek ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini \u00f6ng\u00f6rmek anlam\u0131na gelmiyor.<\/p>\n

Research Turkey: <\/strong>AB, T\u00fcrkiye, K\u0131br\u0131s \u00fc\u00e7geninde asl\u0131nda bir s\u00fcredir tart\u0131\u015f\u0131lan ba\u015fka bir konu K\u0131br\u0131s gaz\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye \u00fczerinden ge\u00e7erek Avrupa\u2019ya aktar\u0131lmas\u0131. Bunun maliyeti, verimlili\u011fi bak\u0131m\u0131ndan en ideal yol olmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, nihai bir bar\u0131\u015f i\u00e7in taraflar aras\u0131nda \u00f6zendirici bir f\u0131rsat oldu\u011fundan da bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/p>\n

Ahmet S\u00f6zen: <\/strong>Bu sadece K\u0131br\u0131s gaz\u0131 ile alakal\u0131 de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcne kadar ke\u015ffedilmi\u015f K\u0131br\u0131s gaz\u0131 oran\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman bunun b\u00fcy\u00fck bir hacme sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. O y\u00fczden de bunun \u00fczerine b\u00fcy\u00fck projeler hayal edemezsiniz. Fakat b\u00fct\u00fcn t\u00fcm Do\u011fu Akdeniz\u2019den bahsedersek, yani \u0130srail ile K\u0131br\u0131s gaz\u0131n\u0131n birle\u015ftirilmesinden, hatta buna M\u0131s\u0131r gaz\u0131n\u0131n eklemesinden bahsedersek, o zaman ger\u00e7ek anlamda Do\u011fu Akdeniz gaz\u0131n\u0131n, Rus gaz\u0131na bir alternatif olarak T\u00fcrkiye \u00fczerinden Avrupa\u2019ya gitmesi \u00f6nemlidir. Burada da tabii ki K\u0131br\u0131s meselesinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc yan\u0131nda, T\u00fcrkiye-\u0130srail ve T\u00fcrkiye-M\u0131s\u0131r ili\u015fkilerinin normalle\u015fmesi \u00e7ok \u00f6nemli fakt\u00f6rlerdir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

Research Turkey: <\/strong>Yani asl\u0131nda bu konuda i\u015f birli\u011fi bar\u0131\u015f s\u00fcrecinin bir sonucu olabilir mi diyorsunuz? Yani K\u0131br\u0131s gaz\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in bir kataliz\u00f6r olmas\u0131ndan ziyade, belki asl\u0131nda bar\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra ve T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131nda normalle\u015fmeye gidildikten sonra g\u00fcndeme al\u0131nmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n

Ahmet S\u00f6zen: <\/strong>Evet, K\u0131br\u0131s\u2019ta ger\u00e7ekle\u015fecek bar\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 daha da h\u0131zland\u0131rabilir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

Research Turkey: <\/strong>T\u00fcrkiye\u2019deki siyasi geli\u015fmeler ve toplumsal gerilim, hem K\u0131br\u0131s T\u00fcrk taraf\u0131ndaki i\u00e7 dinamiklere, hem de K\u0131br\u0131s bar\u0131\u015f s\u00fcrecine nas\u0131l yans\u0131yor?<\/p>\n

Ahmet S\u00f6zen: <\/strong>T\u00fcrkiye\u2019deki geli\u015fmeleri K\u0131br\u0131s T\u00fcrkleri \u00e7ok dikkatle ve kayg\u0131yla izliyor, \u00d6zellikle de 15 Temmuz darbe giri\u015fiminden sonra kayg\u0131lar daha da artt\u0131. Bir taraftan T\u00fcrkiye\u2019deki Fethullah G\u00fclen yap\u0131lanmas\u0131 \u00f6nemli boyutta tedirginlik verici. Yani bir \u00fclkenin se\u00e7ilmemi\u015f insanlar taraf\u0131ndan bu kadar manip\u00fcle edilebilmesi hakikaten \u00e7ok kayg\u0131 verici ve korkutucu. Di\u011fer taraftan, Fethullah G\u00fclen hareketinin tasfiyesi ile ba\u015flayan ama giderek geni\u015fleyen ve asl\u0131nda Tayyip Erdo\u011fan ve AKP kar\u015f\u0131t\u0131 bir\u00e7ok insan\u0131n ve kurumun bu s\u00fcre\u00e7te soru\u015fturmaya u\u011framas\u0131, g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve mahk\u00fbm olmas\u0131 gibi \u015feyler de T\u00fcrkiye\u2019nin gelece\u011fi i\u00e7in kayg\u0131 verici. T\u00fcm bu geli\u015fmeler, K\u0131br\u0131s T\u00fcrkleri i\u00e7in de \u00e7ok \u00f6nemli. Burada T\u00fcrkiye\u2019deki geli\u015fmelerin K\u0131br\u0131s\u2019\u0131 nas\u0131l yak\u0131ndan ilgilendirdi\u011fini anlatmak i\u00e7in \u015f\u00f6yle bir tabir kullan\u0131l\u0131r: \u2018T\u00fcrkiye nezle olsa, biz zat\u00fcrre oluruz\u2019. T\u00fcrkiye\u2019nin Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019taki etkisini biliyorsunuz. \u00d6zellikle finansal yard\u0131m veren bir \u00fclke olarak i\u00e7 konulara da m\u00fcdahale \u015fans\u0131na ve m\u00fcdahale kapasitesine sahip. O y\u00fczden T\u00fcrkiye\u2019deki geli\u015fmelerden K\u0131br\u0131s T\u00fcrkleri \u00e7ok b\u00fcy\u00fck tedirginlik duyuyor. Yani bir taraftan T\u00fcrkiye\u2019nin KKTC\u2019nin i\u00e7 meselelerine m\u00fcdahalesi b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funluk taraf\u0131ndan onaylanm\u0131yor. Ama di\u011fer taraftan, T\u00fcrkiye\u2019ye ve T\u00fcrk insan\u0131na kar\u015f\u0131 olan sevgide herhangi bir azalma yok. Hatta biraz \u00f6nce bahsetti\u011fim g\u00fcvenlik ve tehdit alg\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019nin garant\u00f6r olmas\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funluk destekliyor. Bu y\u00fczden, iki \u015fey birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n. Son olarak \u00e7ok \u00f6zel bir \u00f6rnek olacak ama \u00fczerine konu\u015fmakta fayda var. Cumhurba\u015fkan\u0131 ba\u015f dan\u0131\u015fman\u0131 Yi\u011fit Bulut\u2019un, televizyonda KKTC Cumhurba\u015fkan\u0131 Say\u0131n Ak\u0131nc\u0131\u2019n\u0131n TRT\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmadan sonra bir programda sarf etti\u011fi s\u00f6zleri var. Yani, bu gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceler K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin kan\u0131n\u0131 donduruyor. Ger\u00e7ekten T\u00fcrkiye\u2019deki se\u00e7ilmi\u015f siyasi elitler de bu \u015fekilde mi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor sorusu akla geliyor. Bu zat program\u0131n ba\u015f\u0131nda kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerimi anlataca\u011f\u0131m demesine ra\u011fmen acaba bu d\u00fc\u015f\u00fcnceleri daha geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde siyasiler de payla\u015f\u0131yorlar m\u0131? B\u00fct\u00fcn bunlar K\u0131br\u0131s T\u00fcrkleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan kayg\u0131 verici.<\/p>\n

\u2018Y\u00fcr\u00fct\u00fclecek olan referandum kampanyas\u0131 her iki tarafta \u00e7ok \u00f6nemli olacakt\u0131r. E\u011fer do\u011fru mesajlar verilebilirse insanlara, her iki taraftan da evet \u00e7\u0131kma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 var\u2019.<\/em><\/h4>\n

Research Turkey: <\/strong>Cenevre\u2019den bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kabilir ve bu e\u015f zamanl\u0131 bir referanduma gidebilir veya istenmese de g\u00f6r\u00fc\u015fmeler bir kez daha t\u0131kanabilir ve m\u00fczakereler sonland\u0131r\u0131labilir. Her iki durumda da nas\u0131l bir gelecek bekliyor K\u0131br\u0131s\u2019\u0131?<\/p>\n

Ahmet S\u00f6zen: <\/strong>Bir olas\u0131l\u0131k, Cenevre\u2019de ba\u015flayan konferans \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki haftalar i\u00e7erisinde ba\u015far\u0131ya ula\u015f\u0131r ve ba\u015fbakanlar seviyesinde bir kat\u0131l\u0131mla bir \u00e7er\u00e7eve anla\u015fmayla sonu\u00e7lan\u0131rsa, bu bizi geriye kalan ve i\u00e7 d\u00fczenlemeleri ilgilendiren konularda h\u0131zl\u0131 bir al-ver ile kapsaml\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcme do\u011fru g\u00f6t\u00fcrebilir. B\u00f6yle bir s\u00fcre\u00e7te, benim beklentim bu y\u0131l\u0131n yaz\u0131nda veya g\u00fcz\u00fcnde bir referanduma gidilmesi. \u015eu anda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z kamuoyu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na g\u00f6re evet ve hay\u0131r oylar\u0131 hemen hemen birbirine e\u015fit. Yani her iki tarafta da insanlar birbirine yak\u0131n oranda evet ve hay\u0131r aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f durumda. Karars\u0131zlar\u0131n oran\u0131 ge\u00e7en y\u0131la g\u00f6re azald\u0131. Yani insanlar giderek daha \u00e7ok kararlar\u0131n\u0131 vermi\u015f durumdalar. Y\u00fcr\u00fct\u00fclecek olan referandum kampanyas\u0131 her iki tarafta \u00e7ok \u00f6nemli olacakt\u0131r. E\u011fer do\u011fru mesajlar verilebilirse insanlara, her iki taraftan da evet \u00e7\u0131kma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 var. E\u011fer Cenevre\u2019den bir uzla\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmazsa ve m\u00fczakereler \u00e7\u00f6kerse hakikaten yaz\u0131k olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc son 20 ayda y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fczakerelerde iki liderin \u015fimdiye kadar geldi\u011fi yak\u0131nla\u015fmalar, g\u00f6sterdi\u011fi \u00e7abalar\u0131n tamamen bertaraf edilmesi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kay\u0131p olur. Arkas\u0131ndan K\u0131br\u0131s Rum taraf\u0131n\u0131n \u015eubat 2018\u2019de Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imleri var; yani g\u00fcneyde se\u00e7im atmosferi ba\u015flayacakt\u0131r. Belki bu y\u0131l i\u00e7erisinde K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti\u2019nin verdi\u011fi lisanslar do\u011frultusunda baz\u0131 uluslararas\u0131 hidrokarbon \u015firketleri drilling<\/em>\u2019e (gaz arama)\u00a0 ba\u015flayacak. Bu da Akdeniz\u2019de ihtilafl\u0131 b\u00f6lgelerde, T\u00fcrkiye ile K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti\u2019nin her ikisinin de hak iddia etti\u011fi m\u00fcnhas\u0131r ekonomik b\u00f6lgede gerginli\u011fi t\u0131rmand\u0131rabilecektir. O y\u00fczden e\u011fer K\u0131br\u0131s meselesi Cenevre\u2019de federal \u00e7er\u00e7evede belli bir rotaya girmezse, yak\u0131n gelece\u011fi \u00e7ok hay\u0131rl\u0131 g\u00f6rm\u00fcyorum.<\/p>\n

\u2018En \u00f6nemlisi asl\u0131nda bir federasyon kurulacaksa, o federasyona hem K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar\u0131n, hem K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin, hem de adada ya\u015fayan bir\u00e7ok ba\u015fka etnik k\u00f6kenden gelen Maronitler, Ermeniler, Latinlerin sivil vatanda\u015fl\u0131k sadakati ile ba\u011fl\u0131 olmalar\u0131 olacakt\u0131r.\u2019<\/em><\/h4>\n

Research Turkey: <\/strong>Son olarak hocam, belki siyaset bilimi ve uluslararas\u0131 ili\u015fkilerden ziyade, daha \u00e7ok toplum psikolojisi ve sosyoloji ile alakal\u0131 olacak ama adada referanduma gidilmesi ve evet \u00e7\u0131kmas\u0131 durumunda uzun vadede adada ortak bir K\u0131br\u0131sl\u0131l\u0131k kimli\u011fi yarat\u0131labilir mi? Neler yap\u0131lmal\u0131 sa\u011flanacak bar\u0131\u015f\u0131n kal\u0131c\u0131 olabilmesi i\u00e7in?<\/p>\n

Ahmet S\u00f6zen: <\/strong>Ben ortak kimlikle alakal\u0131 olarak toplum m\u00fchendisli\u011fini \u00e7ok do\u011fru bulmuyorum. E\u011fer bilin\u00e7li ve tepeden inmeci bir \u015fekilde bu yap\u0131lacaksa, farkl\u0131 bir milliyetin yarat\u0131lmas\u0131 gibi bir olguyu da toplum m\u00fchendisli\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcyorum. Ama do\u011fal s\u00fcre\u00e7ler i\u00e7erisinde baz\u0131 de\u011ferler ve baz\u0131 kimlikler \u00f6n plana \u00e7\u0131kabilir. Do\u011fal bir s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde oldu\u011fu s\u00fcrece hi\u00e7bir s\u0131k\u0131nt\u0131 yok. En \u00f6nemlisi asl\u0131nda bir federasyon kurulacaksa, o federasyona hem K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar\u0131n, hem K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin, hem de adada ya\u015fayan bir\u00e7ok ba\u015fka etnik k\u00f6kenden gelen Maronitler, Ermeniler, Latinlerin sivil vatanda\u015fl\u0131k sadakati ile ba\u011fl\u0131 olmalar\u0131 olacakt\u0131r. Bunun i\u00e7in de \u00f6nemli olan kurulacak olan federal kurumlar\u0131n insanlara etnisite, dil, din gibi konularda tamamen tarafs\u0131z yakla\u015fmas\u0131d\u0131r. K\u0131sacas\u0131 devlete kar\u015f\u0131 sivil bir aidiyetten bahsediyorum. Bu kapasiteyi geli\u015ftirebilirsek, birlikte ya\u015faman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

Research Turkey: <\/strong>Hocam kapsaml\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcrler.<\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131\u00a0\u015fu \u015fekilde referans vererek kullanabilirsiniz:<\/p>\n

Research Turkey\u00a0(\u015eubat, 2017), \u201cProfes\u00f6r Ahmet S\u00f6zen\u2019le R\u00f6portaj: K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ve Ada\u2019n\u0131n Gelece\u011fi\u201d, Cilt VI, Say\u0131 2, s.6 \u2013 17, T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (Research Turkey), Londra: Research Turkey<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Profes\u00f6r Ahmet S\u00f6zen\u2019le R\u00f6portaj: K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ve Ada\u2019n\u0131n Gelece\u011fi 2015\u2019te K\u0131br\u0131s\u2019ta iki toplumun liderleri Mustafa Ak\u0131nc\u0131 ve Nikos Anastasiadis aras\u0131nda ba\u015flayan K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri, 9 Ocak\u2019ta Cenevre\u2019ye ta\u015f\u0131nd\u0131. \u0130lk defa \u00fc\u00e7 garant\u00f6r \u00fclke T\u00fcrkiye, Yunanistan ve Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla uluslararas\u0131 bir hal alan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, taraflar\u0131n birbirine harita sunmas\u0131yla ve daha \u00f6nce bir\u00e7ok kez g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin […]<\/p>\n","protected":false},"author":184,"featured_media":8580,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[197,217],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8582"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/184"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8582"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8582\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8583,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8582\/revisions\/8583"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8580"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8582"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8582"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8582"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}