{"id":8620,"date":"2015-03-11T22:13:43","date_gmt":"2015-03-11T19:13:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.researchturkey.org\/interview-with-huseyin-aygun-the-political-dynamics-of-turkey-the-legacy-of-the-past-and-the-increasing-challenges-of-today-part-ii\/"},"modified":"2022-05-04T22:19:59","modified_gmt":"2022-05-04T19:19:59","slug":"interview-with-huseyin-aygun-the-political-dynamics-of-turkey-the-legacy-of-the-past-and-the-increasing-challenges-of-today-part-ii","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/interview-with-huseyin-aygun-the-political-dynamics-of-turkey-the-legacy-of-the-past-and-the-increasing-challenges-of-today-part-ii\/","title":{"rendered":"H\u00fcseyin Ayg\u00fcn ile R\u00f6portaj: T\u00fcrkiye\u2019nin Siyasi Dinamikleri: Ge\u00e7mi\u015fin Miras\u0131 ve Bug\u00fcn\u00fcn Artan Zorluklar\u0131 \u2013 B\u00f6l\u00fcm II"},"content":{"rendered":"

H\u00fcseyin Ayg\u00fcn ile R\u00f6portaj: T\u00fcrkiye\u2019nin Siyasi Dinamikleri: Ge\u00e7mi\u015fin Miras\u0131 ve Bug\u00fcn\u00fcn Artan Zorluklar\u0131<\/strong><\/h3>\n

B\u00f6l\u00fcm II<\/strong><\/h3>\n

T\u00fcrkiye\u2019de Devletin ve H\u00fck\u00fcmetin Siyasi Dinamikleri, Sol Hareketlerdeki D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler ve Ya\u015fanan Toplumsal Devinimler ve K\u0131y\u0131mlar<\/strong><\/h4>\n

T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (Research Turkey) olarak Cumhuriyet Halk Partisi\u2019nin (CHP) Tunceli milletvekili, kendi deyimiyle Dersim milletvekili, avukat ve hukuk\u00e7u H\u00fcseyin Ayg\u00fcn ile uzun bir r\u00f6portaj yapt\u0131k. H\u00fcseyin Ayg\u00fcn, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019ne (TBMM) se\u00e7ildi\u011fi 2011 y\u0131l\u0131ndan itibaren, CHP\u2019nin en \u00e7al\u0131\u015fkan milletvekillerinden birisi olarak dikkati \u00e7ekti. Ayg\u00fcn, milletvekili olarak bir yandan se\u00e7ildi\u011fi b\u00f6lgenin insanlar\u0131n\u0131n sesi ve haklar\u0131n\u0131n, ac\u0131lar\u0131n\u0131n, taleplerinin s\u00f6zc\u00fcs\u00fc olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, bir yandan da T\u00fcrkiye\u2019nin her yan\u0131nda ezilen, haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frayan ki\u015filerin, gruplar\u0131n, s\u0131n\u0131flar\u0131n yan\u0131nda omuz omuza bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc verdi ve de onlar\u0131n m\u00fccadelelerine ortak oldu. Ezilen, ma\u011fduriyetlerini hayk\u0131rmak isteyen kimliklerin \u2013ba\u015fta kendisinin se\u00e7ildi\u011fi b\u00f6lgede yo\u011fun olarak ya\u015fayan Aleviler ve K\u00fcrtler olmak \u00fczere\u2013 yan\u0131nda oldu.<\/p>\n

S\u00f6ylemleri, \u2013mensubu oldu\u011fu siyasi partisi dahil, hangi parti, \u00f6rg\u00fct ya da grubu rahats\u0131z ederse etsin\u2013, cesurca inand\u0131\u011f\u0131 m\u00fccadelelerin savunucusu olmaya devam etti. Ayten \u00d6zt\u00fcrk, Mehmet Ceren, Mirik kay\u0131plar\u0131 gibi tarihin karanl\u0131k dehlizlerine at\u0131lan say\u0131s\u0131z i\u015fkencede \u00f6l\u00fcmlerin ve faili me\u00e7hul cinayetlerin faillerinin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele verdi. Dersim katliam\u0131ndan askeri darbelere, devletin ve \u00e7e\u015fitli derin \u00e7etelerin i\u00e7inde oldu\u011fu gizli operasyonlardan yak\u0131n d\u00f6nemde ya\u015fanan devlet zul\u00fcmlerine kadar t\u00fcm karanl\u0131k cinayetler, i\u015fkenceler ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131klarla y\u00fczle\u015filmesi i\u00e7in s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131. 2011\u2019deki s\u0131n\u0131r \u00f6tesi harekata kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131, bar\u0131\u015f\u0131n yan\u0131nda durdu. Tutuklu \u00f6\u011frencilerden Van depremi ma\u011fdurlar\u0131na, Uludere katliam\u0131nda \u00f6lenlerden Pozant\u0131 Cezaevi\u2019nde i\u015fkence ve tecav\u00fcz ma\u011fduru olan \u00e7ocuklara, Ergenekon, Balyoz, Askeri Casusluk, Odatv gibi yak\u0131n d\u00f6nem siyasi davalar\u0131n\u0131n ma\u011fdurlar\u0131ndan \u00e7evre ve i\u015f\u00e7i direni\u015flerine kadar her kesimden insanlar\u0131n hak ve hukuk m\u00fccadelelerine destek verdi. 2013 Gezi Direni\u015fi protestolar\u0131nda ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclen, yaralanan gen\u00e7lerin devam eden davalar\u0131nda yine \u00f6n saftayd\u0131. H\u00fcseyin Ayg\u00fcn, ayn\u0131 zamanda, Dersim 1938 ve Zorunlu \u0130skan<\/em>, 0.0.1938 Resmiyet ve Hakikat<\/em>, Dersim 1938 ve Hac\u0131 H\u0131d\u0131r Ata\u00e7\u2019\u0131n Defteri<\/em>, Fi\u015flemenin K\u0131sa Tarihi<\/em>, ve Zazaca yazd\u0131\u011f\u0131 Eve tarixe ho teri<\/em> Amaene<\/em> gibi \u00f6nemli kitaplar\u0131n da yazar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131m\u0131z\u0131n bu ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde H\u00fcseyin Ayg\u00fcn ile devletin en \u00fcst makamlar\u0131ndaki ki\u015filere y\u00f6nelik su\u00e7 duyurusunda bulunmas\u0131n\u0131, sava\u015f su\u00e7u iddialar\u0131n\u0131, Charlie Hebdo sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131, Suriye\u2019yi ve siyasal \u0130slam\u2019\u0131, Kobani\u2019yi, cemaat-Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi (AK Parti) \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131, yolsuzluk iddialar\u0131 ve sonras\u0131ndaki operasyonlar\u0131, sosyalizmin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc ve T\u00fcrkiye\u2019deki sol hareketlerdeki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, Gezi direni\u015fini, LGBT hareketini ve tabii Alevileri ve Dersim\u2019i konu\u015ftuk. \u00a0Bu uzun r\u00f6portaj\u0131m\u0131z\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00f6zetini ve ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn de sans\u00fcrs\u00fcz tam metnini a\u015fa\u011f\u0131da okuyucular\u0131m\u0131za sunuyoruz.<\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131n \u00d6zeti<\/strong><\/h4>\n

\u201cSuriye\u2019ye giderken Adana\u2019da durdurulan t\u0131rlarla ilgili baz\u0131 tutanaklar yay\u0131nland\u0131 \u00e7e\u015fitli web sitelerinde. Bu tutanaklara g\u00f6re el Kaide\u2019ye Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n emriyle Genelkurmay\u2019\u0131n silah transfer etti\u011fine dair belgeler yay\u0131nland\u0131. Ancak bu iddialar\u0131n ve belgelerin \u00fcst\u00fcne gitmek yerine savc\u0131lar ve polis sadece o siteleri kapatt\u0131. Buna dair belgelerin sahteli\u011fini iddia eden, inkar eden hi\u00e7bir resmi a\u00e7\u0131klama yap\u0131lamad\u0131.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cCumhurba\u015fkan\u0131, ba\u015fbakan, genelkurmay ba\u015fkan\u0131 ve Milli \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131 (M\u0130T) m\u00fcste\u015far\u0131 hakk\u0131nda su\u00e7 duyurusunda bulundum. E\u011fer yarg\u0131 diye bir \u015fey varsa bu iddialar\u0131n \u00fczerine gider, \u00e7\u00fcnk\u00fc durum \u00e7ok vahim. T\u00fcrk Ceza Kanunu (TCK) ba\u015fka bir \u00fclkeye kar\u015f\u0131 asker toplamay\u0131, silah toplamay\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck sava\u015f su\u00e7u say\u0131yor.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cYay\u0131nlanan bir belgede, Genelkurmay\u2019\u0131n el Kaide\u2019ye T\u00fcrkiye\u2019nin envanterinde olan silahlardan vermesi, bu silahlar\u0131n Suriye\u2019deki muhalif gruplara ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 emrini bizzat Erdo\u011fan\u2019\u0131n verdi\u011fi yaz\u0131l\u0131yordu, bu \u00e7ok korkun\u00e7 bir \u015fey.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cMart 2014 tarihinde bir tape yay\u0131nland\u0131 ve yetkililer bu tapeyi reddedemediler. O tapede Hakan Fidan bizzat 2000 t\u0131r dolusu silah\u0131 Suriye\u2019ye g\u00f6nderdiklerini itiraf ediyor. Yine ayn\u0131 \u015fekilde, Suriye\u2019ye d\u00f6rt ki\u015fi g\u00f6nderirim, Suriye taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019ye sekiz f\u00fcze att\u0131r\u0131r\u0131m ve sava\u015f \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131m, diye kendisi s\u00f6yl\u00fcyordu. Bu sava\u015f \u00e7\u0131karma su\u00e7udur.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cCharlie Hebdo sald\u0131r\u0131lar\u0131 \u00f6ncelikle Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin Suriye\u2019ye kar\u015f\u0131 izledi\u011fi politikan\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha g\u00f6sterdi. \u0130kincisi de ter\u00f6r, benim ter\u00f6r\u00fcm, senin ter\u00f6r\u00fcn, diye ayr\u0131lamaz. \u015eiddete ba\u015fvuran herkes, bir s\u00fcre sonra onu do\u011furan, yaratan ve cepheye s\u00fcren g\u00fc\u00e7lere de sald\u0131rabilir.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cBat\u0131 radikal \u0130slam\u2019\u0131n, siyasal \u0130slam\u2019\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah sahibidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Fransa\u2019da 6 milyon M\u00fcsl\u00fcman\u0131n sa\u011fl\u0131k hakk\u0131ndan e\u011fitim hakk\u0131na kadar ne kadar d\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bizzat Frans\u0131z bas\u0131n\u0131 yaz\u0131yor. B\u00f6yle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 problemler var bence.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cKobani\u2019deki direni\u015f T\u00fcrkiye\u2019nin Rojava politikas\u0131n\u0131 da iflas ettirdi, iflas\u0131n\u0131 hepimize g\u00f6sterdi. O direni\u015fi ancak selamlayabilirim, ba\u015fka bir \u015fey diyemiyorum.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cCemaat-Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi (AKP) kavgas\u0131 rant kavgas\u0131yd\u0131, dershaneler \u00fczerinden patlad\u0131 ve uzla\u015fmaz bir hal ald\u0131. Polislerin tutuklanmas\u0131na, baz\u0131 gazetecilerin i\u00e7eri at\u0131lmas\u0131na kadar varm\u0131\u015f bir durumda, \u00e7ok \u015fiddetli bir \u015fekle b\u00fcr\u00fcnd\u00fc.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201c17-25 Aral\u0131k operasyonlar\u0131nda yolsuzluklar ve kara para aklamaya dair \u00e7ok sa\u011flam deliller var, h\u0131rs\u0131zl\u0131k yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, r\u00fc\u015fvetler verildi\u011fi apa\u00e7\u0131k ortada. Bunun hesaps\u0131z, yarg\u0131s\u0131z kalmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cT\u00fcrkiye\u2019de d\u00f6k\u00fclecek her damla kan\u0131n sorumlusu ba\u015fta M\u0130T\u2019tir \u00e7\u00fcnk\u00fc Suriye\u2019deki sava\u015f\u0131 finanse eden, koordine eden, koronun \u015fefli\u011fini yapan kurum M\u0130T. T\u00fcrkiye\u2019de patlayacak her bomban\u0131n Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n bilgisi dahilinde oldu\u011funu art\u0131k herkes g\u00f6r\u00fcyor.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cBen sol anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131 eme\u011fin iktidar\u0131 olarak ifade edebilirim. \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n, emek verenlerin, eme\u011fiyle ge\u00e7inenlerin h\u00fck\u00fcmette oldu\u011fu bir rejim hayal ediyorum.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cKapitalizme kar\u015f\u0131y\u0131m, olmamal\u0131. Kapitalizmin iflas eden bir rejim oldu\u011fu ve d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn kaynaklar\u0131n\u0131 t\u00fcketti\u011fi, \u00e7evreyi yok etti\u011fi \u00e7ok a\u00e7\u0131k.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cSosyalizmin de reforma ihtiyac\u0131 var. Az\u0131nl\u0131klara, de\u011fi\u015fik inan\u00e7lara, farkl\u0131 cinsel y\u00f6nelim gruplar\u0131na kar\u015f\u0131 daha kapsay\u0131c\u0131 ve sayg\u0131l\u0131 bir sosyalizm modeline ihtiyac\u0131m\u0131z var.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cBenim i\u00e7inde bulundu\u011fum sosyalist hareket devrim olduktan sonra Dersim 38\u2019i konu\u015furuz, diyerek bu konuda bir \u015fey yapmad\u0131. Zazaca kitap yazd\u0131m diye ay\u0131plad\u0131lar. Ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fum sosyalist hareketin de k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgileri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ve derin bir hesapla\u015fma ya\u015fad\u0131m.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cEzilen kimliklerin, haklar\u0131 inkar edilen ve bask\u0131 alt\u0131nda tutulan kimliklerin haklar\u0131n\u0131 savundu\u011funuz s\u00fcrece hi\u00e7bir sorun yok kimlik meselesinde. Ancak bu ayr\u0131mlar, bu sorunlar \u00e7ok abart\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, toplumun bir arada kalma \u015fans\u0131 yok. Bir mahallenin bile bir arada ya\u015fama \u015fans\u0131 yok, b\u0131rak\u0131n bir \u00fclkeyi.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u00a0\u201cSorum \u00fczerine Emniyet, Ethem\u2019in katili polis Ahmet \u015eahbaz i\u00e7in yard\u0131m kampanyas\u0131 d\u00fczenledi\u011fini do\u011frulad\u0131. Emniyet\u2019in hem Ethem\u2019in \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesine kay\u0131ts\u0131z kald\u0131\u011f\u0131 hem Ethem\u2019in ya\u015fama hakk\u0131n\u0131 kabul etmedi\u011fi hem de mahkeme karar\u0131yla ceza alan, en az\u0131ndan art\u0131k yar\u0131 yar\u0131ya su\u00e7lulu\u011fu bilinen birine sahip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cGezi bence bir devrimdir. Devrim diyorum, \u00e7ok abart\u0131yorum bilerek \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f sistemini y\u0131kt\u0131. AKP\u2019nin yenilebilece\u011fini Haziran 2013\u2019te milyonlarca insan deneyimledi.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cBirle\u015fik Haziran Hareketi partile\u015fmemeli. Gezi bir hayalet olarak kal\u0131rsa, sorunlara m\u00fcdahale eden, b\u00fcrosu olmayan, toplumun vicdan\u0131n\u0131 temsil eden bir hareket olmas\u0131, daha do\u011fru geliyor.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cLGBT hareketinin \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi ve toplumda kabul g\u00f6rmesi \u00e7ok \u00f6nemli ve olumludur. Baz\u0131 belediye meclislerine aday olan ve se\u00e7ilenler oldu. Cumhuriyet Halk Partisi\u2019nin (CHP) de bu konuda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir \u00e7izgiye do\u011fru gitti\u011fini g\u00f6r\u00fcyorum.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201c\u0130slamc\u0131lar, be\u015f vakit namaz, Cuma namaz\u0131, 30 g\u00fcn oru\u00e7 diye, \u015fekli bir \u0130slam\u2019\u0131 hep dayat\u0131yorlar. E\u011fer siyasal \u0130slam bir g\u00fcn cemevini bir ibadethane olarak kabul ederse, o g\u00fcn \u0130slam\u2019da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir reform olur.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cBen cemevinin tan\u0131nmas\u0131n\u0131n \u0130slamc\u0131lar\u0131n kendileriyle y\u00fczle\u015fme, reforme olmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, as\u0131l onlar y\u00f6n\u00fcnden bir \u015fans olarak g\u00f6r\u00fcyorum.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cBen bir Alevi a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 g\u00f6rm\u00fcyorum. \u015eu ana kadar Alevilerin isteklerini i\u00e7eren bir a\u00e7\u0131l\u0131m yok ortada. Sadece h\u00fck\u00fcmet her s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 anda Alevi a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131, Romen a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 diye balans ayarlar\u0131 yap\u0131yor.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u00a0\u201cDokuz ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131 cinsel bir obje olarak g\u00f6r\u00fcyorlar ve onlar\u0131n t\u00fcrbanl\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlar. Dokuz ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocu\u011fa b\u00f6yle bakmak bence sap\u0131kl\u0131kt\u0131r.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u00a0\u201cDersim i\u00e7in televizyon ekran\u0131nda yap\u0131lan \u00f6zr\u00fc do\u011fru bulmuyorum. Ya bu parlamentoda olmal\u0131 ya da cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde bir t\u00f6ren olmal\u0131, demokratik bir devlette. Tabii \u015fu an demokratik bir devlet de\u011fil, a\u00e7\u0131k bir bask\u0131 rejimindeyiz.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cDersimle ilgili yap\u0131lmas\u0131 gereken belli, \u00f6z\u00fcr dilenmeli ve sonra halka sorulmal\u0131, ne yapal\u0131m, diye. Halk karar vermeli buna. Bana g\u00f6re AKP Dersim\u2019le ilgili daha fazla at oynatamaz.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cBen Dersim i\u00e7in soyk\u0131r\u0131m laf\u0131n\u0131 hi\u00e7 kullanmad\u0131m, buna katliam dedim. \u00c7\u00fcnk\u00fc zor tart\u0131\u015fmalar bunlar, soyk\u0131r\u0131m siyasile\u015fmi\u015f bir diskur. Ben bitmeyen polemiklerden de\u011fil, \u00e7\u00f6z\u00fcmden yanay\u0131m.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cDersim toplumu tar\u0131m toplumudur, ortak\u00e7\u0131d\u0131r, 50 y\u0131l evvel en zengininin birka\u00e7 y\u00fcz koyunu vard\u0131. Siyasette de bu b\u00f6yledir. T\u00fcrkiye Kom\u00fcnist Partisi (TKP), CHP, AKP ve Halklar\u0131n Demokrasi Partisi\u2019ne (HDP) oy veren sosyolojik olarak ayn\u0131d\u0131r. Halk kom\u00fcnisttir. AKP \u00e7\u0131kam\u0131yor y\u0131llard\u0131r i\u015fte. Oras\u0131 Dersim\u2019dir.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131n Tam Metni<\/strong><\/h4>\n

T\u00fcrkiye\u2019de Devletin ve H\u00fck\u00fcmetin Siyasi Dinamikleri, Sol Hareketlerdeki D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler ve Ya\u015fanan Toplumsal Devinimler ve K\u0131y\u0131mlar<\/strong><\/h4>\n

Sohbetimize devam ediyoruz. Siz b\u00fcy\u00fck sermayeden sonra devlete, devletin \u015fu anki kadrolar\u0131na da sava\u015f a\u00e7m\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorsunuz. \u00c7ok kritik bir su\u00e7 duyurusunda bulundunuz. Suriye\u2019ye ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli \u00fclkelere t\u0131rlarla silahlar g\u00f6nderilmesi ile ilgili olarak cumhurba\u015fkan\u0131, ba\u015fbakan, genelkurmay ba\u015fkan\u0131 ve Milli \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131 (M\u0130T) m\u00fcste\u015far\u0131 hakk\u0131nda su\u00e7 duyurusunda bulundu\u011funuzu okuduk. Oradaki iddialar\u0131n\u0131z neler, neden b\u00f6yle bir su\u00e7 duyurusunda bulundunuz?<\/strong><\/p>\n

Evet, cumhurba\u015fkan\u0131, ba\u015fbakan, genelkurmay ba\u015fkan\u0131 ve M\u0130T m\u00fcste\u015far\u0131 hakk\u0131nda su\u00e7 duyurunda bulundum. \u015eimdi, Suriye\u2019ye giderken Adana\u2019da durdurulan t\u0131rlarla ilgili baz\u0131 tutanaklar yay\u0131nland\u0131 \u00e7e\u015fitli web sitelerinde. Bu tutanaklara g\u00f6re el Kaide\u2019ye Erdo\u011fan\u2019\u0131n emriyle Genelkurmay\u2019\u0131n silah transfer etti\u011fine dair belgeler yay\u0131nland\u0131, ancak bu iddialar\u0131n ve belgelerin \u00fcst\u00fcne gitmek yerine savc\u0131lar yo\u011fun bir \u015fekilde m\u00fcdahalede bulundular ve polis sadece o siteleri kapatt\u0131. Buna dair belgelerin sahteli\u011fini iddia eden, inkar eden hi\u00e7bir resmi a\u00e7\u0131klama yap\u0131lamad\u0131. Yine T\u00fcrkiye\u2019nin de\u011fi\u015fen h\u0131zl\u0131 g\u00fcndemi i\u00e7erisinde hal\u0131n\u0131n alt\u0131na s\u00fcp\u00fcr\u00fcld\u00fc. Daha evvelden de sarin gaz\u0131yla ilgili \u00e7ok a\u011f\u0131r iddialar g\u00fcndeme gelmi\u015fti, \u00f6zellikle Amerikan bas\u0131n\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019deki devlet organlar\u0131 \u00fczerinden gitti\u011fine dair. O zaman da su\u00e7 duyurusunda bulundum, soyk\u0131r\u0131m yap\u0131l\u0131yor, diye. Yapt\u0131\u011f\u0131m \u015fey t\u00fcm\u00fcyle T\u00fcrkiye\u2019de milyonlarca insan\u0131n bildi\u011fi, inand\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7e\u011fin, yarg\u0131 taraf\u0131ndan ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istemekten ibaret. E\u011fer yarg\u0131 diye bir \u015fey varsa bu iddialar\u0131n \u00fczerine gider, \u00e7\u00fcnk\u00fc durum \u00e7ok vahim. T\u00fcrk Ceza Kanunu (TCK) ba\u015fka bir \u00fclkeye kar\u015f\u0131 asker toplamay\u0131, silah toplamay\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck sava\u015f su\u00e7u say\u0131yor. Sava\u015f su\u00e7u ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda TCK\u2019de d\u00fczenleniyor bu su\u00e7lar. B\u00fct\u00fcn bu iddialar havada u\u00e7u\u015fuyor, belgeler, tutanaklar havada u\u00e7uyor, ama sadece savc\u0131lar a\u00e7\u0131\u011fa al\u0131n\u0131yor, m\u00fcebbet hapis istemiyle davalar a\u00e7\u0131l\u0131yor, ama hi\u00e7 bu silah transferine, i\u015flenen su\u00e7lara dair bir savc\u0131 harekete ge\u00e7medi, bu \u00e7ok enteresan. Ben \u015funun i\u00e7in bu su\u00e7 duyurular\u0131n\u0131 yap\u0131yorum, \u015fu anki yarg\u0131 zaten bir \u015fey yapamaz. Kayda ge\u00e7er dosya olu\u015fur, kaydedilir, ileride bu h\u00fck\u00fcmetten hesap soruldu\u011funda, T\u00fcrkiye\u2019de devrimci bir alt \u00fcst olu\u015f oldu\u011funda, bu dosyalar bir yerde toplan\u0131r ve hepsi yarg\u0131lan\u0131rlar. Bu a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli buluyorum.<\/p>\n

\u00a0\u201cT\u00fcrkiye\u2019de h\u00fck\u00fcmetin sava\u015f su\u00e7u i\u015flendi\u011fini g\u00f6steren belgeler yay\u0131nland\u0131. Bunlar hi\u00e7bir resmi a\u011f\u0131zdan yalanlanmad\u0131<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

Bu yay\u0131nlanan belgelerde iddia edilen \u015feyler i\u00e7inde en dikkatinizi \u00e7eken hangisi oldu?<\/strong><\/p>\n

\u00d6rne\u011fin bir belge, genelkurmay\u0131n el Kaide\u2019ye T\u00fcrkiye\u2019nin envanterinde olan silahlardan vermesi, Avrupa\u2019dan getirilecek kimi silahlar\u0131n verilmesine dair Tayyip Erdo\u011fan imzal\u0131 bir talimattan bahsediyor. Silahlar s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131zdan \u00f6teye, Suriye\u2019ye kar\u015f\u0131 direnen, muhalefet eden gruplara ula\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r diye Erdo\u011fan\u2019\u0131n emir verdi\u011fi yaz\u0131l\u0131yordu belgede, bu \u00e7ok korkun\u00e7 bir \u015fey.<\/p>\n

Sava\u015f su\u00e7u ya da uluslararas\u0131 ter\u00f6r su\u00e7u i\u015flendi\u011fi gibi iddialar s\u0131k\u00e7a dillendirilmeye ba\u015fland\u0131. Hukuk\u00e7u kimli\u011finizle tam olarak neyin sava\u015f su\u00e7u say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar m\u0131s\u0131n\u0131z? Hangi iddialar do\u011fruysa sava\u015f su\u00e7u say\u0131labilir? Uludere\u2019ye var\u0131ncaya kadar pek \u00e7ok \u015fey sava\u015f su\u00e7u say\u0131l\u0131r gibi iddialar da ortaya at\u0131l\u0131yor, bu konuda da bir bilgi kirlili\u011fi olu\u015ftu ve meselelerin do\u011fru tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 karart\u0131l\u0131yor sanki?<\/strong><\/p>\n

Uludere sava\u015f su\u00e7u de\u011fil, toplu bir katliam olarak cinayet su\u00e7u, 34 ki\u015finin tek tek \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, ya\u015fam haklar\u0131n\u0131n ellerinden al\u0131nmas\u0131 olarak m\u00fctalaa edilebilir. Sava\u015f su\u00e7u daha \u00e7ok uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin yasaklad\u0131\u011f\u0131 kimi ara\u00e7larla insanlar\u0131n \u00f6lmelerini kolayla\u015ft\u0131rmak, \u00f6ld\u00fcr\u00fclmelerini sa\u011flamak gibi iddialar\u0131 i\u00e7erir. Mesela sarin gaz\u0131 g\u00f6nderilmesi bir soyk\u0131r\u0131m veya insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7tur. \u00c7\u00fcnk\u00fc o gaz\u0131n bir i\u00e7 ya da cephe sava\u015f\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerle yasakland\u0131. Fakat gaz g\u00f6ndermekten ibaret de de\u011fil, TCK zaten sava\u015f su\u00e7lar\u0131, soyk\u0131r\u0131m su\u00e7lar\u0131 ve insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7lar\u0131 tarif ediyor, TCK\u2019n\u0131n 76. maddesinden itibaren bunlar d\u00fczenlenmi\u015ftir. O maddelerin birka\u00e7 tanesinin birka\u00e7 f\u0131kras\u0131n\u0131n birden fazla ihlali var Erdo\u011fan ve ekibinin yapt\u0131klar\u0131nda. Mart 2014 tarihinde bir tape yay\u0131nland\u0131 ve yetkililer bu tapeyi reddedemediler. O tapede Hakan Fidan bizzat 2000 t\u0131r dolusu silah\u0131 Suriye\u2019ye g\u00f6nderdiklerini itiraf ediyor. Yine ayn\u0131 \u015fekilde, Suriye\u2019ye d\u00f6rt ki\u015fi g\u00f6nderirim, Suriye taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019ye sekiz f\u00fcze att\u0131r\u0131r\u0131m ve sava\u015f \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131m, diye kendisi s\u00f6yl\u00fcyordu. Yani sava\u015f su\u00e7unun ad\u0131n\u0131 da s\u00f6yl\u00fcyordu, sava\u015f \u00e7\u0131karma su\u00e7u.<\/p>\n

\u201cBat\u0131 radikal \u0130slam\u2019\u0131n, siyasal \u0130slam\u2019\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah sahibidir<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

Bu son Charlie Hebdo sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Bu sald\u0131r\u0131lar\u0131n Bat\u0131\u2019ya, T\u00fcrkiye\u2019ye ve Orta Do\u011fu\u2019ya, siyasal \u0130slam\u2019a mesaj\u0131 neydi sizce?<\/strong><\/p>\n

\u00d6ncelikle bu sald\u0131r\u0131lar Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin Suriye\u2019ye kar\u015f\u0131 izledi\u011fi politikan\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha g\u00f6sterdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc sald\u0131rganlar\u0131n kendileri Suriye\u2019den k\u0131sa bir s\u00fcre evvel Paris\u2019e giden, el Kaide\u2019nin Yemen kolu \u00fcyeleriydi. Koucahi karde\u015flermi\u015f bunlar, Suriye\u2019deki sava\u015f i\u00e7erisinde yer alm\u0131\u015flar, orada b\u00fct\u00fcn bu silahlar\u0131 kullanmay\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015fler. \u00d6ncelikle Bat\u0131\u2019n\u0131n Suriye politikas\u0131 bence iflas etti. \u0130lk g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm \u015fey bu. \u0130kincisi de ter\u00f6r, benim ter\u00f6r\u00fcm, senin ter\u00f6r\u00fcn, diye ayr\u0131lamaz. \u015eiddete ba\u015fvuran herkes, bir s\u00fcre sonra onu do\u011furan, yaratan ve cepheye s\u00fcren g\u00fc\u00e7lere de sald\u0131rabilir. O y\u00fczden ter\u00f6re kar\u015f\u0131 Bat\u0131\u2019n\u0131n izledi\u011fi politikalar\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6sterdi. Hem Suriye hem de ter\u00f6r baz\u0131nda iki yanl\u0131\u015fl\u0131k var. Bat\u0131 da, tabii radikal \u0130slam\u2019\u0131n, siyasal \u0130slam\u2019\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah sahibidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Fransa\u2019da alt\u0131 milyon M\u00fcsl\u00fcman\u0131n sa\u011fl\u0131k hakk\u0131ndan e\u011fitim hakk\u0131na kadar ne kadar d\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bizzat Frans\u0131z bas\u0131n\u0131 yaz\u0131yor. B\u00f6yle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 problemler var bence, bunlar\u0131 yeniden g\u00f6rmemizi ve d\u00fc\u015f\u00fcnmemizi sa\u011fl\u0131yor. Ama tabii bu mesele Ahmet Davuto\u011flu\u2019nun deyimiyle \u0130slamofobi deyip ge\u00e7i\u015ftirilecek bir mesele de de\u011fildir.<\/p>\n

 <\/p>\n

Bat\u0131\u2019n\u0131n ele\u015ftirdi\u011finiz Suriye politikas\u0131 neydi, biraz a\u00e7ar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n

Yani Esad\u2019\u0131 devirmek, Arap Bahar\u0131\u2019n\u0131 Suriye\u2019de devam ettirmek ve M\u00fcsl\u00fcman karde\u015fleri iktidar yapmakt\u0131. Onlara g\u00f6re \u0131l\u0131ml\u0131 \u0130slam diye bir \u015fey vard\u0131 ve \u0131l\u0131ml\u0131 \u0130slam arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da b\u00fct\u00fcn Orta Do\u011fu\u2019yu g\u00fczel g\u00fczel y\u00f6neteceklerdi. Bu arada ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131 da devam edecekti. Ama \u0131l\u0131ml\u0131 dedikleri b\u00fct\u00fcn \u0130slami hareketler silahl\u0131 ve en \u015fiddetli hareketlere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnce, \u015fimdi kendileri san\u0131r\u0131m yeni bir muhasebenin e\u015fi\u011fine geldiler.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin Rojava ve Kobani politikas\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Kobani\u2019deki K\u00fcrtlere, Ezidilere vs. daha fazla destek olabilir miydi T\u00fcrkiye?<\/strong><\/p>\n

Kobani\u2019deki direni\u015fi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya selaml\u0131yor. Ger\u00e7i koalisyon g\u00fc\u00e7leri de yo\u011fun bombard\u0131manla Kobani\u2019nin ayakta kalmas\u0131na hayati bir katk\u0131da bulundular ama Kobani\u2019dekiler direnerek, sava\u015farak, bedel \u00f6deyerek\u00a0 Irak \u015eam \u0130slam Devleti\u2019ni (I\u015e\u0130D) durdurdular. T\u00fcrkiye zaten orada Kobanililere kar\u015f\u0131 sava\u015fan I\u015e\u0130D\u2019in m\u00fcttefi\u011fiydi, T\u00fcrk subaylar\u0131n\u0131n I\u015e\u0130D saflar\u0131nda sava\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok Orta Do\u011fu gazetesinde yaz\u0131ld\u0131, \u00e7izildi. Bu bak\u0131mdan Kobani\u2019deki direni\u015f T\u00fcrkiye\u2019nin Rojava politikas\u0131n\u0131 da iflas ettirdi, iflas\u0131n\u0131 hepimize g\u00f6sterdi. O direni\u015fi ancak selamlayabilirim, ba\u015fka bir \u015fey diyemiyorum.<\/p>\n

\u201c17-25 Aral\u0131k operasyonlar\u0131nda \u00e7ok sa\u011flam deliller var, h\u0131rs\u0131zl\u0131k yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, r\u00fc\u015fvetler verildi\u011fi, apa\u00e7\u0131k ortada. Bunun hesaps\u0131z, yarg\u0131s\u0131z kalmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

17 Aral\u0131k soru\u015fturmalar\u0131, yolsuzluk iddialar\u0131 ve \u015fu anda gelinen noktay\u0131 nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyorsunuz? Sizce olanlar h\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 bir darbe miydi? Cemaat-Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi (AK Parti) kavgas\u0131n\u0131 nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

Cemaat-AKP kavgas\u0131 rant kavgas\u0131yd\u0131, dershaneler \u00fczerinden patlad\u0131 ve uzla\u015fmaz bir hal ald\u0131. Polislerin tutuklanmas\u0131na, baz\u0131 gazetecilerin i\u00e7eri at\u0131lmas\u0131na kadar varm\u0131\u015f bir durumda, \u00e7ok \u015fiddetli bir \u015fekle b\u00fcr\u00fcnd\u00fc. Fakat 17-25 Aral\u0131k operasyonlar\u0131nda \u00e7ok sa\u011flam deliller var, h\u0131rs\u0131zl\u0131k yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, r\u00fc\u015fvetler verildi\u011fi, 100 milyon, 150 milyon Dolar gibi mebla\u011flar\u0131n al\u0131n\u0131p verildi\u011fi apa\u00e7\u0131k ortada. Bunun hesaps\u0131z, yarg\u0131s\u0131z kalmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Dosya bug\u00fcn kapansa bile, er ge\u00e7 a\u00e7\u0131l\u0131r. Defter yeniden g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Biraz zamana ihtiya\u00e7 var.<\/p>\n

Siz a\u00e7\u0131k\u00e7a yolsuzluk, kara para aklama gibi iddialar\u0131 ispatlayan \u00e7ok yeterli deliller oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyor musunuz?<\/strong><\/p>\n

Tabii kesinlikle g\u00f6r\u00fcyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 dinlemeler mahkeme karar\u0131yla al\u0131nm\u0131\u015f ve \u00e7ok a\u00e7\u0131k ifadeler vard\u0131, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler vard\u0131. Baz\u0131 deliller hukuksuzdu ama tabii bunlar\u0131n de\u011ferlendirmesini yapacak merci zaten yarg\u0131d\u0131r. Meclis \u015fu anda yarg\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne gitmesini engelliyor bu dosyalar\u0131n. Yarg\u0131 bunu bir ele als\u0131n incelesin, akl\u0131yorsa yine yarg\u0131 aklas\u0131n. Oraya bile gitmemesi asl\u0131nda ne kadar korktuklar\u0131n\u0131, sa\u011flam deliller olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6steren ba\u015fka bir veri bence.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Milli \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131 (M\u0130T) kanunuyla ilgili yorumlar\u0131n\u0131z nelerdir? M\u0130T\u2019in \u00f6rg\u00fct kurma yetkisi almas\u0131, \u2018makul \u015f\u00fcphe\u2019 ad\u0131 alt\u0131nda herkesi tutuklaman\u0131n yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131\u2026 Toplum nereye gidiyor? M\u0130T m\u00fcste\u015far\u0131 hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar me\u015fhur ve reklam\u0131 yap\u0131l\u0131yor sanki. Bir kurtarma operasyonu olsa M\u0130T yapt\u0131 diye vurgularla veriliyor. Ya da M\u0130T m\u00fcste\u015far\u0131 bizzat \u00e7\u0131k\u0131p 2015\u2019te bir s\u00fcr\u00fc sald\u0131r\u0131lar, ter\u00f6r eylemleri beklediklerini a\u00e7\u0131klayabiliyor. Bunlarla ilgili yorumunuz nedir?<\/strong><\/p>\n

Evet, M\u0130T Ba\u015fkan\u0131 bizzat kendisi T\u00fcrkiye\u2019de sald\u0131r\u0131lar olacak dedi. I\u015e\u0130D\u2019le \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131, ortak olduklar\u0131 i\u00e7in b\u00fct\u00fcn h\u00fccrelerini biliyorlar ve ne kadar \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir belayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuzu g\u00f6r\u00fcyorlar. Zaman zaman b\u00f6yle a\u00e7\u0131klamalarla ileride olabilecek \u015feyleri \u015fimdiden haber verdiklerini, g\u00f6revlerini yapm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 san\u0131r\u0131m g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar ama d\u00f6k\u00fclecek her damla kan\u0131n sorumlusu ba\u015fta M\u0130T\u2019tir \u00e7\u00fcnk\u00fc Suriye\u2019deki sava\u015f\u0131 finanse eden, koordine eden, koronun \u015fefli\u011fini yapan kurum M\u0130T.<\/p>\n

\u201cT\u00fcrkiye\u2019de d\u00f6k\u00fclecek her damla kan\u0131n sorumlusu M\u0130T ve h\u00fck\u00fcmettir<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

Halk ne yapacak? Toplumu da \u00f6yle bir hale getirdiler ki herkesi s\u00fcrekli \u015fokluyorlar, kafalar\u0131 allak bullak ediyorlar. \u00d6rne\u011fin, cemaat s\u00f6zc\u00fcs\u00fc say\u0131lan birisi \u00e7\u0131k\u0131yor ve \u2018M\u0130T eylemler yapacak, cemaati y\u0131kacak\u2019 diyor. Daha sonra AK Parti taraf\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor ve \u2018Cemaat eylemler yapacak, bizi y\u0131kacak, bizi y\u0131pratmak i\u00e7in yapacaklar\u2019 diyor. Halk da bunlar\u0131 izliyoruz her g\u00fcn. Siz nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyorsunuz? \u00a0<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de yeniden derin operasyonlar\u0131 devreye sokabilirler ama kendileri \u00e7ok zarar g\u00f6r\u00fcrler. Yani T\u00fcrkiye\u2019de patlayacak her bomban\u0131n Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n bilgisi dahilinde oldu\u011funu art\u0131k herkes g\u00f6r\u00fcyor. Dindar kesimler i\u00e7in cemaat taban\u0131 da uyar\u0131larda bulunuyor. Benim tahminim cemaatin silahl\u0131 bir aparat\u0131 en az\u0131ndan bug\u00fcne kadar kan\u0131tlanamad\u0131. E\u011fer bombalama tipi \u015feyler yap\u0131l\u0131rsa sorumlusu h\u00fck\u00fcmet ve onun emrindeki istihbarat \u00f6rg\u00fct\u00fcd\u00fcr. Benim g\u00f6z\u00fcmde mesele b\u00f6yle. Cemaatle ili\u015fkili bir \u015fey s\u00f6ylemek i\u00e7in erken, net bir kan\u0131t yok \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n

Bunlar \u00e7ok \u00f6nemli iddialar. Sizinle biraz da T\u00fcrkiye\u2019de solu ve sosyalizmi konu\u015fmak istiyorum. Daha sonra Gezi, Aleviler, \u00e7e\u015fitli kimlikler ve Dersim\u2019e dair sorularla devam edece\u011fiz. So\u011fuk sava\u015f\u0131n bitimiyle birlikte siz kendinizi nas\u0131l tan\u0131ml\u0131yorsunuz? Siz hala devrimci misiniz? Kendinizi sosyalist ya da kom\u00fcnist olarak g\u00f6r\u00fcyor musunuz? Yoksa sol liberal misiniz? Sosyal demokrat ya da radikal demokrat m\u0131s\u0131n\u0131z? Sizin sol anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131z ne? Sol nas\u0131l olmal\u0131 sizce?<\/strong><\/p>\n

Ben sol anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131 eme\u011fin iktidar\u0131 olarak ifade edebilirim. \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n, emek verenlerin, eme\u011fiyle ge\u00e7inenlerin h\u00fck\u00fcmette oldu\u011fu bir rejim hayal ediyorum. O y\u00fczden \u00e7ok kal\u0131n \u00e7izgilerle tahayy\u00fcl etti\u011fim toplumu \u00e7izemem. Fakat sosyalizmin de tan\u0131m\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi a\u00e7\u0131k. Sosyalizm teorisi uzun y\u0131llar tek parti kurmak, tek parti diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcr\u00fctmek, tek bir s\u0131n\u0131f\u0131n iktidar\u0131 \u00fczerinden devam etti. Bunlar\u0131n da bence 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda yeniden \u015fekillenmesi gerekti\u011fi a\u00e7\u0131k. Az\u0131nl\u0131klara, de\u011fi\u015fik inan\u00e7lara, farkl\u0131 cinsel y\u00f6nelim gruplar\u0131na kar\u015f\u0131 daha kapsay\u0131c\u0131 ve sayg\u0131l\u0131 bir sosyalizm modeline ihtiyac\u0131m\u0131z var. Kapitalizm k\u00f6t\u00fc, siyasal \u0130slam da k\u00f6t\u00fc, ama sosyalizm de bir reforma ihtiya\u00e7 duyuyor.<\/p>\n

\u201cKapitalizm olmamal\u0131 ama sosyalizmin de reforma ihtiyac\u0131 var. Az\u0131nl\u0131klara, de\u011fi\u015fik inan\u00e7lara, farkl\u0131 cinsel y\u00f6nelim gruplar\u0131na kar\u015f\u0131 daha kapsay\u0131c\u0131 ve sayg\u0131l\u0131 bir sosyalizm modeline ihtiyac\u0131m\u0131z<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

Sol, neoliberalizm ve kapitalizmi de toptan ele\u015ftirmeli mi yoksa sistem i\u00e7inde kal\u0131p belli kazan\u0131mlar elde etme noktas\u0131na m\u0131 odaklanmal\u0131? Yoksa onlara tamamen kar\u015f\u0131 m\u0131 durmal\u0131? \u00d6nceliklerini nas\u0131l belirlemeli?<\/strong><\/p>\n

Kapitalizme kar\u015f\u0131y\u0131m zaten, kapitalizm olmamal\u0131, fakat yerine konulacak sistem konusunda biraz esnek olunmas\u0131 laz\u0131m diyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc mevcut deneyim bir\u00e7ok \u015feyin yanl\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 hepimize g\u00f6sterdi. Kapitalizmin iflas eden bir rejim oldu\u011fu ve d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn kaynaklar\u0131n\u0131 t\u00fcketti\u011fi, \u00e7evreyi yok etti\u011fi \u00e7ok a\u00e7\u0131k. Bizim Be\u015fikta\u015f\u2019ta, Sar\u0131yer\u2019de, \u015ei\u015fli Belediyeleri\u2019nde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fey de asl\u0131nda kapitalizmin buhran\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olan sorunlard\u0131.<\/p>\n

Yeni liberalizmle (neoliberalizm) birlikte kimlik siyaseti \u00e7ok geli\u015fti\u011fi i\u00e7in sormak istiyorum, siz kendinizi Alevi olarak tan\u0131mlamaktan \u00e7ok sosyalist olarak tan\u0131mlamay\u0131 tercih etti\u011finizi s\u00f6ylediniz. Bunun sebebi nedir?<\/strong><\/p>\n

Ezilen kimliklerin, haklar\u0131 inkar edilen ve bask\u0131 alt\u0131nda tutulan kimliklerin haklar\u0131n\u0131 savundu\u011funuz s\u00fcrece hi\u00e7bir sorun yok, kimlik meselesinde. Bu \u00e7ok net. Ancak bu ayr\u0131mlar, bu sorunlar \u00e7ok abart\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, hep bunun \u00fczerinde konu\u015fuldu\u011funda toplumun bir arada kalma \u015fans\u0131 yok. Bir mahallenin bile bir arada ya\u015fama \u015fans\u0131 yok, b\u0131rak\u0131n bir \u00fclkeyi. Bu nedenle kimlik siyasetini haklar\u0131n savunulmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan mant\u0131kl\u0131 ve gerekli ama \u00e7ok abart\u0131l\u0131 olmas\u0131 durumunda, \u00e7ok tehlikeli g\u00f6r\u00fcyorum. O y\u00fczden kendimi emek, sermaye, s\u0131n\u0131f gibi kavramlarla ifade etmeyi daha do\u011fru buluyorum. Bir de sadece Aleviler\u2019den sadece K\u00fcrtler\u2019den ve sadece ezilenlerden olu\u015fmu\u015f bir mahallede ya\u015famak da benim hayalim de\u011fil ki.<\/p>\n

Ulus devletin yaratt\u0131\u011f\u0131 ciddi sorunlar var kimlikler \u00fczerinde, az\u0131nl\u0131klar \u00fczerinde. Bunlar\u0131n da tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gerekiyordu. Bir yandan da kimlik siyaseti toplumlar\u0131 parampar\u00e7a ediyor. S\u0131n\u0131f, emek m\u00fccadelesinin \u00f6neminden de a\u015f\u0131r\u0131 abartmadan kimlik siyasetinin gereklili\u011finden de bahsediyorsunuz. Ama \u015fu anda T\u00fcrkiye\u2019deki deneyimde ikisi birlikte y\u00fcr\u00fcyemiyor gibi. Kendisini solda tan\u0131mlayan baz\u0131 gruplar sadece kimliklere odakl\u0131 siyaset yaparken baz\u0131lar\u0131 da s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinden bahsediyor ve \u00f6tekileri kapitalist sisteme entegre olmak ve ona hizmet etmekle su\u00e7luyor. Eskiden sosyalizm i\u00e7inde bu kimlik sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlenecek diye inan\u0131l\u0131rd\u0131 ancak sosyalizmin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131 ile bu inan\u00e7 da fazla ra\u011fbet g\u00f6rm\u00fcyor art\u0131k. Siz nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyorsunuz bu durumu?<\/strong><\/p>\n

Ben sosyalizmin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn bu kimliklerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda belirleyici halka oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Sosyalizm y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in b\u00fct\u00fcn alt kimlikler canland\u0131. Bunun olumlu baz\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 da oldu. Diyelim k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131n\u0131, onlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrlerini tan\u0131d\u0131 d\u00fcnya, bu \u00e7ok iyi bir \u015fey. Ama d\u00fcnyada \u2018biz\u2019 diyebilece\u011fimiz hi\u00e7bir \u015fey kalmad\u0131. Avrupa\u2019da bile M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131, Hristiyanl\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131yoruz. Almanya\u2019daki b\u00fcy\u00fck partiler i\u00e7inde bile mesele b\u00f6yle, din \u00f6n planda. Bu \u00e7ok tehlikeli ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin de \u00f6n\u00fcn\u00fc karart\u0131yor. Bizim meselemiz dinlerle, inan\u00e7larla de\u011fil, bunlar balon meseleler. Asl\u0131nda, mesele s\u0131n\u0131flar aras\u0131ndaki bir mesele, fakat ezilen s\u0131n\u0131flar\u0131 temsil eden sosyalist hareketler de zaman\u0131nda bu kimlik mevzular\u0131na biraz Frans\u0131z kald\u0131lar, bunu da d\u00fcr\u00fcst s\u00f6yleyelim. Benim i\u00e7inde bulundu\u011fum sosyalist hareket mesela, devrim olduktan sonra Dersim 38\u2019i konu\u015furuz, diyordu, belki de bu y\u00fczden hi\u00e7bir zaman bu konuda bir \u015fey yapmad\u0131. Ben ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla bu meseleyi ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131mda, ba\u011fl\u0131 oldu\u011fum sosyalist cemaatin ilk tepkisi beni susturmak oldu. Ne yap\u0131yorsun sen, niye bu konular\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131yorsun, git fabrika meselelerini \u00e7al\u0131\u015f, dediler.<\/p>\n

Sosyalizm ger\u00e7ekle\u015fseydi bu sorunlar olmayacakt\u0131 iddias\u0131, sosyalizm bu kimliklerin, ezilen, yok say\u0131lan kimliklerin sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zecekti iddias\u0131 o zaman i\u00e7i doldurulmam\u0131\u015f bir retorikten mi ibaretti?<\/strong><\/p>\n

Evet, bence i\u00e7i doldurulmam\u0131\u015ft\u0131r, sadece bu konuda geli\u015febilecek tepkileri bast\u0131rmak ama\u00e7l\u0131yd\u0131. Sosyalizm gelene kadar bu kimlikler \u00f6lebilir, duyarl\u0131 bir siyasal hareket bizim m\u00fccadelemiz ba\u015far\u0131yla ula\u015fsa da ula\u015fmasa da bu sorunlar b\u00fcy\u00fck sorunlard\u0131r, \u2018kad\u0131n sorunu, feminizm sorunu, \u00e7ocuk sorunu, bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc m\u00fccadele ederken de \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in taktikler geli\u015ftirelim\u2019 demeliydi ama bu i\u015f yap\u0131lmad\u0131. Ben mesela, ilk Zazaca yaz\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131mda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm ilk tepkilerden biri, ait oldu\u011fum siyasal hareketten geldi, sen ne yap\u0131yorsun, bu dili ka\u00e7 ki\u015fi anl\u0131yor, ka\u00e7 ki\u015fi T\u00fcrkiye\u2019de Zazaca konu\u015fuyor, senin entelekt\u00fcel yeteneklerin y\u00fcksek, bununla m\u0131 u\u011fra\u015facaks\u0131n, diye beni ay\u0131plad\u0131lar. Dolay\u0131s\u0131yla o zaman ilk defa, ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fum sosyalist hareketin de k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgileri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ve derin bir hesapla\u015fma ya\u015fad\u0131m. Kopu\u015fum da asl\u0131nda bununla ilgilidir, sosyalist cemaatten kopu\u015fum. D\u00fc\u015f\u00fcnce olarak kopmad\u0131m ama sosyalist hareketten bu nedenle koptum, bu kimlik meselelerinde hi\u00e7bir zaman anlay\u0131\u015fl\u0131 bir \u015fey g\u00f6rmedim, yollar ayr\u0131ld\u0131.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u201cGezi bence bir devrimdir. Devrim diyorum, \u00e7ok abart\u0131yorum bilerek \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f sistemini y\u0131kt\u0131<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

Sosyalizmin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc ve soldaki de\u011fi\u015fimleri ki\u015fisel hikayenizle de birle\u015ftirerek konu\u015ftuk, yeniden g\u00fcncel geli\u015fmelere d\u00f6nersek, Gezi\u2019yi konu\u015fal\u0131m. \u00d6l\u00fcmleri ve cinayetleri tekrar sormayaca\u011f\u0131m ama \u00f6zellikle Ethem ile ilgili bir soru sormak istiyorum. Meclis ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na, Ethem Sar\u0131s\u00fcl\u00fck\u2019\u00fcn katili polis Ahmet \u015eahbaz i\u00e7in \u015eanl\u0131urfa Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019nde maddi yard\u0131m kampanyas\u0131 ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair bir soru \u00f6nergesi sunmu\u015fsunuz. Onun detaylar\u0131yla ilgili bilgi verebilir misiniz?<\/strong><\/p>\n

Sorum \u00fczerine Emniyet de a\u00e7\u0131klama yapt\u0131, bu yard\u0131m kampanyas\u0131n\u0131 do\u011frulad\u0131. Meslekta\u015f dayan\u0131\u015fmas\u0131, dedi ve \u015eahbaz\u2019\u0131n yarg\u0131lanmas\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ekledi, yani daha kesinle\u015fmedi, su\u00e7lu de\u011fil, imas\u0131nda bulundu. Ankara Emniyeti de polis \u015eahbaz\u2019\u0131n bir kusuru olmad\u0131\u011f\u0131na dair, idari soru\u015fturmada bir karar verdi. Yani, kendisini savunmu\u015ftur, savunma refleksiyle silah\u0131n\u0131 ate\u015flemi\u015ftir, dedi. Bu bak\u0131mdan Emniyet\u2019in, hem Ethem\u2019in \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesine kay\u0131ts\u0131z kald\u0131\u011f\u0131 hem Ethem\u2019in ya\u015fama hakk\u0131n\u0131 kabul etmedi\u011fi hem de mahkeme karar\u0131yla ceza alan, en az\u0131ndan art\u0131k yar\u0131 yar\u0131ya su\u00e7lulu\u011fu bilinen birine sahip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu herhangi bir emniyet te\u015fkilat\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok k\u00f6t\u00fc, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir emniyet te\u015fkilat\u0131n\u0131n toplumda sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131, g\u00fcvenilirli\u011fi zarar g\u00f6rebilir.<\/p>\n

Buradan yola \u00e7\u0131karak siz Gezi\u2019yi nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyorsunuz? Gezi T\u00fcrkiye\u2019de k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fim yaratabildi mi?<\/strong><\/p>\n

Tabii, tabii, Gezi bence bir devrimdir. Devrim diyorum, \u00e7ok abart\u0131yorum bilerek \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f sistemini y\u0131kt\u0131. AKP\u2019nin yenilebilece\u011fini Haziran 2013\u2019te milyonlarca insan deneyimledi. Soka\u011fa bizzat emniyetin raporuna g\u00f6re 13 milyon ki\u015fi \u00e7\u0131kt\u0131 ki, \u00e7ok \u00fcst\u00fcndedir soka\u011fa \u00e7\u0131kanlar. T\u00fcrkiye\u2019nin iki \u015fehri hari\u00e7 b\u00fct\u00fcn \u015fehirlerinde g\u00f6steriler oldu, yani g\u00fcnl\u00fck hayattan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015fe ve siyasete kadar muazzam etkileri oldu. San\u0131r\u0131m Gezi\u2019yi anlamam\u0131z i\u00e7in bir 10-20 y\u0131l kadar beklememiz ve daha sonra neler olabilece\u011fini g\u00f6rmemiz gerekiyor.<\/p>\n

\u015eimdi ki Birle\u015fik Haziran Hareketi gibi hareketlere nas\u0131l bak\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n

\u00c7ok olumlu buluyorum. Bunu Gezi yaratt\u0131 zaten, Gezi b\u00fct\u00fcn bu gruplar\u0131 bir araya getirdi. \u00c7ok say\u0131da sol parti ve \u00e7evre var i\u00e7inde. Korkum bu siyaset, se\u00e7im sand\u0131k hesaplar\u0131na e\u011fer fazla ilgi g\u00f6sterirse, o enerjinin heba olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Twitter\u2019da Birle\u015fik Haziran Hareketi\u2019ne partile\u015fmeme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunmu\u015ftunuz. 14 maddelik bir bildiri yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131n\u0131z, Gezi\u2019den sonra neler de\u011fi\u015fti, neden parti olmama \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundunuz?<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de 30-40 tane parti var. Onlara yeni bir tanesi daha eklenecek, ama bir hayalet olarak kal\u0131rsa, sorunlara m\u00fcdahale eden, b\u00fcrosu olmayan, toplumun vicdan\u0131n\u0131 temsil eden, diyelim i\u015fte, Charlie Hebdo vuruldu\u011funda gidip, \u0130stanbul\u2019da y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yapan iki bin ki\u015filik, b\u00f6yle bir hareket olmas\u0131 daha do\u011fru geliyor. Evvelden partile\u015fme diye hi\u00e7 kimseye seslenmezdim, parti hak alman\u0131n, direnmenin arac\u0131yd\u0131, siyaset gelene\u011fimiz i\u00e7erisinde, ama \u015fu an \u00f6nermiyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc bir s\u00fcr\u00fc sosyalist parti var, g\u00fc\u00e7 olam\u0131yorlar, yeni birine gerek yok.<\/p>\n

Gezi\u2019nin bir lideri yok, partisi yok, asl\u0131nda Gezi\u2019ye kat\u0131lan insanlar pek \u00e7ok siyasi konuda birbirileriyle anla\u015famayabiliyorlar, yani sadece belli de\u011ferler ve belli haklar\u0131 savunma \u00fczerinde anla\u015fm\u0131\u015flar. Bu ba\u011flamda da m\u0131 partile\u015fmemesi gerekir sizce? Gezi\u2019yi Gezi yapan biraz da bu karakteri mi?<\/strong><\/p>\n

Kesinlikle do\u011fru, partile\u015firse, yani \u015fimdi s\u00f6yle size izah edeyim: T\u00fcrkiye Meclisi\u2019ni olu\u015fturdu\u011funda baz\u0131 arkada\u015flar \u015f\u00f6yle ele\u015ftiriler yapt\u0131lar: Kobani\u2019yi niye vurgulam\u0131yorsunuz, anadilde e\u011fitim niye yok, diye ele\u015ftiriler yapt\u0131lar. Asl\u0131nda i\u015fte farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri i\u00e7eren bir \u015fey oldu\u011fu i\u00e7in, her alana girip bir \u015fey s\u00f6ylemeden y\u00fcr\u00fcyorsun, her alana girip bir \u015fey s\u00f6yledi\u011finde o alanlarda farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenler de d\u0131\u015far\u0131da kal\u0131yor. Mesela, Birle\u015fik Haziran, Kobani\u2019yle ilgili bir \u015fey s\u00f6ylemek zorunda de\u011fildi, \u00e7\u00fcnk\u00fc Kobani hemen hemen I\u015e\u0130D\u2019den temizlendi. Amerikan, Avrupa ve hatta Fas hava kuvvetleri havadan d\u00f6v\u00fcyor her g\u00fcn. En az\u0131ndan kontrol alt\u0131na ald\u0131lar I\u015e\u0130D\u2019in yay\u0131lmas\u0131n\u0131. Kobani\u2019yle ilgili bir \u015fey s\u00f6ylemesine gerek yok. Anadilde e\u011fitim, Birle\u015fik Haziran \u015fu an T\u00fcrkiye\u2019nin bat\u0131s\u0131nda \u00f6rg\u00fctlendi\u011fi i\u00e7in ana dilde e\u011fitim \u015fu anda \u00e7ok acil bir madde de\u011fil. T\u00fcrkiye\u2019nin bat\u0131s\u0131nda da K\u00fcrtler, Araplar, Zazalar, di\u011fer gruplar ya\u015f\u0131yor ve \u00e7o\u011funluk oldu\u011fu, yo\u011funla\u015ft\u0131klar\u0131 yerler de var. Buralarda anadilde e\u011fitim yapan okullar da olmal\u0131. Birle\u015fik Haziran bunlar\u0131 s\u00f6ylemeli, ama \u015fiddetli bir g\u00f6vde olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in temsil etti\u011fi kitle a\u00e7\u0131s\u0131ndan, bu alanlarda \u015fiddetli bir sesle bir \u015fey s\u00f6ylemiyor. Bir \u015fey s\u00f6ylememe, san\u0131r\u0131m en geni\u015f kitleyi etraflar\u0131nda tutmay\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

Gezi\u2019de \u00e7ok farkl\u0131 kimlikler daha da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr oldu. \u00d6rne\u011fin, LGBT\u2019liler dikkat \u00e7ektiler. LGBT hareketinin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmas\u0131 ve Gezi\u2019de toplumsal siyasetin ortas\u0131nda taraf olmas\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Cumhuriyet Halk Partisi\u2019nin (CHP) LGBT\u2019lilere bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 nas\u0131l?<\/strong><\/p>\n

LGBT hareketinin \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi ve toplumda kabul g\u00f6rmesi \u00e7ok \u00f6nemli ve olumludur. Baz\u0131 belediye meclislerine aday olan ve se\u00e7ilenler oldu. CHP\u2019nin de bu konuda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir \u00e7izgiye do\u011fru gitti\u011fini g\u00f6r\u00fcyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc Binnaz Toprak, Melda Onur gibi kad\u0131n milletvekilleri bu alanda \u00e7ok da \u00e7aba harcad\u0131lar. Ben de LGBT\u2019lilerin bir konferans\u0131na kat\u0131ld\u0131m, konu\u015fma yapt\u0131m falan, bana sorular sordular. Do\u011frusu Dersim\u2019de \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 40 y\u0131l\u0131n\u0131 ge\u00e7irmi\u015f birisi olarak bu benim yeni tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m bir alan, ama oldu\u011funca \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in CHP\u2019de \u00e7aba harc\u0131yorum, u\u011fra\u015f\u0131yorum.<\/p>\n

\u201cLGBT haklar\u0131 anayasal g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmal\u0131<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

K\u0131z\u0131lay Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n LGBT\u2019lilerin kan ba\u011f\u0131\u015f\u0131 yapmas\u0131 konusundaki a\u00e7\u0131klamalar\u0131 \u00e7ok tepki alm\u0131\u015ft\u0131. Siz LGBT haklar\u0131n\u0131n anayasada g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?<\/strong><\/p>\n

Hi\u00e7 ku\u015fkusuz. Bu mesele y\u00fczy\u0131llard\u0131r vard\u0131r. Yeni yeni konu\u015fuluyor sadece, insanl\u0131k daha yeni yeni bunun bir hastal\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, do\u011fal bir y\u00f6nelim oldu\u011funu kabul etti. Toplumlar de\u011fi\u015fiyor, de\u011fi\u015fime, akla ve bilime y\u00f6nelik olana ayak uydurmal\u0131y\u0131z, benim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm bu. 50 y\u0131l evvel bu konu\u015fulsayd\u0131 benimle veya ba\u015fka biriyle, herhalde bunlar\u0131 s\u00f6ylemezdi. Bunun hani bir hastal\u0131k falan oldu\u011funu, tedavi edilmesi gerekti\u011fini, falan s\u00f6ylerdi. Ama bilim bize bunun b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, do\u011fal bir y\u00f6nelim oldu\u011funu \u00f6\u011fretiyor.<\/p>\n

Son olarak Aleviler ve Dersim\u2019i de konu\u015fal\u0131m. Siz \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131n\u0131z bu konularda. \u00d6ncelikle h\u00fck\u00fcmet K\u00fcrt a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131ndan sonra bir de Alevi a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131. Hatta cemevlerinin stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn verilmesi tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu ama buna y\u00f6nelik bir geli\u015fme olmad\u0131, siz nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz Alevi a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131? Beklentileriniz neler?<\/strong><\/p>\n

E\u011fer siyasal \u0130slam bir g\u00fcn cemevini bir ibadethane olarak kabul ederse, o g\u00fcn siyasal \u0130slam siyasal \u0130slam olmaktan \u00e7\u0131kacak. Dolay\u0131s\u0131yla bu \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir reform olur, asl\u0131nda \u0130slam\u2019da da bir reform olur, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u0130slamc\u0131lar, camide be\u015f vakit namaz, Cuma namaz\u0131, 30 g\u00fcn oru\u00e7 diye, \u015fekli bir \u0130slam\u2019\u0131 hep dayat\u0131yorlard\u0131. Diyanet i\u015fleri ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 da bunu her saat fetvalar\u0131yla dayat\u0131yor topluma. E\u011fer cemevi ibadethane olursa, \u0130slam\u2019\u0131n bir\u00e7ok ibadethanesi oldu\u011fu kabul edilir ve \u0130slam\u2019da da bir yumu\u015fama, reform d\u00f6nemi ba\u015flayabilir. Ben cemevinin tan\u0131nmas\u0131n\u0131n \u0130slamc\u0131lar\u0131n kendileriyle y\u00fczle\u015fme, reforme olmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, as\u0131l onlar y\u00f6n\u00fcnden bir \u015fans olarak g\u00f6r\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc Aleviler zaten cemevine gidiyor, kendi paralar\u0131yla cemevi yap\u0131yorlar, devlet tan\u0131masa bile.<\/p>\n

\u201cAKP\u2019nin Alevi a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 yok. Ben cemevinin tan\u0131nmas\u0131n\u0131n as\u0131l \u0130slamc\u0131lar\u0131n kendileriyle y\u00fczle\u015fme, reforme olmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir \u015fans olarak g\u00f6r\u00fcyorum<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

Bu Alevi a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131n dedi\u011fi gibi bir S\u00fcnnile\u015ftirme projesi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? B\u00f6yle bir tehlike var m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Ben bir Alevi a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 g\u00f6rm\u00fcyorum. \u015eu ana kadar Alevilerin isteklerini i\u00e7eren bir a\u00e7\u0131l\u0131m yok ortada. Sadece h\u00fck\u00fcmet her s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 anda Alevi a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131, Romen a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 diye balans ayarlar\u0131 yap\u0131yor. Herhangi bir a\u00e7\u0131l\u0131m yok ortada.<\/p>\n

Eyl\u00fcl ay\u0131nda twitter\u2019da t\u00fcrbana hi\u00e7bir zaman sayg\u0131 duymad\u0131m hala duymam \u015feklinde bir a\u00e7\u0131klama yapm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z. Yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? T\u00fcrbana kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz neler?<\/strong><\/p>\n

Hay\u0131r, asl\u0131nda t\u00fcrban\u0131 kastetmedim orada. T\u00fcrban, t\u00fcrban diye siyasal bir ideolojiyi savunma ad\u0131na s\u00f6yleyenleri kastediyordum. Yoksa ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fcyle, siyasetin d\u0131\u015f\u0131nda do\u011fal haliyle \u00f6rt\u00fcnen, bunu atalar\u0131ndan g\u00f6ren veya inanc\u0131na g\u00f6re \u00f6rt\u00fcnen ki\u015fiyle ilgili hi\u00e7bir s\u0131k\u0131nt\u0131m yok, herkes istedi\u011fi gibi giyinmeli. Ama bu t\u00fcrban meselesi sayg\u0131 duyulacak bir mesele de\u011fil, i\u015fte bunun arkas\u0131ndan T\u00fcrkiye bu kadar k\u00f6t\u00fc noktalara geldi. \u015eimdi ilkokul \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n t\u00fcrban takmas\u0131n\u0131 falan tart\u0131\u015f\u0131yorlar. Bir zamanlar ne diyorlard\u0131, sadece \u00fcniversitedeki 18\u2019ini ge\u00e7en kendi karar\u0131n\u0131 vermeli, nas\u0131l m\u00fcdahale ederiz, oysa \u015fimdi ilkokulda t\u00fcrban yasalla\u015ft\u0131. \u015eu anda dokuz ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocu\u011fa takt\u0131rabiliyorlar. Ve ilkokula t\u00fcrbanla \u00f6zellikle Anadolu\u2019da giden \u00e7ok say\u0131da \u00e7ocuk var. A\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k imamlar, diyanet i\u015fleri ba\u015fkanlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. Dokuz ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131 cinsel bir obje olarak g\u00f6r\u00fcyorlar ve t\u00fcrbanl\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlar. Dokuz ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocu\u011fa b\u00f6yle bakmak bence sap\u0131kl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Bir yaz\u0131n\u0131zda Dersim\u2019de ya\u015fayanlar\u0131n kendilerini K\u00fcrt, Zaza, Ermeni yerine Alevi K\u0131z\u0131lba\u015f olarak nitelendirdiklerini s\u00f6ylemi\u015ftiniz. \u0130nan\u00e7 kimlikleri daha m\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor? Bir de hi\u00e7 Ermeni kimli\u011fine rastlamad\u0131m demi\u015fsiniz a\u00e7\u0131k\u00e7a. O kimliklerini mi daha fazla ifade etmeleri gerekiyor?<\/strong><\/p>\n

Do\u011fru, inan\u00e7 \u015fimdi \u00f6n planda. Y\u00fczy\u0131llard\u0131r, Yavuz Sultan Selim\u2019den bu yana eziyet g\u00f6rmeleri etkili tabii. Ermeni kimli\u011fi hususunda ise, vurgulamak istedi\u011fim, o kimlikler var asl\u0131nda, ama onlar biraz ya\u015fad\u0131klar\u0131 korkun\u00e7 felaketten dolay\u0131 bu kimli\u011fi bir yerde sakl\u0131 tutuyorlar. Yani etnik kimlik \u00e7ok \u00f6n planda de\u011fil sanki, inan\u00e7 orada herkesi birle\u015ftiriyor gibi. Etnik kimlik geriye \u00e7ekilmi\u015f, kast\u0131m bu, bask\u0131y\u0131 inanca dair g\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7in bu y\u00f6nden kendilerini ifade ediyorlar ve bu bir cesaret s\u0131nav\u0131 onlar\u0131n a\u00e7\u0131s\u0131ndan, Alevi olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek.<\/p>\n

CHP milletvekili Sezgin Tanr\u0131kulu Ba\u015fbakan Erdo\u011fan\u2019\u0131n Dersim \u00f6zr\u00fcnden sonra parlamentoda da ger\u00e7ekle\u015fmesi gereken bir Dersim \u00f6zr\u00fcn\u00fcn gereklili\u011finden bahsetmi\u015fti. Bir Dersim kanunu da g\u00fcndemdeydi, sizin bundan beklentiniz var m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Televizyon ekran\u0131nda yap\u0131lan \u00f6zr\u00fc do\u011fru bulmuyorum. Sezgin Bey\u2019in zamanlamas\u0131 da, bunu bir televizyon program\u0131nda yapmas\u0131 da, bu meselenin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na ve ciddiyetine uygun de\u011fil. Ya bu parlamentoda olmal\u0131 ve b\u00fct\u00fcn fig\u00fcrlerin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir \u015fey olmal\u0131 ya da Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde bir t\u00f6ren olmal\u0131, demokratik bir devlette. Tabii \u015fu an demokratik bir devlet de\u011fil, a\u00e7\u0131k bir bask\u0131 rejimindeyiz. Dolay\u0131s\u0131yla benimki \u015fu an olmaz.<\/p>\n

Dersim\u2019le ilgili resmi \u00f6z\u00fcr olmal\u0131, bir devlet \u00f6zr\u00fc olmal\u0131 diyorsunuz. Ba\u015fbakan k\u00fcrs\u00fcden bir \u00f6z\u00fcr dileme s\u00f6yleminde bulundu\u011fu halde, h\u00fck\u00fcmet bunu neden yapmad\u0131 sizce? Resmi \u00f6z\u00fcr olursa, ondan sonra yap\u0131lmas\u0131 gereken ba\u015fka \u015feyler de var m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Dersimle ilgili o kadar \u00e7ok tart\u0131\u015fma oldu ve hi\u00e7bir ad\u0131m at\u0131lamad\u0131 ki, Dersim\u2019deki ya\u015fayan yakla\u015f\u0131k 100.000 hacimli n\u00fcfus art\u0131k \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor, bu mesele tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n, \u00e7\u00fcnk\u00fc bizim yaralar\u0131m\u0131z kan\u0131yor, hi\u00e7bir \u015fey yap\u0131lm\u0131yor. Bu nedenle, bu meselede de, ben, AKP\u2019nin bundan sonra \u00e7ok fazla at oynatamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Yap\u0131lmas\u0131 gereken belli, \u00f6z\u00fcr dilenmeli ve sonra halka sorulmal\u0131, ne yapal\u0131m, diye. Halk karar vermeli buna, tazminat m\u0131 \u00f6denecek, halk\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc tazminat istemiyor \u00f6l\u00fcleri \u00fczerinden, \u015fehrin toplu katliam yerleri mi a\u00e7\u0131lacak insanlara, s\u00fcrg\u00fcn listeleri mi a\u00e7\u0131klanacak. Belli ba\u015fl\u0131 talepler belli, ama yine de halka sorulmal\u0131, onlar ne istiyorlarsa, ona g\u00f6re yasama faaliyeti y\u00fcr\u00fct\u00fclmeli. Aksi halde bu a\u011f\u0131zlarda sak\u0131z oluyor ve bir s\u00fcre sonra hi\u00e7bir de\u011feri kalm\u0131yor bu tart\u0131\u015fman\u0131n.<\/p>\n

\u201cDersim\u2019de resmi bir \u00f6z\u00fcr olmal\u0131. \u00d6z\u00fcr dilenmeli ve ne yap\u0131laca\u011f\u0131 oran\u0131n halk\u0131na sorulmal\u0131. Halk karar vermeli<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

Dersim\u2019de ya\u015fananlar\u0131 nas\u0131l tan\u0131ml\u0131yorsunuz, soyk\u0131r\u0131m m\u0131 katliam m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Ben soyk\u0131r\u0131m\u0131 hi\u00e7 kullanmad\u0131m, insanlar inciniyor. Yani buna katliam dedim. \u00c7\u00fcnk\u00fc zor tart\u0131\u015fmalar bunlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc soyk\u0131r\u0131m siyasile\u015fmi\u015f bir diskur, Ermeni meselesinden dolay\u0131. Katliam deniyor, zaten Dersim Katliam\u0131 oldu\u011funu herkes kabul ediyor. Herkes a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 bunu kabul ediyor. Kimseyi k\u0131rmadan incitmeden bu do\u011frultuda gitsek daha iyi olur gibime geliyor. Ben bitmeyen polemiklerden de\u011fil, \u00e7\u00f6z\u00fcmden yanay\u0131m.<\/p>\n

Son olarak sizi Dersim milletvekili oldu\u011funuzu s\u00f6yl\u00fcyorsunuz. Sizi Dersim milletvekili olarak m\u0131 yazaca\u011f\u0131z, Tunceli mi?<\/strong><\/p>\n

Dersim tabii ki.<\/p>\n

Neden Dersim peki?<\/strong><\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc Tunceli, halk\u0131n haberi olmadan verilen bir isim. Dersim milletvekili de \u00e7ok do\u011fru olmuyor asl\u0131nda \u00e7\u00fcnk\u00fc Dersim \u00e7ok geni\u015f bir b\u00f6lge. Bing\u00f6l, Erzincan, Elaz\u0131\u011f, Sivas\u2019\u0131n bir k\u0131sm\u0131 bunun i\u00e7inde, il\u00e7eler var vs. Dersim dedi\u011finde de asl\u0131nda geni\u015f bir yer oluyor, kendimi abartm\u0131\u015f oluyorum, bu nedenle do\u011fru olmuyor. Ama ben yine de Dersim\u2019i tercih ediyorum.<\/p>\n

Son soru; Tunceli\u2019de T\u00fcrkiye Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin (TKP) ilk kez bir Belediye Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kazanmas\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

Dersim toplumu tar\u0131m toplumudur, ortak\u00e7\u0131d\u0131r, elli y\u0131l evvel en zengininin birka\u00e7 y\u00fcz koyunu vard\u0131. Siyasette de bu b\u00f6yledir. TKP, CHP, AKP ve Halklar\u0131n Demokrasi Partisi\u2019ne (HDP) oy veren sosyolojik olarak ayn\u0131d\u0131r. Halk kom\u00fcnisttir. TKP veya Kaypakkayac\u0131lar belediye de kazanabilir, milletvekili de \u00e7\u0131karabilir, e\u011fer do\u011fru isimler aday olursa. AKP \u00e7\u0131kam\u0131yor y\u0131llard\u0131r i\u015fte. Oras\u0131 Dersim\u2019dir.<\/p>\n

Bu uzun r\u00f6portaj ve sohbet i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz. Size ba\u015far\u0131lar ve kolayl\u0131klar diliyoruz.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Rica ederim. Ben te\u015fekk\u00fcr ederim. \u00c7ok iyi sorular vard\u0131, baya\u011f\u0131 teorik tart\u0131\u015fma da yapt\u0131k. \u00c7ok sa\u011flam sohbet oldu. Ben de size ba\u015far\u0131lar diliyorum.<\/p>\n

-SON-<\/strong><\/p>\n

\u00a9 2015 Research Turkey. T\u00fcm haklar\u0131 sakl\u0131d\u0131r. Bu r\u00f6portaj referans verilmeden bas\u0131lamaz, \u00e7o\u011falt\u0131lamaz veya kopya edilemez.<\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131 \u015fu \u015fekilde referans vererek kullanabilirsiniz:<\/p>\n

Research Turkey (Mart, 2015), \u201cH\u00fcseyin Ayg\u00fcn ile R\u00f6portaj: T\u00fcrkiye\u2019nin Siyasi Dinamikleri: Ge\u00e7mi\u015fin Miras\u0131 ve Bug\u00fcn\u00fcn Artan Zorluklar\u0131 (B\u00f6l\u00fcm II): T\u00fcrkiye\u2019de Devletin ve H\u00fck\u00fcmetin Siyasi Dinamikleri, Sol Hareketlerdeki D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler ve Ya\u015fanan Toplumsal Devinimler ve K\u0131y\u0131mlar\u201d, Cilt IV, Say\u0131 3, s.33-52, T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (Research Turkey), Londra: Research Turkey<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

H\u00fcseyin Ayg\u00fcn ile R\u00f6portaj: T\u00fcrkiye\u2019nin Siyasi Dinamikleri: Ge\u00e7mi\u015fin Miras\u0131 ve Bug\u00fcn\u00fcn Artan Zorluklar\u0131 B\u00f6l\u00fcm II T\u00fcrkiye\u2019de Devletin ve H\u00fck\u00fcmetin Siyasi Dinamikleri, Sol Hareketlerdeki D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler ve Ya\u015fanan Toplumsal Devinimler ve K\u0131y\u0131mlar T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (Research Turkey) olarak Cumhuriyet Halk Partisi\u2019nin (CHP) Tunceli milletvekili, kendi deyimiyle Dersim milletvekili, avukat ve hukuk\u00e7u H\u00fcseyin Ayg\u00fcn ile uzun […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8618,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[197],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8620"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8620"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8620\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8621,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8620\/revisions\/8621"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8618"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8620"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8620"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8620"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}