{"id":8626,"date":"2015-05-14T22:20:32","date_gmt":"2015-05-14T19:20:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.researchturkey.org\/interview-with-dr-nazan-ustundag-major-social-problems-in-todays-turkey-part-ii\/"},"modified":"2022-05-04T22:28:03","modified_gmt":"2022-05-04T19:28:03","slug":"interview-with-dr-nazan-ustundag-major-social-problems-in-todays-turkey-part-ii","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/interview-with-dr-nazan-ustundag-major-social-problems-in-todays-turkey-part-ii\/","title":{"rendered":"Dr. Nazan \u00dcst\u00fcnda\u011f ile R\u00f6portaj: G\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiyesi\u2019nin Belli Ba\u015fl\u0131 Sosyal Sorunlar\u0131 \u2013 B\u00f6l\u00fcm II"},"content":{"rendered":"

Dr. Nazan \u00dcst\u00fcnda\u011f ile R\u00f6portaj: G\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiyesi\u2019nin Belli Ba\u015fl\u0131 Sosyal Sorunlar\u0131<\/strong>\u00a0<\/strong><\/h3>\n

B\u00f6l\u00fcm II<\/strong><\/h3>\n

Halklar\u0131n Demokratik Partisi\u2019nin Se\u00e7im Baraj\u0131 Sorunsal\u0131, K\u00fcrt Hareketinin Evrensel S\u00f6yleminin Orta Do\u011fu\u2019daki \u00d6zg\u00fcrle\u015fmeye Katk\u0131s\u0131<\/strong><\/h4>\n

T\u00fcrkiye\u2019de sosyolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm t\u00fcm h\u0131z\u0131yla devam etmektedir. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn birincil yans\u0131malar\u0131ndan biri de kad\u0131nlara y\u00f6nelik \u015fiddet ve nefret cinayetleridir. Artan bu \u015fiddete kar\u015f\u0131 da, kad\u0131nlar\u0131n ba\u015fkald\u0131r\u0131 ve direni\u015fleri de daha da artmaktad\u0131r. Bununla birlikte, K\u00fcrt sorunu konusunda da hem Bar\u0131\u015f s\u00fcreci hem de Halklar\u0131n Demokratik Partisi\u2019nin (HDP) parti olarak 2015 genel se\u00e7imlerine kat\u0131lmas\u0131 T\u00fcrkiye\u2019deki hem partileri hem de farkl\u0131 sosyal tabaklar\u0131 etkilemektedir. Bu dinamikleri derinlemesine irdeleyebilmek i\u00e7in, T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (Research Turkey) olarak Dr. Nazan \u00dcst\u00fcnda\u011f ile T\u00fcrkiye\u2019deki belli ba\u015fl\u0131 sosyolojik ve siyasal dinamiklere dair bir r\u00f6portaj ger\u00e7ekle\u015ftirdik.<\/p>\n

Dr. \u00dcst\u00fcnda\u011f,\u00a0 Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi Sosyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde yard\u0131mc\u0131 do\u00e7ent olarak g\u00f6rev yapmaktad\u0131r. 2005 y\u0131l\u0131nda Indiana \u00dcniversitesi\u2019nde \u201cModerne Ait Olmak: T\u00fcrkiye Kentlerinde Kad\u0131nlar\u0131n \u00c7ilesi ve \u00d6znellikleri\u201d isimli doktora tez \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 bitirmi\u015ftir. Sa\u011fl\u0131k reformu konusunda bir kitap derlemi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 postkolonyalite, feminist teori, anlat\u0131 metotlar\u0131, devlet ve \u015fiddet \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve devlet etnografyas\u0131 konular\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. 2013\u2019ten beri d\u00fcnyada bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7leri hakk\u0131nda yaz\u0131lar yazmaktad\u0131r. \u00d6zg\u00fcr G\u00fcndem, Feminist Yakla\u015f\u0131mlar, Bianet ve T24\u2019te akt\u00fcel yaz\u0131lar\u0131 yer almaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, T\u00fcrkiye Jadaliyya sayfas\u0131n\u0131n edit\u00f6rlerindendir. Bar\u0131\u015f i\u00e7in Kad\u0131n Giri\u015fimi, Bar\u0131\u015f i\u00e7in Akademisyenler ve Bar\u0131\u015f Meclisi\u2019nin kurucular\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131m\u0131z\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise, T\u00fcrkiye\u2019nin belli ba\u015fl\u0131 sosyal ve siyasal geli\u015fmelerine de\u011findik. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcmde \u00f6zellikle, K\u00fcrt hareketi ve Bar\u0131\u015f s\u00fcreci ve de HDP\u2019nin 2015 genel se\u00e7imlerindeki durumunu konu\u015ftuk. Ayr\u0131ca, Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi (AKP) h\u00fck\u00fcmetinin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7 g\u00fcvenlik yasa tasar\u0131s\u0131, sa\u011fl\u0131kta d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm politikalar\u0131 ve d\u0131\u015f politikadaki tutumunu irdeledik.<\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131n \u00d6zeti<\/strong><\/h4>\n

\u201cK\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi; demokratik \u00f6zerkli\u011fi, kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc veya ekolojik bir d\u00fcnyay\u0131 \u015fimdi sadece K\u00fcrdistan i\u00e7in de\u011fil T\u00fcrkiye i\u00e7in ve b\u00fct\u00fcn Orta Do\u011fu i\u00e7in istiyor.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cHalklar\u0131n Demokrasi Partisi\u2019nin (HDP) baraj\u0131 ge\u00e7ece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. HDP herkese y\u00f6neliyor, ama bu baraj\u0131 a\u015fmak i\u00e7in de\u011fil, T\u00fcrkiye\u2019ye ve Orta Do\u011fu\u2019ya yeni, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc, kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc, ekolojik bir d\u00fcnyay\u0131 kurma talebi oldu\u011fu i\u00e7in herkese sesleniyor.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cPolitik partinin kendi evrensel de\u011ferleri partiyi \u00f6rg\u00fctler. Bu nedenle, HDP hem dindar K\u00fcrtleri hem de sek\u00fcler \u015fehirlileri de \u00f6rg\u00fctlemeye talip olmal\u0131d\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc bu ayr\u0131mlar bize \u015fu anda var olan sistemin dayatt\u0131\u011f\u0131 anla\u015fmalard\u0131r.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201c90\u2019lardan beri olan bar\u0131\u015f deneyimlerinin sonucunda Birle\u015fmi\u015f Milletler kad\u0131nlar\u0131n kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funu belirtiliyor<\/em>.\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cBar\u0131\u015f s\u00fcreci \u00e7ok uzun bir s\u00fcre\u00e7tir. Demokratik \u00f6zerklik olsa bile K\u00fcrdistan\u2019da bar\u0131\u015f s\u00fcreci tamamlanm\u0131\u015f olmayacak. Sistemin de\u011fi\u015fmesi, insanlar\u0131n demokratik bir \u015fekilde birbirleriyle ili\u015fkilenmesiyle bar\u0131\u015f s\u00fcreci ger\u00e7ekle\u015fecektir.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201c\u0130\u00e7 g\u00fcvenlik yasas\u0131 bir i\u00e7 sava\u015f yasas\u0131d\u0131r. Devletin halka, muhaliflere kolluk g\u00fc\u00e7leriyle sava\u015f a\u00e7mas\u0131n\u0131n yasalla\u015fmas\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle, bar\u0131\u015f s\u00fcreci \u00e7er\u00e7evesinde, demokratikle\u015ftirme s\u00fcreci \u00e7er\u00e7evesinde toplumun kendisini siyasi ve sosyal olarak ifade etmesinin \u00f6n\u00fcne b\u00fcy\u00fck engeller getirildi<\/em>.\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cAdalet ve Kalk\u0131nma Partisi\u2019ni (AKP) de her zaman neoliberal parti olarak g\u00f6rd\u00fcm ve bu anlam\u0131yla insanlar\u0131n olanaklar\u0131n\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini k\u0131s\u0131tlayan bir parti olarak g\u00f6rd\u00fcm. Ama belli bir konjonkt\u00fcrde, AKP, T\u00fcrkiye\u2019deki belli toplumsal kesimlerin tarih sahnesine \u00e7\u0131kma arzusuna cevap oldu.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cT\u00fcrkiye\u2019de ayd\u0131nlar hep bir \u2018devletin restorasyonu\u2019 projesine yat\u0131r\u0131m yapt\u0131lar ve AKP\u2019yi devleti de\u011fi\u015ftirdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde o restorasyona AKP ile birlikte yat\u0131r\u0131m yapt\u0131lar.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cGezi her politik mesaj\u0131 a\u015fan, her politik mesaj\u0131 a\u015fk\u0131n bir \u015feydi. Ayn\u0131 \u015fekilde, Ekim Olaylar\u0131 da herhangi bir politik mesaja indirgenemez<\/em>.\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cAKP\u2019nin uygulad\u0131\u011f\u0131 \u2018sa\u011fl\u0131kta d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u2019 tamam\u0131yla D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019n\u0131n sa\u011fl\u0131k ekonomisini neoliberalist bir politikan\u0131n i\u00e7ine almak i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 tavsiye karar\u0131n\u0131n aynen uygulanmas\u0131d\u0131r.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cArap Bahar\u0131\u2019n\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Orta Do\u011fu\u2019da \u00f6zg\u00fcrle\u015fme arzusuna ve kendi gelece\u011fini yaratmaya d\u00f6n\u00fck b\u00fcy\u00fck bir enerji a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cM\u00fczakerenin devam etmesi, m\u00fczakerenin bir hakikate d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, ger\u00e7ekten tart\u0131\u015f\u0131labilmesi ve Orta Do\u011fu\u2019da farkl\u0131 evrensel modellerin birbirleriyle me\u015fru ve a\u00e7\u0131k\u00e7a yar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131, bunun kapal\u0131 kutular ard\u0131nda y\u00fcr\u00fcmesinden \u00e7ok daha olumlu buluyorum.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131n Tam Metni <\/strong><\/h4>\n

Pekala, sizinle biraz da Halklar\u0131n Demokrasi Partisi\u2019nden (HDP) ve HDP\u2019nin se\u00e7im \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla ilgili konu\u015fmak istiyorum e\u011fer sizin i\u00e7in de uygunsa. \u00d6ncelikle HDP\u2019nin T\u00fcrkiyelile\u015fme projesini nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Sizce HDP\u2019nin \u2018K\u00fcrt Partisi\u2019 imaj\u0131ndan s\u0131yr\u0131l\u0131p soldaki bo\u015flu\u011fu doldurmas\u0131 i\u00e7in neler yapmas\u0131 gerekiyor?<\/strong><\/p>\n

Yani T\u00fcrkiyelile\u015fme dedi\u011fimiz \u015fey, ben \u015funu anl\u0131yorum T\u00fcrkiyelile\u015fmekten: K\u00fcrtlerin daha \u00f6nceden sadece K\u00fcrdistan\u2019da bir K\u00fcrdistan\u2019\u0131 de\u011fi\u015ftirme-d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme ve yahut da nas\u0131l diyeyim, b\u00f6yle bir talebi vard\u0131. \u015eimdi art\u0131k K\u00fcrtler bunu a\u015ft\u0131. K\u00fcrtler b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019yi y\u00f6netmeye talipler \u00e7\u00fcnk\u00fc, yani K\u00fcrtler derken K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi anlay\u0131\u015f\u0131 diyeyim, K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi; demokratik \u00f6zerkli\u011fi, kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc veya ekolojik bir d\u00fcnyay\u0131 \u015fimdi sadece K\u00fcrdistan i\u00e7in de\u011fil T\u00fcrkiye i\u00e7in ve b\u00fct\u00fcn Orta Do\u011fu i\u00e7in istiyorlar. Bu y\u00fczden de bence, K\u00fcrt Hareketi, T\u00fcrkiyelile\u015fmi\u015ftir ve Ortado\u011fulula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r, evrenselle\u015fmi\u015ftir. \u00d6b\u00fcr taraftan HDP a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakacak olursak HDP de bunu anlatabildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, bu evrenselli\u011fe talip oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde bu Orta Do\u011fu\u2019nun da T\u00fcrkiye\u2019nin de d\u00fcnyan\u0131n da \u00f6nemli bir g\u00fcc\u00fc olacakt\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

\u201cK\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi; demokratik \u00f6zerkli\u011fi, kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve ekolojik bir d\u00fcnyay\u0131 \u015fimdi b\u00fct\u00fcn Orta Do\u011fu i\u00e7in istiyor\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n

Peki HDP\u2019nin baraj\u0131 a\u015fma \u015fans\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

Bence kesinlikle a\u015facak. Orada ben hi\u00e7bir sorun g\u00f6rm\u00fcyorum yani.<\/p>\n

Halihaz\u0131rda zaten HDP\u2019nin baraj\u0131 a\u015fmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde kamuoyunda da yo\u011fun bir beklenti ve ilgi de olu\u015fmu\u015f durumda oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Hatta MHP\u2019li olmas\u0131na ra\u011fmen bu se\u00e7imlerde HDP\u2019ye oy verece\u011fini duydu\u011fumuz \u00e7e\u015fitli insanlarla da kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. HDP sizce baraj\u0131 a\u015far m\u0131 sorusuna da cevap verdiniz ama baraj\u0131 a\u015fmak i\u00e7in sizce HDP dindar K\u00fcrtlere mi yoksa \u015fehirli, sek\u00fcler, kendini solcu addeden kitlelere mi y\u00f6nelmeli? Ve yine bu ba\u011flamda 6-7 Ekim Olaylar\u0131\u2019n\u0131 siz nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

Ben dedi\u011fim gibi baraj\u0131 ge\u00e7ti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ge\u00e7ece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bir yere y\u00f6nlenmesi derken hepsine y\u00f6nlenmeli ama bu baraj\u0131 ge\u00e7mek i\u00e7in de\u011fil, T\u00fcrkiye\u2019ye ve Orta Do\u011fu\u2019ya bir evrensel, yani yeni, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc, kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc, ekolojik bir d\u00fcnyay\u0131 kurma talebi oldu\u011fu i\u00e7in herkese sesleniyor HDP, ha bunun \u00f6rg\u00fctsel sorunlar\u0131 var m\u0131, var. \u00d6rg\u00fctsel olarak bunu iyi anlayabiliyor mu, bunu iyi \u00f6rg\u00fctleyebiliyor mu bu d\u00fc\u015f\u00fcnceleri? Hay\u0131r hen\u00fcz de\u011fil, ama \u015fu anda bir at\u0131l\u0131m i\u00e7inde, bu at\u0131l\u0131m baraj\u0131 ge\u00e7mek i\u00e7in yeterli olacakt\u0131r ama T\u00fcrkiye\u2019yi y\u00f6netmek i\u00e7in yeterli olmayacak. Yani %40, %50 almas\u0131 gerekir HDP\u2019nin asl\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 evrensel de\u011ferler sebebiyle ama hen\u00fcz \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131s\u0131 buna kavu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hen\u00fcz kendisini bir tak\u0131m geleneksel parti reflekslerinden kurtaramad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in %11-12\u2019de kalacakt\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu bir taraf\u0131. \u00d6b\u00fcr taraftan 6-7 Ekim Olaylar\u0131\u2019n\u0131 ne a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendireyim?<\/p>\n

Yani 6-7 Ekim Olaylar\u0131\u2019nda da iki ayr\u0131 addedebilece\u011fimiz K\u00fcrt grubunun \u00f6zellikle birbiriyle \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ekseninde de cereyan etmi\u015f baz\u0131 olaylar oldu\u011fundan dolay\u0131 HDP\u2019nin hangi kanala y\u00f6nelmesinin nas\u0131l sonu\u00e7lar\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc \u00f6\u011frenmek istiyorum.<\/strong><\/p>\n

Bence politik bir parti birini ba\u015fkas\u0131ndan daha az, birini ba\u015fkas\u0131ndan daha, yani kendi evrensel de\u011ferleri vard\u0131r ve bu evrensel de\u011ferleri \u00f6rg\u00fctler. Yani HDP tabii ki dindar K\u00fcrtleri de \u00f6rg\u00fctlemeye talip olmal\u0131d\u0131r, sek\u00fcler \u015fehirlileri de \u00f6rg\u00fctlemeye talip olmal\u0131d\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar asl\u0131nda bu ayr\u0131mlar bize \u015fu anda var olan sistemin dayatt\u0131\u011f\u0131 anla\u015fmalard\u0131r. Yoksa \u015fehirli, precariat<\/em>\u2019n\u0131n son d\u00f6nem kapitalizmle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ezilme ve g\u00fc\u00e7 kaybetmeyle i\u015fte dindar K\u00fcrtlerin \u00e7\u00f6llerde, diyelim ki tar\u0131mdan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131, alanlar\u0131n\u0131n mahvedilmesi, bunlar birbirlerinden ayr\u0131k \u015feyler de\u011fil. Biz bunlar\u0131n tam da ayn\u0131 tahakk\u00fcm, ayn\u0131 iktidar ara\u00e7lar\u0131yla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyoruz ve bunu g\u00f6sterebildi\u011fimiz \u00f6l\u00e7\u00fcde zaten T\u00fcrkiye\u2019de yeni grupla\u015fmalar\u0131 hayal etmeyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmal\u0131y\u0131z. Yoksa sek\u00fcler \u015fehirliler ve dindar K\u00fcrtler denilen ayr\u0131m \u015fu anki iktidar\u0131n bize dayatt\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131m. Ben bu ayr\u0131m\u0131 kabul etmiyorum zaten. Yani bence ezenler ve ezilenler var. Bence g\u00fc\u00e7 kaybedenler ve g\u00fc\u00e7 kazananlar var.<\/p>\n

\u201cHDP\u2019nin farkl\u0131 kesimlere seslenmesi baraj\u0131 ge\u00e7mek i\u00e7in de\u011fil, onun \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc, kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc, ekolojik bir d\u00fcnyay\u0131 kurma talebi oldu\u011fu i\u00e7in<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

Peki bar\u0131\u015f s\u00fcrecinin geldi\u011fi son nokta itibariyle \u00d6calan\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 silah b\u0131rakma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n de\u011ferinin ve \u00f6neminin yads\u0131namayaca\u011f\u0131 hususunda hemfikiriz zannedersem, gerek s\u00fcrecin i\u015fleyi\u015fi, gerek geldi\u011fi nokta itibariyle s\u00fcrece dair fikirlerinizi bizimle payla\u015fabilir misiniz? Sizce bar\u0131\u015f s\u00fcrecinin i\u00e7eri\u011fi ne kadar s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir? Ya da bu s\u00fcrecin kamuya a\u00e7\u0131k olmamas\u0131 halklar aras\u0131ndaki bar\u0131\u015f\u0131n ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anla\u015fman\u0131n tesisine zarar veriyor mu?<\/strong><\/p>\n

Bence bir\u00e7ok sorun var bar\u0131\u015f s\u00fcrecinde; \u015feffaf olmamas\u0131, \u015fu anda toplumsal gruplar\u0131n kat\u0131lmas\u0131n\u0131 a\u00e7acak mekanizmalar\u0131n\u0131n olmamas\u0131, taraflar\u0131n e\u015fit bir \u015fekilde masada yer alamamas\u0131\u2026 B\u00fct\u00fcn bunlar \u00e7ok b\u00fcy\u00fck sorunlar ama ben bar\u0131\u015f s\u00fcrecinden memnunum. Yani \u00e7\u00fcnk\u00fc bar\u0131\u015f s\u00fcrecinin devam etmesinin T\u00fcrkiye\u2019deki b\u00fct\u00fcn halklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan faydal\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ama yani ben hani \u015fey diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, bu bar\u0131\u015f s\u00fcrecinin hakikaten bir toplumsal bar\u0131\u015f haline gelebilmesi i\u00e7in, iktidara ra\u011fmen bar\u0131\u015f, iktidarla m\u00fccadele ve m\u00fczakere\u2026 Ben bunlar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemsiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc bar\u0131\u015f\u0131n olabilmesi \u015fey de\u011fildir yani i\u015fte K\u00fcrtlere anadil hakk\u0131, at\u0131yorum, veya i\u015fte gibi hani b\u00f6yle \u00f6zel \u015feylerden ibaret de\u011fil sadece bar\u0131\u015f. Bar\u0131\u015f yeni bir toplumu kurmak, yeniden halklar\u0131n bir arada ya\u015fayaca\u011f\u0131 bir akit olu\u015fturmak, bir toplumsall\u0131k olu\u015fturmak. Bu da \u00e7ok uzun m\u00fccadele gerektiren bir \u015fey, yani bir masada oturup halledilecek bir \u015fey de\u011fil. Ama \u015fu anda bir masan\u0131n var olmas\u0131 bunu m\u00fccadelesinin verilmesi i\u00e7in bir altyap\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

Peki sizce bu halklar\u0131n birbiriyle kayna\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve toplumsal haf\u0131zan\u0131n iyile\u015ftirilip huzura kavu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in neler yap\u0131lmas\u0131 gerekir?<\/strong><\/p>\n

Ya halklar\u0131n birbiriyle kayna\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, toplumsal haf\u0131zan\u0131n\u2026 Yani bunlar \u00f6nemli \u015feyler do\u011fru. Bir\u00e7ok \u015fey yap\u0131labilir tabii ki ge\u00e7mi\u015fle y\u00fczle\u015fme yap\u0131labilir ama ben mahalle temelinde \u00e7ok \u015fey yap\u0131labilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc mahallelerde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck tansiyonlar var. Ve bu sadece K\u00fcrtlerle T\u00fcrkler aras\u0131nda de\u011fil, Aleviler ve dindar S\u00fcnniler aras\u0131nda da var. \u0130\u015fte demin konu\u015ftu\u011fumuz gibi kad\u0131nlar aras\u0131nda var. \u0130\u015fte gen\u00e7ler ve ya\u015fl\u0131lar aras\u0131nda var. \u0130nsanlar\u0131n birbirleriyle sadece ya nefret \u00fczerinden veyahut da pazar \u00fczerinden ili\u015fkilendi\u011fi bir toplumda ya\u015f\u0131yoruz. Oysaki ili\u015fkilenme alanlar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltmak, ili\u015fkilenme alanlar\u0131n\u0131 demokratikle\u015ftirmek gerekiyor. Yani b\u00f6yle \u00f6rg\u00fctlenmeler sa\u011flanmas\u0131 gerekiyor zaten HDP\u2019nin program\u0131nda olanlar bunlar oldu\u011fu i\u00e7in ben HDP\u2019li olarak tan\u0131ml\u0131yorum kendimi.<\/p>\n

\u201cPolitik partinin kendi evrensel de\u011ferleri partiyi \u00f6rg\u00fctler. HDP, hem dindar K\u00fcrtleri hem de sek\u00fcler \u015fehirlileri de \u00f6rg\u00fctlemelidir<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

Yak\u0131n zamanda yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z makalelerinizde bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin kamusal alandaki erkek egemenli\u011fini de do\u011falla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131ndan bahsetmi\u015ftiniz. Bu sizce AK Parti\u2019nin genel ataerkil tutumundan kaynaklan\u0131yor, yoksa ba\u015fka sebepleri de var m\u0131 alt\u0131nda yatan?<\/strong><\/p>\n

Yani mesela s\u0131rlara vak\u0131f olmak meselesi yani bir tak\u0131m s\u0131rlar var, onlara vak\u0131f olanlar var, onlara vak\u0131f olmayanlar var. Genelde kad\u0131nlard\u0131r s\u0131rlardan uzak olan. Yani erkeklik zaten s\u0131rlar \u00fczerinden kurulur. Kad\u0131nlar\u0131 d\u0131\u015flayan s\u0131rlar \u00fczerinden kurulur. \u00d6b\u00fcr taraftan i\u015fte egemenlerin masada oturuyor olmas\u0131, yani egemen derken b\u00fcy\u00fck adamlar\u0131n masalarda oturuyor olmas\u0131, o b\u00fcy\u00fck adamlar\u0131n birtak\u0131m konularda konu\u015fuyor olmas\u0131 ve toplumun bundan bihaber olmas\u0131\u2026 Bunlar hep belli erkeklik t\u00fcrlerini zaten g\u00fc\u00e7lendirir. Nitekim zaten 90\u2019lardan beri olan bar\u0131\u015f deneyimlerinin sonucunda Birle\u015fmi\u015f Milletler kad\u0131nlar\u0131n kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131nlar oturduk\u00e7a o masalara toplumlar demokratikle\u015fiyor ve toplumsalla\u015f\u0131yor. Mesela Kolombiya\u2019da ge\u00e7en sene iki kad\u0131n oturtuldu masaya, biri insan haklar\u0131ndan geliyor biri kad\u0131n hareketinden geliyor. Masada toplumsal meseleler de konu\u015fulmaya ba\u015flans\u0131n diye. Burada mesela Ceylan Ba\u011fr\u0131yan\u0131k ve Pervin Buldan\u2019\u0131n masada olmas\u0131n\u0131 ben \u00e7ok \u00f6nemsiyorum ama bunun \u00f6tesinde daha da fazla kad\u0131n olmas\u0131, insan haklar\u0131ndan gelen kad\u0131nlar\u0131n olmas\u0131, T\u00fcrkiye Feminist Hareketi\u2019nden gelen kad\u0131nlar\u0131n olmas\u0131 ve daha \u015feffaf bir \u015fekilde o masalarda nelerin konu\u015fuldu\u011funun kamuya aktar\u0131lmas\u0131, kad\u0131n meselelerinin konu\u015fulmas\u0131, bu sava\u015fta kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131n konu\u015fulmas\u0131 bence bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7lerini daha toplumsalla\u015ft\u0131racak ve daha derinle\u015ftirecektir.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u201cBar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7lerinde kad\u0131nlar\u0131n olmas\u0131, bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7lerini daha toplumsalla\u015ft\u0131racak ve daha derinle\u015ftirecektir<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

Peki yine \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecinin bu denli uzamas\u0131n\u0131n sebepleri aras\u0131nda kad\u0131nlar\u0131n masada olmamas\u0131n\u0131 da g\u00f6r\u00fcyorsunuz herhalde?<\/strong><\/p>\n

Ben \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecinin o kadar uzad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Yani ben orada daha farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7\u00f6z\u00fcm s\u00fcre\u00e7leri uzun s\u00fcre\u00e7lerdir zaten yani bug\u00fcnden yar\u0131na olmaz yani bug\u00fcnden yar\u0131na \u00f6rne\u011fin demokratik \u00f6zerklik olsa K\u00fcrdistan\u2019da bar\u0131\u015f s\u00fcreci tamamlanm\u0131\u015f gene de olmayacak. Yani yeni bir \u015feyin, biz burada sistemin de\u011fi\u015fmesinden, yeni bir akit olu\u015fmas\u0131ndan, insanlar\u0131n demokratik bir \u015fekilde birbiriyle ili\u015fkilenmesinden bahsediyoruz. O y\u00fczden bence bar\u0131\u015f s\u00fcreci daha \u00e7ok \u00e7ok uzun bir s\u00fcre\u00e7.<\/p>\n

Biraz da arzu ederseniz i\u00e7 politikadan konu\u015fal\u0131m. AKP\u2019li vekillerin \u015fiddete ba\u015fvurmaktan imtina etmeden meclisten ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u2018\u0130\u00e7 G\u00fcvenlik Yasa Tasar\u0131s\u0131\u2019 hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz ve meclisteki \u015fiddetin halka yans\u0131mas\u0131 sizce nas\u0131l olur? Bu tasar\u0131n\u0131n s\u00fcre\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da tehlike te\u015fkil etti\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? E\u011fer \u00f6yleyse sizce ne gibi tehlikeler te\u015fkil edebilir?<\/strong><\/p>\n

Yani i\u00e7 sava\u015f yasas\u0131d\u0131r bu. Yani devletin halka, muhaliflere kolluk g\u00fc\u00e7leriyle sava\u015f a\u00e7mas\u0131n\u0131n yasalla\u015fmas\u0131d\u0131r. Yani burada tart\u0131\u015facak hi\u00e7bir \u015fey g\u00f6rm\u00fcyorum bu g\u00fcvenlik yasas\u0131nda. Bunu bu \u015fekilde tan\u0131mlamak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Yani toplumu tamamen siyasetten uzakla\u015ft\u0131racak ve yani tam da \u015fu anda en fazla bar\u0131\u015f s\u00fcreci \u00e7er\u00e7evesinde, demokratikle\u015ftirme s\u00fcreci \u00e7er\u00e7evesinde toplumun kendisini siyasi ve sosyal olarak ifade etmesinin \u00f6n\u00fcne korkun\u00e7, b\u00fcy\u00fck engeller getirildi. Bunu ben bir i\u00e7 sava\u015f yasas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyorum.<\/p>\n

\u201c\u0130\u00e7 g\u00fcvenlik yasas\u0131, devletin halka, muhaliflere kolluk g\u00fc\u00e7leriyle sava\u015f a\u00e7mas\u0131n\u0131n yasalla\u015fmas\u0131d\u0131r\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n

Peki, Gen\u00e7 Siviller\u2019in kurucular\u0131ndan olan Turgay O\u011fur ge\u00e7enlerde iktidar\u0131 destekledi\u011fi i\u00e7in pi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek amac\u0131yla \u2018iktidar\u0131 destekledim, maymun gibi kafese kapat\u0131p gezdirseler \u015fikayet etmeye hakk\u0131m yok\u2019 diye bir tweet att\u0131. Sizin bu ba\u011flamda AKP\u2019ye olan inanc\u0131n\u0131z ne zaman ya da nas\u0131l, hangi olaydan sonra s\u00f6n\u00fcmlendi?<\/strong><\/p>\n

Benim AKP\u2019ye olan inanc\u0131m ne?!<\/p>\n

Yani bir demokrasi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 misyonuyla ilk etapta iktidara geldi\u011fini s\u00f6ylersek bunun sonras\u0131nda \u015f\u00f6yle de devam edece\u011fim soruma m\u00fcsaadenizle; bu ba\u011flamda ayd\u0131nlar\u0131n ve toplumun kanaat \u00f6nderlerinin toplumu yeniden y\u00f6nlendirmeden \u00f6nce bir \u00f6zele\u015ftiri vermeleri gerekti\u011fine ya da yanl\u0131\u015f \u00e7\u0131kan \u00f6ng\u00f6r\u00fclerini kabul etmeleri gerekti\u011fine inan\u0131yor musunuz?<\/strong><\/p>\n

Ben AKP\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7ok \u00f6nemli bir i\u015f ba\u015fard\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. O i\u015f de hakikaten belli ma\u011fdur kesimleri siyaset ve toplum sahnesine \u00e7\u0131kartt\u0131. Hi\u00e7bir zaman AKP bundan fazlas\u0131n\u0131 yapacak bir parti de\u011fildi. AKP kendisini zaten muhafazakar ve neoliberal olarak tan\u0131ml\u0131yor. En ba\u015f\u0131ndan beri b\u00fct\u00fcn ekonomik politikalar\u0131na kar\u015f\u0131yd\u0131m ben \u015fahsen. AKP\u2019yi de her zaman neoliberal parti olarak g\u00f6rd\u00fcm ve bu anlam\u0131yla insanlar\u0131n olanaklar\u0131n\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini k\u0131s\u0131tlayan bir parti olarak g\u00f6rd\u00fcm. Ama belli bir konjonkt\u00fcrde T\u00fcrkiye\u2019deki belli toplumsal kesimlerin tarih sahnesine \u00e7\u0131kma arzusuna cevap oldu AKP. O \u00f6l\u00e7\u00fcde de bence ba\u015far\u0131l\u0131 oldu. Yani CHP\u2019nin kurmu\u015f oldu\u011fu veya kemalizmin kurmu\u015f oldu\u011fu hiyerar\u015fileri y\u0131kt\u0131. Evet, yeni hiyerar\u015filer geli\u015ftirdi ve o hiyerar\u015filere kar\u015f\u0131 da m\u00fccadelenin s\u00fcrmesi gerekiyordu. Bence burada \u015f\u00f6yle bir hata var; ayd\u0131nlar\u0131n belki vermesi gereken, bizim ilk ba\u015ftan beri ele\u015ftirdi\u011fimiz, T\u00fcrkiye\u2019de ayd\u0131nlar hep bir \u2018devletin restorasyonu\u2019 projesine yat\u0131r\u0131m yapt\u0131lar ve AKP\u2019yi devleti de\u011fi\u015ftirdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde o restorasyona AKP ile birlikte yat\u0131r\u0131m yapt\u0131lar. Ama biz zaten devletin restorasyonunu de\u011fil toplumun \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesini savunan insanlar\u0131z. Devletin restorasyonunu de\u011fil devletin yok olmas\u0131n\u0131, yani devletin sadece birtak\u0131m i\u015fleri yapacak fonksiyonelli\u011fe indirgenmesini, b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fcs\u00fcn\u00fc ve g\u00fcc\u00fcn\u00fc kaybetmesini, sadece c\u00fcr\u00fcm\u00fcne inmesini savunan insanlar\u0131z. O sebepten \u00f6t\u00fcr\u00fc tabii ben kendimi o ayd\u0131nlardan ayr\u0131 tutuyorum. Ama o ayd\u0131nlar\u0131n da \u00f6zele\u015ftiri vermeleri gereken \u015feyin yani \u2018AKP\u2019nin biz ne kadar \u0130slamc\u0131 oldu\u011funu anlamad\u0131k, ne kadar fa\u015fist oldu\u011funu anlamad\u0131k\u2019 falan de\u011fil de s\u00fcrekli devletin restorasyonuna yat\u0131r\u0131m yapmaktan vazge\u00e7meleri gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu konuda bir \u00f6zele\u015ftiri vermeleri gerekir.<\/p>\n

\u201cT\u00fcrkiye\u2019de ayd\u0131nlar hep bir \u2018devletin restorasyonu\u2019 projesine yat\u0131r\u0131m yapt\u0131lar ama biz toplumun \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesini savunuyoruz<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

Biraz da Gezi\u2019den bahsetmek istiyorum. Gezi\u2019de AKP politikalar\u0131na ve polis \u015fiddetine kar\u015f\u0131 birbirinden \u00e7ok farkl\u0131 toplumsal kesimlerin birlikte omuz omuza direndi\u011fini g\u00f6rd\u00fck. \u00d6te yandan muhalefet partilerinin de Gezi hareketlerinden \u00f6nemli dersler \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131n\u0131 ve toplumun taleplerini alg\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131 belirten mesajlar yay\u0131nlad\u0131lar. Muhalefet partilerinin Gezi\u2019den y\u00fckselen birlik ve beraberlik mesaj\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten alg\u0131layabildi\u011fini s\u00f6yleyebilir miyiz, i\u00e7selle\u015ftirebildiklerini? Ve bu mesaj i\u00e7selle\u015ftirildi\u011fi takdirde se\u00e7imlerde bir se\u00e7im ittifak\u0131 beklemek olas\u0131 m\u0131d\u0131r? Ya da Gezi Park\u0131 direni\u015fi uzun vadede muhalefete sizce ne derece katk\u0131l\u0131 oldu?<\/strong><\/p>\n

Yani bence belli toplumsal kesimlerin kendine g\u00fcvenini art\u0131rd\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de farkl\u0131 bir eylem anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi. Toplumsal kesimlerin birbirine temas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Yani bir tarih yazd\u0131 Gezi \u00e7ok \u00f6nemli bir olay. Ama Gezi\u2019yi b\u00f6yle bir politik bir mesaja indirgemek bence problemli. Yani Gezi her politik mesaj\u0131 a\u015fan, her politik mesaj\u0131 a\u015fk\u0131n bir \u015feydi. Bence i\u015fte mesela Ekim Olaylar\u0131 da \u00f6yle bir \u015fey. Yani herhangi bir politik mesaja indirgenemez. B\u00fct\u00fcn politik mesajlar\u0131 a\u015fan bir icrad\u0131r o da, Gezi de bir icrayd\u0131. Bir alternatifin icras\u0131yd\u0131. Yani politi\u011fin \u00e7ok \u00f6tesinde, bizim politik diye anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyin \u00e7ok \u00f6tesinde birer icra bunlar. \u0130ttifak meselesine gelince, yani ittifak, siyasette olan ittifak \u00e7\u0131kar ili\u015fkileriyle, konjonkt\u00fcrlerle ilgili. Yani b\u00f6yle Gezi\u2019nin direk yans\u0131mas\u0131 veya Gezi\u2019nin yans\u0131mamas\u0131 veya Gezi\u2019yi iyi anlamak veya iyi anlamamak meselesi de\u011fil. Dedi\u011fim gibi Gezi bir mesaja indirgenemez. Ayn\u0131 \u015fekilde Kobani eylemleri i\u00e7in de ayn\u0131 \u015feyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

\u201cGezi politik bir mesaja indirgenemez. Gezi, b\u00fct\u00fcn politik mesajlar\u0131 a\u015fan bir icrayd\u0131. Bir alternatifin icras\u0131yd\u0131<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

Avrupa ve T\u00fcrkiye\u2019deki sa\u011fl\u0131k politikalar\u0131 \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z ara\u015ft\u0131rmalarda da T\u00fcrkiye\u2019nin sa\u011fl\u0131k sisteminin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc incelediniz. T\u00fcrkiye\u2019deki sa\u011fl\u0131k sisteminin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnde AK Parti\u2019nin olumlu veya olumsuz g\u00f6z\u00fcn\u00fcze \u00f6zellikle \u00e7arpan de\u011fi\u015fimlerinden bahsedebilir misiniz diyecektim.<\/strong><\/p>\n

Yani belli bir d\u00f6nemde dedi\u011fim gibi yine ben bu konuda evet yazd\u0131m. Yani mesela T\u00fcrkiye\u2019deki g\u00fcvenlik rejiminin hiyerar\u015fikli\u011fini; yani Emekli Sand\u0131\u011f\u0131 daha fazla kullan\u0131r, Sosyal Sigortalar daha az, en az da Ba\u011f-Kur\u2026 Yani bunun alt\u00fcst edilmesini \u015fahane buluyorum. Bunun alt\u00fcst edilmesi gerekiyordu. Bu harika bir \u015feydi. Fakat \u00f6te yandan bunun \u015feye dayan\u0131lmas\u0131n\u0131n da, \u2026 genel sa\u011fl\u0131k sigortas\u0131n\u0131n da, yani paral\u0131 olmas\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n demek istedi\u011fim, vergiden \u2026 ne derler \u2018sponsor\u2019??<\/p>\n

Finanse edil\u2026<\/strong><\/p>\n

Edilmemesi. Ve eski \u015feyin, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n bir \u00f6l\u00e7\u00fcde paral\u0131 olmas\u0131n\u0131n devam\u0131. Yani \u00f6b\u00fcr taraftan tabii hastanelerin hepsinin \u00f6zelle\u015ftirilmesi\u2026 B\u00fct\u00fcn bunlar korkun\u00e7 \u015feyler ve gittik\u00e7e daha k\u00f6t\u00fc olacak. Biz vergiden finanse edilmesini savunuyorduk ama bu \u00fc\u00e7 sistem aras\u0131ndaki hiyerar\u015finin yok edilmesinin de gerekti\u011fini savunuyorduk. Yani ama zaten a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 AKP\u2019nin uygulad\u0131\u011f\u0131 \u2018sa\u011fl\u0131kta d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u2019 tamam\u0131yla D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019n\u0131n tavsiye etti\u011fi yani ekonomileri neoliberalizme, sa\u011fl\u0131k ekonomisini neoliberalist bir politikan\u0131n i\u00e7ine almak i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 tavsiye karar\u0131 ve \u015feyin aynen uygulanmas\u0131d\u0131r. Ondan \u00e7ok s\u00f6ylenecek bir \u015fey yok yani.<\/p>\n

Son olarak sizi de daha fazla yormamak ad\u0131na bir-iki adet d\u0131\u015f politika sorum var. \u00d6ncelikle Arap Bahar\u0131 ile ba\u015flayan s\u00fcreci nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Orta Do\u011fu\u2019nun g\u00fcncel durumunu ve I\u015e\u0130D\u2019i g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fumuzda Bar\u0131\u015f S\u00fcreci\u2019ni K\u00fcrt ve T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n b\u00f6lgedeki varl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6neminden bize biraz bahsedebilir misiniz?<\/strong><\/p>\n

Arap Bahar\u0131\u2019n\u0131 \u00e7ok \u00f6nemsiyorum. Arap halklar\u0131n\u0131n ve b\u00fct\u00fcn bu b\u00f6lgede ya\u015fayan, Orta Do\u011fu\u2019da ya\u015fayan halklar\u0131n demokrasi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck taleplerini eylemle, eyleyi\u015fle g\u00f6stermelerini \u00e7ok \u00e7ok \u00f6nemsiyorum. Tabii ki b\u00fct\u00fcn toplumsal olaylar gibi ne yaz\u0131k ki yeterince \u00f6rg\u00fctlenme yoksa veya \u00f6rg\u00fctlenme altyap\u0131s\u0131 yeterince haz\u0131rlanmam\u0131\u015fsa bunlar\u0131n niyetlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z tahakk\u00fcm ili\u015fkilerinin i\u00e7ine girmeleri de ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz. Arap Bahar\u0131\u2019nda da bir\u00e7ok yerde bu oldu. Ne yaz\u0131k ki T\u00fcrkiye\u2019nin de bu konuda oynad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir rol var, bunlar\u0131 bir tak\u0131m siyasi oyunlara indirgemek konusunda. Ama \u00e7ok \u00f6nemsiyorum, bunun b\u00f6yle kalmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Orta Do\u011fu\u2019da \u00f6zg\u00fcrle\u015fme arzusuna ve kendi gelece\u011fini yaratmaya d\u00f6n\u00fck b\u00fcy\u00fck bir enerji a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131. Bu hakikati, diyeyim, I\u015e\u0130D bu hakikati k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe \u00e7evirmi\u015f bir \u00f6rg\u00fct yani mesela Avrupa\u2019da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ki 1930\u2019larda \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan enerjiyi, 1920\u2019lerde \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan enerjiyi nas\u0131l bir taraftan kom\u00fcnizm \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00e7er\u00e7evesinde bir harekete \u00e7evirmi\u015ftir ama ayn\u0131 hakikate Naziler el koymu\u015f ve bunu bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe \u00e7evirmi\u015ftir. Bence burada da \u00e7ok benzer bir \u015fey ya\u015fan\u0131yor yani Orta Do\u011fu\u2019da bir hakikat ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ve o hakikat ger\u00e7ekten Avrupa\u2019ya da ba\u015fkald\u0131r\u0131yor, s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fe de ba\u015fkald\u0131r\u0131yor, fa\u015fizme de ba\u015fkald\u0131r\u0131yor, tek adamc\u0131l\u0131\u011fa da ba\u015fkald\u0131r\u0131yor ama buna I\u015e\u0130D el koydu \u00e7\u00fcnk\u00fc I\u015e\u0130D \u00f6rg\u00fctl\u00fcyd\u00fc. Yani Irak \u00f6rg\u00fctlenmesini ta\u015f\u0131yabildi ve bunu bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe \u00e7evirdi. K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi, alternatif ba\u015fka bir \u015feyi savunuyor. Demokratik \u00f6zerkli\u011fi savunuyor, kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunuyor, o da o hakikat \u00fczerinden kendini tan\u0131ml\u0131yor. Bunlar\u0131n ikisi birbiriyle b\u00f6yle \u00e7at\u0131\u015fan g\u00fc\u00e7ler olarak sahneye \u00e7\u0131kt\u0131. Bence Bar\u0131\u015f S\u00fcreci de bunlardan ba\u011f\u0131ms\u0131z ele al\u0131namaz. Yani K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketinin kendi evrensel taleplerini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmas\u0131, kendi taleplerinin ne kadar Orta Do\u011fu i\u00e7in, b\u00fct\u00fcn Orta Do\u011fu i\u00e7in bir se\u00e7enek oldu\u011funu anlatabilmeleri ve icra etmeleri i\u00e7in Bar\u0131\u015f S\u00fcreci \u00e7ok \u00f6nemli bir rol oynuyor. Ve buna tabii ki ba\u015fka halklar\u0131; T\u00fcrk halk\u0131n\u0131, Ermeni halk\u0131n\u0131, S\u00fcryani halk\u0131n\u2026 B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 dahil etmek i\u00e7in hem Rojava de hem Bar\u0131\u015f S\u00fcreci \u00f6nemli bir rol oynuyor. Bunlar\u0131n birbiriyle \u00e7ok ili\u015fkili oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum diyeyim.<\/p>\n

\u201cArap Bahar\u0131\u2019n\u0131 \u00e7ok \u00f6nemsiyorum. Orta Do\u011fu\u2019da \u00f6zg\u00fcrle\u015fme arzusuna ve kendi gelece\u011fini yaratmaya d\u00f6n\u00fck b\u00fcy\u00fck bir enerji a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131<\/em><\/strong>\u201d<\/strong><\/p>\n

Bar\u0131\u015f S\u00fcreci\u2019ni de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurursak Kobani konusunda T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

Karma\u015f\u0131k o. Yani tabii ki I\u015e\u0130D\u2019e yat\u0131r\u0131m yapt\u0131. Kobani\u2019nin i\u015fgal edilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. I\u015e\u0130D\u2019le olan ili\u015fkisinin stratejik de\u011fil taktiksel oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum yani K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 bir birliktelik oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye daha fazla El-Nusra cephesine, di\u011fer M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019e yat\u0131r\u0131m yap\u0131yordu. Hem Suudi Arabistan\u2019la \u015feyler vard\u0131\u2026 Yani I\u015e\u0130D bir Suudi Arabistan\u2019a daha yak\u0131n, El-Nusra daha T\u00fcrkiye\u2019ye yak\u0131nd\u0131. \u0130\u015fte Mursi zaman\u0131nda da bunlar\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011fini g\u00f6rd\u00fck. Yani bence stratejik de\u011fil taktiksel bir birliktelik var ama bunun bedelini T\u00fcrkiye \u00e7ok ciddi \u015fekilde \u00f6dedi ve daha da \u00f6demeye devam edecek. Yani Kobani hakikaten nihayetinde K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi\u2019nin bir zaferi ve K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi T\u00fcrkiye\u2019yi \u015fu anda \u00e7ok farkl\u0131 alanlarda ku\u015fatm\u0131\u015f durumda. Tabii m\u00fczakerenin devam etmesinin sebeplerinden biri de bu. Bunu da ben pozitif g\u00f6r\u00fcyorum. Yani m\u00fczakerenin devam etmesi, m\u00fczakerenin bir hakikate d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, ger\u00e7ekten tart\u0131\u015f\u0131labilmesi ve Orta Do\u011fu\u2019da farkl\u0131 evrensel modellerin birbirleriyle me\u015fru ve a\u00e7\u0131k\u00e7a yar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131, bunun kapal\u0131 kutular ard\u0131nda y\u00fcr\u00fcmesinden \u00e7ok daha pozitif buluyorum.<\/p>\n

Sizce peki I\u015e\u0130D\u2019e kar\u015f\u0131 bir NATO m\u00fcdahalesi olas\u0131 m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Bilmiyorum ama olmamas\u0131n\u0131 tercih ederim.<\/p>\n

Pekala.<\/strong><\/p>\n

Yani NATO\u2019nun veya NATO g\u00fc\u00e7lerinin do\u011frudan m\u00fcdahale etmesinin bu b\u00f6lgede a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yaralar\u0131n sonucudur I\u015e\u0130D zaten. Yani b\u00f6yle bir \u015fey olursa bu sefer ba\u015fka bir tak\u0131m yaralar a\u00e7\u0131lacak, ba\u015fka bir I\u015e\u0130D do\u011facak. Yani bu Orta Do\u011fu\u2019nun \u00f6z \u00f6rg\u00fctlenmesiyle olacak bir \u015fey. Bu, Orta Do\u011fu\u2019nun \u00f6z \u00f6rg\u00fctlenmesine olanak a\u00e7abilir. Avrupa \u00fclkelerinin yapaca\u011f\u0131 \u015fey bu olabilir. Yoksa Avrupa \u00fclkelerinin s\u00fcrekli istihbaratlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, askeri g\u00fc\u00e7leri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, ekonomik yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Orta Do\u011fu\u2019yu y\u00f6netme \u00e7abas\u0131 zaten I\u015e\u0130D\u2019i yaratm\u0131\u015f olan \u015feylerden bir tanesi.<\/p>\n

\u201cM\u00fczakerenin tart\u0131\u015f\u0131labilmesi ve Orta Do\u011fu\u2019da farkl\u0131 evrensel modellerin birbirleriyle me\u015fru ve a\u00e7\u0131k\u00e7a yar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 \u00e7ok daha pozitif buluyorum<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

Son olarak size bir de \u0130spanya\u2019da Podemos, Yunanistan\u2019da Syriza\u2019n\u0131n y\u00fckseli\u015fini neoliberalizme kar\u015f\u0131 olu\u015fmaya ba\u015flayan kitlesel bir muhalefet olarak okuman\u0131n do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormak istiyorum. Syriza\u2019n\u0131n HDP\u2019ye a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 deste\u011fi de bu ba\u011flamda nas\u0131l yorumluyorsunuz? Ve bu deste\u011fin siyasi prati\u011fe ve g\u00fcncel siyasete sizce ne gibi katk\u0131lar\u0131 olacak?<\/strong><\/p>\n

\u015eimdi Syriza ve\u2026 \u00e7ok tabii olumlu buluyorum. Yani yeniden sosyalizmin, radikal demokrasinin yani radikal demokrasiyle harmanlanm\u0131\u015f bir sosyalizmin d\u00fcnyada ve Avrupa\u2019da bir se\u00e7enek olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 solcular a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir kazan\u0131m. Yani ben Yunanistan\u2019daki sorunla T\u00fcrkiye\u2019deki sorunun birbirinden farkl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Yunanistan\u2019da hakikaten ekonomik bir kriz vard\u0131. T\u00fcrkiye\u2019ye de belki \u00f6yle bir ekonomik kriz geliyor ama \u015fu anda \u00f6yle bir ekonomik krizden bahsedemeyiz. T\u00fcrkiye\u2019de b\u00fcy\u00fck bir temsil krizi var. T\u00fcrkiye\u2019de bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, \u00e7at\u0131\u015fma, i\u00e7 sava\u015f\u2026 Yani b\u00fct\u00fcn bunlar var. Biraz o y\u00fczden farkl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum Yunanistan\u2019dan. Ancak yani T\u00fcrkiye hem oraya bakmal\u0131 hem Syriza\u2019dan, deneyiminden \u00f6\u011frenmeli hem Syriza deneyimini \u00f6\u011fretmeli ama ayn\u0131 zamanda Orta Do\u011fu co\u011frafyas\u0131nda bir ge\u00e7i\u015f \u00fclkesi oldu\u011funu, Orta Do\u011fu co\u011frafyas\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu unutmamal\u0131 ve problemlerinin Syriza\u2019n\u0131n cevap oldu\u011fu problemlerden farkl\u0131 oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini de g\u00f6rmeliyiz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

Peki aktif siyasete, Syriza\u2019n\u0131n HDP\u2019ye a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 deste\u011fin bir katk\u0131s\u0131 olur mu sizce?<\/strong><\/p>\n

Yok yani T\u00fcrkiye\u2019de b\u00f6yle \u015feylerin \u00e7ok etkisi olmaz.<\/p>\n

Efendim zaman ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ediyorum.<\/strong><\/p>\n

-B\u00d6L\u00dcM II SONU-<\/strong><\/p>\n

***<\/p>\n

\u00a9 2015 Research Turkey. T\u00fcm haklar\u0131 sakl\u0131d\u0131r. Bu r\u00f6portaj referans verilmeden bas\u0131lamaz, \u00e7o\u011falt\u0131lamaz veya kopya edilemez.<\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131 \u015fu \u015fekilde referans vererek kullanabilirsiniz:<\/p>\n

Research Turkey (May\u0131s, 2015), \u201cDr. Nazan \u00dcst\u00fcnda\u011f ile R\u00f6portaj: G\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiyesi\u2019nin Belli Ba\u015fl\u0131 Sosyal Sorunlar\u0131 (B\u00f6l\u00fcm II): Halklar\u0131n Demokratik Partisi\u2019nin Se\u00e7im Baraj\u0131 Sorunsal\u0131, K\u00fcrt Hareketinin Evrensel S\u00f6yleminin Orta Do\u011fu\u2019daki \u00d6zg\u00fcrle\u015fmeye Katk\u0131s\u0131\u201d, Cilt IV, Say\u0131 5, s.20-33, T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (Research Turkey), Londra: Research Turkey<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dr. Nazan \u00dcst\u00fcnda\u011f ile R\u00f6portaj: G\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiyesi\u2019nin Belli Ba\u015fl\u0131 Sosyal Sorunlar\u0131\u00a0 B\u00f6l\u00fcm II Halklar\u0131n Demokratik Partisi\u2019nin Se\u00e7im Baraj\u0131 Sorunsal\u0131, K\u00fcrt Hareketinin Evrensel S\u00f6yleminin Orta Do\u011fu\u2019daki \u00d6zg\u00fcrle\u015fmeye Katk\u0131s\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de sosyolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm t\u00fcm h\u0131z\u0131yla devam etmektedir. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn birincil yans\u0131malar\u0131ndan biri de kad\u0131nlara y\u00f6nelik \u015fiddet ve nefret cinayetleridir. Artan bu \u015fiddete kar\u015f\u0131 da, kad\u0131nlar\u0131n ba\u015fkald\u0131r\u0131 ve direni\u015fleri […]<\/p>\n","protected":false},"author":184,"featured_media":8624,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[197],"tags":[],"class_list":["post-8626","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-uncategorized-tr"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8626","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/184"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8626"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8626\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8627,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8626\/revisions\/8627"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8624"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8626"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8626"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8626"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}