{"id":8640,"date":"2015-10-31T22:39:49","date_gmt":"2015-10-31T19:39:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.researchturkey.org\/interview-with-professor-elias-papaioannou-understanding-stormy-greek-political-economy\/"},"modified":"2022-05-04T22:49:29","modified_gmt":"2022-05-04T19:49:29","slug":"interview-with-professor-elias-papaioannou-understanding-stormy-greek-political-economy","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/interview-with-professor-elias-papaioannou-understanding-stormy-greek-political-economy\/","title":{"rendered":"Profes\u00f6r Elias Papaioannou ile R\u00f6portaj: Yunanistan\u2019\u0131n F\u0131rt\u0131nal\u0131 Siyasi \u0130ktisad\u0131n\u0131 Anlamak"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Profes\u00f6r Elias Papaioannou ile R\u00f6portaj:<br \/>\nYunanistan\u2019\u0131n F\u0131rt\u0131nal\u0131 Siyasi \u0130ktisad\u0131n\u0131 Anlamak<\/strong><\/h3>\n<p>T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (Research Turkey) olarak, <em>London Business School<\/em>\u2019dan (LBS) Profes\u00f6r Elias Papaioannou ile Yunanistan\u2019\u0131n \u00e7alkant\u0131l\u0131 y\u0131l\u0131n\u0131 \u00fczerine bir r\u00f6portaj ger\u00e7ekle\u015ftirdik. 2000\u2019lerin sonundaki k\u00fcresel finans krizi \u00f6zellikle Yunanistan\u2019\u0131 derinden etkiledi. Y\u00fcksek oranda kamu harcamas\u0131 ve geni\u015f \u00e7apta vergi ka\u00e7a\u011f\u0131 kredi azalmas\u0131 ile birle\u015fince, durum \u00fclke ekonomisini felce u\u011fratan bir bor\u00e7 y\u00fck\u00fcne neden oldu. 2008\u2019den beri olan gerileme \u00fclke ekonomisini \u00f6nceki kapasitesinin d\u00f6rtte biri kadar azaltt\u0131 ve rekor seviyede i\u015fsizlik seviyesini artt\u0131rd\u0131. 2010 ve 2011 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, Euro b\u00f6lgesi \u00fclkeleri 240 milyar Euro de\u011ferinde iki mali yard\u0131m anla\u015fmas\u0131n\u0131 kabul etti. Bunun sonuncunda, 2008 bor\u00e7 krizi ard\u0131ndan ve kemer s\u0131kma politikalar\u0131, se\u00e7menlerin ana ak\u0131m partilerine g\u00fcvenini olumsuz etkiledi ve bu da sol g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc kemer s\u0131kma politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 SYR\u0130ZA\u2019n\u0131n 2015 Ocak ay\u0131ndaki se\u00e7imlerden birinci parti se\u00e7ilmesine neden oldu. Yaz boyunca, Ba\u015fbakan Tsipras ve SYR\u0130ZA H\u00fck\u00fcmeti Avrupa Birli\u011fi ile Yunanistan\u2019\u0131n borcu ile ilgili \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kurtarma paketini kabul etti. SYR\u0130ZA\u2019n\u0131n 25 milletvekili bu mali yard\u0131m anla\u015fmas\u0131n\u0131 ret etti ve bu milletvekilleri partiden ayr\u0131larak SYR\u0130ZA\u2019n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu kaybetmesine neden oldu. Bunun sonuncunda, Ba\u015fbakan Tsipras 20 Eyl\u00fcl\u2019de erken se\u00e7ime gitti ve 35,4 y\u00fczde ile oylar\u0131n\u0131 sa\u011flamla\u015ft\u0131rd\u0131. Profes\u00f6r Papaioannou bilgilendirici cevaplar\u0131yla Yunan ekonomisinin geli\u015fmeleri ile ilgili bizleri ayd\u0131nlatt\u0131.<\/p>\n<p>Profes\u00f6r Elias Papaioannou akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 uluslararas\u0131 finans, iktisat politikas\u0131, uygulamal\u0131 ekonometri, hukuk ve finans ve de kalk\u0131nma ve b\u00fcy\u00fcme konular\u0131 \u00fczerinedir. 2013 <em>European Investment Bank Young Economist Award<\/em> (Avrupa Kalk\u0131nma Bankas\u0131 Gen\u00e7 \u0130ktisat\u00e7\u0131 \u00d6d\u00fcl\u00fc) ve 2008 <em>European Economic Association\u2019s Austin Robinson Memorial Prize<\/em> (Avrupa \u0130ktisat Derne\u011fi\u2019nin Austin Robinson An\u0131 \u00d6d\u00fcl\u00fc) ile de akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tasdiklenmi\u015ftir. Profes\u00f6r Papaioannou ayr\u0131ca <em>Centre for Economic Policy Research<\/em> (CEPR) ve <em>National Bureau of Economic Research<\/em> (NBER) gibi \u00fcnl\u00fc ara\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131rma \u00fcyesidir.<\/p>\n<p>2005 y\u0131l\u0131nda, doktora \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 tamamlad\u0131ktan sonra, Papaioannou iki y\u0131l <em>European Central Bank<\/em>\u2019\u0131n (Avrupa Merkez Bankas\u0131) (ECB) finansal ara\u015ft\u0131rma b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. 2007 ve 2012 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ABD\u2019de Darmouth College\u2019de yard\u0131mc\u0131 profes\u00f6r olarak g\u00f6rev yapt\u0131. 2010 ve 2012 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda da, Harvard \u00dcniversitesi \u0130ktisat b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde misafir yard\u0131mc\u0131 profes\u00f6r olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Papaioannou\u2019nun iktisat biliminin \u00f6nde giden hakemli dergilerinde pek \u00e7ok yay\u0131n\u0131 vard\u0131r. Bunlardan birka\u00e7\u0131 \u015f\u00f6yledir: \u2018<em>the American Economic Review, the Journal of Political Economy, the Quarterly Journal of Economics, Journal of Finance, Econometrica, the Economic Journal, the Review of Economics and Statistics, Journal of Development Economics, the Journal of the European Economic Association and the Journal of International Economics<\/em>.\u2019<\/p>\n<h4><strong><u>R\u00f6portaj\u0131n \u00d6zeti<\/u><\/strong><\/h4>\n<p><strong>\u201c<em>Ge\u00e7ti\u011fimiz yedi ay boyunca, SYR\u0130ZA-ANEL H\u00fck\u00fcmeti \u2013iki a\u015famal\u0131\u2013 feci bir g\u00fcndemin i\u00e7indeydi<\/em>.\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>Creative ambiguity (yarat\u0131c\u0131 belirsizlik) olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m ilk a\u015famada, Yunan H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin s\u00fcreci geciktirmenin Yunan otoritelerinin m\u00fczakere g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla \u00fclkenin yarar\u0131na olaca\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Oysa pratikte, bankalardaki paralar\u0131n \u00e7ekilmesi ve artan belirsizlik ortam\u0131yla bozulan ekonomik \u015fartlar, Yunan H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin m\u00fczakere durumunu daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftirdi.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>\u0130kinci olarak, \u015eubat-Temmuz 2015 d\u00f6neminde ticari iklim ithalat\u00e7\u0131 ve ihracat\u00e7\u0131 firmalara olduk\u00e7a maliyetli oldu.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>SYR\u0130ZA-ANEL H\u00fck\u00fcmeti ikinci kurtarma paketinin son b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc baz\u0131 asgari kemer s\u0131kma \u00f6nlemleriyle tamamlayabilirdi ve bu da onlara \u0130MF\u2019ye ve European Central Bank\u2019a (Avrupa Merkez Bankas\u0131) (ECB) olan Temmuz-A\u011fustos 2015 \u00f6demesinden sonra nas\u0131l ilerlenece\u011fini m\u00fczakere etmek i\u00e7in d\u00f6rt be\u015f ay s\u00fcre sa\u011flard\u0131<\/em>.\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>Referandum Ba\u015fbakan Tsipras\u2019\u0131n aleyhine oldu \u00e7\u00fcnk\u00fc Avrupa\u2019daki pek \u00e7ok grup bu Hay\u0131r\u2019\u0131 Avrupa\u2019ya Hay\u0131r olarak yorumlad\u0131 oysa Yunanl\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu Hay\u0131r oyunu daha fazla kemer s\u0131kmaya hay\u0131r demek i\u00e7in kulland\u0131.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>2015 Temmuz ay\u0131nda kabul edilmi\u015f olan program\u0131n \u00fc\u00e7 bile\u015feni bulunmaktad\u0131r. \u0130lk bile\u015fen mali; ikinci bile\u015fen emekli maa\u015flar\u0131 ve sosyal g\u00fcvenlik sigortalar\u0131yla ilgili; ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bile\u015fen ise yap\u0131sal reformlar hakk\u0131ndad\u0131r<\/em>.\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>\u0130lk olarak, mali tarafta, Yunanistan, orijinal planda da \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, sadece ciddi bir b\u00fct\u00e7e fazlas\u0131 elde etmek i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda dengeli bir b\u00fct\u00e7e y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in de bir tur daha mali kemer s\u0131kmaya ihtiya\u00e7 duyacak<\/em>.\u201d <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>Program\u0131n ikinci bile\u015feni, sosyal g\u00fcvenlik ve emeklilik reformu konusundad\u0131r. Bence burada, genel olarak, hem Ba\u015fbakan Tsipras\u2019\u0131n hem de koalisyon orta\u011f\u0131n\u0131n (ANEL) ortaya koydu\u011fu, Yunanistan\u2019da yayg\u0131n olan, verimsiz ve ayn\u0131 zamanda haks\u0131z ve adaletsiz olan erken emeklilikle ilgili olumlu bir unsur var.<\/em>\u201d <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm ise yap\u0131sal reformlar, bu asl\u0131nda yabanc\u0131 ve yerli yat\u0131r\u0131m f\u0131rsatlar\u0131 \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahip, adalet sisteminde reform gerektirmektedir. Ayr\u0131ca, kamu y\u00f6netimi reformlar\u0131 ve esasen oligopolistik olan \u00fcr\u00fcn pazarlar\u0131n\u0131 yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131ya a\u00e7may\u0131 gerektirir<\/em>.\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>Bu program\u0131n d\u00f6rt ana problemi vard\u0131r: birinci problem, h\u00fck\u00fcmetin siyasi iradesinin olmamas\u0131; ikincisi, temel reformlar\u0131 bile uygulama konusundaki zay\u0131f devlet kapasitesi; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, <\/em><\/strong><strong><em>belirli alanlardaki reformlara kar\u015f\u0131 koyan yerle\u015fik \u00e7\u0131kar gruplar\u0131; d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, h\u00fck\u00fcmetin bu reform politikalar\u0131na olan inan\u00e7s\u0131zl\u0131\u011f\u0131.<\/em><\/strong><strong>\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>Tsipras\u2019\u0131n pop\u00fclerli\u011fi ana muhalefet partisinin (Nea Dimokratia) yeterince pop\u00fcler olamamas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor ve ayr\u0131ca, <\/em><\/strong><strong><em>insanlar kemer s\u0131kma politikalar\u0131n\u0131n, sermaye kontrollerinin ya da son alt\u0131 ay\u0131n y\u0131k\u0131c\u0131 politikalar\u0131n\u0131n etkilerini hala g\u00f6rmediler.<\/em><\/strong><strong>\u201d <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>2015 sonbahar\u0131nda ve k\u0131\u015f\u0131nda insanlar bu \u00f6nlemlerin etkilerini \u2013hem KDV art\u0131\u015f\u0131n\u0131 hem de de ki\u015fisel gelir vergilendirmesindeki art\u0131\u015f\u0131n\u0131\u2013 g\u00f6recekler.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>Grexit senaryosunda, para birimi uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, t\u00fcm Yunan vatanda\u015flar\u0131n\u0131n ve bankalar\u0131n\u0131n bor\u00e7lar\u0131 tamamen Euro\u2019ya ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu halde, alacaklar drahmi cinsinden olaca\u011f\u0131 i\u00e7in, Yunanistan \u00e7ok k\u0131sa bir zamanda \u00f6deme aczine d\u00fc\u015fecek.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>Grimbo: Yunanistan bir belirsizlik i\u00e7inde. Yunanistan Euro b\u00f6lgesinin d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fil, fakat i\u00e7inde kalmak i\u00e7in gerekenin en az\u0131n\u0131 yap\u0131yor. <\/em><\/strong><strong><em>Bu denkli\u011fin a\u015f\u0131r\u0131 derecede sorunsal oldu\u011funu ve kesinlikle uzun vadede s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir de\u011fildir, tabii \u2013Grexit senaryosu kadar y\u0131k\u0131c\u0131 olmayan bir senaryodur<\/em><\/strong><strong>.\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc denklik ise, ciddi ekonomik ve kurumsal reformlar ve de bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc sermaye yap\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ve g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde d\u00fczenlenmesiyle olacak bir Yunan toparlanmas\u0131d\u0131r.<\/em>\u201d <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>\u015eimdi, 19 Euro b\u00f6lgesi \u00fcye \u00fclkenin para birimi birli\u011fi i\u00e7inde hayati olan bankac\u0131l\u0131k birli\u011fi projesi var ve burada mali birli\u011fin s\u00fcrece do\u011fru bir ad\u0131m olmas\u0131 gerekir \u2013ABD\u2019deki gibi.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>Eurostat ve yeni tarafs\u0131z Yunan istatistik otoritesi taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan tekrar g\u00f6zden ge\u00e7irilmi\u015f istatistiklere g\u00f6re, 1995-2001 d\u00f6neminin \u00e7o\u011funda Yunanistan b\u00fct\u00e7e fazlas\u0131 veriyordu.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>Yunanistan o s\u00fcre\u00e7te var olan kurallara g\u00f6re oynad\u0131 ve Euro b\u00f6lgesi \u00fclkeleri kul\u00fcb\u00fcne hakl\u0131 bir \u015fekilde kabul edildi<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>Yunanistan durumunda, \u00fclke AB\u2019de ve Euro b\u00f6lgesinde kalmal\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda olursa durum \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fcye gidecek.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c<em>Yunan \u00f6rne\u011finden farkl\u0131 olarak, Britanya yelpazenin di\u011fer ucunda, \u0130ngiliz siyaset\u00e7ileri ve Birle\u015fik Krall\u0131k halk\u0131 Britanya\u2019n\u0131n olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funa ve AB\u2019den \u00e7\u0131kman\u0131n o kadar da k\u00f6t\u00fc olmayaca\u011f\u0131na inan\u0131yor.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n<h4><strong><u>R\u00f6portaj\u0131n Tam Metni<\/u><\/strong><\/h4>\n<p><strong>Bug\u00fcn Yunanistan\u2019da olup bitenleri konu\u015fmak \u00fczere <em>London Business School<\/em>\u2019dan (LBS) Profes\u00f6r Elias Papaioannou\u2019yu aram\u0131zda g\u00f6rmekten mutluluk duyuyoruz. Bug\u00fcn bizlerle olup, bu r\u00f6portaj\u0131 yapmay\u0131 kabul etti\u011finiz i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcrler Profes\u00f6r Papaioannou.<\/strong><\/p>\n<p>Davetiniz i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n<p><strong>Temmuz\u2019da Yunan otoriteleri ile AB kurulu\u015flar\u0131 ve \u0130MF (Troyka) aras\u0131nda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kurtarma paketi i\u00e7in anla\u015fmaya var\u0131ld\u0131. Sizce bu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir durum muydu? Yeni se\u00e7ilen SYR\u0130ZA<\/strong> <strong>H\u00fck\u00fcmetinin 14 milyar Euro\u2019luk ilave kemer s\u0131kma \u00f6nlemlerinden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in yapabilece\u011fi ba\u015fka bir \u015fey var m\u0131yd\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>Evet, asl\u0131nda bu durumdan ka\u00e7\u0131n\u0131labilinirdi. Ge\u00e7ti\u011fimiz yedi ay boyunca, SYR\u0130ZA-ANEL H\u00fck\u00fcmeti feci bir g\u00fcndemin i\u00e7indeydi. Burada iki a\u015famadan bahsedebiliriz: Benim \u2018<em>creative ambiguity<\/em>\u2019 (yarat\u0131c\u0131 belirsizlik) olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m ilk a\u015famada, Yunan H\u00fck\u00fcmeti gecikmenin Yunan otoritelerinin m\u00fczakere g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla \u00fclkenin yarar\u0131na olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Oysa pratikte bankalardaki paralar\u0131n \u00e7ekilmesi ve artan belirsizlik ortam\u0131yla bozulan ekonomik \u015fartlar, Yunan H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin pozisyonunu daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftirdi. \u0130lk a\u015fama s\u00fcresince, b\u00fct\u00fcn makroekonomik g\u00f6stergeler \u00f6nemli seviyede d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6sterdi. Bunlardan birka\u00e7\u0131na \u00f6rnek vermek gerekirse, 2014 sonunda, 2015 b\u00fcy\u00fcme oran\u0131 %2,5 olarak tahmin ediliyordu, ancak 2015\u2019in ilk alt\u0131 ay\u0131nda Yunanistan tekrar resesyona girdi; Yunan bankalar\u0131ndan \u00e7ekilen para miktar\u0131 35 milyar Euro\u2019yu buldu. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, sorunlu krediler art\u0131\u015f g\u00f6sterdi ve bu da Yunan bankalar\u0131n\u0131n pozisyonunu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sarst\u0131. \u015eimdi herkes Yunan bankalar\u0131n\u0131n likidite probleminin oldu\u011funu konusunda hemfikir. \u0130lk a\u015fama b\u00f6yleydi. \u0130kinci a\u015fama, Yunan otoritelerinin ve Ba\u015fbakan Tsipras\u2019\u0131n, bankalar\u0131n kapanmas\u0131na ve sermaye k\u0131s\u0131tlamalar\u0131na paralel olarak, referandum karar\u0131 almas\u0131 ile ba\u015fl\u0131yor. Bu politikalar\u0131n etkisini tam anlam\u0131yla de\u011ferlendirmek i\u00e7in hen\u00fcz erken, ama g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kadar\u0131yla \u00f6denen bedel b\u00fcy\u00fck oldu. Yunan bankalar\u0131n\u0131n \u00f6z kaynaklar\u0131 buharla\u015ft\u0131. Bu bedeli \u00f6deyenler sadece banka payda\u015flar\u0131 de\u011fil, Yunan Devleti\u2019nin bizzat kendisi de oldu; zira 2013\u2019te bankalar\u0131n yeniden sermayelendirmesinin ard\u0131ndan Yunan Devleti d\u00f6rt sistemik bankan\u0131n (<em>National Bank of Greece, Eurobank, Piraeus Bank, Alpha Bank<\/em>) en b\u00fcy\u00fck payda\u015f\u0131 haline gelmi\u015fti.<\/p>\n<p><strong>\u201c<em>Birincisi, Yunan H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin s\u00fcreci geciktirmesi m\u00fczakere g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rmad\u0131, tam tersine bozulan ekonomik \u015fartlar durumu daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftirdi<\/em>\u201d <\/strong><\/p>\n<p>\u0130kinci olarak, ithalat\u00e7\u0131 ve ihracat\u00e7\u0131 firmalar i\u00e7in de b\u00fcy\u00fck bir bedel s\u00f6z konusuydu. Daha \u00f6nce de belirtti\u011fim gibi, bu kontrollerin etkisini de\u011ferlendirmek i\u00e7in biraz erken de olsa, Yunanistan End\u00fcstriyel \u0130li\u015fkiler Enstit\u00fcs\u00fc (IOBE) taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan bir ticari iklim g\u00f6stergesine g\u00f6re, \u015eubat 2015\u2019ten beri \u00f6nemli bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ve 2015 Haziran-Temmuz aylar\u0131nda devaml\u0131 d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe ge\u00e7ildi\u011fi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130lgin\u00e7 bir \u015fekilde, di\u011fer t\u00fcm kamu finansman\u0131 g\u00f6stergeleri de Yunanistan\u2019daki durumla ilgili benzer bir tablo \u00e7iziyor. \u00d6rne\u011fin Yunan ekonomisinin gelece\u011fine dair beklentiler \u00fczerine Yunanistan\u2019daki \u015firketlerin y\u00f6neticileri aras\u0131nda yap\u0131lan bir ankette, gelecek beklentilerinin olduk\u00e7a karamsar oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ayr\u0131ca, Ba\u015fbakan Tsipras\u2019\u0131n referanduma gitme ve bankalar\u0131 kapatma karar\u0131 da, 2016 i\u00e7in baz\u0131 bedeller anlam\u0131na geliyor. 2014 sonunda, 2016 i\u00e7in b\u00fcy\u00fcme tahmini pozitifti. \u015eu an ise, 2016 tahminleri Yunan ekonomisinin resesyonda kalaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde. Se\u00e7imlerin yarataca\u011f\u0131 politik belirsizli\u011fi de bu duruma eklersek, bunun yat\u0131r\u0131m taraf\u0131nda ekstra bir diren\u00e7 te\u015fkil edece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Genel olarak, bence h\u00fck\u00fcmet \u00e7ok daha iyi bir i\u015f \u00e7\u0131karabilirdi, zaten bir\u00e7ok iktisat\u00e7\u0131 da bu s\u00f6yledi\u011fimi savunmu\u015ftur. Yunan H\u00fck\u00fcmeti 2015\u2019in Ocak-\u015eubat aylar\u0131 itibariyle, asl\u0131nda 2014 Eyl\u00fcl-Aral\u0131k d\u00f6neminde tamamlanm\u0131\u015f olmas\u0131 gereken ikinci kurtarma paketinin son b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc tamamlam\u0131\u015f olabilirdi ki bu durum asl\u0131nda \u00f6nceki h\u00fck\u00fcmetin hatas\u0131yd\u0131. SYR\u0130ZA-ANEL H\u00fck\u00fcmeti son b\u00f6l\u00fcm\u00fc baz\u0131 asgari kemer s\u0131kma \u00f6nlemleriyle tamamlayabilirdi ve bu da onlara \u0130MF\u2019ye ve <em>European Central Bank<\/em>\u2019a (Avrupa Merkez Bankas\u0131) (ECB) olan Temmuz-A\u011fustos 2015 \u00f6demesinden sonra nas\u0131l ilerlenece\u011fini m\u00fczakere etmek i\u00e7in d\u00f6rt be\u015f ay s\u00fcre sa\u011flard\u0131. Bu arada paketin 2016 bahar\u0131na kadar devam etti\u011fini de unutmayal\u0131m. Bu, Yunanistan\u2019\u0131 uluslararas\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnde biraz daha g\u00fcvenli hale getirirdi. \u00d6zetlemek gerekirse, Yunan H\u00fck\u00fcmeti daha farkl\u0131 bir yol izleyebilirdi ve hem Yunan vergi m\u00fckellefleri hem de Yunanistan ekonomisi i\u00e7in \u00f6denecek bedel bug\u00fcn oldu\u011fundan \u00e7ok daha az olurdu. Yunan bankalar\u0131n\u0131 yeniden sermayelendirme gereklidir ve bunun i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u015f 11 milyar Euro bulunmakta. Muhalefette olan bir\u00e7ok \u00fcst d\u00fczey h\u00fck\u00fcmet yetkilisi, bu paran\u0131n Yunan ekonomisini yeniden canland\u0131rmak amac\u0131yla bir yat\u0131r\u0131m bankas\u0131 kurmaya harcanmas\u0131 gerekti\u011fini savunuyorlard\u0131. \u015eu an bu 11 milyar Euro kaybedilmi\u015f durumda ve Yunan bankalar\u0131n\u0131 yeniden sermayelendirme i\u00e7in 25 milyar Euro\u2019yu bulabilecek \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir kurtarma paketi hakk\u0131nda konu\u015fuyoruz.<\/p>\n<p><strong>\u201c<em>\u0130kinci olarak, \u015eubat-Temmuz 2015 d\u00f6neminde ticari iklim ithalat\u00e7\u0131 ve ihracat\u00e7\u0131 firmalar\u0131n durumunu da \u00e7ok k\u00f6t\u00fc etkiledi<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Cevab\u0131n\u0131z\u0131n son k\u0131sm\u0131ndan devam etmek istiyorum. G\u00f6r\u00fc\u015fmelerdeki b\u00fct\u00fcn bu gecikmeler referanduma gidilmesiyle sonu\u00e7land\u0131 ve referandum da sermaye k\u0131s\u0131tlamalar\u0131na ve yukar\u0131da belirtti\u011finiz Yunan ekonomisi \u00fczerindeki b\u00fct\u00fcn bu olumsuz sonu\u00e7lara yol a\u00e7t\u0131. Referandumdan hay\u0131r oyu \u00e7\u0131kt\u0131, ancak sonras\u0131nda h\u00fck\u00fcmet yeni kurtarma paketini onaylad\u0131. O zaman bu referandum yaygaras\u0131 neydi? Yunan otoritelerinin pazarl\u0131k yapma g\u00fcc\u00fcn\u00fc m\u00fc artt\u0131rm\u0131\u015f oldu yoksa sadece yurti\u00e7i politika t\u00fcketimi ad\u0131na yap\u0131lm\u0131\u015f bir numara m\u0131yd\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>ABD Ba\u015fkan\u0131 Lyndon Johnson\u2019\u0131n me\u015fhur bir s\u00f6z\u00fc var, siyasetin tamam\u0131 yereldir. Bence Ba\u015fbakan Tsipras AB Zirvesi\u2019nde k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Tsipras fark etti ki Maliye Bakan\u0131 Varoufakis\u2019in \u2018uzat ve rol yap\u2019 ve \u2018yarat\u0131c\u0131 belirsizlik\u2019 stratejisi onun aleyhine i\u015fliyordu. May\u0131s sonu veya Haziran ba\u015f\u0131 gibi, kendi stratejisinin de geri tepti\u011fini fark edince, politik duru\u015fundan geri ad\u0131m atmak da istemedi\u011finden, referanduma gitmek gibi garip bir karar ald\u0131. Benim bu durumdan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m, referandumun \u00f6nceden iyice planlanmad\u0131\u011f\u0131 ve bu y\u00fczden h\u00fck\u00fcmetin, ikinci kurtarma paketinin s\u00fcresi dolduktan sonra, son dakikada referandumu yapmaya giri\u015fti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde. Haberlerde okudu\u011fum ve Avrupa\u2019daki di\u011fer meslekta\u015flar\u0131mdan duydu\u011fum kadar\u0131yla, bu \u00e7ok aceleyle al\u0131nm\u0131\u015f ve Tsipras\u2019\u0131n \u00fc\u00e7 tane AB yanl\u0131s\u0131 muhalefet partisini ve Yunan halk\u0131n\u0131 me\u015fgul etmek ad\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 bir karard\u0131. Bence Tsipras\u2019\u0131n kendisi de hay\u0131r oyunun galip gelece\u011fini ve sonra da onun aleyhine olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015fti. Hay\u0131r oyu Avrupa\u2019daki bir\u00e7ok tutucu \u00e7evre taraf\u0131ndan Avrupa\u2019ya kar\u015f\u0131 bir hay\u0131r olarak yorumland\u0131, oysa benim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm referandumda hay\u0131r oyu kullanan Yunanl\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011funun, daha fazla kemer s\u0131kmaya hay\u0131r dedi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde.<\/p>\n<p><strong>\u201c<em>SYR\u0130ZA-ANEL H\u00fck\u00fcmeti son b\u00f6l\u00fcm\u00fc baz\u0131 asgari kemer s\u0131kma \u00f6nlemleriyle tamamlayabilirdi ve bu da onlara m\u00fczakere etmek i\u00e7in d\u00f6rt be\u015f ay s\u00fcre sa\u011flard\u0131<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Yunanistan\u2019da referandum yap\u0131ld\u0131; bu da sermaye kontrolleri ve bankalar\u0131n kapanmas\u0131yla, genel olarak 2015-2016 Yunan ekonomisi i\u00e7in zararla sonu\u00e7land\u0131. O halde sizi do\u011fru anlad\u0131ysam e\u011fer, yap\u0131lan bu anla\u015fma Yunanistan\u2019a sunulan di\u011fer alternatiften, di\u011fer bir deyi\u015fle temerr\u00fcde d\u00fc\u015fmekten ve Grexit\u2019ten daha iyi, ama sizce bu iyi bir anla\u015fma m\u0131? H\u00fck\u00fcmet Ocak ay\u0131nda ba\u015fka s\u00f6zler verdi ve yine de sonunda bu ilave kemer s\u0131kma \u00f6nlemleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nd\u0131. Bu anla\u015fma Yunanistan\u2019\u0131n krizi atlatmas\u0131na yard\u0131m edecek mi, ekonomiyi yeniden b\u00fcy\u00fcmeye geri d\u00f6nd\u00fcrecek ve daha sakin sulara \u00e7ekecek mi?<\/strong><\/p>\n<p>Bildi\u011finiz gibi, bir ekonomist olarak bir politikan\u0131n iyi mi k\u00f6t\u00fc m\u00fc oldu\u011funu s\u00f6yleyebilmek i\u00e7in, \u00f6ncelikle kar\u015f\u0131 olgusunu tan\u0131mlamak gerekir. \u00d6nceden de belirtti\u011fim gibi, benim i\u00e7in ikinci kurtarma paketinin son b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u015eubat ba\u015f\u0131nda \u2013belki Mart\u2019ta\u2013 tamamlanmas\u0131 \u00e7ok daha iyi bir se\u00e7enekti ve \u015eubat\u2019\u0131n ba\u015f\u0131 ya da Mart\u2019ta tamamlanacak b\u00f6yle bir politika, g\u00fcvenlik a\u011f\u0131 olan \u00e7ok daha \u0131l\u0131ml\u0131, ayn\u0131 \u00f6nceki h\u00fck\u00fcmetin m\u00fczakere etti\u011fine benzer, bir programa \u015fans tan\u0131m\u0131\u015f olurdu. Yunan ekonomisinin Haziran 2015 sonundaki durumu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki Alman Maliye Bakan\u0131 Schauble\u2019nin \u00f6nerdi\u011fi gibi ge\u00e7ici olarak, ya da b\u00fcy\u00fck ihtimalle ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi \u00fczere kal\u0131c\u0131 olacak \u015fekilde Euro\u2019dan \u00e7\u0131kmak yerine, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir kurtarma program\u0131 \u00fczerinde anla\u015fmak daha iyi olacakt\u0131r. Bu anlamda, asl\u0131nda Ba\u015fbakan Tsipras\u2019\u0131n son dakikada da olsa AB yanl\u0131s\u0131 \u00fc\u00e7 muhalefet partisinin (Nea Dimokratia, Potami ve PASOK) deste\u011fini alarak bu manevray\u0131 yapabilmi\u015f ve AB otoriteleri (Troyka) ile anla\u015fmaya varm\u0131\u015f olmas\u0131 iyi haber say\u0131l\u0131r. \u015eimdi, Temmuz 2015\u2019de kabul edilmi\u015f olan program\u0131n \u00fc\u00e7 bile\u015fene sahip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz: ilk bile\u015fen mali; ikinci bile\u015fen emekli maa\u015flar\u0131 ve sosyal g\u00fcvenlik sigortalar\u0131yla ilgili; ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bile\u015fen ise yap\u0131sal reformlar hakk\u0131nda. Bu y\u00fczden, bu \u00fc\u00e7 soruna da de\u011finmek istiyorum. Mali tarafta, ne yaz\u0131k ki Yunanistan, orijinal planda da \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, sadece ciddi bir b\u00fct\u00e7e fazlas\u0131 elde etmek i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda dengeli bir b\u00fct\u00e7e y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in de bir tur daha mali kemer s\u0131kmaya ihtiya\u00e7 duyacak. Ne yaz\u0131k ki, mali tedbirler paketi sosyal a\u00e7\u0131dan adaletsiz bir vergi olan, \u00f6nemli bir KDV art\u0131\u015f\u0131 i\u00e7eriyor. KDV hem fakir hem de zengin kesimin kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan ve Yunanistan\u2019da b\u00fcy\u00fck KDV vergi ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 sosyal adalet bak\u0131m\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck e\u015fitsizlik meydana getirmektedir.\u00a0 Ekonomik program\u0131n ilk olumsuz etkisi KDV\u2019dir. \u0130kinci olarak, \u00f6zel sekt\u00f6re y\u00f6nelik cezalarda bir art\u0131\u015f g\u00f6zlenmektedir ki bunlar en karl\u0131 \u015firketlere uygulanan kurumlar vergisi oran\u0131ndaki ve bir\u00e7ok ek vergi har\u00e7lar\u0131ndaki art\u0131\u015ft\u0131r. Ek vergiler ilk defa 2010 y\u0131l\u0131nda \u00f6zel durum gere\u011fi ge\u00e7ici olarak getirilmi\u015f, ancak sekiz y\u0131l sonra bile devam etmektedir. \u015e\u00fcphesiz yeni program\u0131n mali aya\u011f\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Keynesyen etki, ekonomik belirsizlik ve mali kemer s\u0131kma etkile\u015fimi nedeniyle, \u00e7o\u011funlukla ekonomik durgunluk olacak. Bu, ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn bir \u015fey olabilirdi, ancak \u00f6yle olmad\u0131 ve benim okuyu\u015fuma g\u00f6re bu, mali destek ve kurtarma (<em>bail-out<\/em>) paketinin k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar\u0131ndan biridir.<\/p>\n<p><strong>\u201c<em>Referandum Tsipras\u2019\u0131n aleyhine oldu \u00e7\u00fcnk\u00fc Avrupa\u2019daki pek \u00e7ok grup bu Hay\u0131r\u2019\u0131 Avrupa\u2019ya Hay\u0131r olarak yorumlad\u0131 oysa Yunanl\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu Hay\u0131r oyunu daha fazla kemer s\u0131kmaya hay\u0131r y\u00f6n\u00fcndeydi<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Uyum program\u0131n\u0131n ikinci bile\u015feni, sosyal g\u00fcvenlik ve emeklilik reformu konusunda. Bence burada, genel olarak, hem Ba\u015fbakan Tsipras hem de koalisyon orta\u011f\u0131n\u0131n (ANEL) ortaya koydu\u011fu, Yunanistan\u2019da yayg\u0131n olan, verimsiz ve ayn\u0131 zamanda haks\u0131z ve adaletsiz olan erken emeklilikle ilgili olumlu bir unsur var. Elbette sosyal g\u00fcvenlik reform hakk\u0131nda konu\u015ftu\u011fumuzda, \u015feytan her zaman ayr\u0131nt\u0131da gizlidir, bu KDV vergi zamm\u0131 gibi bir \u015fey de\u011fildir. Negatif tarafta ise, ne yaz\u0131k ki, Ba\u015fbakan Tsipras\u2019\u0131n sosyal g\u00fcvenlik ve emeklilik ekibi sosyal g\u00fcvenlik kanununu tasarlamakta ve uygulamakta olduk\u00e7a zay\u0131f. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm ise yap\u0131sal reformlar, bu asl\u0131nda yabanc\u0131 ve yerli yat\u0131r\u0131m f\u0131rsatlar\u0131 \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahip, adalet sisteminde reform gerektirmektedir. Ayr\u0131ca, kamu y\u00f6netimi reformlar\u0131 ve esasen oligopolistik olan \u00fcr\u00fcn pazarlar\u0131n\u0131 yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131ya a\u00e7may\u0131 gerektirir. D\u00fcr\u00fcst olmak gerekirse, baz\u0131 haz\u0131rl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu konuda, <em>Organisation for Economic Co-operation and Development<\/em>(Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi ve Kalk\u0131nma \u00d6rg\u00fct\u00fc) (OECD) taraf\u0131ndan sa\u011flanan ara\u00e7lar mevcuttur ve bu y\u00fczden burada biraz teknik bilgi vard\u0131r. Ancak bu durumda ger\u00e7ekten ac\u0131nas\u0131 olan \u015fey, Ba\u015fbakan Tsipras medyada kamuoyuna yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131klamalarda ve parlamentoda, bu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcn (mali destek vererek kurtarma (<em>bail-out<\/em>) paketinin arz yanl\u0131 reformlar\u0131n\u0131n) neo-liberal oldu\u011funu ve kendi doktrinine ve ideolojisine kar\u015f\u0131 oldu\u011funu iddia etmi\u015ftir. Ba\u015fbakan Tsipras program\u0131n bu aya\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye istekli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu reformlar\u0131 sahiplenmeyece\u011fini defalarca vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Yine mesleklerin serbestle\u015ftirilmesinden bahsederken, \u015feytan ayr\u0131nt\u0131larda ve yasal h\u00fck\u00fcmlerde gizlidir ve bu nedenle korkar\u0131m ki \u00e7ok fazla bir eylem g\u00f6remeyece\u011fiz. Baz\u0131 meslekleri a\u00e7aca\u011f\u0131m demek \u00f6nemli; ancak, madem ki kapal\u0131 meslek diye bir \u015fey yok, daha ziyade \u015firketlerin b\u00fcy\u00fcmesine kar\u015f\u0131 \u00e7ok say\u0131da idari ve b\u00fcrokratik kurallar ve k\u0131s\u0131tlamalar var, bu t\u00fcr reformlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmeye hevesli ve gerekirse yerle\u015fik \u00e7\u0131kar ve b\u00fcrokrasi ile m\u00fccadeleye girecek bir h\u00fck\u00fcmete ihtiya\u00e7 var.<\/p>\n<p><strong>\u201c<em>Birinci problem, h\u00fck\u00fcmetin siyasi iradesinin olmamas\u0131; ikincisi, temel reformlar\u0131 bile uygulama konusundaki zay\u0131f devlet kapasitesi; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, <\/em><\/strong><strong><em>belirli alanlardaki reformlara kar\u015f\u0131 koyan yerle\u015fik \u00e7\u0131kar gruplar\u0131; d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, h\u00fck\u00fcmetin bu reform politikalar\u0131na olan inan\u00e7s\u0131zl\u0131\u011f\u0131<\/em><\/strong><strong>\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00d6nceden s\u00f6ylediklerinize geri d\u00f6necek olursak, Ba\u015fbakan Tsipras program\u0131, \u00f6zellikle de yap\u0131sal reform (arz taraf\u0131yla ilgili olan) \u00f6ng\u00f6ren \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u0131sm\u0131n\u0131, sahiplenmeyi reddetti. Bu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ve AB otoritelerine g\u00f6re bundan \u00f6nceki Yunan H\u00fck\u00fcmeti de yap\u0131sal reformlar\u0131 uygulama konusunda \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fkan olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek, bu seferki h\u00fck\u00fcmetin bu reformlar\u0131 uygulamas\u0131 ve \u00fclkeyi yeniden b\u00fcy\u00fcme ray\u0131na geri getirmesi konusunda iyimser misiniz? <\/strong><\/p>\n<p>Ben son derece karamsar\u0131m ve bunun olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum \u2013en az\u0131ndan eldeki kan\u0131tlarla de\u011ferlendirirsek. Ve sorunuzla ilgili olarak da bir \u00e7ift unsur var. \u0130lk olarak, irade yok [yap\u0131sal reformlar\u0131 uygulamada] \u2013a\u00e7\u0131k\u00e7a hi\u00e7bir irade bulunmuyor. \u0130kinci olarak, Yunan h\u00fck\u00fcmetleri \u00e7ok zay\u0131f devlet kapasitesinin s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ekiyorlar ki bu \u00f6nceki y\u00f6netimler i\u00e7in de b\u00f6yleydi. \u0130nan\u0131yorum ki piyasalar\u0131 serbestle\u015ftirmeyi iyi niyetle denediler, fakat yerle\u015fmi\u015f \u00e7\u0131karlarla ve yetersiz devlet b\u00fcrokrasisiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. K\u0131sacas\u0131, problem \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc: birincisi, h\u00fck\u00fcmetin siyasi iradesinin olmamas\u0131; ikincisi, Yunan y\u00f6netiminin temel reformlar\u0131 bile uygulama konusundaki zay\u0131f devlet kapasitesi; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, belirli alanlardaki reformlara kar\u015f\u0131 koyan yerle\u015fik \u00e7\u0131kar gruplar\u0131; d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc olarak,\u00a0 \u00e7\u0131kar gruplar\u0131 bir tarafa, h\u00fck\u00fcmet bile bu tarz politikalar\u0131n Yunan ekonomisi i\u00e7in hayati \u00f6neme sahip olabilece\u011fine inanm\u0131yor, b\u00f6ylece bu tedbirlerin kar\u015f\u0131s\u0131nda bir muhalif daha ortaya \u00e7\u0131kacak. Yunan kamuoyu tart\u0131\u015fmalar\u0131nda eksik olan \u015fey reformlar\u0131n gereklili\u011fini anlamakt\u0131r; politika ve akademideki se\u00e7kin ki\u015filer \u00fcr\u00fcn pazarlar\u0131, adalet sistemi ve yerel y\u00f6netimlerle ilgili reformlar da dahil olmak \u00fczere Yunan toplumu ve Yunan ekonomisinin genel bir reforma ihtiyac\u0131 oldu\u011funu topluma iletemediler. B\u00fct\u00fcn bu konular, Yunanlar\u0131n genel olarak kabul etme e\u011filiminde oldu\u011fu konular; ancak i\u015fin zor detaylar\u0131na girildi\u011finde herkesin kar\u015f\u0131 oldu\u011fu konulard\u0131r. Cevab\u0131m\u0131 \u00f6zetlersem, ben son derece karamsar\u0131m, emin olun mevcut h\u00fck\u00fcmetle olamaz \u2013belki se\u00e7imlerden sonra [20 Eyl\u00fcl] e\u011fer Ba\u015fbakan Tsipras merkeze sol do\u011fru kayar ve baz\u0131 AB-yanl\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7lerle birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa, bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu olabilir. Fakat bu durumda bile, ben son derece karamsar\u0131m.<\/p>\n<p><strong>\u201c<em>Tsipras\u2019\u0131n pop\u00fclerli\u011fi ana muhalefet partisinin yeterince pop\u00fcler olamamas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor ve <\/em><\/strong><strong><em>insanlar son alt\u0131 ay\u0131n y\u0131k\u0131c\u0131 politikalar\u0131n\u0131n etkilerini hala g\u00f6rmediler<\/em><\/strong><strong>\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bu beni, SYR\u0130ZA i\u00e7erisindeki parti dinamikleri hakk\u0131nda bir sonraki sorumu sormaya y\u00f6neltti; SYR\u0130ZA Ocak 2015 se\u00e7imlerini yak\u0131n zamanda hayata ge\u00e7irilemeyecek olan anti kemer s\u0131kma manifestosu ile kazand\u0131, ancak \u015fimdi Ba\u015fbakan Tsipras, herhangi bir tasarruf tedbiriyle ilgili oy vermeyecek olan 40\u2019tan fazla milletvekilinin isyan\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Sizce Tsipras\u2019\u0131n siyasi alanda ayakta kalma \u015fans\u0131 nedir? Partisini bir arada tutabilecek mi? 20 Eyl\u00fcl erken se\u00e7imlerinden ne \u00e7\u0131kacak, iyi ve k\u00f6t\u00fc senaryolar nelerdir? <\/strong><\/p>\n<p>Bu \u00e7ok karma\u015f\u0131k bir soru; ama a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 buna verilecek iyi bir cevab\u0131m yok \u00e7\u00fcnk\u00fc ben hi\u00e7bir zaman, kabinedeki kilit bakanlar\u0131n\u0131n ve meclisteki iktidar partisinin d\u00f6rtte birinin sunulan h\u00fck\u00fcmet mevzuat\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 ve ana muhalefet partilerinin (Nea Dimokratia, PASOK ve Potami) lehte oy kullanaca\u011f\u0131 bir siyasi denge d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015ftim. Yunan para birimi gibi \u00f6nemli bir meselede ba\u015fbakan ile anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fen SYR\u0130ZA milletvekillerinin hala partide olmas\u0131 beni hala fazlas\u0131yla \u015fa\u015f\u0131rt\u0131yor. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re Ba\u015fbakan Tsipras zay\u0131f ve bu milletvekillerini partiden ihra\u00e7 etmekten aciz. Ve yine, \u00f6nemsiz bir meseleden de\u011fil, Yunanistan\u2019\u0131n Euro b\u00f6lgesinin bir par\u00e7as\u0131 olup olmayaca\u011f\u0131 gibi \u00f6nemli ve son g\u00fcnlerde Yunan ekonomisini ve Yunan toplumunu ilgilendiren en temel meselelerdeki anla\u015fmazl\u0131klardan bahsetti\u011fimizi s\u00f6ylememe izin verin. Haberleri okuyorum ve Ba\u015fbakan Tsipras\u2019\u0131n bu milletvekillerini partiden \u00e7\u0131karmak istedi\u011finden bahseden haberleri takip ediyorum; ama icraat yerine s\u00f6ylem g\u00f6r\u00fcyorum. Benim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm, herkes bu a\u015famada Ba\u015fbakan Tsipras\u2019\u0131n olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funa inan\u0131yor; ben buna pek ikna olamad\u0131m. Bence onun pop\u00fclerli\u011fi ana muhalefet partisinin [Nea Dimokratia] yeterince pop\u00fcler olamamas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor ve ikinci olarak, hala pop\u00fcler \u00e7\u00fcnk\u00fc insanlar yakla\u015fmakta olan kemer s\u0131kma politikas\u0131n\u0131n ve sermaye k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n\u0131n ya da \u00f6rne\u011fin son alt\u0131 ay\u0131n y\u0131k\u0131c\u0131 politikalar\u0131n\u0131n etkilerini g\u00f6rmediler. Ba\u015fbakan Tsipras, 2015 sonbahar\u0131nda ya da k\u0131\u015f\u0131nda insanlar\u0131n bu \u00f6nlemlerin etkilerini g\u00f6receklerinin tabii ki fark\u0131nda; \u00f6n se\u00e7im kampanyalar\u0131nda verdi\u011fi vergi y\u00fck\u00fcn\u00fc azaltma s\u00f6zlerini tutmayarak hem KDV\u2019de hem de ki\u015fisel gelir vergilendirmesindeki art\u0131\u015f ortada. Bence bu sebeple bir erken se\u00e7ime gitmek istiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc yak\u0131n bir zamanda erken se\u00e7im olmazsa gelecek alt\u0131 ay i\u00e7erisinde g\u00fcc\u00fc a\u015f\u0131r\u0131 derecede zay\u0131flayacak. Fakat ben erken se\u00e7imin Yunan ekonomisi ve toplumunun \u015fu anda ihtiya\u00e7 duydu\u011fu bir \u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum, e\u011fer \u00e7ok benzer bir politik denge ile sonu\u00e7lan\u0131rsa, muhtemelen \u2013g\u00f6receli konu\u015fuyorum\u2013 Ba\u015fbakan Tsipras pozisyonunu daha da g\u00fc\u00e7lendirecektir, daha fazla oy alaca\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil, ana muhalefet partisinin oy pay\u0131 d\u00fc\u015fece\u011fi i\u00e7in. Bu sebeple, bir erken se\u00e7im \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapmas\u0131n\u0131 \u00e7ok f\u0131rsat\u00e7\u0131 buluyorum ve \u015fu an gitti\u011fimiz yer de oras\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u201c<em>2015 sonbahar\u0131nda ve k\u0131\u015f\u0131nda insanlar bu \u00f6nlemlerin etkisini <\/em><\/strong><strong><em>\u2013<\/em><\/strong><strong><em>hem KDV art\u0131\u015f\u0131n\u0131 hem de de ki\u015fisel gelir vergilendirmesindeki art\u0131\u015f\u0131<\/em><\/strong><strong><em>\u2013 g\u00f6recekler<\/em><\/strong><strong>\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>G\u00f6r\u00fcnen o ki, Yunanistan k\u00f6t\u00fc bir ekonomik denge i\u00e7inde hapsolmu\u015f durumda ve hala bu durumdan \u00e7\u0131kman\u0131n yolunu bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmakta. Sizin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcze g\u00f6re, Yunanistan\u2019\u0131n bu politik ve mali karma\u015fas\u0131ndan \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n yolu nedir? Almanya Maliye Bakan\u0131 Schauble\u2019\u0131n \u00f6nerdi\u011fi be\u015f y\u0131l s\u00fcresince Euro b\u00f6lgesinden \u00e7\u0131kma plan\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilir mi? Atlantik\u2019in \u00f6b\u00fcr taraf\u0131ndaki bir\u00e7ok liberal iktisat\u00e7\u0131n\u0131n savundu\u011fu gibi, Yunanistan tek tarafl\u0131 olarak Euro b\u00f6lgesinden \u00e7\u0131karak daha iyi bir durumda m\u0131 olur? Baz\u0131 iktisat\u00e7\u0131lar, Yunanistan\u2019\u0131n ulusal para biriminde deval\u00fcasyon yaparak ihra\u00e7 piyasas\u0131ndaki rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc geri kazanabilece\u011fini savunuyor. Bu bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilir mi? Ya da \u2018Grexit\u2019 senaryosu, kalk\u0131nma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha da zay\u0131flatarak bir felaket mi olur?<\/strong><\/p>\n<p>Benim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcme g\u00f6re, teorik seviyede \u00fc\u00e7 yol var. Bunlardan birincisi, \u2018Grexit\u2019\u00a0 denilen senaryo; bu ge\u00e7ici ya da kal\u0131c\u0131 olabilir. Grexit \u00a0\u2013buna Schauble plan\u0131 diyelim\u2013, ki bu g\u00f6r\u00fc\u015f, sizin de dikkat \u00e7ekti\u011finiz gibi, ABD\u2019deki bir\u00e7ok liberal iktisat\u00e7\u0131 taraf\u0131ndan da savunulmakta, bana g\u00f6re feci bir felaket olacakt\u0131r. \u00d6ncelikle, \u00e7ok geni\u015f bir para birimi uyumsuzlu\u011funa sahip olacaks\u0131n\u0131z. T\u00fcm Yunan vatanda\u015flar\u0131n\u0131n ve bankalar\u0131n\u0131n bor\u00e7lar\u0131 tamamen Euro\u2019ya ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu halde, alacaklar drahmi cinsinden olacak ki, Yunanistan \u00e7ok k\u0131sa bir zamanda \u00f6deme aczine d\u00fc\u015fecek \u2013sadece bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc de\u011fil hane halk\u0131 da. Rekabet deval\u00fcasyonundan gelme ihtimali olan hi\u00e7bir fayda\/kar ger\u00e7ekle\u015fmeyecek. Birincisi, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi \u00fczere, uluslararas\u0131 ticaret ile i\u015ftigal edenler b\u00fcy\u00fck firmalar; maalesef Yunanistan Euro b\u00f6lgesinde en fazla k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli firmaya sahip \u00fclke \u2013asl\u0131na bakarsan\u0131z \u00e7o\u011fu Yunan firmas\u0131 be\u015ften az ki\u015fiyi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor. Son birka\u00e7 y\u0131lda, emek girdisinde kayda de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcde maliyet d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc g\u00f6rmekteyiz \u2013y\u00fczde 30 ile 40 aras\u0131nda\u2013 ama yine de ihracatta herhangi bir y\u00fckselme g\u00f6rmemekteyiz. Sebep \u015fu ki, ekonominin uluslararas\u0131 pazara daha iyi hizmet edebilecek sekt\u00f6rlere ve end\u00fcstrilere do\u011fru uzmanla\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7en yap\u0131sal problemler var. Rekabet art\u0131r\u0131m\u0131yla gelen fayda\/kar pek kayda de\u011fer olmayacak. Dahas\u0131, e\u011fer Yunanistan Euro b\u00f6lgesinden \u00e7\u0131kacak olursa, ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde kurumsal masraflar olacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u201c<em>Grexit senaryosunda, t\u00fcm Yunan vatanda\u015flar\u0131n\u0131n ve bankalar\u0131n\u0131n bor\u00e7lar\u0131 tamamen Euro\u2019ya ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu halde, alacaklar drahmi cinsinden olaca\u011f\u0131 i\u00e7in, Yunanistan \u00e7ok k\u0131sa bir zamanda \u00f6deme aczine d\u00fc\u015fecek<\/em>\u201d<\/strong><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u0130kincisi, ki bu asl\u0131nda daha olas\u0131 olan, benim Grimbo dedi\u011fim bir denklik: Yunanistan\u2019\u0131n bir belirsizlik i\u00e7inde olmas\u0131. Yunanistan Euro b\u00f6lgesinin d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fil, fakat i\u00e7inde kalmak i\u00e7in gerekenin en az\u0131n\u0131 yap\u0131yor. Bu denkli\u011fin a\u015f\u0131r\u0131 derecede sorunsal oldu\u011funu ve kesinlikle uzun vadede s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u2013Grexit senaryosu kadar y\u0131k\u0131c\u0131 olmasa da\u2013 s\u00f6ylemeye gerek yok. Yunanistan\u2019\u0131n son be\u015f y\u0131ldan uzun s\u00fcredir b\u00f6ylesine bir belirsizlik i\u00e7inde olmas\u0131 \u00e7ok k\u00f6t\u00fc ve var olan siyasi \u00e7\u0131kmaza ve Euro b\u00f6lgesi liderlerinin Yunanistan\u2019\u0131n Euro b\u00f6lgesinden \u00e7\u0131kmas\u0131na m\u00fcsaade etmekteki isteksizliklerine bak\u0131lacak olursa, yak\u0131n gelecek i\u00e7in en muhtemel senaryo \u015fudur: Yunanistan\u2019\u0131n Euro b\u00f6lgesinde kalmas\u0131 fakat sadece i\u00e7eride kalabilmek i\u00e7in gereken minimum yap\u0131sal \u0131slahat\u0131 yapmas\u0131.<\/p>\n<h4><strong>\u201c<em>Grimbo: Yunanistan\u2019\u0131n belirsizlik i\u00e7inde olmas\u0131. Yunanistan Euro b\u00f6lgesinin d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fil, fakat i\u00e7inde kalmak i\u00e7in gerekenin en az\u0131n\u0131 yap\u0131yor<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n<p>\u015eimdi, benim umut etti\u011fim \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc denklik, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Yunan toparlanmas\u0131 ve bunun meydana gelmesinin tek yolu ciddi ekonomik ve kurumsal reformlard\u0131r ki bunlar maalesef \u015fu an bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc sermaye yap\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ve g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde d\u00fczenlenmesiyle birle\u015ftirilmelidir. \u00d6yle g\u00f6z\u00fck\u00fcyor ki buna, daha \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fim gibi, [SYR\u0130ZA-ANEL] h\u00fck\u00fcmet inanm\u0131yor ve se\u00e7imlerden [20 Eyl\u00fcl\u2019deki] sonra ne olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek \u00e7ok zor. \u015eu an bankac\u0131l\u0131k sermaye yap\u0131s\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi ivedilikle yap\u0131lmas\u0131 gereken bir \u015fey; bu \u00e7ok iyi ve etkin bir \u015fekilde yap\u0131lmal\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u0131rf Yunan ekonomisinin finansman yat\u0131r\u0131m\u0131nda oynad\u0131klar\u0131 \u00f6nemli rol sebebiyle Yunanistan i\u00e7in en \u00f6nemli olan reform Yunan bankalar\u0131n\u0131n sermaye yap\u0131lar\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi.<\/p>\n<p><strong>\u201c<em>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc denklik ise, ciddi ekonomik, kurumsal reformlar ve de bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn sermaye yap\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ve g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde d\u00fczenlenmesiyle olacak bir Yunan toparlanmas\u0131d\u0131r<\/em>\u201d <\/strong><\/p>\n<p><strong>O halde Yunan krizinin mikro ve i\u00e7 boyutundan onun Avrupa boyutuna ge\u00e7elim. Baz\u0131lar\u0131 Yunanistan\u2019\u0131n mali suistimalleri ve temelden gelen yap\u0131sal ve kurumsal problemleri d\u0131\u015f\u0131nda, <em>European Monetary Union<\/em>\u2019nun (Avrupa Parasal Birli\u011fi) (EMU) in\u015fas\u0131 ve \u00f6n tasar\u0131s\u0131na dair bir problem oldu\u011funu da iddia ediyorlar. EMU i\u00e7inde daha fazla kemer s\u0131kmaya y\u00f6nelten bir Alman egemenli\u011fi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? EMU\u2019nun ve Euro b\u00f6lgesinin i\u015fleyi\u015f \u015feklinde demokratik bir aksakl\u0131k oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? Bu \u2018hegemonya alg\u0131s\u0131n\u0131n\u2019 Avrupa\u2019n\u0131n artan entegrasyonu beklentisine \u2013muhtemelen daha federal bir yap\u0131ya do\u011fru ilerlemek\u2013 zarar verici oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?<\/strong><\/p>\n<p>Sorunuz ger\u00e7ekten bir\u00e7ok konuya de\u011finiyor. O y\u00fczden EMU projesinin iyi tesis edilip edilmedi\u011fine dair olan soruyla ba\u015flamama m\u00fcsaade edin. A\u00e7\u0131k\u00e7a kusurlar\u0131 olmu\u015f bir proje ama bir\u00e7ok bak\u0131mdan da ba\u015far\u0131l\u0131 bir proje. Siyasette kesinlik diye bir \u015fey yoktur ve EMU daha geni\u015f mali birle\u015fmeye [AB \u00fcyesi \u00fclkeler aras\u0131nda] do\u011fru bir ad\u0131m olarak ba\u015flad\u0131. 1990\u2019lar ve 2000\u2019lerin ba\u015f\u0131ndaki ge\u00e7i\u015fte EMU\u2019nun sorunu nominal hedeflere odaklan\u0131lmas\u0131yd\u0131. Mesela, d\u00fc\u015f\u00fck enflasyon, kur sistemi dengesi, k\u00fc\u00e7\u00fck b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131klar\u0131 ve bor\u00e7lar\u0131n makul seviyede olmas\u0131 ve gayri safi yurti\u00e7i has\u0131la pay\u0131nda d\u00fc\u015fmesi.\u00a0 \u00d6z\u00fcnde nominal hedefler belirlemekte hi\u00e7bir problem olmamas\u0131na ra\u011fmen, t\u00fcm bu meseleler \u2013mesela, gayri safi yurti\u00e7i has\u0131laya g\u00f6re y\u00fcksek borcunuzun olup olmamas\u0131, bir \u00fclkenin m\u00fctemadiyen geni\u015f b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131klar i\u00e7ine girip girmemesi\u2013 birer sonu\u00e7.<\/p>\n<p>Maalesef, odaklan\u0131lan girdiler yerine sonu\u00e7lard\u0131. Bu meseleleri ortaya \u00e7\u0131karan \u2013baz\u0131 durumlarda\u2013 ve ba\u015fka durumlarda mali \u00e7alkant\u0131lara sebep olan kurumlara ve siyasete \u00e7ok daha fazla odaklan\u0131lmas\u0131n\u0131 beklerdim. Gelecek y\u0131llarda devletin i\u015fleyi\u015fine, \u00fcr\u00fcn\u00fcn ve di\u011fer pazarlar\u0131n i\u015fleyi\u015fine dair ger\u00e7ek sonu\u00e7lar denilen hedeflere \u00e7ok daha fazla odaklan\u0131lmas\u0131n\u0131 bekliyorum. EMU projesine kar\u015f\u0131 ele\u015ftirel olmak \u00e7ok kolay, fakat Avrupa entegrasyonu projesi de genel olarak k\u00fc\u00e7\u00fck ad\u0131mlara dayanan bir s\u00fcre\u00e7. Birka\u00e7 end\u00fcstri aras\u0131nda serbest ticaret alan\u0131 olarak ba\u015flad\u0131, sonra geni\u015fledi, sonra Birlik oldu ve sonra 1980\u2019lerin ortas\u0131nda ortak bir pazar\u0131m\u0131z oldu ki bu b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131yd\u0131 ve EMU bu s\u00fcrecin do\u011fal bir ad\u0131m\u0131 olarak takip etti. \u015eimdi, 19 Euro b\u00f6lgesi \u00fcye \u00fclkenin para birimi birli\u011fi i\u00e7inde hayati olan bankac\u0131l\u0131k birli\u011fi projesi var; ve bankac\u0131l\u0131k birli\u011fi projesi ABD\u2019de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczle \u00f6rt\u00fc\u015fen \u015fekilde bir mevduat garantisi i\u00e7ermeye u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gidi\u015fat k\u0131smen sorunsuz ilerliyor. \u00d6zetle, mali birli\u011fin \u2013veya mali birli\u011fe do\u011fru bir s\u00fcrecin\u2013 bir sonraki mant\u0131kl\u0131 ad\u0131m olmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda bir\u00e7ok akademisyenle hemfikirim. Ama tekrarl\u0131yorum, mucizeler beklemiyorum; bir g\u00fcn Avrupa bir federasyon olmaya karar verecek; ama mesela, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki be\u015f on y\u0131l i\u00e7inde AB b\u00fct\u00e7esinde ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde bir art\u0131\u015f g\u00f6rmek, ki bu Avrupa\u2019n\u0131n milli safi yurti\u00e7i has\u0131las\u0131n\u0131n \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir oran\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor \u2013ABD\u2019den \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck\u2013 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez de\u011fil. Benim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcmde, bu s\u00fcre\u00e7 yava\u015f olacak, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u2013kabul ederseniz\u2013 Avrupa siyaseti \u015fu ana kadar b\u00f6yle evrimle\u015fti. \u00d6nceki tart\u0131\u015fmam\u0131za d\u00f6nersek, daha s\u0131k\u0131 entegrasyona ilerleyen AB \u00fcye \u00fclkeler grubuna yak\u0131n olmak Yunanistan\u2019\u0131n stratejik, ekonomik ve politik \u00e7\u0131kar\u0131nad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u201c<em>\u015eimdi, 19 Euro b\u00f6lgesi \u00fcye \u00fclkenin para birimi birli\u011fi i\u00e7inde hayati olan bankac\u0131l\u0131k birli\u011fi projesi var ve buradan mali birlik s\u00fcrecine ge\u00e7i\u015f \u2013bir sonraki ad\u0131m olmas\u0131 gerekir\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n<p>\u015eimdi, mevcut sistemin demokratik olup olmad\u0131\u011f\u0131na dair bir soru sordunuz, daha do\u011frusu Avrupa\u2019da politika olu\u015fturmada temsil edilme konusunda bir eksiklik ve Almanya\u2019n\u0131n egemen rol\u00fc olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131. Durum m\u00fckemmel olmasa da, baz\u0131 meseleler var olsa da, yine de AB\u2019nin idaresinin demokratik olmad\u0131\u011f\u0131 sav\u0131n\u0131 yanl\u0131\u015f ve asl\u0131nda ger\u00e7eklikten uzakta buluyorum. Son y\u0131llarda Almanya\u2019n\u0131n Avrupa\u2019n\u0131n politika olu\u015fturmas\u0131nda merkezi bir rol oynad\u0131\u011f\u0131 do\u011fru, fakat bu kilit bir rol oynama arzusundan ziyade, daha \u00e7ok ekonomisinin g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131ndan dolay\u0131. Bir\u00e7ok durumda Almanya\u2019n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7taki \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc pozisyonunun uygulanan yakla\u015f\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Size bir \u00f6rnek vereyim, 2010 bahar\u0131nda Almanya \u015eans\u00f6lyesi herhangi bir Avrupa Birli\u011fi \u00fclkesinin kurtar\u0131lmas\u0131na kat\u0131lmak istemedi\u011fini s\u00f6yledi. \u00dc\u00e7 ay sonra, \u0130MF Almanya\u2019dan verilen mali deste\u011fe kat\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi. Bir y\u0131l sonra, Alman h\u00fck\u00fcmeti ECB\u2019nin bir menkul k\u0131ymetler piyasas\u0131 program\u0131 uygulamas\u0131n\u0131 istemedi ve sonu\u00e7 olarak LPRO olanaklar\u0131 uyguland\u0131. ECB\u2019nin parasal gev\u015feme program\u0131 Alman Bundesbank Ba\u015fkan\u0131 ve Alman kamuoyu taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lan bir programd\u0131, ama bu da uyguland\u0131. O y\u00fczden Almanya ne isterse Avrupa\u2019da o oluyor pozisyonunu biraz naif buluyorum \u2013 Do\u011fru, Almanya b\u00fcy\u00fck bir \u00fclke n\u00fcfus olarak da, ekonomik olarak da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00fclke ve do\u011fal olarak bir rol oynuyor ama Almanya ne isterse Yunanistan\u2019da o uygulan\u0131yor gibi bir durum yok. Mesela, haberleri do\u011fru bir \u015fekilde okursam, ECB\u2019nin Almanya kurul \u00fcyesi temsilcisi, Yunan bankalar\u0131na deste\u011fi kesmeleri i\u00e7in Mario Draghi\u2019yi [ECB Ba\u015fkan\u0131] ve di\u011fer idari konseyini zorluyordu, ki bu son birka\u00e7 ayd\u0131r destekleniyordu \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6nerdikleri teminat \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck kalitedeydi ve \u00fclke resmi olarak \u0130MF\u2019ye \u00f6demeyi atlad\u0131. S\u00f6ylemek istedi\u011fim, problemler var ama ben bu problemlerin \u00e7o\u011funlukla maddi i\u00e7eri\u011fe dair de\u011fil ileti\u015fime dair oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n<p><strong>\u201c<em>Yunanistan o s\u00fcre\u00e7te var olan kurallara g\u00f6re oynad\u0131 ve Euro b\u00f6lgesi \u00fclkeleri kul\u00fcb\u00fcne hakl\u0131 bir \u015fekilde kabul edildi<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u015eimdi r\u00f6portaj\u0131n son k\u0131sm\u0131na ge\u00e7eyim. Baz\u0131 ki\u015filer Yunanistan\u2019\u0131n Euro b\u00f6lgesine kabul edilmesinin hata oldu\u011funu savunuyorlar; verilerle oynand\u0131\u011f\u0131na dair iddialar var \u2013\u00f6zellikle Euro b\u00f6lgesine girebilmek i\u00e7in Maastricht kriterlerini yerine getirmi\u015f olmaya dair. Bu savlar ge\u00e7erli mi? Yunanistan\u2019\u0131n Euro b\u00f6lgesine kabul edilmesi bir hata m\u0131yd\u0131? <\/strong><\/p>\n<p>Hay\u0131r, de\u011fildi. Ve asl\u0131nda Eurostat ve yeni tarafs\u0131z Yunan istatistik otoritesi taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan tekrar g\u00f6zden ge\u00e7irilmi\u015f istatistiklere g\u00f6re, 1995-2001 d\u00f6neminin \u00e7o\u011funda Yunanistan b\u00fct\u00e7e fazlas\u0131 veriyordu. Sadece bir sene \u20132003\u2019te\u2013 \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck birtak\u0131m aksamalar vard\u0131. Bununla oynaman\u0131n bir \u00e7ok muhasebe yolu var, fakat e\u011fer AB\u2019nin geri kalan\u0131yla \u00f6rt\u00fc\u015fen say\u0131lara ve 1990\u2019lar\u0131n ortas\u0131ndan sonlar\u0131na kadar ger\u00e7ekle\u015fen mali sa\u011flamla\u015fmaya bakacak olunursa bir mu\u011flakl\u0131k yok. Yunanistan o s\u00fcre\u00e7te var olan kurallara g\u00f6re oynad\u0131 ve Euro b\u00f6lgesi \u00fclkeleri kul\u00fcb\u00fcne hakl\u0131 bir \u015fekilde kabul edildi. Yunanistan\u2019\u0131n kurallara g\u00f6re oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterecek bir \u00f6rnek vereyim: 1990\u2019lar\u0131n sonunda Yunanistan\u2019da kayda de\u011fer boyutta olan \u00f6zelle\u015ftirme makbuzlar\u0131n\u0131n nas\u0131l say\u0131laca\u011f\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir konuydu \u2013di\u011fer ba\u015fka Avrupa \u00fclkelerinde de oldu\u011fu gibi\u2013 bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131n indirilmesi say\u0131lacak m\u0131yd\u0131 say\u0131lamayacak m\u0131yd\u0131. Asl\u0131nda, Almanya a\u00e7\u0131klar\u0131n hesaplanmas\u0131nda \u00f6zelle\u015ftirme makbuzlar\u0131n\u0131n dahil edilmesine izin vermi\u015fti. Kurallara bak\u0131l\u0131rsa, Yunanistan\u2019\u0131n mali pozisyonunu hesaplamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda kurallar bunlard\u0131. Kurallar\u0131 ele\u015ftirebilirsiniz, kurallar\u0131n ve hedeflerin \u00e7ok nominal oldu\u011fu ve maddi i\u00e7eri\u011fe etki etmedi\u011fi, bunun genel bir problem oldu\u011fu \u00fczerinden. Fakat, say\u0131sal de\u011ferleri uydurmak konusundaki iddialar ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tm\u0131yor. Ciddi bir mali uyum vard\u0131, Yunan mali defterleri ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fczeldi, ama adil olmak ad\u0131na \u2013vergi toplama geli\u015fti\u011fi i\u00e7in de\u011fil. Yunanistan ekonomisi \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir b\u00fcy\u00fcme ya\u015fad\u0131. Ger\u00e7ek de\u011ferlere g\u00f6re y\u0131lda y\u00fczde % 3,5-4 aras\u0131 \u2013art\u0131 o d\u00f6nemde %2 olan enflasyonu da eklersek, bu Yunan ekonomisinin %8-9 aras\u0131 bir oranda b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc anlam\u0131na geliyor. Bu mali durumun iyile\u015fmesine ve y\u00fcksek borcun etkisiz hale gelmesine ve kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131na izin verdi. Ve 2007 ve 2008\u2019deki \u015fok meydana gelince, Yunan ekonomisinin bu d\u0131\u015f \u015foka ve b\u00fcy\u00fcme beklentisinin k\u00f6t\u00fcye gitmesine kar\u015f\u0131 \u00e7ok savunmas\u0131z oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u201c<em>Yunan \u00f6rne\u011finden farkl\u0131 olarak, \u0130ngiliz siyaset\u00e7ileri ve Birle\u015fik Krall\u0131k halk\u0131 Britanya\u2019n\u0131n olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funa ve AB\u2019den \u00e7\u0131kman\u0131n o kadar da k\u00f6t\u00fc olmayaca\u011f\u0131na inan\u0131yorlar<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sizin \u00e7ok iyi bildi\u011finiz \u00fczere sadece Grexit de\u011fil Brexit tart\u0131\u015fmas\u0131 da var son d\u00f6nemde. \u0130ngiltere AB\u2019de kal\u0131p kalmayaca\u011f\u0131na dair referandum yapacak. Bu durumda, AB kurumlar\u0131yla olan Yunanistan g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri \u0130ngiltere\u2019deki kamuoyunu ve politikac\u0131lar\u0131 Brexit konusunda nas\u0131l etkileyecek?<\/strong><\/p>\n<p>Bana g\u00f6re bu iki durum ve iki \u00f6rnek k\u0131yaslanabilir de\u011fil. Yunanistan durumunda, \u00fclke AB\u2019de ve Euro b\u00f6lgesinde kalmal\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda olursa durum \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fcye gidecek. \u0130ngiltere, kabul ederseniz, yelpazenin \u00f6b\u00fcr taraf\u0131nda, \u0130ngiliz siyaset\u00e7ileri ve Birle\u015fik Krall\u0131k halk\u0131 \u0130ngiltere\u2019nin olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funa ve AB\u2019den \u00e7\u0131kman\u0131n o kadar da k\u00f6t\u00fc olmayaca\u011f\u0131na inan\u0131yor. O y\u00fczden \u00e7ok fazla benzerlik g\u00f6rm\u00fcyorum. Benim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm \u015fu ki, Birle\u015fik Krall\u0131k AB\u2019nin bir par\u00e7as\u0131 olarak \u00e7ok \u015fey kazand\u0131 ve gelecek y\u0131llardaki referandumda \u0130ngiliz vatanda\u015flar\u0131 \u0130ngiltere\u2019nin AB\u2019ye kat\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 oy kullan\u0131rlarsa bu felakete yol a\u00e7an bir politika olur.<\/p>\n<p><strong>Son sorum T\u00fcrkiye ve Yunanistan ili\u015fkilerine ili\u015fkin. T\u00fcrkiye\u2019nin pozitif bir rol oynayabilece\u011fini ve Yunanistan\u2019\u0131n bu krizden \u00e7\u0131kmas\u0131 ad\u0131na Yunanistan\u2019a yard\u0131m edebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? Mesela Yunanistan ve T\u00fcrkiye\u2019nin birlikte \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fini, muhtemelen her \u00fclke i\u00e7in de a\u011f\u0131r end\u00fcstri olan iki sekt\u00f6r, turizm ve enerji, alan\u0131nda daha s\u0131k\u0131 i\u015f birli\u011fi m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Yunanistan ve Balkan \u00fclkelerinin 1990\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda ve ortas\u0131nda oldu\u011fu gibi daha yak\u0131n ekonomik i\u015fbirli\u011fi i\u00e7ine girmelerine benzer artan b\u00f6lgesel i\u015fbirli\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor musunuz?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ki \u00fclkenin, T\u00fcrkiye ve Yunanistan\u2019\u0131n, 1990\u2019lar\u0131n ortas\u0131ndan sonuna kadar yak\u0131nla\u015fmalar\u0131 ve yap\u0131c\u0131 bir diyalog i\u00e7ine girmeye ve istikrarl\u0131 bir \u015fekilde ge\u00e7mi\u015fteki problemlerin \u00fcstesinden gelmeye karar vermeleri \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131yd\u0131 bana g\u00f6re. Bir i\u015fbirli\u011fi bi\u00e7imi \u00f6ng\u00f6remiyorum fakat \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n, ihtilafl\u0131 s\u00f6ylemlerin olmad\u0131\u011f\u0131 var olan stat\u00fckoyu koruyabiliriz ve her \u00fclke i\u00e7inde i\u015fler ileri y\u00f6nde gitmeye ba\u015flayabilir. Ayr\u0131ca, bug\u00fcnlerde ekonomi, h\u00fck\u00fcmetin elinde olmaktansa daha \u00e7ok \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcnde elinde. Bu, \u015f\u00f6yle diyelim, Yunanistan ve T\u00fcrkiye h\u00fck\u00fcmetleri aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir s\u0131nai i\u015fbirli\u011fi projesinin olaca\u011f\u0131 bir d\u00f6nem de\u011fil. Bu tip i\u015fbirli\u011fi giri\u015fimlerini zorlayacak komuta tarz\u0131 ekonomiye sahip olmak yerine, \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn \u2013mesela T\u00fcrkiye sahilinin \u00f6teki taraf\u0131ndaki otel giri\u015fimcilerinin Ege\u2019nin \u00f6teki taraf\u0131ndaki meslekta\u015flar\u0131yla bir t\u00fcr i\u015fbirli\u011fine girmelerine m\u00fcsaade etmeliyiz. O y\u00fczden bana g\u00f6re Ege\u2019nin her iki taraf\u0131ndaki hem halka hem de i\u015fletmelere meyve veren bu s\u00fcrecin devam etmesine m\u00fcsaade etmeliyiz. Ve karar verenler i\u015fleri \u00e7ok kolay mahvedebilir. 1990\u2019lar\u0131n sonunda olu\u015fan durum \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131yd\u0131, buna m\u00fcdahale etmeyelim ve bu s\u00fcrecin daha da ilerlemesine m\u00fcsaade edelim.<\/p>\n<p><strong>Son bir spek\u00fclatif soru \u2013m\u00fcsaadenizle. Yak\u0131n gelecekte Yunanistan\u2019\u0131 ne bekliyor? Yunanistan y\u00f6netimi ile AB kurumlar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kurtarma program\u0131na dair g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin ba\u015far\u0131l\u0131 bir sonuca varaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6recek miyiz? Erken se\u00e7im bu program\u0131n sonucuna nas\u0131l bir etkide bulunacak? Avrupal\u0131lar 20 Eyl\u00fcl se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ve Atina\u2019da yeni bir h\u00fck\u00fcmet kurulmas\u0131n\u0131n \u00f6ncesinde geri mi duracaklar?<\/strong><\/p>\n<p>Yunan siyasetinde ve Anayasa\u2019ya g\u00f6re Ba\u015fbakan\u2019\u0131n erken se\u00e7im \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131p yapmamaya dair neredeyse s\u0131n\u0131rs\u0131z yetkisi var. A\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, Tsipras\u2019\u0131n stratejisi Avrupal\u0131larla m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u00e7abuk \u015fekilde anla\u015fmay\u0131 tamamlamakt\u0131 ve \u00fclkeyi m\u00fcmk\u00fcn hemen erken se\u00e7ime s\u00fcr\u00fcklemekti, \u00e7\u00fcnk\u00fc ba\u015fbakan do\u011fru olarak inan\u0131yor ki \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda ekonomik ko\u015fullar h\u0131zla k\u00f6t\u00fcye gidecek. \u015eimdi se\u00e7ime gitmek istiyor [20 Eyl\u00fcl\u2019de] \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00f6receli olarak \u015fu anda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir pozisyonda, en \u00e7ok da ana muhalefet partisinin ge\u00e7ici bir lideri var ve di\u011fer AB yanl\u0131s\u0131 muhalefet ise b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f durumda oldu\u011fundan. Tsipras\u2019\u0131n plan\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri h\u0131zl\u0131ca sonu\u00e7land\u0131rmakt\u0131, ki \u00f6yle de oldu. Belki \u0130MF kuruluyla baz\u0131 sorunlar olabilir [erken se\u00e7ime ili\u015fkin] ama halihaz\u0131rda 2016 bahar\u0131na kadar devam etmekte olan bir \u0130MF program\u0131 var ve her hal\u00fckarda \u0130MF\u2019nin itirazlar\u0131 \u015fu a\u015famada ikincil derecede \u00f6nemli ama birka\u00e7 ay i\u00e7inde daha \u00f6nemli hale gelecek. Bu se\u00e7imler zaten k\u0131r\u0131lgan olan Yunan ekonomisi i\u00e7in ba\u015fka bir y\u00fck olu\u015fturacak; belirsizli\u011fi art\u0131racak ve hi\u00e7bir \u015feyin \u00fcstesinden gelmeyecek. Fakat, maalesef ba\u015fbakan\u0131n [Tsipras] se\u00e7ti\u011fi strateji bu. \u00d6nceden s\u00f6yledi\u011fim gibi, Yunan Anayasas\u0131\u2019na g\u00f6re ba\u015fbakan \u00fclkeyi ne zaman isterse erken se\u00e7ime g\u00f6t\u00fcrebilir. Kurtarma paketinin i\u00e7indeki bir\u00e7ok reformun (\u00f6rne\u011fin yap\u0131sal reformlar\u0131n) uygulanmalar\u0131 i\u00e7in biraz zaman gerekli ve Avrupal\u0131lar\u0131n Tsipras\u2019\u0131 erken se\u00e7imin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mesi i\u00e7in ikna etmek ad\u0131na pek bir \u015fey yapabileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum.<\/p>\n<p><strong>Profes\u00f6r Papaioannou, zaman\u0131n\u0131z ve bu r\u00f6portaj\u0131 kabul etti\u011finiz ve sorular\u0131m\u0131za verdi\u011finiz detayl\u0131 ve bilgi y\u00fckl\u00fc cevaplar\u0131n\u0131z i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz.<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ok te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n<p><strong>***<\/strong><\/p>\n<p><u>R\u00f6portaj\u0131\u00a0\u015fu \u015fekilde referans vererek kullanabilirsiniz:<\/u><\/p>\n<p>Research Turkey \u00a0(Ekim, 2015), \u201cProfes\u00f6r Elias Papaioannou ile R\u00f6portaj: Yunanistan\u2019\u0131n F\u0131rt\u0131nal\u0131 Siyasi \u0130ktisad\u0131n\u0131 Anlamak\u201d Cilt IV, Say\u0131 10, s.60-78, T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (Research Turkey), Londra: Research Turkey<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Profes\u00f6r Elias Papaioannou ile R\u00f6portaj: Yunanistan\u2019\u0131n F\u0131rt\u0131nal\u0131 Siyasi \u0130ktisad\u0131n\u0131 Anlamak T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (Research Turkey) olarak, London Business School\u2019dan (LBS) Profes\u00f6r Elias Papaioannou ile Yunanistan\u2019\u0131n \u00e7alkant\u0131l\u0131 y\u0131l\u0131n\u0131 \u00fczerine bir r\u00f6portaj ger\u00e7ekle\u015ftirdik. 2000\u2019lerin sonundaki k\u00fcresel finans krizi \u00f6zellikle Yunanistan\u2019\u0131 derinden etkiledi. Y\u00fcksek oranda kamu harcamas\u0131 ve geni\u015f \u00e7apta vergi ka\u00e7a\u011f\u0131 kredi azalmas\u0131 ile birle\u015fince, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":184,"featured_media":8638,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[197],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8640"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/184"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8640"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8640\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8641,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8640\/revisions\/8641"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8638"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8640"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}