{"id":8646,"date":"2015-11-26T22:50:12","date_gmt":"2015-11-26T19:50:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.researchturkey.org\/interview-with-professor-dawn-chatty-the-situation-of-syrian-refugees-in-the-neighbouring-countries\/"},"modified":"2022-05-04T22:53:21","modified_gmt":"2022-05-04T19:53:21","slug":"interview-with-professor-dawn-chatty-the-situation-of-syrian-refugees-in-the-neighbouring-countries","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/interview-with-professor-dawn-chatty-the-situation-of-syrian-refugees-in-the-neighbouring-countries\/","title":{"rendered":"Profes\u00f6r Dawn Chatty ile R\u00f6portaj: Suriyeli M\u00fcltecilerin Kom\u015fu \u00dclkelerdeki Durumu"},"content":{"rendered":"

Profes\u00f6r Dawn Chatty ile R\u00f6portaj:
\nSuriyeli M\u00fcltecilerin Kom\u015fu \u00dclkelerdeki Durumu<\/strong><\/h3>\n

Suriye \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131 bir\u00e7ok ki\u015finin \u015fiddetten ka\u00e7mas\u0131na, d\u00f6rt milyon m\u00fcltecinin sava\u015f s\u00fcrecinde \u00fclkeyi terk etmesine sebep oldu. T\u00fcrkiye, L\u00fcbnan, \u00dcrd\u00fcn ve Irak gibi kom\u015fu \u00fclkeler Suriyeli m\u00fcltecilerin hala pek \u00e7o\u011funa sahipken, binlerce ki\u015fi de Kafkasya, Basra K\u00f6rfezi, Kuzey Afrika ve Avrupa\u2019da bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (Research Turkey) olarak, Avrupa\u2019dakilerin yan\u0131 s\u0131ra T\u00fcrkiye, L\u00fcbnan, \u00dcrd\u00fcn ve Irak\u2019taki Suriyeli m\u00fcltecilerinin durumu hakk\u0131nda Profes\u00f6r Dawn Chatty ile bir r\u00f6portaj ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Bu r\u00f6portajda, Chatty m\u00fcltecilerin \u015fu andaki durumu ve bu \u00fclkelerde e\u011fitim ve kimlik gibi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 \u00e7e\u015fitli problemleri de\u011ferlendiriyor.<\/p>\n

Profes\u00f6r Dawn Chatty, etnografik ilgi alanlar\u0131 Orta Do\u011fu\u2019ya, \u00f6zellikle de g\u00f6\u00e7ebe k\u0131rsal kabileler ve gen\u00e7 m\u00fclteci bireyler \u00fczerinde yo\u011funla\u015fan bir sosyal antropologdur. Ara\u015ft\u0131rma alanlar\u0131 aras\u0131nda koruma amac\u0131yla yerinden etme, a\u015firetlerin\/kabilelerin yeniden isk\u00e2nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, modern teknoloji ve sosyal de\u011fi\u015fim, toplumsal cinsiyet ve geli\u015fme ve uzayan \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n m\u00fclteci gen\u00e7ler \u00fczerindeki etkisi gibi bir\u00e7ok say\u0131da zorunlu g\u00f6\u00e7 ve geli\u015fme meselesi yer almaktad\u0131r. Dawn, kariyerini Amerika Birle\u015fik Devletleri, L\u00fcbnan, Suriye ve Umman\u2019daki \u00fcniversitelerde ve United Nations Development Programme<\/em> (Birle\u015fmi\u015f Milletler Kalk\u0131nma Program\u0131) (UNDP), United Nations Children\u2019s Fund<\/em> (Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuk Fonu) (UNICEF), Food and Agriculture Organization<\/em>(G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc) (FAO) ve International Fund for Agricultural Development<\/em> (Uluslararas\u0131 Tar\u0131msal Kalk\u0131nma Fonu) (IFAD) gibi kalk\u0131nma ajanslar\u0131nda \u00f6zenle ilerletmi\u015f hem akademik hem de saha uygulay\u0131c\u0131s\u0131 bir antropologdur.[1]<\/a><\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131n \u00d6zeti<\/u><\/strong><\/p>\n

\u201cT\u00fcrkiye, L\u00fcbnan ve \u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fcn aksine, Suriye\u2019den gelen m\u00fcltecilere y\u00f6nelik bir i\u00e7 mevzuata sahip.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cT\u00fcrkiye\u2019yi, L\u00fcbnan ve \u00dcrd\u00fcn ile, \u00fclkelerine gelen m\u00fclteci say\u0131s\u0131yla ba\u015f etmeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131racak olursak, T\u00fcrkiye \u00e7ok daha iyi bir i\u015f \u00e7\u0131kar\u0131yor. M\u00fcltecilere 3-4 milyar dolar de\u011ferinde harcama ger\u00e7ekle\u015ftirdi, ancak bu m\u00fcltecileri daha iyi bir \u015fekilde k\u0131sa s\u00fcreli olarak nas\u0131l entegre edece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmesi gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7o\u011fu bir g\u00fcn geri d\u00f6necek.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201c\u00dcrd\u00fcn\u2019deki durum gittik\u00e7e daha da \u00fcz\u00fcc\u00fc bir hale geliyor. Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta United Nations High Commissioner for Refugees\u2019den (<\/em><\/strong>Birle\u015fmi\u015f Milletler M\u00fclteciler Y\u00fcksek Komiserli\u011fi) (UNHCR) Andrew Harper\u2019\u0131n \u00dcrd\u00fcn\u2019deki durumun \u00e7ok k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi sebebiyle, her g\u00fcn 200 Suriyeli\u2019nin \u00dcrd\u00fcn\u2019den Suriye\u2019ye geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirti\u011fini duydum. Genel durum b\u00f6yle. \u015eimdi bir de Avrupa\u2019ya ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fan g\u00f6\u00e7menler var.<\/em><\/strong>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cBence \u015fehirde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz problem, m\u00fclteci kamplar\u0131na girememi\u015f insanlardan kaynaklan\u0131yor. Bu ki\u015filer \u015fehirdeler ve birikimleri t\u00fckenen bu ki\u015filerin daha fazla dilencilik yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsunuz.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201c\u0130nsanlar\u0131n kendilerini besleyebilmeleri i\u00e7in yeni y\u00f6ntemler bulmak gerekli. Bu da g\u0131da sa\u011flaman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra yeni i\u015f alanlar\u0131 yaratmak demek. Bu bir \u2018takiye\u2019 sistemi.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cG\u00f6\u00e7en insanlardan baz\u0131lar\u0131n\u0131n Almanya, \u0130sve\u00e7 gibi \u00fclkelerde, akrabalar\u0131 var. Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019ta \u00e7ok de\u011fil ancak Avrupa\u2019da akrabalar\u0131 var. Bu y\u00fczden \u00f6zellikle \u00e7ocuklar\u0131 varsa, ilerlemeye ve kendilerine bir yer bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u015eimdi kay\u0131p neslin zaman\u0131 geldi: \u00e7ocuklara e\u011fitim sa\u011flayabilmek. Dolay\u0131s\u0131yla, \u00e7ocuklu aileler Avrupa\u2019ya gelmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/em>\u201d <\/strong><\/p>\n

\u201cAvrupa, iltica talebi yapabilmek i\u00e7in Kuzey Akdeniz k\u0131y\u0131s\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in su\u00e7lu ve ka\u00e7ak\u00e7\u0131 bir y\u00f6ntem izlemeye mecbur b\u0131rak\u0131lmak yerine Do\u011fu Akdeniz ve G\u00fcney Akdeniz kenar\u0131nda iltica talebini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan ge\u00e7ici koruma ama\u00e7l\u0131 bir program d\u00fc\u015f\u00fcnmeli.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cSorun \u015fu ki, Avrupal\u0131lar\u0131n paras\u0131 sadece m\u00fcltecilere de\u011fil, \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olmayan silah olarak adland\u0131r\u0131lan \u2018\u0131l\u0131ml\u0131 muhalefete\u2019 de yard\u0131m etti.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cBelki ge\u00e7ici bir yer olarak yerlerinden edilen insanlar\u0131n koruma ve g\u0131da elde edebilecekler bir ada almak? Ancak \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131 nas\u0131l e\u011fiteceksiniz?<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cBirdenbire, T\u00fcrk polisin kuca\u011f\u0131ndaki \u00f6l\u00fc bir \u00e7ocu\u011fun foto\u011fraf\u0131, yapt\u0131klar\u0131n\u0131n zalimce bir \u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrerek, insanlar\u0131 etkiledi.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cBelli ki, K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 di\u011fer Suriyelilere oldu\u011fundan daha fazla ayr\u0131mc\u0131l\u0131k var ve onlar da Kanada\u2019ya gitmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar\u2026<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cFakat \u015fu anda \u00e7ok kritik bir etaptay\u0131z \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok b\u00fcy\u00fck miktarlarda g\u00f6\u00e7men ak\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmekte, insanlar i\u015f aramakta ama ya yayg\u0131n i\u015fsizlikten dolay\u0131 ya da yozla\u015fm\u0131\u015f devletlerinden dolay\u0131 \u00fclkelerinde i\u015f bulamamaktalar. Ayn\u0131 zamanda zul\u00fcm g\u00f6rme ve silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma nedenleri ile 1951 S\u00f6zle\u015fmesine g\u00f6re m\u00fclteci olanlar da var\u2026<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cSuriyeliler \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin ve bireysel sayg\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131n artmas\u0131 ad\u0131na kitlesel bir toplumsal hareket ba\u015flatt\u0131lar. Fakat bu hareket gasp edildi. S\u00f6ylemeliyim ki ilkin a\u015f\u0131r\u0131 gruplar ve sonras\u0131nda Esad taraf\u0131ndan gasp edildi. Esad, onlar\u0131 yenemeyece\u011fi korkusuyla L\u00fcbnan Hizbullah\u2019\u0131ndan ve tabii \u0130ran\u2019dan m\u00fcttefikler getirdi<\/em>.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cABD ve Rusya konu\u015fuyorlar, ancak birbirlerini kucaklamalar\u0131 ve \u0130ran ve T\u00fcrkiye gibi di\u011fer b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7lerle \u00e7al\u0131\u015fmaya ve Suriye\u2019ye bir nevi ge\u00e7ici bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm getirmeye \u00e7abalamalar\u0131 gerekirken olduk\u00e7a temkinli bir \u015fekilde konu\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201c<\/strong>Biliyorum ki, T\u00fcrkiye\u2019de h\u00fck\u00fcmetin, Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n e\u011fitim unsurunu fark etmesi biraz ge\u00e7 oldu \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019de, L\u00fcbnan\u2019da ve \u00dcrd\u00fcn\u2019de olmayan bir de dil problemi vard\u0131<\/em><\/strong>.<\/em><\/strong>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cE\u011fer Dae\u015f casus yollayacaksa, onlar\u0131 300-400 mil (480-650 km) y\u00fcr\u00fctmeyecek, vize ile bir u\u00e7a\u011fa bindirecektir.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cHat\u0131rlamal\u0131s\u0131n\u0131z ki Angela Merkel 5 ya\u015f\u0131ndayken kendisi de bir m\u00fclteciydi, bunu biliyor. Bunun olduk\u00e7a fark\u0131nda. Kendisinin m\u00fclteci olman\u0131n ne demek oldu\u011fuyla ilgili olduk\u00e7a derin bir fikri var.<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201c<\/strong>Bat\u0131\u2019n\u0131n hep beraber, Suriye\u2019de ge\u00e7ici bir h\u00fck\u00fcmet ile politik bir \u00e7\u00f6z\u00fcm ad\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ve Dae\u015f\u2019i yok edecek gerekli koalisyonu olu\u015fturmas\u0131n\u0131, Baas Partisinin bir ka\u00e7 y\u0131l daha iktidarda kalmas\u0131 gerekse bile bunu g\u00f6rmeyi \u00e7ok isterdim<\/em><\/strong>.<\/em><\/strong>\u201d<\/strong><\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131n Tam Metni<\/u><\/strong><\/h4>\n

T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019a g\u00f6re, T\u00fcrk sahil g\u00fcvenlik g\u00f6revlileri, Ege Denizi\u2019nde, 2015\u2019in ilk be\u015f ay\u0131nda 42.000\u2019in ve sadece son hafta i\u00e7inde ise 2.000\u2019in \u00fczerinde m\u00fcltecinin hayat\u0131n\u0131 kurtard\u0131lar. Bununla birlikte, T\u00fcrkiye, hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir s\u00fcredir yakla\u015f\u0131k 1,8 milyon Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131ya ev sahipli\u011fi yapmakta. B\u00f6lgede bulunan, \u00f6zellikle de T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcneydo\u011fusunda yer alan yerel halk ve s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar aras\u0131nda bir gerginlik oldu\u011funu biliyoruz. T\u00fcrkiye\u2019deki s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n durumundan haberdar m\u0131s\u0131n\u0131z? Sizce T\u00fcrkiye, bu ki\u015filere yard\u0131m edebilmek i\u00e7in elinden gelenin en iyisini yap\u0131yor mu?<\/strong><\/h4>\n

Ben sadece T\u00fcrkiye\u2019deki deneyimlerime dayanarak konu\u015fabilirim, ancak bunlar da ge\u00e7ti\u011fimiz Ekim ay\u0131ndaki ve bu y\u0131l Nisan ay\u0131ndaki deneyimlerim. Durumu L\u00fcbnan ve \u00dcrd\u00fcn\u2019deki durumla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabilirim \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye, L\u00fcbnan ve \u00dcrd\u00fcn\u2019de bulunan m\u00fcltecilerle ara\u015ft\u0131rma y\u00fcr\u00fct\u00fcyordum ve onlar\u0131n ev sahibi topluluklarla olan ili\u015fkilerini inceliyordum. N\u00fcfus yo\u011funlu\u011funun \u00e7ok y\u00fckseldi\u011fi zamanlarda, sosyal anlamda zorluklar\u0131n ya\u015fanaca\u011f\u0131 apa\u00e7\u0131k ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. T\u00fcrkiye Suriye\u2019den hemen hemen 2 milyon s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 kabul etti. B\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu T\u00fcrkiye\u2019de iyi idare ediyor gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Yakla\u015f\u0131k olarak \u00e7eyrek milyon s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 uluslararas\u0131 sistem taraf\u0131ndan de\u011fil de T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan kurulmu\u015f m\u00fclteci kamplar\u0131ndalar. Ve ger\u00e7ekten de \u00e7ok insani \u015fekilde i\u015fletiliyorlar. Kamplara gitmek isteyen Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n oldu\u011fu bir bekleme listesi var ancak bu listedekiler Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n sadece %20\u2019sini olu\u015fturuyor. Tabii ki orta s\u0131n\u0131fa mensup olan, paras\u0131 olan Suriyeliler iyi idare edebiliyorlar. \u00d6ncesinde paras\u0131 olup da paras\u0131 bitenler ise \u00e7ok iyi durumda de\u011filler \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmaya ihtiya\u00e7 duyuyorlar. T\u00fcrkiye ise, L\u00fcbnan ve \u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fcn aksine, Suriye\u2019den gelen m\u00fcltecilere y\u00f6nelik bir i\u00e7 mevzuata sahip. Bu yasalar\u0131 iki y\u0131l \u00f6nce ge\u00e7irdiklerini ve bu y\u0131l ocak ay\u0131ndan beri de Suriye\u2019den gelen m\u00fcltecilere kimlik kart\u0131 edindirten, onlar\u0131n sa\u011fl\u0131k hizmetlerine ve e\u011fitime eri\u015fimlerini sa\u011flayan bu yasalar\u0131 uygulamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 biliyorum. E\u011fitim konusuna sonra tekrar geri d\u00f6nece\u011fiz \u00e7\u00fcnk\u00fc daha karma\u015f\u0131k bir konu.<\/p>\n

\u201cT\u00fcrkiye ise, L\u00fcbnan ve \u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fcn aksine, Suriye\u2019den gelen m\u00fcltecilere y\u00f6nelik bir i\u00e7 mevzuata sahip<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

L\u00fcbnan i\u00e7in de durum ayn\u0131 \u015fekilde miydi? Biliyorum ki T\u00fcrkiye i\u00e7in bu durum ge\u00e7erliydi.<\/strong><\/p>\n

Hay\u0131r, bu durum T\u00fcrkiye i\u00e7in ge\u00e7erli. T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcneydo\u011fusundaki sorun, Suriyelilerin say\u0131s\u0131n\u0131n kimi il\u00e7elerde %50\u2019ye varan yo\u011funlukta olmas\u0131. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, \u00f6zellikle de Suriyelilerin, \u00e7aresizlik i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmak istemeleri, biraz para kazanmak ve ailelerini ge\u00e7indirebilmek istemeleri sebebiyle T\u00fcrkiyelilerden daha d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretlere \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 kabul etmeleri memnuniyetsizlik yarat\u0131yor. Bu duruma bozulan T\u00fcrkiye vatanda\u015flar\u0131 oluyor. Bu ka\u00e7\u0131n\u0131lamaz bir durum.\u00a0 B\u00f6yle dememin sebebi, T\u00fcrkiye\u2019yi, L\u00fcbnan ve \u00dcrd\u00fcn\u2019le \u00fclkelerine gelen m\u00fclteci say\u0131s\u0131yla ba\u015f etmeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131racak olsayd\u0131m e\u011fer, T\u00fcrkiye \u00e7ok daha iyi bir i\u015f \u00e7\u0131kar\u0131yor. M\u00fcltecilere yakla\u015f\u0131k olarak 3-4 milyar dolar harcad\u0131lar ancak Suriye\u2019den gelen m\u00fcltecileri \u00fclkeye ge\u00e7ici olarak nas\u0131l daha iyi entegre edebileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir g\u00fcn bir\u00e7o\u011fu \u00fclkelerine geri d\u00f6necekler. Ancak bu esnada, \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitime ihtiyac\u0131 var, T\u00fcrk\u00e7eyi h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u00f6\u011frenmeleri gerekiyor. T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin, liseyi bitiren Suriyelilerin, T\u00fcrkiye\u2019deki \u00fcniversitelere paras\u0131z girebilmesini sa\u011flayan bir yasay\u0131 onaylad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorum ancak sorun \u015fu ki bu ki\u015filerin T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011frenmesi gerekmekte. B\u00fcy\u00fck bir aceleyle ve hen\u00fcz T\u00fcrk\u00e7eleri \u00e7ok kuvvetlenmeden, T\u00fcrkiye\u2019deki \u00fcniversitelerden birine giren ve okuldaki ilk y\u0131llar\u0131nda ba\u015far\u0131s\u0131z olan Suriyeli gen\u00e7ler tan\u0131yorum. Hi\u00e7 kimse onlara ne olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyor. T\u00fcrkiye\u2019deki durum b\u00f6yle\u2026 T\u00fcrkiye\u2019deki durumun L\u00fcbnan ve \u00dcrd\u00fcn\u2019deki durumdan \u00e7ok daha iyi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Neden b\u00f6yle diyorum? L\u00fcbnan ve \u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fcn m\u00fcltecilere y\u00f6nelik herhangi bir yasal d\u00fczenlemeleri yok. Her ne kadar T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti bu kapsamda yaln\u0131zca Avrupal\u0131lara s\u0131\u011f\u0131nma sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti\u011fi bir f\u0131kra koydurtmu\u015f olsa da, Ne L\u00fcbnan ne de \u00dcrd\u00fcn, T\u00fcrkiye\u2019nin imzalad\u0131\u011f\u0131 51 Konvansiyonu\u2019nu[2]<\/a> imzalamad\u0131lar. Bu olay 1950\u2019lerde ger\u00e7ekle\u015fti. L\u00fcbnan\u2019da, Suriye\u2019den gelen m\u00fclteciler i\u00e7in m\u00fclteci kamplar\u0131 yok. Bu y\u00fczden m\u00fclteciler irticalen yap\u0131lm\u0131\u015f binlerce k\u00fc\u00e7\u00fck kampa da\u011f\u0131lm\u0131\u015f durumdalar.<\/p>\n

L\u00fcbnan\u2019daki n\u00fcfusun yo\u011funluk bak\u0131m\u0131ndan artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilir miyiz? <\/strong><\/p>\n

N\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu otomatik olarak art\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc L\u00fcbnan\u2019\u0131n n\u00fcfusu sadece 4 milyon civar\u0131 ve L\u00fcbnan\u2019da Suriye\u2019den gelen 1,1 milyon ki\u015fi var. L\u00fcbnan\u2019daki sorun \u015fu\u2026 \u0130ngilizcedeki \u2018samimiyet sayg\u0131s\u0131zl\u0131k do\u011furur\u2019 (familiarity brings contempt) <\/em>deyimini duymu\u015f muydunuz?<\/p>\n

\u201cT\u00fcrkiye L\u00fcbnan ve \u00dcrd\u00fcn\u2019le kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ve gelen insan say\u0131s\u0131na nas\u0131l cevap verdi\u011fine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok daha iyi bir durumda<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

Evet, duymad\u0131m ama ne demek oldu\u011funu anl\u0131yorum. <\/strong><\/p>\n

Suriye ve L\u00fcbnan\u2019\u0131n \u00e7ok yak\u0131n olduklar\u0131n\u0131 ve 2005 y\u0131l\u0131na kadar, Amerikan h\u00fck\u00fcmeti Suriye h\u00fck\u00fcmetine bir s\u0131n\u0131r olu\u015fturmas\u0131 konusunda \u0131srar edene kadar, iki \u00fclke aras\u0131nda bir s\u0131n\u0131r bile olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlaman\u0131z gerekiyor. 2005 y\u0131l\u0131na kadar L\u00fcbnanl\u0131lar ve Suriyeliler s\u0131n\u0131r\u0131 vizesiz bir \u015fekilde ge\u00e7ebiliyorlard\u0131.<\/p>\n

Bu tarihsel olarak b\u00f6yle.<\/strong><\/p>\n

Tarihsel olarak b\u00f6yle ve bununla da kalmay\u0131p Suriyeli i\u015f\u00e7ilerin neredeyse hepsi in\u015faat end\u00fcstrisi ve tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. 2010\u2019dan \u00f6nce, zaten L\u00fcbnan\u2019da yar\u0131m milyona yak\u0131n Suriyeli vard\u0131. Onlar i\u015f\u00e7i olarak \u00e7al\u0131\u015fan Suriyelilerdi. Bir\u00e7ok y\u00f6nden incelendi\u011finde, Suriye\u2019de kalmas\u0131 art\u0131k \u00e7ok g\u00fcvensiz oldu\u011fu i\u00e7in, \u015fu an i\u015f\u00e7i ailelerinin de i\u015f\u00e7ilerin yan\u0131na gelmi\u015f olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsunuz. Bu ki\u015filer yoksul, daha az e\u011fitimli ve pek tabii en savunmas\u0131z ve en \u00e7aresiz olanlar. L\u00fcbnan h\u00fck\u00fcmeti de onlara tam anlam\u0131yla destek olam\u0131yor. Onlar da kendilerine Birle\u015fmi\u015f Milletler sisteminin destek olmas\u0131n\u0131 bekliyor. BM onlar\u0131 sisteme kaydetmeye, onlara baz\u0131 sa\u011fl\u0131k hizmeti unsurlar\u0131, birtak\u0131m g\u0131da kuponlar\u0131 sa\u011flamaya, biraz nakit para transferi yapmaya ve onlar\u0131n e\u011fitim almalar\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u2018Baz\u0131, birtak\u0131m\u2019 diyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc yap\u0131lanlar olduk\u00e7a yetersiz. \u015eimdi de D\u00fcnya G\u0131da Program\u0131\u2019ndan (World Food Programme<\/em>) ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir haberle, yeterince uluslararas\u0131 destek olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir kesinti olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendik. Bu y\u00fczden a\u00e7l\u0131k \u00e7eken insanlar olacak.<\/p>\n

Bu yeni bir geli\u015fme mi? <\/strong><\/p>\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz ay\u00a0oldu. \u00dcrd\u00fcn de benzer bir durumda ama bu kadar a\u015f\u0131r\u0131 de\u011fil \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00dcrd\u00fcn\u2019de bulunan Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu Suriye\u2019nin g\u00fcneyindenler ve aralar\u0131nda \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc akrabal\u0131k ili\u015fkileri, \u00e7ok kuvvetli a\u015firet ba\u011flar\u0131 gibi \u015feyler bulunuyor. Ancak, \u00dcrd\u00fcn\u2019de, \u00dcrd\u00fcn h\u00fck\u00fcmeti gene de Zaatari ismindeki bir m\u00fclteci kamp\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde \u0131srarc\u0131 oldu. \u00c7ok k\u00f6t\u00fc bir \u015fekilde i\u015fletilmekteydi ve kampta \u00e7ok b\u00fcy\u00fck uyu\u015fmazl\u0131klar vard\u0131. 2013 y\u0131l\u0131nda tek bir kamp\u0131n i\u00e7inde bulunanlar\u0131n say\u0131s\u0131 hemen hemen 160 bine ula\u015ft\u0131. \u015eimdi ise bu say\u0131lar d\u00fc\u015ft\u00fc, insanlar kamp\u0131 terk ediyorlar, kamp\u0131 terk edebilmek i\u00e7in yollar buluyorlar; ancak, kamp\u0131 yaln\u0131zca sponsorluk bulduklar\u0131nda terk edebiliyorlar. Bu ko\u015ful, kamp d\u0131\u015f\u0131ndan \u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fcn i\u00e7ine do\u011fru bir t\u00fcr ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k sistemi olu\u015fmas\u0131na sebep oldu. \u00dcrd\u00fcn\u2019de olup kamp d\u0131\u015f\u0131nda olan Suriyelilerin de benzer sorunlar\u0131 var: bir i\u015f bulmalar\u0131 gerekiyor. Bu ki\u015filerin bir\u00e7o\u011fu kalifiye elemanlar; aralar\u0131nda yetenekli marangozlar, teknisyenler vb. ki\u015filer var ve i\u015f buluyorlar ancak bu yasad\u0131\u015f\u0131 kabul ediliyor. Polisin onlar\u0131 yakalamas\u0131 durumunda, ya kamplara geri g\u00f6nderiliyorlar ya da baz\u0131lar\u0131n\u0131n s\u00f6yledi\u011fine g\u00f6re s\u0131n\u0131r\u0131n \u00f6teki taraf\u0131na g\u00f6nderiliyorlar. Ancak \u00dcrd\u00fcn\u2019deki durum \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir hal i\u00e7ine b\u00fcr\u00fcn\u00fcyor. Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta United Nations Refugee Agency<\/em>\u2019den (Birle\u015fmi\u015f Milletler M\u00fclteciler Y\u00fcksek Komiserli\u011fi) (UNHCR) Andrew Harper\u2019\u0131n \u00dcrd\u00fcn\u2019deki durumun \u00e7ok k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi sebebiyle, her g\u00fcn 200 Suriyelinin \u00dcrd\u00fcn\u2019den Suriye\u2019ye geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtti\u011fini duydum. Genel durum b\u00f6yle. \u015eimdi bir de Avrupa\u2019ya ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fan g\u00f6\u00e7menler var. Buyurun.<\/p>\n

O noktaya sonra gelece\u011fim, ancak \u00f6ncesinde dilerseniz belki biraz T\u00fcrkiye\u2019ye odaklanabiliriz. Eminim T\u00fcrkiye\u2019deki, hatta \u0130stanbul, Ankara ve \u0130zmir gibi bat\u0131 b\u00f6lgelerindeki s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 ak\u0131n\u0131n\u0131n boyutlar\u0131ndan haberdars\u0131n\u0131zd\u0131r. Ben aslen Ankaral\u0131y\u0131m ve yemek i\u00e7in dilenen vs. Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lara dair raporlar bulunuyor. Bu b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki bir m\u00fclteci durumuna y\u00f6nelik en uygun \u00e7\u00f6z\u00fcm ne olurdu? Art\u0131k bu durum T\u00fcrkiye\u2019nin yaln\u0131zca g\u00fcneyinin sorunu olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131 ve b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerin de sorunu haline geldi. Aylan\u2019\u0131n son derece \u00e7aresizlik i\u00e7eren foto\u011fraflar\u0131n\u0131 hepimiz g\u00f6rd\u00fck. G\u00fcneydo\u011fudaki il\u00e7elerde ya da k\u0131rsal kesimde de\u011fil de b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde yer alan m\u00fcltecilerin \u00e7oklu\u011fu hakk\u0131nda ne diyorsunuz? <\/strong><\/p>\n

Yapmam\u0131z gereken\u2026<\/p>\n

\u201c\u00dcrd\u00fcn\u2019deki durum o kadar k\u00f6t\u00fc ki, her g\u00fcn 200 Suriyeli \u00dcrd\u00fcn\u2019den Suriye\u2019ye geri d\u00f6n\u00fcyor. \u015eimdi bir de Avrupa\u2019ya ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fan g\u00f6\u00e7menler var<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

Sizce bu durum, T\u00fcrkiye\u2019de iki sene \u00f6nce kamplarda olmak isteyen Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n art\u0131k kamplarda olmak istemedikleri anlam\u0131na m\u0131 geliyor? <\/strong><\/p>\n

Hay\u0131r, hi\u00e7 de \u00f6yle oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. T\u00fcrkiye\u2019de m\u00fclteci kamplar\u0131ndaki Suriyelilerin hala m\u00fclteci kamplar\u0131nda olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Benim ziyaret etti\u011fim kamplarda, insanlar sabahlar\u0131 d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kabiliyorlar ve baz\u0131lar\u0131 d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p, \u00e7al\u0131\u015f\u0131p, geri d\u00f6n\u00fcyorlar. Bu kamplar bir hapishane gibi de\u011fil. Bence bizim \u015fehirde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z problem m\u00fclteci kamp\u0131na girmeyi ba\u015faramam\u0131\u015f ki\u015filerden kaynaklan\u0131yor. Bu ki\u015filer \u015fehirdeler ve bu ki\u015filerin elindeki birikimlerin bitmesi sebebiyle g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha da \u00e7ok dilencilik yapan ki\u015fiyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorsunuz. 2-3 sene oldu. Bu durum sivil toplumun bu durumla ba\u015f edememesiyle de alakal\u0131 olabilir. O zamanlarda, her g\u00fcn herkese s\u0131cak yemek, bir kap s\u0131cak yemek ve ekmek sa\u011flayan, tasavvuf felsefesi \u00fczerine kurulmu\u015f derneklerden birine gitmi\u015ftim. Mahallede ya\u015fayan herkese veriyorlard\u0131 ve yemek verdikleri ki\u015filerin Suriye\u2019den gelmi\u015f olmalar\u0131 gerekmiyordu. Bu derne\u011fi Gaziantep\u2019te g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm ve gayet de g\u00fczeldi. Ziyaret etti\u011fim de bunlardan biriydi. Ancak, hi\u00e7 paras\u0131 olmayan, o veya bir ba\u015fka sebepten \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00e7al\u0131\u015famayan ki\u015filere en az\u0131ndan yemek vermeyi deneyen ve bunu ba\u015faran sivil toplum gayretleri ge\u00e7ici \u00f6nlemler. Nihayetinde, yerel halk\u0131n istihdam\u0131n\u0131 tehdit etmeyecek \u015fekilde, bu ki\u015filerin i\u015f bulmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmaya gayret edilmesi gerekiyor.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fer yerel halk m\u00fcltecilerin varl\u0131\u011f\u0131ndan mutsuzsa, durum \u00e7ok k\u00f6t\u00fc olacakt\u0131r. Ama siz Suriyeli m\u00fcltecilere oldu\u011fu kadar yoksul yerli halka da destek sa\u011flarsan\u0131z, durum daha y\u00f6netilebilir olacakt\u0131r. Ancak, s\u00f6ylemeliyim ki, dilenenlerden baz\u0131lar\u0131, hepsi de\u011fil, Suriye ve Irak\u2019tan kitlesel bir \u015fekilde gelen \u00e7ingenelerdir. Ve eminim ki, T\u00fcrkiye\u2019de de \u00e7ingeneler var. Suriye\u2019deki, Irak\u2019taki, L\u00fcbnan\u2019daki \u00e7ingenelerin ekonomileri de bozuldu \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar yaz turizminden, festivallerden, d\u00fc\u011f\u00fcnlerden ve buna benzer kutlamalardan mevsimsel gelir sa\u011flarlard\u0131. Art\u0131k bu gelire sahip de\u011filler ve bir\u00e7o\u011fu b\u00fcy\u00fck \u015fehirlere gitti. Onlar\u0131 Beyrut\u2019ta, Amman\u2019da bile sokaklarda dilenirken bulabilirsiniz. \u00c7ocuklar\u0131 da sokakta dilenmekteler. Bu ekonomideki b\u00fcy\u00fck bozulman\u0131n da bir i\u015fareti. Ne yapabilirsiniz? \u0130nsanlar\u0131n kendilerini besleyebilmeleri i\u00e7in yollar bulmal\u0131s\u0131n\u0131z, bu da yiyecek yard\u0131m\u0131 yaparken ayn\u0131 zamanda istihdam yaratmak anlam\u0131na gelir. Bu, takiye sistemidir. Takiye sistemi, Osmanl\u0131 d\u00f6neminden kalma eski bir sistemdir. \u015eimdi, bunu \u00dcrd\u00fcn\u2019de ba\u015flat\u0131yorlar. B\u00fcy\u00fck camilerden baz\u0131lar\u0131 \u015fimdi\u2026<\/p>\n

\u2018Tekke\u2019 mi demek istiyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

Siz \u2018tekke\u2019 diyorsunuz, ben \u2018takiye\u2019 diyorum.<\/p>\n

\u201c\u015eehirlerdeki ki\u015filerin ellerindeki birikimlerinin bitmesi sebebiyle g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha da \u00e7ok dilencilik yapan ki\u015fiyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorsunuz<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

\u0130slam\u2019da, \u0130slami bir amac\u0131n \u00fcstesinden gelebilmek i\u00e7in, olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z biri gibi davran\u0131yorsan\u0131z buna \u2018takiye\u2019 denir. \u2018Tekke\u2019 ise, e\u011fitim, yiyecek, giyecek gibi \u015feylerin verildi\u011fi yerdir. <\/strong><\/p>\n

Evet, bunu \u00dcrd\u00fcn\u2019de yapmaya ba\u015fl\u0131yorlar ve L\u00fcbnan\u2019daki baz\u0131 camilerde de bunun yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Eminim ki, T\u00fcrkiye\u2019de yayg\u0131n bir \u015fekilde bulabilirsiniz, de\u011fil mi?<\/p>\n

Evet, sizin de dedi\u011finiz gibi, bu tasavvuf felsefesi \u00fczerine kurulmu\u015f olan \u0130slami sivil toplum kurulu\u015flar\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de, Gazze\u2019ye ve Sudan\u2019a yard\u0131m etmek i\u00e7in bir\u00e7ok uluslararas\u0131 destek \u00f6rg\u00fct\u00fc ve uluslararas\u0131 \u0130slami dernekler var. Televizyonda, s\u0131cak yemek sa\u011flayan baz\u0131 kamyonlar\u0131n\u0131n Bodrum\u2019da oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. Ancak camilerin kendisi de\u011fil, \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019de camiler ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fildir. Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 gibi bir merkez otorite taraf\u0131ndan y\u00f6netilir ve kontrol edilirler. Bu, Cumhuriyet d\u00f6neminden sonra h\u00fck\u00fcmetin i\u015fleyi\u015fine \u00e7ok benziyor. San\u0131yorum ki, bu \u0130slami \u00f6rg\u00fctlenmeler, camilerin ve camilerdeki topluluklar\u0131n L\u00fcbnan\u2019da ve \u00dcrd\u00fcn\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131na benzer bir i\u015fi burada yap\u0131yor. Bu do\u011frultuda, yoksul m\u00fclteciler ve yerli yoksul halk aras\u0131nda, onlara yard\u0131m etmek, i\u015f bulmak hususunda dengeyi sa\u011flamak, T\u00fcrkiye\u2019nin sizin de takip etti\u011finiz mevcut ekonomik ve politik ko\u015fullar\u0131nda pek olas\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. T\u00fcrkiye, m\u00fclteci sorunu hakk\u0131nda sadece Birle\u015fmi\u015f Milletlere de\u011fil, Avrupa Birli\u011fi (AB) ve Amerika Birle\u015fik Devletleri (ABD) gibi geli\u015fmi\u015f \u00fclkelere finansal destek i\u00e7in ba\u015fvurmakta hakl\u0131 m\u0131d\u0131r? T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 ve Ba\u015fbakan\u0131, 2-3 y\u0131ld\u0131r a\u00e7\u0131k\u00e7a b\u00f6yle bir yard\u0131m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuyor. Bu konuda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? B\u00f6yle bir yard\u0131m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunmakta hakl\u0131 m\u0131?<\/strong><\/p>\n

\u015e\u00fcphesiz, evet. Tablolara bakarsan\u0131z, \u015fu an elimde ger\u00e7ek veriler yok, T\u00fcrkiye\u2019nin yakla\u015f\u0131k 5 milyar dolar harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebilirsiniz. Birle\u015fik Krall\u0131k ve ABD, ikisi birlikte, bu d\u00f6nemde 3 milyardan fazla harcamad\u0131lar. \u00d6yleyse, y\u00fck neden T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcst\u00fcnde olsun? Bu durum, ciddi ikili anla\u015fmalar gerektirse bile, payla\u015f\u0131lmas\u0131 laz\u0131m. Bu, b\u00fcy\u00fck depresyonlarda ve buna benzer durumlarda kullan\u0131lan bir istihdam yaratma \u015feklidir. Bu \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u015eunu biliyorum ki, \u00f6rne\u011fin Amerikan h\u00fck\u00fcmeti \u015fu d\u00f6nemde, \u00dcrd\u00fcn h\u00fck\u00fcmeti ile y\u00fczde 60 \u00dcrd\u00fcnl\u00fc, y\u00fczde 40 Suriyeli m\u00fclteci istihdam etme d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle baz\u0131 yol yap\u0131m ve b\u00fcy\u00fck in\u015faat projeleri yaratmak konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu y\u00f6ntem sadece ekonomiye destek vermek ve paray\u0131 getirmek i\u00e7in ikili bir sistem de\u011fil, ayn\u0131 zamanda da, vas\u0131fs\u0131z demeyece\u011fim, yoksul ve m\u00fcltecilere istihdam yaratabiliyor.<\/p>\n

Evet, pekiyi Erdo\u011fan\u2019\u0131n Avrupa\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye veya L\u00fcbnan\u2019a yard\u0131m etmeyerek veya T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcvenli b\u00f6lgeler olu\u015fturma teklifine cevap vermemesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u2018Avrupa, \u00f6len her m\u00fclteciden sorumludur\u2019 demesine kat\u0131l\u0131yor musunuz?<\/strong><\/p>\n

Bana olduk\u00e7a politik bir soru soruyorsunuz. G\u00fcvenli b\u00f6lgelerin i\u015fe yaray\u0131p yaramayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyorum; Srebrenitsa\u2019da g\u00fcvenlik b\u00f6lgelerinde ne oldu\u011funu hepimiz biliyoruz. \u015e\u00fcphesiz bir sorun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ve Suriye\u2019den T\u00fcrkiye\u2019ye gelen yakla\u015f\u0131k 2 milyon m\u00fcltecinin hepsi mutlu de\u011fil. Baz\u0131lar\u0131 Avrupa\u2019ya gitmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Onlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu da hemen geri d\u00f6nemeyeceklerini anlam\u0131\u015f durumdalar. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta, L\u00fcbnan ve \u00dcrd\u00fcn\u2019dekiler gibi \u00fclkelerine yak\u0131n olmak istediler ama art\u0131k bunun m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ettiler. Bu y\u00fczden, gidebilecekleri yere kadar gitmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bu insanlardan baz\u0131lar\u0131n\u0131n Almanya, \u0130sve\u00e7 gibi \u00fclkelerde, akrabalar\u0131 var. Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019ta \u00e7ok de\u011fil ancak Avrupa\u2019da akrabalar\u0131 var. Bu y\u00fczden \u00f6zellikle \u00e7ocuklar\u0131 varsa, ilerlemeye ve kendilerine bir yer bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u015eimdi kay\u0131p neslin zaman\u0131 geldi: \u00e7ocuklara e\u011fitim sa\u011flayabilmek. Dolay\u0131s\u0131yla, \u00e7ocuklu aileler Avrupa\u2019ya gelmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc nihai tahlilde \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 e\u011fitemeyeceklerse\u2026<\/p>\n

Evet, bu sorular\u0131mdan biriydi. <\/strong><\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla Avrupa\u2019n\u0131n Birle\u015fik Krall\u0131k liderli\u011finde sorumsuz davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Theresa May\u2019in e\u011fer Akdeniz\u2019de insanlar\u0131 batmaktan kurtar\u0131rsak, sadece \u2018\u00e7ekim etkisi\u2019 yarataca\u011f\u0131m\u0131z \u015feklimde ifadeleri var. Bu c\u00fcmleyi, \u0130talyanlar\u0131n Mare Nostrum<\/em>program\u0131na yard\u0131m tekliflerini geri \u00e7evirirken kulland\u0131. Bu, m\u00fcltecileri gelmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktan al\u0131koymad\u0131. E\u011fer hayat\u0131n\u0131z tehlike alt\u0131ndaysa, kendinizi kurtarmak i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc \u00f6nlemi ve tedbiri al\u0131rs\u0131n\u0131z. Yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm \u015fey, daha karl\u0131 bir ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k program\u0131 yaratmakt\u0131. Bunu uzun zamand\u0131r s\u00f6yl\u00fcyorum, en az\u0131ndan 18 ayd\u0131r, Avrupa\u2019n\u0131n, do\u011fu ve g\u00fcney Akdeniz boyunca, s\u0131\u011f\u0131nma taleplerine cevap verebilmek i\u00e7in ge\u00e7ici bir koruma program\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmesi gerekiyor. B\u00f6ylece, kuzey Avrupa boyunca, s\u0131\u011f\u0131nma talebinde bulunmak i\u00e7in, su\u00e7 ve ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k yoluna gitmeye gerek kalmayacakt\u0131r. \u00d6yle ki, Birle\u015fik Krall\u0131k, Fransa, \u0130sve\u00e7 ve Almanya\u2019n\u0131n, m\u00fcltecilerin hen\u00fcz T\u00fcrkiye, L\u00fcbnan ve \u00dcrd\u00fcn\u2019deyken ba\u015fvurabilecekleri mekanizmalara ihtiyac\u0131 var.<\/p>\n

\u201cAvrupa\u2019n\u0131n, do\u011fu ve g\u00fcney Akdeniz boyunca, s\u0131\u011f\u0131nma taleplerine cevap verebilmek i\u00e7in ge\u00e7ici bir koruma program\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmesi gerekiyor<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

Di\u011fer bir deyi\u015fle ba\u015flang\u0131\u00e7ta buna haz\u0131r olmad\u0131klar\u0131n\u0131 ve \u015fimdi ise bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

Kesinlikle haz\u0131r de\u011fillerdi. Parayla bu problemi \u00e7\u00f6zebileceklerine dair yanl\u0131\u015f bir inan\u00e7la rehavete kap\u0131ld\u0131lar. S\u00f6ylemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015fey, Irak\u2019ta Saddam H\u00fcseyin h\u00fck\u00fcmetinin devrilmesinden sonra, Irakl\u0131lar\u0131n kitleler halinde \u00fclkeyi terk etmesi, yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 y\u0131l sonra ger\u00e7ekle\u015fti, yakla\u015f\u0131k 2 milyon Irakl\u0131 2006 ve 2008 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Irak\u2019\u0131 terk etti. Bir\u00e7o\u011fu Suriye\u2019ye, biraz\u0131 da \u00dcrd\u00fcn\u2019e gittiler. Onlar Avrupa\u2019y\u0131 i\u015fgal etmediler, ama yard\u0131m bu b\u00f6lgeye geldi. Bir\u00e7o\u011fu Irak\u2019a yak\u0131n yerlerde kalmak istedi, baz\u0131s\u0131 Avustralya\u2019ya, baz\u0131s\u0131 da Kanada\u2019ya gitti. Ama Avrupa kitle ak\u0131n\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131, sadece yeterli paray\u0131 verirsek kendileri \u00e7\u00f6zerler diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcler. Sorun \u015fu ki, Avrupal\u0131lar\u0131n paras\u0131 sadece m\u00fcltecilere de\u011fil, \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olmayan silah olarak adland\u0131r\u0131lan \u2018\u0131l\u0131ml\u0131 muhalefet\u2019e de yard\u0131m etti.<\/p>\n

Suriye\u2019yi kastediyorsunuz, de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\n

Evet, Suriye\u2019deki ve T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcney s\u0131n\u0131r\u0131ndaki olay budur, <\/strong>\u00e7\u00fcnk\u00fc muhalefet Gaziantep\u2019te. Bu insanlar maa\u015fl\u0131, e\u011fitimli ve donan\u0131ml\u0131. \u015e\u00fcphesiz, \u00e7ok fazla yozla\u015fma da var. Yozla\u015fma y\u00fczdesi \u00e7ift haneli rakamlarda \u00e7ok ilerlemi\u015f olsa \u015fa\u015f\u0131r\u0131rd\u0131m.<\/p>\n

\u201cSorun \u015fu ki, Avrupal\u0131lar\u0131n paras\u0131 sadece m\u00fcltecilere de\u011fil, \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olmayan silah olarak adland\u0131r\u0131lan \u2018\u0131l\u0131ml\u0131 muhalefet\u2019e de yard\u0131m etti<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

Haziran 2015\u2019teki bir r\u00f6portaj\u0131n\u0131zda, Avrupa Birli\u011fi\u2019nin uygun bir arama ve kurtarma operasyonu uygulamaya koymak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftiniz. Bu durumun, \u015fu ko\u015fullarda geli\u015fim g\u00f6sterdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?<\/strong><\/p>\n

\u015eimdi, daha fazlas\u0131 var. Ama bu yeterli mi emin de\u011filim \u00e7\u00fcnk\u00fc art\u0131k o kadar fazla rapor alm\u0131yorum, biliyorsunuz t\u00fcm bu gerginlik T\u00fcrkiye ve Balkanlar \u00fczerinden gelen bir harekete kayd\u0131. T\u00fcrkiye\u2019den Yunanistan\u2019a vs. \u015eimdi, \u0130ngilizler haz\u0131rda sava\u015f gemisi bulunduruyor, \u0130talyanlar da \u00f6yle. Ama t\u00fcm bunlar\u0131n ard\u0131ndaki temel d\u00fc\u015f\u00fcnce, insanlar\u0131n hayat\u0131n\u0131 kurtarmaktan \u00f6te, Avrupa\u2019n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 korumaya y\u00f6nelik.<\/p>\n

Pekiyi, Dublin D\u00fczenlemelerindeki (Dublin Regulations<\/em>) tart\u0131\u015fmalar hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? S\u00f6yledi\u011finiz gibi, Avrupa\u2019n\u0131n Do\u011fu ve G\u00fcney b\u00f6lgeleri i\u00e7in d\u00fczenlemeler olmal\u0131. Sizce m\u00fcltecilerin Avrupa Birli\u011fi\u2019ne nereden giri\u015f yap\u0131yorlarsa orada m\u0131 kalmalar\u0131 gerekiyor? <\/strong><\/p>\n

Herkes, Dublin\u2019in i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor. \u0130\u015fe yaram\u0131yor ve s\u0131\u011f\u0131nma talebinde bulunan m\u00fclteciler girdikleri ilk \u00fclkede kalsalar bile, durumlar\u0131 resmiyete kavu\u015ftuktan sonra, gidebiliyorlar. Nihayetinde, m\u00fcltecilerin ve insanlar\u0131n, giri\u015f yapt\u0131klar\u0131 \u00fclkeye s\u0131\u011f\u0131nma talebinde bulunmas\u0131n\u0131 gerektirecek mant\u0131kl\u0131 bir a\u00e7\u0131klama yok. 17 ya\u015f\u0131ndaki gen\u00e7 bir Suriyeliyi ele alal\u0131m; \u0130talya\u2019ya ka\u00e7ak giri\u015f yap\u0131yor ve Edinburgh\u2019da doktor olarak \u00e7al\u0131\u015fan bir karde\u015fi var. Karde\u015fi onu beklerken, neden \u0130talya\u2019ya s\u0131\u011f\u0131nma talebinde bulunsun? Ve \u0130ngiltere\u2019ye ba\u015fvuram\u0131yorlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fin s\u0131\u011f\u0131nma i\u00e7in bir mekanizmas\u0131 yok.\u00a0 Bunun yan\u0131nda, UNHCR\u2019a kay\u0131t yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir \u00fclkeye yerle\u015fmek i\u00e7in, se\u00e7ene\u011fiz kalm\u0131yor, sizi nereye g\u00f6nderirlerse, oraya gidiyorsunuz. UNHCR\u2019a kay\u0131t yapt\u0131ran ve \u015fu anda \u00dcrd\u00fcn\u2019de ya\u015fayan bir\u00e7ok Irakl\u0131\u2019y\u0131 biliyorum. Hatta beni ABD\u2019den ba\u015fka her yere g\u00f6nderebilirsiniz diyen insanlar bile, ABD\u2019ye g\u00f6nderiliyorlar. Baz\u0131lar\u0131 da reddediyorlar. Se\u00e7ene\u011fiz yok. Bunun s\u00fcpermarkete gitmeye benzedi\u011fini s\u00f6ylemiyorum, hay\u0131r. E\u011fer birisi ajansa kay\u0131t olursa ve \u2018a\u011fabeyim \u0130ngiltere\u2019de ya\u015f\u0131yor ve beni yan\u0131na almak istiyor, l\u00fctfen beni \u0130ngiltere\u2019ye g\u00f6nderin\u2019 derse, neden onu \u0130spanya, Malta\u2019ya veya \u0130talya\u2019ya koyal\u0131m? Size mant\u0131kl\u0131 geliyor mu?<\/p>\n

Evet, tabii.<\/strong><\/p>\n

Belki biraz daha \u00e7al\u0131\u015fma gerektiriyordur ama \u015fu g\u00fcnlerde, elektronik programlarla ve yaz\u0131l\u0131mlarla, kolay olmal\u0131. Aile birle\u015fimi olmal\u0131. K\u0131z karde\u015finiz veya erkek karde\u015finiz olabilir, sorun \u015fu ki UNHCR\u2019nin kulland\u0131\u011f\u0131 aile tan\u0131m\u0131 \u00e7ok dar. Sadece, kocay\u0131, kar\u0131y\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131 kaps\u0131yor. A\u011fabeyiniz oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011finizde \u2013do\u011fu toplumlar\u0131nda a\u011fabey k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015fe bak\u0131yor. Belki, Bat\u0131\u2019da her zaman b\u00f6yle de\u011fil. Ama Avrupa\u2019n\u0131n Dublin Anla\u015fmas\u0131n\u0131n i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yeniden de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini bildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

Evet. Bildi\u011finiz gibi, M\u0131s\u0131rl\u0131 bir i\u015fadam\u0131, bir Yunan adas\u0131 sat\u0131n almay\u0131 ve m\u00fcltecileri buraya yerle\u015ftirmeyi teklif etmi\u015fti. Bu a\u00e7\u0131dan, Avrupa\u2019n\u0131n baz\u0131 di\u011fer mekanizmalar\u0131 kullanarak, m\u00fcltecilere, Avrupa d\u0131\u015f\u0131nda yard\u0131m etmesi konusunda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Orta Do\u011fu\u2019ya yak\u0131n bir yerde, T\u00fcrkiye\u2019de olabilir, bir kampa destek olmak gibi, AB\u2019nin bu t\u00fcrden planlar\u0131 hakk\u0131nda bilginiz var m\u0131? <\/strong><\/p>\n

Hay\u0131r, bir ada almak ve m\u00fcltecilerden olu\u015fan bir yerle\u015fim yaratmak konusunda bir\u00e7ok \u00f6neri oldu\u011funu biliyorum, ancak bu o kadar kolay de\u011fil. Bu ancak h\u00fcsn\u00fckuruntu olabilir. Belki ge\u00e7ici bir s\u00fcreli\u011fine, yerlerinden olan insanlar\u0131n s\u0131\u011f\u0131nabilece\u011fi ve yiyecek bulabilece\u011fi bir ada alabilirsiniz, peki \u00e7ocuklar\u0131 nas\u0131l e\u011fiteceksiniz? Biliyorsunuz, m\u00fcltecilerin sadece g\u00fcn\u00fcm\u00fczle de\u011fil, gelecekle ilgili de sorunu var. E\u011fer uzun zaman m\u00fclteci kal\u0131rsan\u0131z ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z e\u011fitim alamazsa, gelece\u011finiz de olmaz. Bu, onurlu bir hayat s\u00fcrebilece\u011finiz bir yer bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r.<\/p>\n

\u201cBelki ge\u00e7ici bir s\u00fcreli\u011fine, yerlerinden olan insanlar\u0131n s\u0131\u011f\u0131nabilece\u011fi ve yiyecek bulabilece\u011fi bir ada alabilirsiniz, pekiyi \u00e7ocuklar\u0131 nas\u0131l e\u011fiteceksiniz?<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

Biliyorsunuz yak\u0131n zamandaki sava\u015flar\u0131n bir\u00e7o\u011funda da, \u00f6ncesinde \u00e7ok\u00e7a g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler ve y\u00fckselen bir tedirginlik olmas\u0131na ra\u011fmen \u00f6yle bir an gelir ki,\u00a0 bir resim, toplum bilincini aniden uyand\u0131r\u0131r. Vietnam Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 \u00f6rnek verirsem, Amerika\u2019da huzursuzluk vard\u0131, sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 baz\u0131 protesto g\u00f6sterileri vard\u0131. Sonra, iki \u00e7ocu\u011fun sava\u015ftan ka\u00e7arken ki g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri geldi ve gazetelerde man\u015fet oldu. Bu kesinlikle, feryatlar\u0131 art\u0131rd\u0131. San\u0131yorum ki, sahilde \u00f6l\u00fc bedeni bulunan \u00e7ocu\u011fun, Aylan\u2019\u0131n foto\u011fraf\u0131 da ayn\u0131 etkiyi yaratt\u0131. Bunun \u00f6ncesinde, Akdeniz\u2019i ge\u00e7en b\u00fct\u00fcn g\u00f6\u00e7menlerin A\u015fa\u011f\u0131 Sahra Afrika\u2019dan gelen gen\u00e7 adamlar oldu\u011funun g\u00f6sterilmesi y\u00f6n\u00fcnde neredeyse bir medya \u00e7abas\u0131 vard\u0131. Birdenbire, T\u00fcrk polisin kuca\u011f\u0131ndaki \u00f6l\u00fc bir \u00e7ocu\u011fun foto\u011fraf\u0131, yapt\u0131klar\u0131n\u0131n zalimce bir \u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrerek, insanlar\u0131 etkiledi. Ve, Oxford\u2019da, Londra\u2019da b\u00fcy\u00fck bir tepki vard\u0131, insanlar evlerini a\u00e7\u0131yorlard\u0131, pencerelerinde \u2018M\u00fclteciler ho\u015f geldiniz\u2019 yazan bir \u00e7ok ev g\u00f6rd\u00fcm. \u00d6yle yeterli ve b\u00fcy\u00fck bir bask\u0131 vard\u0131 ki, David Cameron, \u00f6nceleri \u2018hi\u00e7 kimse\u2026\u2019 derken d\u00fc\u015f\u00fcnc\u00fcleri de\u011fi\u015fti.<\/p>\n

\u201cBirdenbire, T\u00fcrk polisin kuca\u011f\u0131ndaki \u00f6l\u00fc bir \u00e7ocu\u011fun foto\u011fraf\u0131, yapt\u0131klar\u0131n\u0131n zalimce bir \u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrerek, insanlar\u0131 etkiledi<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

Bir g\u00fcnde!<\/strong><\/p>\n

Bir g\u00fcnde ve \u015fimdi \u2018Be\u015f y\u0131lda 20.000\u2019 diyor, herkes de ayn\u0131 \u015feyi s\u00f6yl\u00fcyor. \u015eaka m\u0131 yap\u0131yorsunuz? S\u00f6yledi\u011fi be\u015f y\u0131lda 20.000 rakam\u0131 \u00f6nemsiz. Ki\u015fisel d\u00fc\u015f\u00fcncem, foto\u011fraf ba\u015fka bir \u015fey g\u00f6sterdi. Bu foto\u011fraf g\u00f6sterdi ki, T\u00fcrkiye\u2019deki m\u00fclteciler entegre oluyorlar, \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar ve durumlar\u0131 iyi. Ama \u015funu hat\u0131rlamal\u0131s\u0131n\u0131z ki, Suriye\u2019nin kuzeyi, Suriyeli K\u00fcrtlerden kurulu. T\u00fcrkiye\u2019den s\u0131\u011f\u0131nma alan Suriyeli K\u00fcrtler, daha zor \u015fartlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. Aylan ve ailesi Kobani\u2019den geldi, 2 y\u0131ld\u0131r T\u00fcrkiye\u2019deydiler ve baban\u0131n dedi\u011fine g\u00f6re durumlar\u0131 iyi de\u011fildi. Belli ki, K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 di\u011fer Suriyelilere oldu\u011fundan daha fazla ayr\u0131mc\u0131l\u0131k var ve onlar da Kanada\u2019ya gitmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Ama t\u00fcm hik\u00e2yeyi bilmiyoruz; Kanadal\u0131lar, T\u00fcrkiye\u2019den \u00e7\u0131k\u0131\u015f izni almad\u0131klar\u0131n\u0131 iddia ediyorlar, ama T\u00fcrkiye zaten \u00e7\u0131k\u0131\u015f izni sa\u011flam\u0131yor. M\u00fcltecilerin Suriye\u2019den gelmesini sa\u011fl\u0131yor, vatanda\u015fl\u0131k belgesi vermiyor, dolay\u0131s\u0131yla \u00e7\u0131k\u0131\u015f izni almak durumunda da de\u011fillerdi.<\/p>\n

\u201cBelli ki, K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 di\u011fer Suriyelilere oldu\u011fundan daha fazla ayr\u0131mc\u0131l\u0131k var ve onlar da Kanada\u2019ya gitmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

A\u00e7\u0131k kap\u0131lar dedikleri \u015fey.<\/strong><\/p>\n

Evet, a\u00e7\u0131k kap\u0131, gelebilirsiniz ve gidebilirsiniz. Kanada h\u00fck\u00fcmeti hatal\u0131yd\u0131 ve bunu biliyorlar. Kanada\u2019da da b\u00fcy\u00fck bir protesto vard\u0131. Ama bu foto\u011fraf, Avrupa\u2019n\u0131n Suriyeli m\u00fcltecilere kar\u015f\u0131 politikas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olarak tarihe ge\u00e7ecektir. \u015eimdi g\u00f6rebilece\u011finiz gibi, rakamlar da bir\u00e7ok nedenden dolay\u0131 y\u00fcksek. Bunun Suriye\u2019nin kendi i\u00e7erisinde y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n olu\u015f \u015fekliyle b\u00fcy\u00fck ilgisi var.<\/p>\n

Evet, K\u00fcrt meselesinden dolay\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin de bir rol\u00fc var. Nisan 2015\u2019te Al-Jazeera ile yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z r\u00f6portajda, baz\u0131 Avrupal\u0131lar\u0131n \u201cOnlar\u0131 uzak tutmal\u0131y\u0131z, i\u015flerimizi ve refah\u0131m\u0131z\u0131 elimizden alacaklar.\u201d \u015feklinde tart\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftiniz. Ayr\u0131ca bu insanlar\u0131 s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar de\u011fil, g\u00f6\u00e7menler olarak niteliyorlar. Bu, se\u00e7imlerde kullan\u0131lan k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 ve pop\u00fclist bir s\u00f6ylem bi\u00e7imidir. \u00d6ncelikle, AB n\u00fcfusunun \u00e7o\u011funlu\u011funun bu iki kavram aras\u0131ndaki fark\u0131 anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya bildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? \u0130kinci olarak, Suriye\u2019deki ve Irak\u2019taki i\u00e7 sava\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, sizce bu m\u00fclteciler beklenenden daha uzun bir s\u00fcre kendi \u00fclkelerinden ayr\u0131 kalmak durumundalar m\u0131? T\u00fcrkiye\u2019deki G\u00fcrc\u00fclerin durumu gibi.<\/strong><\/p>\n

Evet, pekiyi. Sorunun ilk k\u0131sm\u0131 i\u00e7in itiraf etmeliyim ki \u00e7ok fazla insan, g\u00f6\u00e7men ve s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 aras\u0131ndaki fark\u0131 anlam\u0131yor. Burada Oxford\u2019da bile bir \u00e7ok konu\u015fmamda gelen ilk soru, \u2018g\u00f6\u00e7men ve s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 aras\u0131ndaki fark nedir? S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 \u00e7ok \u00f6zel bir kategoriye giren zul\u00fcmden ve silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmadan ka\u00e7an insanlard\u0131r. Bu kategori, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda 1951 tarihli Birle\u015fmi\u015f Milletler M\u00fcltecilerin Hukuki Stat\u00fcs\u00fcne \u0130li\u015fkin S\u00f6zle\u015fme ile bir daha asla \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndaki kadar fazla yerinden edilmi\u015f evsiz ve \u00fclkesiz insan olmamas\u0131 ad\u0131na m\u00fclteci durumunu d\u00fczenlemek ad\u0131na olu\u015fturulmu\u015ftur. Fakat bas\u0131n ve yerel anlay\u0131\u015flar bu ikisini hep kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131. Bunun bir sebebi anla\u015f\u0131labilir asl\u0131nda, biliyorsunuz \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda b\u00fct\u00fcn Bat\u0131 Avrupa epeyce \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fc, ekonomilerini tekrar in\u015fa etmeleri on, yirmi y\u0131l s\u00fcrd\u00fc ve 1960\u2019larda bu yeniden in\u015fan\u0131n y\u00f6ntemlerinden biri olarak T\u00fcrkiye\u2019den, Karayipler\u2019den, hatta Portekiz\u2019den bile misafir i\u015f\u00e7iler getirdiler.<\/p>\n

Evet, do\u011fru.<\/strong><\/p>\n

Bu misafir i\u015f\u00e7iler Almanya\u2019da, \u0130sve\u00e7\u2019te ve baz\u0131 ba\u015fka \u00fclkelerde aslen araba end\u00fcstrisini canland\u0131rd\u0131lar.\u00a0 G\u00f6\u00e7menler ekonomi i\u00e7in \u00f6nemli addedildiler. Fakat So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131nda ne oldu? G\u00fcney \u00fclkelerinin, \u00f6zellikle Afrika\u2019n\u0131n, ekonomileri \u00e7\u00f6kt\u00fc diyemem, ama k\u00f6t\u00fcye gitti ve bu sebeple bu \u00fclkelerden Avrupa\u2019ya y\u00fcksek gelirli veya nitelikli i\u015f bulma amac\u0131yla g\u00f6\u00e7 devam etti ve hatta bir\u00e7ok Afrika \u00fclkesinin zay\u0131f y\u00f6netim mekanizmalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden bu say\u0131 gitgide artmakta. Dalga halinde gelen g\u00f6\u00e7menler var ve bu g\u00f6\u00e7menler \u00e7o\u011funlukla refaha kavu\u015fmaktan \u00f6te sadece i\u015f bulmak i\u00e7in geliyorlar. Bu y\u00fczden bir politikac\u0131 olarak \u2018bu insanlar\u0131n geli\u015fini \u00f6nleyelim \u00e7\u00fcnk\u00fc bizim refah\u0131m\u0131zdan ge\u00e7inip i\u015f bulmuyorlar\u2019 demek ac\u0131mas\u0131z ve kolayc\u0131 bir s\u00f6ylem. Kolayca pop\u00fclist bir duru\u015f oluyor bu. Fakat \u015fu anda \u00e7ok kritik bir etaptay\u0131z \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok b\u00fcy\u00fck miktarlarda g\u00f6\u00e7men ak\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmekte, insanlar i\u015f aramakta ama ya yayg\u0131n i\u015fsizlikten dolay\u0131 ya da yozla\u015fm\u0131\u015f devletlerinden dolay\u0131 \u00fclkelerinde i\u015f bulamamaktalar. Ayn\u0131 zamanda zul\u00fcm g\u00f6rme ve silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma nedenleri ile 1951 S\u00f6zle\u015fmesine g\u00f6re m\u00fclteci olanlar da var. Afganistan, Suriye, Eritre ve Sudan\u2019da olan \u00e7at\u0131\u015fmalardan ka\u00e7an insanlar kendilerine g\u00fcvenli bir \u00fclke aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde s\u0131\u011f\u0131nma hakk\u0131na sahip dilime girdiler. Fakat Avrupa bu ikisini birden yapmak durumunda ve do\u011fal olarak olduk\u00e7a negatif tepkiler al\u0131yor. Ama insanlar, birisinin sadece i\u015f bulmak i\u00e7in geli\u015fini ve d\u00f6nebilece\u011fi bir \u00fclkesi olmas\u0131 ile ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkesinden ka\u00e7an ve geri d\u00f6nemeyece\u011fini bilen aras\u0131nda bir ayr\u0131m yapam\u0131yor.<\/p>\n

Peki o halde 1960\u2019lar ve 1970\u2019lerde ger\u00e7ekle\u015fen g\u00f6\u00e7ler d\u00f6neminde, g\u00f6\u00e7 dinami\u011fi bir hayli farkl\u0131 idi ve bunun yan\u0131 s\u0131ra Avrupa \u00fclkeleri kendi aralar\u0131nda organize etmi\u015flerdi diyebilir miyiz? <\/strong><\/p>\n

Evet.<\/p>\n

\u201c\u00c7ok b\u00fcy\u00fck miktarlarda g\u00f6\u00e7men ak\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmekte: bir grup i\u015f aramakta olup ya yayg\u0131n i\u015fsizlikten dolay\u0131 ya da yozla\u015fm\u0131\u015f devletlerinden dolay\u0131 \u00fclkelerinde i\u015f bulamayanlar, di\u011feri zul\u00fcm g\u00f6rme ve silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma nedenleri ile 1951 S\u00f6zle\u015fmesine g\u00f6re m\u00fclteci olanlar<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

Elbette baz\u0131 uyum sorunlar\u0131 ya\u015fand\u0131 ama kendi i\u00e7lerinde bu sorunlar\u0131 y\u00f6nettiler. \u00d6te yandan \u015fimdi, Avrupa i\u015f arayan bu g\u00f6\u00e7menleri hi\u00e7 istememi\u015fti ve onlar\u0131 kabul etmeleri talebi ba\u015fka \u00fclkelerden geliyor. \u015eimdi tam tersi de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\n

Evet, kesinlikle.<\/p>\n

Sorumun ikinci k\u0131sm\u0131 Suriye ve Irak\u2019taki i\u00e7 sava\u015flar hakk\u0131ndayd\u0131. Buradan gelen m\u00fcltecilerin beklenilenin \u00fczerinde bir s\u00fcre \u00fclkelerinden uzak kalacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?<\/strong><\/p>\n

Evet, kesinlikle. Bence Erdo\u011fan bile ilk ba\u015flarda bir sene i\u00e7erisinde Esad\u2019dan kurtulaca\u011f\u0131n\u0131 hayal etmi\u015fti, ki bu\u2026<\/p>\n

Hatta \u00fc\u00e7 ayda\u2026<\/strong><\/p>\n

Evet, hatta \u00fc\u00e7 ayda, bir hayaldi bu. Baas Partisi\u2019nin Suriye ve Suriyeli kimli\u011finin ne kadar derinine k\u00f6k sald\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamad\u0131 Erdo\u011fan. Biliyoruz ki \u00e7o\u011fu i\u00e7 sava\u015f 10 y\u0131l civar\u0131nda s\u00fcrer, en fazla be\u015f veya alt\u0131 y\u0131ldan daha bahsediyoruz. Hala Suriye\u2019de insan kal\u0131r m\u0131 o zamana, bilmiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu bir i\u00e7 sava\u015f ve Suriyeliler \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin ve bireysel sayg\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131n artmas\u0131 ad\u0131na kitlesel bir toplumsal hareket ba\u015flatt\u0131lar. Fakat bu hareket gasp edildi. S\u00f6ylemeliyim ki ilkin a\u015f\u0131r\u0131 gruplar ve sonras\u0131nda Esad taraf\u0131ndan gasp edildi. Esad, onlar\u0131 yenemeyece\u011fi korkusuyla L\u00fcbnan Hizbullah\u2019\u0131ndan ve tabii ki \u0130ran\u2019dan m\u00fcttefikler getirdi.<\/p>\n

Rusya?<\/strong><\/p>\n

Ve evet, Rusya. Fakat ayn\u0131 esnada Suudi Arabistan, Katar ve belki T\u00fcrkiye baz\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 gruplar\u0131 destekledi ancak \u015fu an desteklerini geri \u00e7ekmi\u015f durumdalar. Ama buradaki \u00f6nemli nokta bunun \u00e7ok oyunculu bir ta\u015feron sava\u015f\u0131 olmas\u0131. Politik bir anla\u015fma ancak \u0130ran, Rusya, ABD ve belki T\u00fcrkiye G\u00fcvenlik Konseyi ile beraber \u00e7al\u0131\u015f\u0131p bir t\u00fcr d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc dayat\u0131rsa ger\u00e7ekle\u015febilir; ancak \u00f6te yandan bir de Irak ve \u015eam \u0130slam Devleti (I\u015e\u0130D) problemi var. Soru \u015fu ki, \u00f6ncelikli olarak I\u015e\u0130D mi yenilgiye u\u011frat\u0131lmal\u0131? Ya da Esat\u2019\u0131n g\u00fc\u00e7s\u00fcz oldu\u011fu bir d\u00f6nemde de\u011fi\u015fim i\u00e7in politik bir anla\u015fmaya var\u0131lmas\u0131 sa\u011fland\u0131ktan sonra birle\u015fik bir muhalefet yaratarak m\u0131 Dae\u015f hareketi temizlenmeli? Bilmiyorum, bu durum \u00e7ok kar\u0131\u015f\u0131k.<\/p>\n

\u201cSuriyeliler \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin ve bireysel sayg\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131n artmas\u0131 ad\u0131na kitlesel bir toplumsal hareket ba\u015flatt\u0131lar. Bu hareket ilkin a\u015f\u0131r\u0131 gruplar ve sonras\u0131nda Esad taraf\u0131ndan gasp edildi<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

Sizce \u015fu anda kimse bunu bilmiyor mu? Bu sorunun cevab\u0131n\u0131\u2026<\/strong><\/p>\n

Asl\u0131nda durum kimse bilmiyor olmas\u0131ndan dolay\u0131 de\u011fil, bence burada d\u00fcnya, g\u00fc\u00e7 siyaseti devreye giriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bence Obama ger\u00e7ekten sorumlulu\u011fundan cayd\u0131. Suriye ile ilgilenmiyor ve hi\u00e7bir \u015fey yapmamaktan ba\u015fka ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 da bilmiyor. 2013 y\u0131l\u0131nda dayatt\u0131\u011f\u0131, k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izginin ihlaline g\u00f6z yumdu ve bundan dolay\u0131 o kadar mahcup ki bu konuda hi\u00e7bir \u015fey yapm\u0131yor. Ancak Rusya, \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde bir koalisyon toplamaya ve bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu \u00e7ok mant\u0131kl\u0131 geliyor. Fakat ABD h\u00fck\u00fcmeti bu konuda \u00e7ok endi\u015feli g\u00f6r\u00fcnmekte ve Rusya ile beraber \u00e7al\u0131\u015fmaktansa Rusya\u2019n\u0131n ele ge\u00e7irme ihtimali ile kayg\u0131 duymakta ve Rusya\u2019n\u0131n\u2026 ABD ve Rusya birbirleriyle konu\u015fuyorlar ama ger\u00e7ekten \u00e7ok temkinli bir \u015fekilde konu\u015fuyorlar, halbuki birbirlerini kucaklay\u0131p, \u0130ran ve di\u011fer b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7ler \u2013T\u00fcrkiye de bunlardan biri\u2013 ile beraber Suriye\u2019ye ge\u00e7ici bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm getirme ad\u0131na beraber \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 gerekiyor.<\/p>\n

\u201cABD ve Rusya birbirleriyle konu\u015fuyorlar ama ger\u00e7ekten \u00e7ok temkinli bir \u015fekilde konu\u015fuyorlar, halbuki birbirlerini kucaklay\u0131p, \u0130ran ve di\u011fer b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7ler \u2013T\u00fcrkiye de bunlardan biri\u2013 ile beraber Suriye\u2019ye ge\u00e7ici bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm getirme ad\u0131na beraber \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 gerekiyor<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

O zaman, e\u011fitim konusuna geri d\u00f6nebilir miyiz? Okumama gerek yok, san\u0131r\u0131m daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011finiz gibi \u00e7ok fazla \u00e7ocuk \u00fc\u00e7 yada d\u00f6rt y\u0131l boyunca e\u011fitim alamayacak ve b\u00fcy\u00fcd\u00fcklerinde bu en b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131 olacak. Bar\u0131nma ve yiyecek gibi daha acil sorunlar var ama gelecekte, be\u015f y\u0131l, d\u00f6rt y\u0131l i\u00e7erisinde art\u0131k gen\u00e7 olmayacaklar, ellerinde ge\u00e7erli bir beceri olmayan, hayli zorlu bir psikolojik ge\u00e7mi\u015fe sahip yeti\u015fkin bireyler olacaklar. \u00c7ocuklar\u0131n bu durumu hakk\u0131nda ne diyorsunuz? Bildi\u011fim kadar\u0131yla Suriyeli m\u00fcltecilerin san\u0131r\u0131m yar\u0131s\u0131 18 ya\u015f\u0131n alt\u0131nda. <\/strong><\/p>\n

18 ya\u015f\u0131n alt\u0131nda, bence en m\u00fchim konu bu. Ayr\u0131ca, ge\u00e7en sene burada e\u011fitim hakk\u0131nda bir ara\u015ft\u0131rma y\u00f6nettim. Ara\u015ft\u0131rman\u0131n amac\u0131 T\u00fcrkiye, Kuzey Irak, L\u00fcbnan ve \u00dcrd\u00fcn\u2019de, Suriye\u2019den gelen \u00e7ocuklar i\u00e7in ne t\u00fcr e\u011fitim olanaklar\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rmekti. Ne t\u00fcr bo\u015fluklar oldu\u011funu, ne t\u00fcr f\u0131rsatlar oldu\u011funu, hangi konular\u0131n ortak oldu\u011funu ve b\u00f6ylelikle bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm olana\u011f\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131. G\u00f6rd\u00fck ki, \u00f6zellikle 12-25 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki gen\u00e7lerin e\u011fitimi son derece yetersiz kalmakta. \u00c7o\u011fu gen\u00e7 \u00e7ocuk 12, 13 ve 14 ya\u015flar\u0131nda okuldan al\u0131n\u0131yorlar, ya okula ula\u015fmak \u00e7ok tehlikeli oldu\u011fundan ya da ayakkab\u0131y\u0131, kitaplar\u0131 kar\u015f\u0131layamad\u0131klar\u0131ndan. Di\u011fer yandan, okul yolunda k\u00f6t\u00fc muamele g\u00f6rebiliyorlar. Ayr\u0131ca, okul, bizim deyi\u015fimizle sabah-\u00f6\u011fle d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc ve \u00f6\u011fleden sonra okulu, yetersiz bir e\u011fitim program\u0131na sahip. O kadar ki orta\u00f6\u011fretim s\u0131navlar\u0131n\u0131 ge\u00e7emeyecekleri apa\u00e7\u0131k. Daha ba\u015ftan okula eri\u015fimi olmayan yerler var. L\u00fcbnan\u2019da yar\u0131m milyondan fazla okul \u00e7a\u011f\u0131nda Suriyeli m\u00fclteci \u00e7ocu\u011fun gidebilecekleri bir okul yok. \u00dcrd\u00fcn\u2019de h\u00fck\u00fcmet, yeni sabah-\u00f6\u011flen d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc ortaokullar yapmaya haz\u0131r fakat bunu ancak \u00dcrd\u00fcn\u2019l\u00fc \u00f6\u011frencilere 50 yeni okul yapt\u0131r\u0131l\u0131rsa yapmaya istekli \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00dcrd\u00fcn sabah-\u00f6\u011fle d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm sistemi daha yeni kald\u0131rd\u0131 ve okullar\u0131 yetersiz kal\u0131yor. Biliyorum ki, T\u00fcrkiye\u2019 de h\u00fck\u00fcmetin, Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n e\u011fitim unsurunu fark etmesi biraz ge\u00e7 oldu \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019de, L\u00fcbnan\u2019da ve \u00dcrd\u00fcn\u2019de olmayan bir de dil problemi vard\u0131. Fakat d\u00fcr\u00fcst olmak gerekirse, e\u011fer bir \u00e7ocu\u011fa 12 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretmeye ba\u015flarsan \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u00f6\u011frenirler.<\/p>\n

Kesinlikle.<\/strong><\/p>\n

Bu T\u00fcrkiye genelinde T\u00fcrk\u00e7enin yayg\u0131n olarak \u00f6\u011fretilmesi meselesi, b\u00f6ylece beveynleri de bunu istiyorlarsa \u00e7ocuk h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde e\u011fitim sistemine girebilir. Fakat bir\u00e7ok ebeveyn \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcneydo\u011fusunda, Arap m\u00fcfredat\u0131na devam etmesini istemekte. Bu y\u00fczden, \u00f6zel okullar\u0131 destekliyorlar \u00e7\u00fcnk\u00fc bu \u00f6zel okullarda tabii ki Arap ve Suriyeli \u00f6\u011fretmenler var. B\u00f6ylece m\u00fcfredatlar\u0131n\u0131 Arap\u00e7a konu\u015fan olarak kalarak tamamlayacaklar. Ancak, fikrimce Suriyeliler tek \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00e7ift-dilli olmakta yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark edecekler \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019de asla Arap\u00e7a konu\u015fanlar i\u00e7in \u00fcniversiteler a\u00e7\u0131lmayacak. T\u00fcrkiye devletinin yaratt\u0131\u011f\u0131 olanaklar\u0131 kullanmak zorunda kalacaklar. T\u00fcrkiye \u00fcniversitelerine girebilmek i\u00e7in T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011frenmeleri gerekecek. Bir de Halep ve Gaziantep\u2019te g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm m\u00fclteciler var, onlar Halep ve \u0130stanbul pazarlar\u0131n\u0131n geleneksel ba\u011flar\u0131ndan dolay\u0131 T\u00fcrk\u00e7e biliyorlard\u0131. Baz\u0131 Suriyeliler zaten T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fuyorlar, onlar T\u00fcrk okul sistemini en iyi kullanabilenler ve iyi bir \u00fcniversiteye girebilenler fakat b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funluk bu f\u0131rsata sahip de\u011fil. S\u00f6ylemeliyim ki,\u00a0 ihtiyac\u0131m\u0131z kesinlikle Suriyeli gen\u00e7leri e\u011fitmek ad\u0131na, sadece o b\u00f6lgede de de\u011fil, Avrupa\u2019da, ABD\u2019de ve Kanada\u2019da da, b\u00fcy\u00fck bir destek ak\u0131\u015f\u0131 sa\u011flamak. E\u011fer bir \u00e7ocu\u011fu 14,15, 16 ya\u015flar\u0131nda al\u0131p liseyi bitirmelerini ve bat\u0131da \u00fcniversiteye gitmelerini sa\u011flarsan; onlar bir g\u00fcn geri d\u00f6necekler. Geri d\u00f6nd\u00fcklerinde sa\u011fl\u0131kl\u0131 Bat\u0131 demokrasisi fikirlerine sahip olarak \u00fclkelerine katk\u0131da bulunma \u015fanslar\u0131 olacak. \u00d6te yandan onlar\u0131 bu \u015fekilde b\u0131rak\u0131p e\u011fitimlerini k\u0131s\u0131tlarsak sadece kay\u0131p bir jenerasyon olarak kalacaklar ve Suriye\u2019yi kay\u0131p bir jenerasyonla yeniden in\u015fa edecekler.<\/p>\n

\u201cBiliyorum ki T\u00fcrkiye\u2019de h\u00fck\u00fcmetin ve Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n meselenin e\u011fitim unsurunu fark etmesi biraz ge\u00e7 oldu. T\u00fcrkiye\u2019de, L\u00fcbnan\u2019da ve \u00dcrd\u00fcn\u2019de olmayan bir de dil problem s\u00f6z konusu<\/em>\u201d<\/strong><\/h4>\n

Evet, bu b\u00fcy\u00fck sorun. Sizce \u2018g\u00f6\u00e7menler gelecek ve bizim Avrupa\u2019daki i\u015fleri elimizden al\u0131p bizi fakirle\u015ftirecekler\u2019 iddias\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k AB taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen herhangi bir politika var m\u0131? Bu anlamda, her kesimin kendi politik s\u00f6ylemleri d\u0131\u015f\u0131nda AB\u2019nin politika yan\u0131tlar\u0131 var m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Bence bu hala politik s\u00f6ylem olarak kalmakta. Bence AB\u2019nin problemini anlamak i\u00e7in, i\u00e7erisinde olan ve Suriye\u2019den gelen m\u00fcltecilere en \u00e7ok kar\u015f\u0131 olan \u00fclkelere bakmak laz\u0131m: Orta Avrupa\u2019daki Polonya ve Slovenya. Bu \u00fclkeler Bat\u0131 Avrupa\u2019ya g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7i yollayan \u00fclkeler. E\u011fer Suriyelilerin\u00a0 gelmelerine izin verilirse en \u00e7ok bu \u00fclkeler etkilenecek. \u00c7\u00fcnk\u00fc Suriye nitelikli ve e\u011fitimli bir n\u00fcfusa sahip; tamirci, marangoz ve m\u00fchendisleri var. Ayr\u0131ca \u00e7al\u0131\u015fkanlar. Bu bir sorun ama Avrupa\u2019n\u0131n i\u015f\u00e7iye ihtiyac\u0131 var. Almanya\u2019n\u0131n, \u0130sve\u00e7\u2019in i\u015f\u00e7iye ihtiyac\u0131 var. Bu nedenle Almanlar ya da \u0130sve\u00e7liler i\u015flerini kaybetmeyecek fakat \u00f6teki g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7i grubu i\u015f bulamaz hale gelecek.<\/p>\n

O zaman I\u015e\u0130D\u2019e, Dae\u015f konusuna, geri d\u00f6necek olursak, etrafta dola\u015fan dedikodular ve iddialara g\u00f6re, I\u015e\u0130D Avrupa\u2019ya m\u00fclteci ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 Bat\u0131 \u00fclkelerine giri\u015f yolu olarak kullan\u0131yor. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc makul buluyor musunuz? Bu m\u00fcltecilere gerekti\u011fi gibi yard\u0131m edilmemesinin\u00a0 bir sebebi olabilir mi?<\/strong><\/p>\n

Hay\u0131r, bence bu \u00e7ok yanl\u0131\u015f bir mant\u0131k. Avrupa\u2019da, \u0130ngiltere\u2019de, Fransa\u2019da, Almanya\u2019da radikalle\u015fen gen\u00e7ler Suriye\u2019ye gittiler, onlar\u0131n i\u00e7eri s\u0131zmaya ihtiya\u00e7lar\u0131 yok. Onlar burada, kendi \u00fclkelerinde radikal oluyorlar.<\/p>\n

\u015eimdiden?<\/strong><\/p>\n

\u015eimdiden. Bunun \u00fczerine konu\u015fulmas\u0131 gerekir ama bence onlar\u0131 yollamak \u00fczerine bir mesele zaten yok bence. E\u011fer I\u015e\u0130D i\u00e7eri s\u0131zacak \u00fcyeleri yollayacaksa bile onlar\u0131 200-300 mil y\u00fcr\u00fctmez, vizeleri ile beraber u\u00e7aklara bindirirdi.<\/p>\n

Evet, elbette. B\u00f6yle bir te\u015fkilatlar\u0131 var. Bir ba\u015fka mesele ise \u00e7o\u011funlukla M\u00fcsl\u00fcman olan m\u00fcltecilere yard\u0131m etmeyen K\u00f6rfez \u00fclkelerini ilgilendiriyor: Bunun neden oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz ve daha da \u00f6nemlisi neden uluslararas\u0131 toplum ki buna Avrupa da dahil, zengin K\u00f6rfez \u00fclkelerini Irakl\u0131 ve Suriyeli m\u00fcltecilere yard\u0131m etmeye \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131yor? Bu Avrupa\u2019n\u0131n yapabilece\u011fi bir \u015fey mi? <\/strong><\/p>\n

Bence K\u00f6rfez \u00fclkeleri destek sa\u011flayarak yard\u0131m ediyorlar, aynen \u0130ngiltere gibi. Problemin \u00fcst\u00fcne para sa\u00e7\u0131yorlar. K\u00f6rfez \u00fclkelerinde bir \u00e7ok STK ve dini kurulu\u015f, Amman\u2019da b\u00fcy\u00fck apartman binalar\u0131n\u0131 k\u0131sa veya uzun s\u00fcreli kiralay\u0131p Suriyelilere bedavaya veriyorlar ya da bunun gibi yard\u0131mlar yap\u0131yorlar. Ortada bir \u00e7ok \u2018para da\u011f\u0131tma\u2019 yard\u0131m\u0131 var. Fakat, siz sormad\u0131n\u0131z ama sorunuzun i\u00e7inde \u015fu soru da vard\u0131, \u2018Neden b\u00fct\u00fcn Suriyeliler Avrupa\u2019ya geliyor? Neden Suudi Arabistan\u2019a, Abu Dabi\u2019ye ya da Dubai\u2019ye gitmiyorlar?\u2019 Bunu cevaplayabilmek i\u00e7inse kendi tarihimize bakmam\u0131z laz\u0131m. Suriye\u2019den gelen m\u00fclteciler (bizim Bilad-\u0131 \u015eam diye adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z Suriye medeniyeti) Greko-Romen medeniyetinin miras\u00e7\u0131lar\u0131d\u0131r. Bu medeniyeti \u0130spanya\u2019ya ta\u015f\u0131d\u0131lar ve 15. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda, 16. Y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda, Sefarad Yahudileriyle beraber \u0130spanya\u2019dan ayr\u0131lmak zorunda kald\u0131lar. Onlar Akdeniz insanlar\u0131, Akdeniz\u2019e bak\u0131yorlar. Peki o zaman neden onlara gidip \u00e7\u00f6lde ya\u015famalar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyoruz?<\/p>\n

\u201cE\u011fer I\u015e\u0130D i\u00e7eri s\u0131zacak \u00fcyeleri yollayacaksa bile onlar\u0131 200-300 mil y\u00fcr\u00fctmez, vizeleri ile beraber u\u00e7aklara bindirirdi<\/em>\u201d<\/strong>\u00a0<\/em><\/strong><\/h4>\n

Evet.<\/strong><\/p>\n

Hi\u00e7 mant\u0131kl\u0131 de\u011fil. Her zaman sorunu \u00e7\u00f6zmelerini ba\u015fka insanlardan bekliyoruz. Tamam, onlara para da verin ama onlar\u0131 e\u011fitmeye de \u00e7al\u0131\u015f\u0131n ve sayg\u0131n bir \u015fekilde ya\u015famalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olun. E\u011fer yeterince para ve destek varsa ve yerel topluluklar kendilerini tehdit alt\u0131nda hissetmiyorlarsa, b\u00fct\u00fcn bunlar yap\u0131labilir. Fakat b\u00fcy\u00fck sorunun bir par\u00e7as\u0131 uluslararas\u0131 toplumun bazen m\u00fcltecileri desteklemesinin tek sebebi paran\u0131n k\u0131s\u0131tl\u0131 olmas\u0131.<\/p>\n

Ayr\u0131ca ev sahipli\u011fi yapan yerel toplum ger\u00e7ekten kendini ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa u\u011fram\u0131\u015f hissediyor. Neden sadece Suriye\u2019den gelen \u00e7ocuklara yeni \u00fcniformalar, ayakkab\u0131lar, okul \u00e7antalar\u0131 al\u0131n\u0131p, okula gidi\u015f masraflar\u0131 kar\u015f\u0131lan\u0131yor da fakir yerel topluma hi\u00e7 bir yard\u0131m yap\u0131lm\u0131yor? Bunu yapt\u0131\u011f\u0131n zaman sosyal bir problem yarat\u0131yorsun. Ev sahipli\u011fi yapan toplum ile Suriyelilere m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca e\u015fit muamele edilmeli.<\/p>\n

G\u00fczel bir noktaya de\u011findiniz. Almanya\u2019n\u0131n ve \u00f6zellikle ba\u015fbakan Angela Merkel\u2019in Yunan borcu nedeniyle olu\u015fan olumsuz imaj\u0131n\u0131 hafifletmek i\u00e7in m\u00fclteci krizini kulland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131l\u0131yor musunuz? <\/strong><\/p>\n

Bu m\u00fcmk\u00fcn ama bence bu Almanya\u2019n\u0131n 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n Nazi d\u00f6nemi y\u00fcz\u00fcnden hala hissetti\u011fi daha derin bir su\u00e7luluktan kaynaklanmakta. Almanlar ve Almanya, m\u00fclk kaybeden \u0130srailli ve Yahudi ailelere b\u00fcy\u00fck miktarlarda tazminat \u00f6dediler. Ayr\u0131ca bunun Merkel\u2019in kendisiyle de ilintili oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Hat\u0131rlars\u0131n\u0131z ki Angela Merkel de 5 ya\u015f\u0131ndayken bir m\u00fclteciydi, o bunun fark\u0131nda. M\u00fclteci olman\u0131n ne demek oldu\u011funa dair geni\u015f bir sa\u011fduyusu var. Bu tutumu epey \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bence ama pek \u00e7ok Alman da onu destekliyor.<\/p>\n

Evet. Son bir sorum var.<\/strong> Genel olarak, Suriyeli ve Irakl\u0131 m\u00fcltecilerin, Orta Do\u011fu\u2019daki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n gelece\u011fini nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyorsunuz? Sizce Bat\u0131 bu b\u00f6lgedeki sorunu h\u0131zl\u0131ca \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015ft\u0131rabilmek ad\u0131na bir \u015feyler yapabilir mi yoksa m\u00fclteciler uzun vadede g\u00f6\u00e7men olarak m\u0131 kalacaklar? Biliyorum bu daha \u00f6nce vurgulad\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u00fcper g\u00fc\u00e7 siyaseti konusu ile ilgili fakat belirtmek istedi\u011finiz ba\u015fka bir \u015feyler var ise buyurun. <\/strong><\/p>\n

Bir iyimser olarak, bunun i\u00e7in Baas Partisi\u2019nin bir ka\u00e7 y\u0131l daha iktidarda kalmas\u0131 gerekse bile, Bat\u0131\u2019n\u0131n hep beraber, Suriye\u2019de ge\u00e7ici bir h\u00fck\u00fcmet ile politik bir \u00e7\u00f6z\u00fcm ad\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ve Dae\u015f\u2019i yok etmek i\u00e7in gereken koalisyonu olu\u015fturmas\u0131n\u0131 g\u00f6rmeyi \u00e7ok isterim. Biliyorum Suriye\u2019deki pek \u00e7ok Suriyeli, h\u00fck\u00fcmetten \u00e7ok Dae\u015f\u2019ten korkuyor. Oysa h\u00fck\u00fcmet kendi a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile Dae\u015f\u2019ten daha fazla insan \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Fakat, Esad\u2019dan uzakla\u015fmak i\u00e7in ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde, Bat\u0131\u2019n\u0131n ve G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin ve bir BM bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn deste\u011fi ile bir koalisyon kurulmal\u0131.<\/p>\n

\u201c<\/strong>Bunun i\u00e7in Baas Partisinin bir ka\u00e7 y\u0131l daha iktidarda kalmas\u0131 gerekse bile, Bat\u0131\u2019n\u0131n hep beraber, Suriye\u2019de ge\u00e7ici bir h\u00fck\u00fcmet ile politik bir \u00e7\u00f6z\u00fcm ad\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ve Dae\u015f\u2019i yok etmek i\u00e7in gereken koalisyonu olu\u015fturmas\u0131n\u0131 g\u00f6rmeyi \u00e7ok isterim<\/em><\/strong>\u201d<\/strong><\/h4>\n

Evet, kesinlikle. <\/strong><\/p>\n

Bence \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki iki-\u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7erisinde belki bir \u00e7\u00f6z\u00fcm g\u00f6rebilece\u011fiz. Aksi takdirde, bu krizin yay\u0131l\u0131p ba\u015fka devletleri d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n

\u00c7ok te\u015fekk\u00fcr ederim. R\u00f6portaj\u0131m\u0131z\u0131n sonuna geldik.<\/strong><\/p>\n

***<\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131\u00a0\u015fu \u015fekilde referans vererek kullanabilirsiniz:<\/u><\/p>\n

Research Turkey \u00a0(Kas\u0131m, 2015), \u201cProfes\u00f6r Dawn Chatty ile R\u00f6portaj: Suriyeli M\u00fcltecilerin Kom\u015fu \u00dclkelerdeki Durumu\u201d Cilt IV, Say\u0131 11, s.64-86 T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (Research Turkey), Londra: Research Turkey (http:\/\/researchturkey.org\/?p=9901&lang=tr<\/a>)<\/p>\n

Sonnotlar<\/h4>\n

[1]<\/a> Oxford \u00dcniversitesi M\u00fclteci \u00c7al\u0131\u015fma Merkezi\u2019ne bkz: http:\/\/www.rsc.ox.ac.uk\/people\/dawn-chatty<\/a><\/p>\n

[2]<\/a> Profes\u00f6r Chatty burada Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu\u2019nda 2198 say\u0131l\u0131 karar ile (XXI) kabul edilen M\u00fcltecilerin Hukuki Stat\u00fcs\u00fcne \u0130li\u015fkin 1951 Konvansiyonuna at\u0131fta bulunuyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Profes\u00f6r Dawn Chatty ile R\u00f6portaj: Suriyeli M\u00fcltecilerin Kom\u015fu \u00dclkelerdeki Durumu Suriye \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131 bir\u00e7ok ki\u015finin \u015fiddetten ka\u00e7mas\u0131na, d\u00f6rt milyon m\u00fcltecinin sava\u015f s\u00fcrecinde \u00fclkeyi terk etmesine sebep oldu. T\u00fcrkiye, L\u00fcbnan, \u00dcrd\u00fcn ve Irak gibi kom\u015fu \u00fclkeler Suriyeli m\u00fcltecilerin hala pek \u00e7o\u011funa sahipken, binlerce ki\u015fi de Kafkasya, Basra K\u00f6rfezi, Kuzey Afrika ve Avrupa\u2019da bulunmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye Politika ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":184,"featured_media":8644,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[197],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8646"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/184"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8646"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8646\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8647,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8646\/revisions\/8647"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8644"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8646"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8646"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8646"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}