{"id":8807,"date":"2014-12-30T18:30:30","date_gmt":"2014-12-30T15:30:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.researchturkey.org\/interview-with-professor-ayse-bugra-turkeys-government-business-relations-in-2014-and-beyond\/"},"modified":"2022-06-08T18:34:21","modified_gmt":"2022-06-08T15:34:21","slug":"interview-with-professor-ayse-bugra-turkeys-government-business-relations-in-2014-and-beyond","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/interview-with-professor-ayse-bugra-turkeys-government-business-relations-in-2014-and-beyond\/","title":{"rendered":"Profes\u00f6r Ay\u015fe Bu\u011fra ile R\u00f6portaj: 2014\u2019te ve Sonras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de H\u00fck\u00fcmet-\u0130\u015f D\u00fcnyas\u0131 \u0130li\u015fkileri"},"content":{"rendered":"

Profes\u00f6r Ay\u015fe Bu\u011fra ile R\u00f6portaj:<\/strong><\/h3>\n

2014\u2019te ve Sonras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de H\u00fck\u00fcmet-\u0130\u015f D\u00fcnyas\u0131 \u0130li\u015fkileri<\/h3>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin \u00c7alkant\u0131l\u0131 Y\u0131l\u0131n\u0131n De\u011ferlendirmesi Serisi \u2013 I<\/strong>I<\/strong><\/h3>\n

Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi (AKP)\u2019nin y\u00fckseli\u015finin sebepleri ve sonu\u00e7lar\u0131 ile ilgili bir\u00e7ok analiz yap\u0131ld\u0131.. 2000\u2019lerin ba\u015f\u0131ndaki ekonomik krizi ve AKP\u2019nin 2002 se\u00e7imlerindeki zaferini takiben T\u00fcrkiye\u2019de geni\u015f \u00e7apl\u0131 de\u011fi\u015fimler \u00a0ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Bu de\u011fi\u015fimler devlet ve i\u015f d\u00fcnyas\u0131 ili\u015fkileri \u00e7er\u00e7evesinde \u00f6zellikle belirginle\u015fti. Sosyal bilimler yaz\u0131n\u0131nda \u00f6zellikle Modern T\u00fcrkiye\u2019deki devlet-i\u015f d\u00fcnyas\u0131 ili\u015fkileri \u00fczerine \u00e7ok b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar\u0131 olan bilim insan\u0131 \u00a0Prof. Dr. Ay\u015fe Bu\u011fra\u2019d\u0131r. T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (Research Turkey) olarak siyaset, i\u015f d\u00fcnyas\u0131 ve din ekseni konular\u0131nda oldu\u011fu kadar\u00a0 sosyal refah ve politika konular\u0131nda da uzman olan Profes\u00f6r Bu\u011fra ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck.<\/p>\n

R\u00f6portaj, T\u00fcrk siyasal ekonomisinde nelerin de\u011fi\u015fti\u011fine, nelerin ayn\u0131 kald\u0131\u011f\u0131na ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te bizleri nelerin bekledi\u011fine odaklanmaktad\u0131r. Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi Siyasal Ekonomi Profes\u00f6r\u00fc ve Research Turkey Dan\u0131\u015fma Kurulu \u00fcyesi Profes\u00f6r Ay\u015fe Bu\u011fra, yeni kitab\u0131n\u0131 ve h\u00fck\u00fcmetin iktisadi y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 anlatt\u0131 ve din ve co\u011frafyan\u0131n i\u015f geli\u015ftirme \u00fczerindeki etkilerini analiz etti. Son olarak, Profes\u00f6r Bu\u011fra Gezi eylemlerinin bir y\u0131l i\u00e7indeki etkilerini ve iktisadi kalk\u0131nmaya olan ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 yorumlad\u0131.<\/p>\n

Ay\u015fe Bu\u011fra, doktoras\u0131n\u0131 McGill \u00dcniversitesi\u2019nde tamamlad\u0131. Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi Atat\u00fcrk \u0130lkeleri ve \u0130nk\u0131lap Tarihi Enstit\u00fc\u2019s\u00fcnde Siyasal \u0130ktisat Profes\u00f6r\u00fc olan Bu\u011fra, ayn\u0131 \u00fcniversitenin Sosyal Politika Forumu adl\u0131 ara\u015ft\u0131rma merkezinin direkt\u00f6r\u00fc ve kurucular\u0131ndand\u0131r. G\u00fcncel ara\u015ft\u0131rma alanlar\u0131 i\u00e7inde i\u015f d\u00fcnyas\u0131 tarihi, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 sosyal politika ve toplumsal cinsiyet ili\u015fkileri yer almaktad\u0131r. En son kitab\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de Yeni Kapitalizm: Siyaset, Din ve \u0130\u015f D\u00fcnyas\u0131 Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fki <\/em>(Osman Sava\u015fkan ile birlikte Edward Edgar yay\u0131nevi, 2014) T\u00fcrk\u00e7e ve \u0130ngilizce dillerinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer kitaplar\u0131 aras\u0131nda Modern T\u00fcrkiye\u2019de Devlet ve Is D\u00fcnyas\u0131 <\/em>(New York Devlet \u00dcniversitesi Yay\u0131nevi, 1994); 21. Y\u00fczy\u0131l\u2019da Karl Polanyi\u2019yi Okumak: Bir Siyasi Proje Olarak Piyasa Ekonomisi<\/em> (Kaan A\u011fartan ile, Palgrave MacMillan Yay\u0131nlar\u0131, 2007) ve Akdeniz\u2019de Kad\u0131n \u0130stihdam\u0131n\u0131n Gidi\u015fat\u0131<\/em> (Yal\u00e7\u0131n \u00d6zkan ile, Palgrave MacMillan Yay\u0131nlar\u0131, 2013) yer almaktad\u0131r. Sosyal politika alan\u0131ndaki makaleleri ve \u00f6zellikle kad\u0131n istihdam\u0131 konusundaki yaz\u0131lar\u0131 genelde Social Politics<\/em>, European Journal of Social Policy, International Journal of Middle East Studies<\/em>, Development and Change<\/em>, Middle East Studies, International Journal of Urban <\/em>ve Regional Research<\/em> and New Perspectives on Turkey<\/em> gibi dergilerinde yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131n \u00d6zeti<\/strong><\/h4>\n

\u201c\u00c7\u0131karlar\u0131n\u0131 i\u015f adamlar\u0131 dernekleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla de\u011fil de siyasi otoriteyle belirli ili\u015fkiler \u00e7er\u00e7evesinde temsil etmeyi tercih eden i\u015f adamlar\u0131, en az\u0131ndan 1970\u2019lere kadar, daha ihtiyatl\u0131 bir gruptu.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n

\u201cAKP y\u00f6netimi alt\u0131ndaki geli\u015fmeler do\u011frultusunda, siyasal destekli sermaye olu\u015fum s\u00fcrecinin bir ba\u015fka a\u015famas\u0131na ve devlet\u00e7e olu\u015fturulmu\u015f yeni \u2018klasikle\u015fmi\u015f\u2019 bir burjuva s\u0131n\u0131f\u0131na \u015fahit olduk.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n

\u201cZaman i\u00e7inde\u2026 h\u00fck\u00fcmet, i\u015f \u00e7evresini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde \u015fekillendirecek ve sermaye birikiminin yeni ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, iktidar partisi ile imtiyazl\u0131 ili\u015fkileri olan bir grup i\u015f adam\u0131n\u0131n elinde toplanmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde var olan y\u00f6netmelikleri de\u011fi\u015ftirmeye ya da atlatmaya ba\u015flad\u0131.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n

\u201cTekelcili\u011fin do\u011fas\u0131 da de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131. \u0130ktidar partisi etraf\u0131ndaki siyasi a\u011flar, \u015fimdilerde eyleme ge\u00e7en ya da eyleme ge\u00e7ebilecek pozisyonda olan i\u015f adamlar\u0131n\u0131 da kapsamaktad\u0131r.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n

\u201cK\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmelerin, AKP h\u00fck\u00fcmeti alt\u0131nda devlet-destekli te\u015fviklerden ziyadesiyle faydaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmak hata olur. \u015eimdilerde, h\u00fck\u00fcmet, k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmeler \u00e7evresinde, \u00f6nceden hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar daha da \u00f6nemli bir akt\u00f6r.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n

\u201cBence, T\u00fcrkiye\u2019de din, farkl\u0131 sekt\u00f6rler ve b\u00f6lgelerdeki, farkl\u0131 \u00f6l\u00e7ekli ticari kurulu\u015flar\u0131 bir araya getiren olduk\u00e7a \u00f6nemli bir a\u011f kayna\u011f\u0131d\u0131r\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n

\u201cDini kimli\u011fe, harici bir etken olarak de\u011fil de, dinin insanlar\u0131n hayat\u0131ndaki ve i\u015f etkinli\u011findeki yerini \u015fekillendirmeye y\u00f6nelik at\u0131lan ad\u0131mlar\u0131n bir sonucu olarak yakla\u015fmak faydal\u0131 olabilir.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n

\u201cSon on y\u0131l i\u00e7erisinde, h\u00fck\u00fcmetin ekonomiye olan keyfi m\u00fcdahaleleri devam ederek geni\u015fledi ve ekonominin savunmas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde artt\u0131.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n

\u201cSoma maden facias\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lacak a\u015f\u0131r\u0131 derecede \u00f6nemli pek \u00e7ok ders var. Soma \u00f6rne\u011finde, gerekli y\u00f6netmelik yoklu\u011funun cezai boyutlara ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n

\u201cProtestolar, muhalefetin sosyal medyay\u0131 ve alternatif ileti\u015fim kanallar\u0131n\u0131 etkili bir bi\u00e7imde nas\u0131l kullanaca\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Bu, ba\u015fkald\u0131r\u0131y\u0131 kontrol etmek ad\u0131na at\u0131lan adamlar\u0131n \u015fiddetlenmesine sebep oldu, \u00f6zelikle ileti\u015fim ve bilgi yayma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlayarak.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n

\u201cT\u00fcrkiye\u2019de insan haklar\u0131 ve demokrasinin gelece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki beklentilerim \u00e7ok parlak de\u011fil, en az\u0131ndan k\u0131sa vadede. Bu alanlardaki olumsuz geli\u015fmelere meydan okuyan ciddi bir muhalefet olmas\u0131 iyi haber.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131n Tam Metni<\/strong><\/h4>\n

Profes\u00f6r Ay\u015fe Bu\u011fra ile R\u00f6portaj:<\/strong><\/h4>\n

2014\u2019te ve Sonras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de H\u00fck\u00fcmet-\u0130\u015f D\u00fcnyas\u0131 \u0130li\u015fkileri<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin \u00c7alkant\u0131l\u0131 Y\u0131l\u0131n\u0131n De\u011ferlendirmesi Serisi \u2013 I<\/strong>I<\/strong><\/h4>\n

Profes\u00f6r Bu\u011fra, zaman\u0131n\u0131z\u0131 ay\u0131r\u0131p T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (Research Turkey) ile bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011finiz i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz. Osman Sava\u015fkan ile yak\u0131n zamanda, T\u00fcrkiye\u2019de Yeni Kapitalizm: Siyaset, Din ve \u0130\u015f D\u00fcnyas\u0131 Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fki <\/em>adl\u0131 bir kitap yay\u0131nlad\u0131n\u0131z.Burada, T\u00fcrk i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 de\u011fi\u015fimler, dini s\u00f6ylemler ve de yerel iktisadi kalk\u0131nma taraf\u0131ndan nas\u0131l \u015fekillendi\u011fini i\u015flediniz. Sizi bu konuda ara\u015ft\u0131rma yapmaya ve yazmaya y\u00f6nlendiren neydi?<\/strong><\/p>\n

Devlet ve i\u015f d\u00fcnyas\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ve hatta 1990\u2019larda bu konu \u00fczerine hali haz\u0131rda bir kitap yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131m. \u00d6nceleri konuyu olduk\u00e7a ilgin\u00e7 bulmu\u015ftum \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk burjuvazisi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde devlet eliyle olu\u015fturulmu\u015f olarak g\u00f6r\u00fcnd\u00fc ki bu onlar\u0131n siyasi perspektifini ve demokratikle\u015fme s\u00fcrecindeki tesirini etkiledi. \u00c7\u0131karlar\u0131n\u0131 i\u015f adamlar\u0131 dernekleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla de\u011fil de siyasi otoriteyle belirli ili\u015fkiler \u00e7er\u00e7evesinde temsil etmeyi tercih eden i\u015f adamlar\u0131, en az\u0131ndan 1970\u2019lere kadar, daha ihtiyatl\u0131 bir gruptu. 1970\u2019lerden sonra, bu de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131. \u2018\u0130ktidar partisi\u2019 olarak nitelendirilebilecek daha \u00f6zerk bir burjuvazinin varl\u0131\u011f\u0131 konusunda bir izlenim olu\u015ftu. Bu noktada, konu hakk\u0131ndaki ilk ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m sona erdi, ancak sonradan, AKP y\u00f6netimi alt\u0131ndaki geli\u015fmeler do\u011frultusunda, siyasal destekli sermaye olu\u015fum s\u00fcrecinin bir ba\u015fka a\u015famas\u0131na \u00a0ve devlet\u00e7e olu\u015fturulmu\u015f yeni \u2018klasikle\u015fmi\u015f\u2019 bir burjuva s\u0131n\u0131f\u0131na \u015fahit olduk.<\/p>\n

AKP\u2019nin ekonomik ve siyasi stratejilerinin, 1990\u2019lar ve 2000\u2019lerin ba\u015flar\u0131ndaki krizler do\u011frultusunda nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine ara\u015ft\u0131rmalar yapt\u0131n\u0131z. B\u00fcy\u00fck bir ekonomik krizi takiben g\u00fcc\u00fc eline alm\u0131\u015f bir partinin sonu\u00e7lar\u0131 neydi sizce?<\/strong><\/p>\n

Bu krizler, var olan siyasi akt\u00f6rler hakk\u0131nda geni\u015f \u00e7apta ger\u00e7eklerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na ve kayna\u011f\u0131n\u0131 siyasal \u0130slam\u2019dan alan yeni bir siyasi partinin olu\u015fmas\u0131na f\u0131rsat sunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemliydi. Bu, dinin siyaset ve sosyal hayatta \u00f6nemli bir etken olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 bir ba\u011flamda olu\u015ftu ki burada \u2018laiklik-sonras\u0131\u2019 ya da \u2018kamu dininin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc\u2019 hakk\u0131nda yo\u011fun tart\u0131\u015fmalar vard\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de 2001 krizi sonras\u0131 ba\u015flat\u0131lan piyasa reformu da \u00f6nemliydi. Tan\u0131t\u0131lan bu reformlar ve piyasa disiplini, n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131 demekti ve onlar\u0131n ho\u015fnutsuzlu\u011fu AKP\u2019nin se\u00e7im zaferine k\u0131lavuzluk eden etmen oldu. Dahas\u0131, ekonomik istikrar, \u00f6zelikle ekonominin finansal krizlere, piyasa reformlar\u0131n\u0131n d\u00fczenleyici \u00e7er\u00e7evesi sayesinde diren\u00e7 g\u00f6stermesi \u2013 ki h\u00fck\u00fcmetin bu \u00e7er\u00e7eveye tam anlam\u0131yla kendini adam\u0131\u015f olarak kald\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez \u2013 AKP h\u00fck\u00fcmetinin ekonomik performans\u0131na katk\u0131da bulundu.<\/p>\n

\u201cAKP y\u00f6netimi alt\u0131ndaki geli\u015fmeler do\u011frultusunda, siyasal destekli sermaye olu\u015fum s\u00fcrecinin bir ba\u015fka a\u015famas\u0131na ve devlet\u00e7e olu\u015fturulmu\u015f yeni \u2018klasikle\u015fmi\u015f\u2019 bir burjuva s\u0131n\u0131f\u0131na \u015fahit olduk\u201d<\/em><\/strong><\/h4>\n

AKP\u2019nin ekonominin y\u00f6netimine olan yakla\u015f\u0131m\u0131 nas\u0131ld\u0131?<\/strong><\/p>\n

\u0130ktidara geldi\u011finde, AKP ekonomik reform s\u00fcrecine kendini adad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti ki her \u015feyden \u00f6nce bu reform, piyasan\u0131n i\u015fleyi\u015fine keyfi siyasi m\u00fcdahaleyi s\u0131n\u0131rland\u0131rmaya y\u00f6nelik olarak tasarland\u0131, ancakzaman i\u00e7inde h\u00fck\u00fcmet, i\u015f \u00e7evresini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde \u015fekillendirecek ve sermaye birikiminin yeni ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, iktidar partisi ile imtiyazl\u0131 ili\u015fkileri olan bir grup i\u015f adam\u0131n\u0131n elinde toplanmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde var olan y\u00f6netmelikleri de\u011fi\u015ftirmeye ya da atlatmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

T\u00fcrkiye tarihinde, devlet eliyle olu\u015fturulmu\u015f burjuvazinin \u00e7ok \u00e7e\u015fitli versiyonlar\u0131 var. \u015eimdilerde, ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 i<\/strong>\u015f adamlar\u0131na avantaj sa\u011flamak ad\u0131na ne tarz siyasi mekanizmalar var?<\/strong><\/p>\n

Gen\u00e7 T\u00fcrklerin, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda ve Cumhuriyet\u00e7i h\u00fck\u00fcmetlerin ilk y\u0131llar\u0131ndaki millet olu\u015fturma g\u00fcndeminin, M\u00fcsl\u00fcman olmayan ancak ekonomide \u00f6nemli rol oynayan az\u0131nl\u0131klar\u0131n yerine ge\u00e7ecek milli bir burjuvazi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 i\u00e7erdi\u011fi bir ger\u00e7ek. \u00d6zellikle, iktidar partisi ile ayn\u0131 saflarda olmayan, yerle\u015fik b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 i\u015fletmelere kar\u015f\u0131 uygulanan vergi cezalar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, AKP y\u00f6netiminde de buna benzer bir transferin varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilebilir. Ancak, tarihin kendini tekrar etti\u011fi bir s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7ti\u011fimizi s\u00f6ylemek yan\u0131lt\u0131c\u0131 olur. Mekanizmalardan baz\u0131lar\u0131 \u00f6rne\u011fin ithalat kotalar\u0131 ya da kamu-iktisadi kurulu\u015flar\u0131ndan ucuz girdi almak a\u00e7\u0131k piyasa ekonomisinde art\u0131k yok. Ama devlet hala, altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131, in\u015faat, \u00f6zelle\u015ftirilmi\u015f enerji ya da sa\u011fl\u0131k, alan\u0131ndaki gibi \u00f6zel \u015firketlerin f\u0131rsat alanlar\u0131 konusunda \u00f6nemli bir akt\u00f6r ve h\u00fck\u00fcmet-i\u015f d\u00fcnyas\u0131 ili\u015fkisi i\u015f ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilemeye devam etmekte. H\u00fck\u00fcmete yak\u0131n yeni i\u015f d\u00fcnyas\u0131 akt\u00f6rlerinin i\u015f olu\u015fturma y\u00f6r\u00fcngesini bu tarz sekt\u00f6rler \u00fczerinden takip edebiliriz. Bu arada, tikelcili\u011fin do\u011fas\u0131 da de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131. \u0130ktidar partisi etraf\u0131ndaki siyasi a\u011flar \u015fimdilerde, eyleme ge\u00e7en ya da eyleme ge\u00e7ebilecek konumda bulunani\u015f adamlar\u0131n\u0131 da kapsamaktat\u0131r.<\/p>\n

Kitab\u0131n\u0131zda, \u2018Anadolu Kaplanlar\u0131\u2019 \u00fczerindeki yo\u011fun vurguyla alakal\u0131 baz\u0131 sorular\u0131 g\u00fcndeme getirdiniz. Ne a\u00e7\u0131dan bu vurguyu yan\u0131lt\u0131c\u0131 buldunuz? Ara\u015ft\u0131rman\u0131za g\u00f6re, Anadolu\u2019nun uzak mesafelerinde ortaya \u00e7\u0131kan i\u015fletmeler, \u0130stanbul ve civar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin ekonomi merkezi olma konusundaki liderli\u011fine meydan mi okumakta?<\/strong><\/p>\n

\u2018Anadolu Kaplanlar\u0131\u2019\u2019\u201d etraf\u0131ndaki tart\u0131\u015fmalar \u00e7o\u011funlukla, ta\u015fradaki k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00e7apl\u0131 i\u015fletmelere odakland\u0131 ve ta\u015fral\u0131 i\u015f adamlar\u0131n\u0131n muhafazakar bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na vurgu yapt\u0131. Bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rmac\u0131, asl\u0131nda, AKP\u2019nin iktidara y\u00fckselmesi ve ta\u015fradaki i\u015f geli\u015fimi aras\u0131nda sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisi oldu\u011funu savundu. Bask\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f, muhafazakar i\u015f adamlar\u0131n\u0131n \u2013 rekabet\u00e7i potansiyeli serbest b\u0131rakan, \u0131l\u0131ml\u0131 \u0130slam ve piyasa-dostu bir siyasi parti olarak \u2013 AKP\u2019nin se\u00e7men gurubunu olu\u015fturdu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeydi.<\/p>\n

Bu \u00e7izilen resimde bir\u00e7ok problem g\u00f6rmekteyim. Bence, \u00f6ncelikle, bu resim b\u00f6lgesel ekonomik geli\u015fmenin \u00f6nemini olduk\u00e7a abartmakta ve \u0130stanbul gibi ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin motoru olan b\u00fcy\u00fck metropollerin devam eden \u00f6nemini hi\u00e7e saymaktad\u0131r. \u0130kinci olarak, bu resim, ta\u015fradaki i\u015f \u00e7evresini homojen bir olu\u015fum olarak g\u00f6stermekte ve \u2018muhafazakar-olmayan\u2019 ve AKP\u2019nin temsil etti\u011fi siyasal \u0130slam\u2019a yak\u0131n olmayan i\u015f adamlar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmektedir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, \u2018Anadolu Aslanlar\u0131\u2019 \u00fczerine yap\u0131lan vurgu, h\u00fck\u00fcmet ve \u2013 yerel de\u011fil \u2013 milli d\u00fczeyde yeni olu\u015fan i\u015f gruplar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi hesaba katm\u0131yor. Son olarak, k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmelerin, AKP h\u00fck\u00fcmeti alt\u0131nda devlet-destekli te\u015fviklerden ziyadesiyle faydaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmak hata olur. \u015eimdilerde, h\u00fck\u00fcmet, k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmeler \u00e7evresinde, \u00f6nceden hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar daha da \u00f6nemli bir akt\u00f6r.<\/p>\n

Yeni Kapitalizm<\/em><\/strong> kitab\u0131n\u0131zda, dinin farkl\u0131 insanlar, gruplar ve organizasyonlar aras\u0131nda bir nas\u0131l g\u00fc\u00e7 birli\u011fi olu\u015fturabilece\u011finden bahsediyorsunuz. T\u00fcrkiye\u2019de bug\u00fcn, dinin is d\u00fcnyas\u0131nda oynad\u0131\u011f\u0131 rol nedir? T\u00fcrk is hayat\u0131nda \u2013 b\u00f6lgesel, sekt\u00f6rel ya da i\u015fletmenin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u2013 dinin \u00fcstesinden gelece\u011fi en \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131k nedir sizce?<\/strong><\/p>\n

Bence, T\u00fcrkiye\u2019de din, farkl\u0131 sekt\u00f6rler ve b\u00f6lgelerdeki, farkl\u0131 \u00f6l\u00e7ekli ticari kurulu\u015flar\u0131 bir araya getiren olduk\u00e7a \u00f6nemli bir a\u011f kayna\u011f\u0131. Bu \u00f6zelikle, farkl\u0131 \u015firketler aras\u0131 ta\u015feronluk, d\u0131\u015f kaynak kullan\u0131m\u0131 ve maliyet payla\u015f\u0131m\u0131 konusunda yayg\u0131n pratik olan \u2018Fordizm-sonras\u0131\u2019 ili\u015fkiler ba\u011flam\u0131nda \u00f6nemli. \u0130slam referansl\u0131 i\u015f adamlar\u0131 kurulu\u015flar\u0131, \u00f6zellikle M\u00fcstakil Sanayici ve \u0130\u015f Adamlar\u0131 Derne\u011fi (M\u00dcS\u0130AD), dini kimli\u011fin bu tarz ili\u015fkileri desteklemede \u00f6nemli bir g\u00fcven kayna\u011f\u0131 oldu\u011funu vurgulamada rol oynad\u0131lar. Bence bu s\u00fcrecin, Anadolu\u2019da M\u00fcsl\u00fcman burjuvazinin olu\u015fmas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan fakt\u00f6rlerden biri olarak g\u00f6r\u00fclmesi \u00f6nemli. Bir di\u011fer de\u011fi\u015fle, dini kimli\u011fe, harici bir etken olarak de\u011fil de, dinin insanlar\u0131n hayat\u0131ndaki ve i\u015f etkinli\u011findeki yerini \u015fekillendirmeye y\u00f6nelik at\u0131lan ad\u0131mlar\u0131n bir sonucu olarak yakla\u015fmak faydal\u0131 olabilir. Din ayr\u0131ca, AKP camias\u0131 i\u00e7indeki farkl\u0131 akt\u00f6rlerin aras\u0131ndaki \u00e7eki\u015fmeleri ve tansiyonu yat\u0131\u015ft\u0131ran \u00f6nemli etkenlerden biriydi. \u00d6rne\u011fin, G\u00fclen cemaatinin g\u00fcc\u00fc ve etkisinden rahats\u0131z olan \u0130slami g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc baz\u0131 i\u015f adamlar\u0131 vard\u0131. Ama yine de, G\u00fclen cemaati ve AKP aras\u0131ndaki yak\u0131n zamanda ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7eki\u015fmeye kadar, ortak M\u00fcsl\u00fcman kimli\u011fi bu tarz \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 kontrol alt\u0131nda tutmaya yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\n

\u201cBence, T\u00fcrkiye\u2019de din, farkl\u0131 sekt\u00f6rler ve b\u00f6lgelerdeki, farkl\u0131 \u00f6l\u00e7ekli ticari kurulu\u015flar\u0131 bir araya getiren olduk\u00e7a \u00f6nemli bir a\u011f kayna\u011f\u0131d\u0131r\u201d<\/em><\/strong><\/h4>\n

T\u00fcrk Sanayici ve \u0130\u015f Adamlar\u0131 Derne\u011fi (T\u00dcS\u0130AD) \u00a0gibi, \u0130slami g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc olmayan, yerle\u015fik i<\/strong>\u015f adamlar\u0131 kurulu\u015flar\u0131n, Avrupa Birli\u011fi ve Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerle yak\u0131n ili\u015fkilerini koruyarak, \u201csiyasi takdirin kapsam\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcltecek d\u00fczenleyici bir \u00e7er\u00e7eve olu\u015fturma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131klar\u0131n\u0131[1]yazd\u0131n\u0131z. Savunular\u0131 herhangi bir ba\u015far\u0131ya sebep oldu mu ya da T\u00fcrkiye\u2019nin, Avrupa Birli\u011fi ile olan g\u00fc\u00e7l\u00fc ili\u015fkilere kar\u015f\u0131l\u0131k olarak alternatif k\u00fcresel ekonomik ili\u015fkilere y\u00f6nelmesini bekleyebilir miyiz?<\/strong><\/p>\n

Ba\u015far\u0131l\u0131 olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Son on y\u0131l i\u00e7erisinde, h\u00fck\u00fcmetin ekonomiye olan keyfi m\u00fcdahaleleri devam ederek geni\u015fledi ve ekonominin savunmas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde artt\u0131. Bu arada, yat\u0131r\u0131m ve ticaretteki b\u00f6lgesel y\u00f6nelim OECD \u00fcyesi olmayan, \u00f6zellikle Orta Do\u011fu\u2019daki \u00a0\u00fclkelere do\u011fru olu\u015ftu. Bu, 2008 krizinin T\u00fcrk ekonomisi \u00fczerindeki etkisini yat\u0131\u015ft\u0131rmada yard\u0131mc\u0131 olmu\u015f olabilir ancak b\u00f6lgesel istikrar\u0131n T\u00fcrk ekonomisine olan katk\u0131s\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnecek olursak, b\u00f6lgesel y\u00f6nelimdeki kaymalar ciddi riskler olu\u015fturmakta.<\/p>\n

2013 y\u0131l\u0131n\u0131n Aral\u0131k ay\u0131nda ba\u015flayan ve devam etmekte olan yolsuzluk soru\u015fturmas\u0131n\u0131, AKP taraf\u0131ndan idame edilmi\u015f devlet-i\u015f d\u00fcnyas\u0131 ili\u015fkilerine ba\u011flamak do\u011fru olur mu?<\/strong><\/p>\n

\u00d6yle oldu\u011funu konusunda genel bir kanaat var, ancak, bence, bir\u00e7ok yeni i\u015f adam\u0131n\u0131n varl\u0131k ve sermayelerini bor\u00e7lu olduklar\u0131 \u015fu anki h\u00fck\u00fcmet-i\u015f d\u00fcnyas\u0131 ili\u015fkileri sadece dar anlamda yolsuzluk kavram\u0131na indirgenemez. \u0130li\u015fkinin, bu boyutlara gelmesine neden olan, siyasi destekli sermaye birikimini engelleyen bariyerleri ortadan kald\u0131ran yasal bir \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131kt\u0131. Tabiiki, baz\u0131 akt\u00f6rlere olan tarafl\u0131 m\u00fcdahale ve \u00f6zellikle siyaset\u00e7ilerin ve aile mensuplar\u0131n\u0131n i\u015f d\u00fcnyas\u0131na ki\u015fisel olarak dahil olmalar\u0131 yolsuzluk olarak kabul edilmeli ve T\u00fcrkiye\u2019de bu tarz, do\u011fru d\u00fczg\u00fcn ara\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f ciddi yolsuzluk su\u00e7lamalar\u0131 daha \u00f6nceden de olmu\u015ftur.<\/p>\n

Devlet-i\u015f d\u00fcnyas\u0131 ili\u015fkileri \u00fczerine olan analizinizi \u00e7ok daha yeni ve olduk\u00e7a trajik olan bir olaya ba\u011flamak gerekirse, T\u00fcrk ekonomi politi\u011fihakk\u0131nda, Soma\u2019daki faciadan dersler \u00e7\u0131kar\u0131labilir mi?<\/strong><\/p>\n

Soma facias\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lacak olduk\u00e7a \u00f6nemli bir \u00e7ok ders var. Soma \u00f6rne\u011finde, gerekli y\u00f6netmelik yoklu\u011funun cezai boyutlara ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Bu kabul edilemez durum, b\u00fcy\u00fck oranda belirli bir ekonomi\u011fi politi\u011fi anlay\u0131\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Soma maden trajedisinden sonra, say\u0131s\u0131 olduk\u00e7a fazla k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131, maden i\u015fletmelerinin oldu\u011funu \u00f6\u011frendik ki, bu g\u00fcncel ve g\u00fcvenli teknoloji kullan\u0131m\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Bence, bu durumun, kay\u0131r\u0131lanb\u00fcy\u00fck bir i\u015f adam\u0131 grubuna f\u0131rsat sunmak i\u00e7in at\u0131lan ad\u0131mlarla alakas\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunabiliriz.<\/p>\n

\u201cSoma maden facias\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lacak a\u015f\u0131r\u0131 derecede \u00f6nemli pek \u00e7ok ders var. Soma \u00f6rne\u011finde, gerekli y\u00f6netmelik yoklu\u011funun cezai boyutlara ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck\u201d<\/em><\/strong><\/h4>\n

Gezi eylemlerinden beri bir y\u0131l ge\u00e7ti. Bir y\u0131ll\u0131k bir perspektifle, sizce Gezi eylemleri ve hareketi T\u00fcrkiye\u2019de siyaseti de\u011fi\u015ftirdi mi? Sizin bu eylemlerin anlam\u0131 hakk\u0131nda alg\u0131n\u0131z gecen y\u0131ldan beri de\u011fi\u015fti mi?<\/strong><\/p>\n

Gezi hareketi, sadece kamu alan\u0131 ve \u00e7evre \u00fczerinde \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sonu\u00e7lar yaratan, imtiyazl\u0131 i\u015f gruplar\u0131na kar ama\u00e7l\u0131 f\u0131rsat sunmaya y\u00f6nelik ekonomik geli\u015fmelerle alakal\u0131 de\u011fildi. Ama bu eylemciler taraf\u0131ndan probleme\u015ftirilen \u00f6nemli bir olguydu. Bence eylemler AKP alt\u0131ndaki ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u2018ekonomik geli\u015fmenin\u2019 do\u011fas\u0131n\u0131 te\u015fhir etmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a etkiliydi. Eylemlerin, \u00fclkede siyasetin do\u011fas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirme potansiyeli vard\u0131. Bu potansiyel, en az\u0131ndan, T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n AKP h\u00fck\u00fcmetinin \u00fclkenin ekonomi politi\u011findeyapt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fimler hakk\u0131nda daha a\u00e7\u0131k se\u00e7ik bir anlay\u0131\u015f elde etmesinde kendini g\u00f6sterdi.<\/p>\n

Sizce, AKP\u2019nin YouTube ve Twitter gibi internet sitelerini kapatmaya y\u00f6nelik giri\u015fimleri, Gezi eylemlerini bast\u0131rmaya y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na benzerlik te\u015fkil ediyor mu? Ya da sizce bunlar, ifade kanallar\u0131n\u0131 susturmaya y\u00f6nelik \u00f6rnekler bilgi s\u0131zd\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik mi?<\/strong><\/p>\n

Gezi eylemleri, o zamana kadar toplum i\u00e7inde var olan ho\u015fnutsuzlu\u011fun boyutlar\u0131ndan haberdar olmayan h\u00fck\u00fcmeti ger\u00e7ekten korkuttu. Protestolar, muhalefetin sosyal medyay\u0131 ve alternatif ileti\u015fim kanallar\u0131n\u0131 etkili bir bi\u00e7imde nas\u0131l kullanaca\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Bu, ba\u015fkald\u0131r\u0131y\u0131 kontrol etmek ad\u0131na at\u0131lan adamlar\u0131n \u015fiddetlenmesine sebep oldu, \u00f6zelikle ileti\u015fim ve bilgi yayma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlayarak.Bu, yolsuzluk ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 gibi, siyasi otoritece ho\u015fa gitmeyen konular hakk\u0131nda tart\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nlemeye yarayan genel bir trend.<\/p>\n

\u201cGezi eylemleri, o zamana kadar toplum i\u00e7inde var olan ho\u015fnutsuzlu\u011fun boyutlar\u0131ndan haberdar olmayan h\u00fck\u00fcmeti ger\u00e7ekten korkuttu.\u201d<\/strong>\u00a0<\/strong><\/h4>\n

\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk refah sistemi hakk\u0131nda da yaz\u0131lar\u0131n\u0131z var ki bunu neo-liberallikle sosyal muhafazakarl\u0131\u011f\u0131n bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 olarak nitelediniz. Bu sosyal politika, AKP\u2019nin T\u00fcrkiye genelinde taraftar toplamas\u0131nda kendini g\u00f6sterdi mi?<\/strong><\/p>\n

AKP\u2019den \u00f6nce, T\u00fcrkiye hak-bazl\u0131, b\u00fct\u00fcn toplumu kapsayan sosyal g\u00fcvenlik sistemine sahip de\u011fildi. T\u00fcrk refah sisteminde \u00f6zellikle modern sosyal yard\u0131m d\u00fczene\u011fi yoktu. AKP bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok etkili kullanarak, olduk\u00e7a yetersiz, sosyal haklar yerine geleneksel, ba\u011f\u0131\u015f odakl\u0131 sosyal yard\u0131mla\u015fma ara\u00e7lar\u0131 \u00f6nerdi. Sorunu yan\u0131tlayacak olursak, evet, bu AKP\u2019nin oy toplamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin sosyal politika ve refah sisteminin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda nerde olaca\u011f\u0131 konusunda tahminleriniz var mi?<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de insan haklar\u0131 ve demokrasinin gelece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki beklentilerim \u00e7ok parlak de\u011fil, en az\u0131ndan k\u0131sa vadede. Bu alanlardaki negatif geli\u015fmelere meydan okuyan ciddi bir muhalefet olmas\u0131 iyi haber. Bir \u00e7ok insan, problemlerin varl\u0131\u011f\u0131ndan haberdar olduklar\u0131n\u0131 belirttiler ve temel haklar\u0131n gasp edilmesine ve otoriterli\u011fe kar\u015f\u0131 direnme konusunda kararl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterdiler.<\/p>\n

Profes\u00f6r Bu\u011fra, payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131z i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz.<\/strong><\/p>\n

***<\/p>\n

\u00a9 2014 Research\u00a0Turkey. T\u00fcm haklar\u0131 sakl\u0131d\u0131r. Bu r\u00f6portaj referans verilmeden bas\u0131lamaz, \u00e7o\u011falt\u0131lamaz veya kopya edilemez.<\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131 \u015fu \u015fekilde referans vererek kullanabilirsiniz:<\/p>\n

Research Turkey (Aral\u0131k, 2014), \u00a0\u201cProfes\u00f6r Ay\u015fe Bu\u011fra ile R\u00f6portaj: 2014\u2019te ve Sonras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de H\u00fck\u00fcmet-\u0130\u015f D\u00fcnyas\u0131 \u0130li\u015fkileri\u2019\u201d, Cilt III, Say\u0131 12, s.94-104,\u00a0T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (ResearchTurkey), Londra: Research\u00a0Turkey\u00a0<\/em>(http:\/\/researchturkey.org\/?p=7636&lang=tr)<\/p>\n

Referanslar:<\/strong><\/h3>\n

[1]Bu\u011fra, A. and Osman S. . New Capitalism in Turkey: The Relationship between Politics, Religion and Business<\/em>. Edward Elgar Publishing, 2014: 19.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Profes\u00f6r Ay\u015fe Bu\u011fra ile R\u00f6portaj: 2014\u2019te ve Sonras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de H\u00fck\u00fcmet-\u0130\u015f D\u00fcnyas\u0131 \u0130li\u015fkileri T\u00fcrkiye\u2019nin \u00c7alkant\u0131l\u0131 Y\u0131l\u0131n\u0131n De\u011ferlendirmesi Serisi \u2013 II Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi (AKP)\u2019nin y\u00fckseli\u015finin sebepleri ve sonu\u00e7lar\u0131 ile ilgili bir\u00e7ok analiz yap\u0131ld\u0131.. 2000\u2019lerin ba\u015f\u0131ndaki ekonomik krizi ve AKP\u2019nin 2002 se\u00e7imlerindeki zaferini takiben T\u00fcrkiye\u2019de geni\u015f \u00e7apl\u0131 de\u011fi\u015fimler \u00a0ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Bu de\u011fi\u015fimler devlet ve i\u015f d\u00fcnyas\u0131 ili\u015fkileri […]<\/p>\n","protected":false},"author":184,"featured_media":8804,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[197],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8807"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/184"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8807"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8807\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8808,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8807\/revisions\/8808"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8804"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8807"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8807"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.researchturkey.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8807"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}