<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de hekime y\u00f6nelik \u015fiddet fiziksel, s\u00f6zl\u00fc ve psikolojik bi\u00e7imleri ile birlikte yak\u0131n zamanda adeta yayg\u0131n bir toplumsal pratik olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. G\u00f6\u011f\u00fcs cerrah\u0131 Dr. Ersin Aslan\u2019\u0131n bir hasta yak\u0131n\u0131 taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ise y\u00fckselen hekime y\u00f6nelik \u015fiddetin son korkun\u00e7 \u00f6rne\u011fiydi. Aslan\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc T\u00fcrkiye\u2019deki hekimler i\u00e7in barda\u011f\u0131 ta\u015f\u0131ran son damla oldu.<\/p>\n
Ne yaz\u0131k ki hekime y\u00f6nelik \u015fiddet hem T\u00fcrkiye\u2019de hem de di\u011fer \u00fclkelerde farkl\u0131 oranlarda da olsa her zaman mevcut oldu. \u00d6rne\u011fin, \u0130srailli hekimlerin planlanm\u0131\u015f bir ameliyat\u0131n ertelenmek durumunda kal\u0131nmas\u0131 gibi nedenlerle hasta yak\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan \u015fiddete maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 biliyoruz (Haaretz, 2008). Yak\u0131n d\u00f6nemde \u00c7inli hekimlerin hastanelerde ki\u015fisel g\u00fcvenliklerinin tehdit alt\u0131nda oldu\u011funu bildiren haberlerle de kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz (The Lancet, 2012).<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de hekimlere y\u00f6nelik \u015fiddetin son bir ka\u00e7 y\u0131l i\u00e7erisinde artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 gerek bas\u0131n yay\u0131n kurulu\u015flar\u0131n\u0131n haberlerinden gerekse bu konuyla ilgili yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalardan (\u00f6rn. Ayd\u0131n, 2009)\u00a0 biliyoruz. \u00d6rne\u011fin, Gaziantep\u2019te yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131lan hekimlerin y\u00fczde 36.5\u2019I son bir y\u0131l i\u00e7erisinde \u015fiddet g\u00f6rd\u00fcklerini belirtmi\u015fler (Gaziantep Tabip Odas\u0131, 2008). Antalya\u2019da yap\u0131lan benzer bir ara\u015ft\u0131rma ise son be\u015f y\u0131l i\u00e7erisinde hekimlerin y\u00fczde 44\u2019\u00fcn\u00fcn hasta ve hasta yak\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan en az bir kez \u015fiddete maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor (Antalya Tabip Odas\u0131, 2012). \u0130zmir\u2019de yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma ise, ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131lan hekimlerin y\u00fczde 40\u2019\u0131n\u0131n \u015fiddeti kendi mesleklerini icra ederken kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00e7\u0131kan en \u00f6nemli sorun olarak g\u00f6rd\u00fcklerini ortaya koyuyor (\u0130zmir Tabip Odas\u0131, 2012). Ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, hekime y\u00f6nelik \u015fiddetin faillerinin ezici \u00e7o\u011funlu\u011funu hasta yak\u0131nlar\u0131 olu\u015fturuyor; daha az say\u0131da da olsa hekime y\u00f6nelik \u015fiddet yine hekimlerden ve di\u011fer sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131ndan da gelebiliyor (T\u00fcrk Tabipleri Birli\u011fi ve \u0130stanbul Tabip Odas\u0131, 2009).<\/p>\n
Hekimlere y\u00f6nelik \u015fiddet d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda genellikle hastanenin acil, psikiyatri ya da ilk yard\u0131m gibi en stresli servislerinde ger\u00e7ekle\u015fiyor. \u00d6rne\u011fin, \u0130srail\u2019de acil servisler hekimlere y\u00f6nelik \u015fiddete s\u0131k\u00e7a sahne oluyorlar. Bazen de belirli uzmanl\u0131k alanlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan hekimler \u015fiddet ma\u011fduru olabiliyorlar. Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 gruplar\u0131n jinekologlara y\u00f6nelik \u015fiddet uygulamas\u0131 bu durumun bir \u00f6rne\u011fini olu\u015fturuyor (Haaretz, 2008).<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de ise son d\u00f6nemdeki durum bu genel hik\u00e2yeden bir \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steriyor. Hekimlere y\u00f6nelik \u015fiddet T\u00fcrkiye\u2019de hastanenin farkl\u0131 servislerine ve farkl\u0131 t\u0131p uzmanl\u0131k alanlar\u0131na daha \u00e7ok yay\u0131lm\u0131\u015f durumda. \u00dclkemizde sinir cerrahisi, g\u00f6\u011f\u00fcs cerrahisi ve n\u00f6roloji gibi servisler de hekimlere y\u00f6nelik \u015fiddete sahne oldu.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de hekimler ge\u00e7mi\u015fte en y\u00fcksek toplumsal stat\u00fcye sahip meslek gruplar\u0131ndan biriydiler. Hala milyonlar\u0131n girdi\u011fi \u00fcniversite s\u0131navlar\u0131n\u0131n en y\u00fcksek puan alan gen\u00e7lerin t\u0131p fak\u00fcltelerini tercih ediyorlar. B\u00f6ylesi sayg\u0131n bir meslek grubunun ayn\u0131 zamanda \u015fiddet ma\u011fduru haline gelmesi durumu sosyolojik a\u00e7\u0131dan bu meseleyi anlamay\u0131 biraz daha karma\u015f\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131yor. Ge\u00e7mi\u015fte hasta ve hasta yak\u0131nlar\u0131n\u0131n hekime \u00e7e\u015fitli k\u00fclt\u00fcrel pratiklerle sayg\u0131 g\u00f6stermesi genel toplumsal kabul g\u00f6ren bir durumdu. Halk hekimleri bir \u00e7e\u015fit bilge kurtar\u0131c\u0131lar olarak g\u00f6r\u00fcyordu. Bu ba\u011flamda T\u00fcrkiye\u2019de hekime y\u00f6nelik \u015fiddetin art\u0131\u015f e\u011filiminde olmas\u0131 de\u011fi\u015fen toplumsal dinamiklere i\u015faret ediyor olmal\u0131.<\/p>\n
Peki, ne de\u011fi\u015fti de hekimler T\u00fcrkiye\u2019de en \u00e7ok \u015fiddete maruz kalan meslek gruplar\u0131ndan biri haline geldi? Hekimlere y\u00f6nelik \u015fiddetin artmas\u0131n\u0131n arkas\u0131nda hangi nedenler yat\u0131yor olabilir? Hekimlere y\u00f6nelik \u015fiddetin artma e\u011filiminde olmas\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye sa\u011fl\u0131k sistemi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne gibi sonu\u00e7lar\u0131 olabilir?<\/p>\n
\u015e\u00fcphesiz ki \u015fiddet hi\u00e7bir bi\u00e7imde me\u015fru k\u0131l\u0131namaz. Bu makale de hekimlere y\u00f6nelik \u015fiddetin anla\u015f\u0131labilir ya da me\u015fru k\u0131l\u0131nabilir oldu\u011funu anlatmay\u0131 hedeflemiyor. Fakat bu mesle\u011fin mensuplar\u0131na y\u00f6nelik artan \u015fiddetin toplumsal nedenlerini incelemek bize de\u011fi\u015fen toplumsal dinamiklere dair bilgi verebilir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de ge\u00e7mi\u015fte hekimler ile hasta ve hasta yak\u0131nlar\u0131 aras\u0131ndaki bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l fakat hiyerar\u015fik ili\u015fkinin art\u0131k y\u00fcr\u00fcm\u00fcyor. Peki neden?<\/p>\n
Bu soruya sa\u011fl\u0131k sosyolojisi i\u00e7erisinden farkl\u0131 cevaplar verildi. \u00d6rne\u011fin, art\u0131k t\u0131bbi bilginin hastalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha eri\u015filebilir olmas\u0131 hekimlerin ruhani konumlar\u0131n\u0131 sarst\u0131. Hastalar\u0131n giderek kendilerini m\u00fc\u015fteri olarak konumlamaya ba\u015flamalar\u0131 hasta ile hekim aras\u0131ndaki sayg\u0131 ili\u015fkisini zedelemeye ba\u015flad\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de hekim say\u0131s\u0131n\u0131n art\u0131\u015f\u0131 ile paralel olarak hekime eri\u015fim kolayla\u015ft\u0131 ve hekimin ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda az ve de\u011ferli olmas\u0131 durumu giderek seyreldi. Fakat bu a\u00e7\u0131klamalar hik\u00e2yenin t\u00fcm\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klayam\u0131yorlar.<\/p>\n
Bu soruya cevap ararken bakmam\u0131z gereken bir di\u011fer alan sa\u011fl\u0131k politikalar\u0131 alan\u0131. Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi (AKP ya da AK Parti) h\u00fck\u00fcmetinin 2002 y\u0131l\u0131 genel se\u00e7imlerinde iktidara gelmesinin hemen ard\u0131ndan ba\u015flat\u0131lan Sa\u011fl\u0131kta D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Program\u0131 hekimlerin toplumsal imajlar\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnde \u015f\u00fcphesiz ki \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fken oldu.<\/p>\n
Reformun i\u00e7eri\u011fi incelendi\u011finde, bu reformun en basit tarifle T\u00fcrkiye sa\u011fl\u0131k sisteminin sigorta temelli finansman modelini g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fini, sa\u011fl\u0131k hizmeti sunumunda piyasa tipi bir yap\u0131lanman\u0131n temellerini att\u0131\u011f\u0131n\u0131, hekimlerin hem devlet ve \u00fcniversite hastanelerinde hem de kendi kliniklerinde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na son verdi\u011fini ve \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn \u00f6zellikle sa\u011fl\u0131k hizmetleri sunumunda ciddi bir pay almas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n
T\u00fcrk Tabipleri Birli\u011fi (TTB) ve Sa\u011fl\u0131k ve Sosyal Hizmetler Emek\u00e7ileri Sendikas\u0131 (SES) hekime y\u00f6nelik artan \u015fiddetin yeg\u00e2ne sorumlusu olarak Sa\u011fl\u0131kta D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Program\u0131\u2019n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorlar. Se\u00e7ilmi\u015f sol kadrolar taraf\u0131ndan y\u00f6netilen ve Sa\u011fl\u0131kta D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Program\u0131\u2019na ba\u015f\u0131ndan itibaren muhalif olmu\u015f bu iki kurum, sa\u011fl\u0131k reformunun sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda yerle\u015ftirdi\u011fi piyasa mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n hekim ile hasta ili\u015fkisinde tansiyonun artmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunuyorlar. \u00d6zyurt\u2019un ara\u015ft\u0131rmas\u0131 da TTB ve SES\u2019in bu savlar\u0131n\u0131 destekleyecek bulgular sunuyor. Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re hekime y\u00f6nelik \u015fiddetin nedenleri aras\u0131nda acil servislerde uzun bekleme s\u00fcreleri, h\u00fck\u00fcmetin vaatleri ile hastanelerdeki ger\u00e7eklerin \u00f6rt\u00fc\u015fmemesi gibi sa\u011fl\u0131k sistemine dair sorunlar bulunuyor \u00a0(\u00d6zyurt, 2009).<\/p>\n
Hekimler ile hasta ve hasta yak\u0131nlar\u0131 aras\u0131ndaki tansiyonun artmas\u0131na neden olmu\u015f olabilecek bir di\u011fer unsur ise h\u00fck\u00fcmet yetkilileri taraf\u0131ndan kullan\u0131lan hekim kar\u015f\u0131t\u0131 s\u00f6ylem. H\u00fck\u00fcmet yetkilileri sa\u011fl\u0131k reformunu me\u015fru k\u0131labilmenin bir arac\u0131 olarak hekim kar\u015f\u0131t\u0131 bir s\u00f6yleme ba\u015fvurdular. Reform s\u00fcrecinin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bu yana h\u00fck\u00fcmet yetkilileri T\u00fcrk Tabipleri Birli\u011fi\u2019ni yurtta\u015flar\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden gelen s\u0131radan bir \u00e7\u0131kar grubu olarak yans\u0131tma \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde oldular ve kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc hekimleri parag\u00f6z olmakla itham ettiler. H\u00fck\u00fcmet ise kendini bu s\u00fcre\u00e7te kamu \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131n tek temsilcisi olarak g\u00f6sterdi ve yerle\u015fik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015fan varl\u0131kl\u0131 hekimler ve onlar\u0131n \u00f6rg\u00fct\u00fc ile m\u00fccadele eden bir halk\u0131n taraf\u0131nda bir akt\u00f6r olarak sundu. Ger\u00e7ekten de \u015fuan i\u00e7in sa\u011fl\u0131k hizmetlerinden memnuniyetin reform \u00f6ncesine g\u00f6re ciddi oranda artm\u0131\u015f olmas\u0131 h\u00fck\u00fcmetin \u00e7izdi\u011fi bu resmi do\u011frular nitelikte g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Fakat hekimler hala ciddi sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015fan hastalar\u0131n bulundu\u011funu ve hastalar\u0131n hen\u00fcz fark\u0131na varmad\u0131klar\u0131 ancak kendilerinin orta vadede ortaya \u00e7\u0131kacak ciddi sorunlar g\u00f6rd\u00fcklerini iddia ediyorlar. Kimin ne kadar hakl\u0131 oldu\u011funu T\u00fcrkiye sa\u011fl\u0131k sisteminin gelecekteki durumu bizlere g\u00f6sterecek.<\/p>\n
Fakat h\u00fck\u00fcmet ile reforma muhalif hekimler ve hekim \u00f6rg\u00fct\u00fc aras\u0131ndaki \u00e7eki\u015fme farkl\u0131 kulvarlarda s\u00fcrmekte. Bu \u00e7eki\u015fmenin temelini olu\u015fturan meselelerden birini hasta ve hasta yak\u0131nlar\u0131n\u0131n hekimlerden \u015fik\u00e2yetlerini toplamak amac\u0131yla kurulmu\u015f olan bir telefon hatt\u0131 ya da halk aras\u0131nda bilinen k\u0131saltmas\u0131yla SAB\u0130M olu\u015fturuyor. Ki\u015fisel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm, SAB\u0130M\u2019in hasta ve hasta yak\u0131nlar\u0131n\u0131n \u015fik\u00e2yetlerini iletebilecekleri bir kurumsal altyap\u0131 olu\u015fturulmas\u0131 ve hekimleri hasta aleyhine eylemlerinden sorumlu tutabilme imk\u00e2n\u0131 vermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015f\u00fcphesiz ki olumlu bir ad\u0131m oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde. Bu nedenle de SAB\u0130M halk taraf\u0131ndan \u00e7ok olumlu kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Fakat hekimler SAB\u0130M\u2019in kendilerine y\u00f6nelik bir disiplin ayg\u0131t\u0131 olarak kullan\u0131labilme ihtimalinden (kimilerine g\u00f6re \u00e7oktan ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f bir durum) s\u00f6z ediyorlar. Ayr\u0131ca hekimler SAB\u0130M\u2019in T\u00fcrkiye sa\u011fl\u0131k sisteminde hi\u00e7bir yap\u0131sal sorun olmad\u0131\u011f\u0131na (\u00f6rn. yeterli hekim ve sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131n olmamas\u0131 ve yeterli hasta yata\u011f\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 vb.) ve halkta t\u00fcm sorunlar\u0131n uygulay\u0131c\u0131lardan yani \u00f6ncelikle hekimlerden kaynakland\u0131\u011f\u0131na dair bir alg\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunuyorlar. Reform kar\u015f\u0131t\u0131 hekimler SAB\u0130M\u2019in h\u00fck\u00fcmetin pop\u00fclist e\u011filimini destekleyen bir ara\u00e7 oldu\u011funu ve SAB\u0130M \u00fczerinden hastalar\u0131n ger\u00e7ek sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretilmedi\u011fini iddia ediyorlar. Hekimlerin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne g\u00f6re SAB\u0130M sa\u011fl\u0131k sisteminin g\u00fcncel ve gelecekteki sorunlar\u0131n\u0131n sorumlu\u011funu h\u00fck\u00fcmetten al\u0131p hekimlerin omzuna y\u00fcklemenin bir yolu. Hekimlerin bu iddialar\u0131na da kulak t\u0131kamamak gerekiyor.<\/p>\n
Son d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u2019de hekimler ile hasta ve hasta yak\u0131nlar\u0131 aras\u0131nda tansiyonun artmas\u0131n\u0131n nedenlerinden bir di\u011ferini de hekimlerin devlet taraf\u0131ndan sa\u011flanan farkl\u0131 nakit deste\u011fi programlar\u0131nda s\u0131n\u0131r bek\u00e7isi konumunda b\u0131rak\u0131lmalar\u0131 olu\u015fturuyor. Hekimlerin T\u00fcrkiye refah sistemindeki s\u0131n\u0131r bek\u00e7isi konumlar\u0131n\u0131 iki \u00f6rnek \u00fczerinden anlatmak m\u00fcmk\u00fcn. Bu \u00f6rneklerden ilki, hekimlerin kurul \u00fcyeleri olarak engellilik raporu vermeleri. Engellilik raporu, kurullar taraf\u0131ndan belirlenen \u00f6z\u00fcr oranlar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, rapor sahibine devlet taraf\u0131ndan sa\u011flanan nakit deste\u011fi programlar\u0131na ba\u015fvurma hakk\u0131 sa\u011fl\u0131yor. \u0130kinci olarak ise, hekimler g\u00fcndelik i\u015f y\u00fckleri aras\u0131nda hastanede vefat eden bireyler i\u00e7in \u00f6l\u00fcm raporlar\u0131 d\u00fczenliyorlar. Bu raporlar art\u0131k bir kez d\u00fczenlendiklerinde ve \u00e7evrimi\u00e7i sisteme girildiklerinde bu ki\u015fiye sa\u011flanan \u00f6rne\u011fin emeklilik maa\u015f\u0131n\u0131n son bulmas\u0131na neden oluyor.<\/p>\n
Asl\u0131nda hekimlerin refah sistemleri i\u00e7erisinde bir t\u00fcr s\u0131n\u0131r bek\u00e7isi konumuna itilmeleri T\u00fcrkiye\u2019ye has bir durum de\u011fil. Hemen hemen t\u00fcm kapitalist sosyal refah sistemlerinde hekimler b\u00f6yle bir bi\u00e7imde me\u015fruiyet sa\u011flay\u0131c\u0131 otoriteler olarak kullan\u0131l\u0131yorlar. T\u00fcrkiye ba\u011flam\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131k hasta ve hasta yak\u0131nlar\u0131n\u0131n hekimlerden \u201ckendilerine bir iyilik yapmalar\u0131n\u0131\u201d beklemeleri. Yani oldu\u011fundan daha y\u00fcksek bir \u00f6z\u00fcr oran\u0131 g\u00f6steren bir rapor vermelerini (daha y\u00fcksek oranda bir nakit deste\u011fine eri\u015febilmek i\u00e7in), ya da \u00f6l\u00fcm raporunu yazmay\u0131 geciktirmelerini istemek (emeklilik maa\u015f\u0131n\u0131n bir s\u00fcre daha tam maa\u015f d\u00fczeyinden yatmas\u0131 i\u00e7in) gibi. Hekimler e\u011fer kurallar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmazlarsa \u015fiddetle cezaland\u0131r\u0131labilirler. Bu durumlarda, hekimlerden profesyonel s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131p refah sisteminin sorunlar\u0131na bireysel \u00e7\u00f6z\u00fcmler sa\u011flamalar\u0131 bekleniyor. Ya\u015fam sava\u015f\u0131 veren insanlar da taleplerini siyasalla\u015ft\u0131ramad\u0131k\u00e7a g\u00f6zlerini \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in hekimlere \u00e7eviriyorlar.<\/p>\n
B\u00f6ylesi gerilimlerden beslenen hekimlere y\u00f6nelik \u015fiddete son vermek amac\u0131yla \u00e7e\u015fitli \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri sunuldu. T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi hekimlere y\u00f6nelik \u015fiddeti engellemek amac\u0131yla bir komisyon kurdu. Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131 Recep Akda\u011f ise hekimlere y\u00f6nelik \u015fiddete m\u00fcsamaha g\u00f6sterilmeyece\u011fini ve t\u00fcm \u00f6nerilerin arkas\u0131nda oldu\u011funu bildirdi (H\u00fcrriyet, 2012).<\/p>\n
H\u00fck\u00fcmet kanad\u0131ndan gelen \u00f6nerilen \u00e7o\u011fu hastanelerde g\u00fcvenli\u011fi artt\u0131rmak ve kamuoyu bilgilendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7miyor. Bu \u00f6neriler iyi niyetli olmakla birlikte, meselenin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 dikkate almamalar\u0131 nedeniyle g\u00f6rece olarak ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lanma ihtimali ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yalar.<\/p>\n
T\u00fcrk Tabipleri Birli\u011fi ise h\u00fck\u00fcmetin hekim kar\u015f\u0131t\u0131 bir s\u00f6ylemle hekime y\u00f6nelik \u015fiddetin artmas\u0131na dolayl\u0131 olarak da olsa katk\u0131da bulundu\u011funu vurgulayarak bu durumu hekimler aras\u0131nda bir muhalefet \u00f6rg\u00fctlemek i\u00e7in kullan\u0131yor. Bu ba\u011flamda TTB 19 Nisan\u2019da bir g\u00fcnl\u00fck bir hekim grevi \u00f6rg\u00fctledi. 19 Nisan\u2019da hekimler t\u00fcm \u00fclkede sessizce kendilerine y\u00f6nelik artan \u015fiddeti protesto ettiler.<\/p>\n
Bu ad\u0131mlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, maalesef, TTB hekimler aras\u0131nda hasta ve hasta yak\u0131nlar\u0131n\u0131n \u015fikayet mekanizmalar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik de bir kampanyaya ev sahipli\u011fi yapmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
B\u00fcy\u00fck resme bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye sa\u011fl\u0131k sisteminin hayli ilgin\u00e7 bir oyuna sahne oldu\u011funa dair bir kan\u0131 olu\u015fuyor. Bir yanda hekimlere giderek daha fazla \u015fiddet g\u00f6steren hasta ve hasta yak\u0131nlar\u0131. Bu artan \u015fiddet hekimlerin riskli t\u0131bbi operasyonlara girmelerinin \u00f6n\u00fcnde gittik\u00e7e daha fazla engel olu\u015fturaca\u011fa ve sonunda hastalar\u0131n aleyhine sonu\u00e7lar do\u011furaca\u011fa benziyor. Bir di\u011fer yanda ise, hastalar\u0131n \u015fik\u00e2yetlerine daha az duyarl\u0131 ve hasta ile hasta yak\u0131nlar\u0131n\u0131n \u015fik\u00e2yet etme mekanizmalar\u0131na eri\u015fimlerinin k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131 bir sa\u011fl\u0131k sistemi \u00f6zlemlerini dile getirmeye ba\u015flayan hekimler. \u00d6zellikle TTB\u2019nin bu konudaki yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n hekimler ile hastalar aras\u0131nda h\u00e2lihaz\u0131rda k\u00f6t\u00fcle\u015fmekte olan ili\u015fkiyi daha da sorunlu hale getirebilece\u011fini hesaba katmak laz\u0131m.<\/p>\n
Tabii ki hekimlere g\u00fcvenli bir \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131 sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in ne gerekiyorsa yap\u0131lmal\u0131. Fakat al\u0131nacak \u00f6nlemler meselenin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmamal\u0131 ve hastalar\u0131n istek ve haklar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda konumland\u0131r\u0131lmamal\u0131.<\/p>\n
Meselenin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ile hekime y\u00f6nelik \u015fiddetin T\u00fcrkiye sa\u011fl\u0131k sistemi ve hatta T\u00fcrkiye refah sisteminin daha b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131ndan ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak incelenmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kastediyorum. Hekime y\u00f6nelik \u015fiddet yaln\u0131zca basit ve tekil su\u00e7 olaylar\u0131ndan ibaret olarak anla\u015f\u0131lmamal\u0131. Hekimlerin T\u00fcrkiye sa\u011fl\u0131k sisteminin sorunlar\u0131n\u0131n yeg\u00e2ne su\u00e7lusu olarak sunulmalar\u0131, hekimlerin as\u0131l meslekleri d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6rne\u011fin nakit deste\u011fi programlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131r bek\u00e7isi olarak g\u00f6rev yapmalar\u0131n\u0131n beklenmesi ile neden daha fazla insan\u0131n hekimlere k\u0131zd\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda sistematik bir ili\u015fki mevcut.<\/p>\n
Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de daha e\u015fitlik\u00e7i ve kamusal bir sa\u011fl\u0131k sisteminin iki potansiyel m\u00fcttefiki hekimler ve hastalar birbirleri ile \u00e7at\u0131\u015fma i\u00e7erisindeler. Meseleye siyasi a\u00e7\u0131dan yakla\u015facak olursak, bu \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n T\u00fcrkiye sa\u011fl\u0131k sisteminin yak\u0131n gelecekte nas\u0131l bir rotaya do\u011fru evrilece\u011fine dair \u00e7ok olumsuz sonu\u00e7lar\u0131 olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcn her iki taraf\u0131n birbirine g\u00f6nderdi\u011fi mesajlar kamusal bir sa\u011fl\u0131k sisteminin \u00fczerine kurulu oldu\u011fu ahlaki temelleri yani hekimler ve hastalar aras\u0131ndaki g\u00fcven ili\u015fkisini zedelemekten ba\u015fka bir \u015feye yaram\u0131yor.<\/p>\n
Volkan Y\u0131lmaz, Doktora \u00d6\u011frencisi, Siyaset Bilimi ve Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler B\u00f6l\u00fcm\u00fc, Leeds \u00dcniversitesi ve \u0130stanbul Kemerburgaz \u00dcniversitesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Y\u00f6netimi B\u00f6l\u00fcm\u00fc Ara\u015ft\u0131rma G\u00f6revlisi<\/strong><\/p>\n Bu makaleyi \u015fu \u015fekilde referans vererek kullanabilirsiniz:<\/p>\n Y\u0131lmaz, Volkan (Haziran, 2012), \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Sa\u011fl\u0131k Sisteminde Tehlikeli Bir Oyun: Hekimler ile Hasta ve Hasta Yak\u0131nlar\u0131 Kar\u015f\u0131 Kar\u015f\u0131ya\u201d, Cilt I, Say\u0131 4, s. 18-23, T\u00fcrkiye Politika ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (AnalizT\u00fcrkiye), <\/em>Londra: AnalizT\u00fcrkiye (http:\/\/researchturkey.org\/?p=1356&lang=tr)<\/p>\n Bibliyografya<\/strong><\/p>\n Antalya Tabip Odas\u0131. 2012. Hekim E\u011filimlerini De\u011ferlendirme Anketi. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/em><\/p>\n Gaziantep Tabip Odas\u0131. 2008. Sa\u011fl\u0131k Sekt\u00f6r\u00fcnde \u015eiddet ve Hekimlerin \u015eiddet Alg\u0131s\u0131 Anketi<\/em>.<\/p>\n Haaretz. 2008. Too much violence against medical doctors<\/em>. 3 Temmuz 2008.<\/p>\n http:\/\/www.haaretz.com\/print-edition\/opinion\/too-much-violence-against-doctors-1.247135<\/a><\/p>\n H\u00fcrriyet. 2012. \u201cO eli b\u00fckmek boynumun borcu.\u201d 10 May\u0131s 2012.<\/p>\n http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/saglik\/20520827.asp<\/a><\/p>\n